byte-interview.html - en to tr translation catalogue (81 entries)

note: type: Content of: <title>
en: BYTE Interview with Richard Stallman - GNU Project - Free Software Foundation
tr: Richard Stallman ile BYTE Röportajı - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı

note: type: Content of: <div><h2>
en: BYTE Interview with Richard Stallman
tr: Richard Stallman ile BYTE Röportajı

note: type: Content of: <div><address>
en: conducted by David Betz and Jon Edwards
tr: gerçekleştirenler David Betz ve Jon Edwards

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Richard Stallman discusses his public-domain Unix-compatible software system with BYTE editors (July 1986).
tr: Richard Stallman, kâmu malı Unix uyumlu yazılım sistemini BYTE editörleriyle tartışıyor (Temmuz 1986).

note: type: Content of: <div><p>
en: Richard Stallman has undertaken probably the most ambitious free software development project to date, the GNU system.  In his GNU Manifesto, published in the March 1985 issue of Dr. Dobb's Journal, Stallman described GNU as a &ldquo;complete Unix-compatible software system which I am writing so that I can give it away free to everyone who can use it&hellip; Once GNU is written, everyone will be able to obtain good system software free, just like air.&rdquo; (GNU is an acronym for GNU's Not Unix; the <i>g</i> is pronounced.)
tr: Richard Stallman muhtemelen bugüne kadarki en iddialı özgür yazılım geliştirme projesi olan GNU sistemine başlamıştır. Stallman; Dr. Dobb's Journal'ın Mart 1985 sayısında yayımlanan GNU Bildirisi'nde GNU'yu şu şekilde tanımlıyor: &ldquo;onu kullanabilen herkese ücretsiz olarak vermek üzere geliştirdiğim tamamen Unix uyumlu bir yazılım sistemi&hellip; GNU yazıldıktan sonra herkes iyi bir sistem yazılımını, tıpkı hava gibi, ücretsiz olarak edinebilecektir.&rdquo; (GNU, GNU's Not Unix [GNU, Unix Değildir]'in kısaltmasıdır; <i>g</i> telaffuz edilir.)

note: type: Content of: <div><p>
en: Stallman is widely known as the author of EMACS, a powerful text editor that he developed at the <abbr title="Massachusetts Institute of Technology">MIT</abbr> Artificial Intelligence Laboratory.  It is no coincidence that the first piece of software produced as part of the GNU project was a new implementation of EMACS.  GNU EMACS has already achieved a reputation as one of the best implementations of EMACS currently available at any price.
tr: Stallman, <abbr title="Massachusetts Institute of Technology">MIT</abbr> Yapay Zekâ Laboratuvarında geliştirdiği güçlü bir metin düzenleyicisi olan EMACS'ın geliştiricisi olarak biliniyor. GNU projesinin bir parçası olarak üretilen ilk yazılım parçasının EMACS'ın yeni bir uygulaması olması tesadüf değildir. GNU EMACS, şu anda ne pahasına olursa olsun EMACS'ın en iyi uygulamalarından biri olarak ün kazanmıştır.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: We read your GNU Manifesto in the March 1985 issue of Dr. Dobb's.  What has happened since? Was that really the beginning, and how have you progressed since then?
tr: <strong>BYTE</strong>: GNU Bildirinizi Dr. Dobb's'un Mart 1985 sayısında okuduk. O zamandan beri ne oldu? Bu gerçekten başlangıç mıydı ve o zamandan beri nasıl ilerlediniz?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: The publication in Dr. Dobb's wasn't the beginning of the project.  I wrote the GNU Manifesto when I was getting ready to start the project, as a proposal to ask computer manufacturers for funding.  They didn't want to get involved, and I decided that rather than spend my time trying to pursue funds, I ought to spend it writing code.  The manifesto was published about a year and a half after I had written it, when I had barely begun distributing the GNU EMACS.  Since that time, in addition to making GNU EMACS more complete and making it run on many more computers, I have nearly finished the optimizing C compiler and all the other software that is needed for running C programs.  This includes a source-level debugger that has many features that the other source-level debuggers on Unix don't have.  For example, it has convenience variables within the debugger so you can save values, and it also has a history of all the values that you have printed out, making it tremendously easier to chase around list structures.
tr: <strong>Stallman</strong>: Dr. Dobb's'taki yayın projenin başlangıcı değildi. GNU Bildirisi'ni projeye başlamaya hazırlanırken bilgisayar üreticilerinden finansman istemek için bir teklif olarak yazdım. Katılmak istemiyorlardı ve zamanımı para peşinde koşmaya harcamak yerine kod yazarak geçirmem gerektiğine karar verdim. Bildiri, yazdıktan yaklaşık bir buçuk yıl sonra, GNU EMACS'ı zor bir şekilde dağıtmaya başladığımda yayımlandı. O zamandan beri, GNU EMACS'ı daha eksiksiz hale getirmeye ve daha birçok bilgisayarda çalıştırmaya ek olarak, C derleyicisini iyileştirmeyi ve C programlarını çalıştırmak için gereken diğer tüm yazılımları neredeyse bitirdim. Bu, Unix'teki diğer kaynak kodu düzeyi hata ayıklayıcılarının sahip olmadığı birçok özelliğe sahip bir kaynak kodu düzeyi hata ayıklayıcısını da içeriyor. Örneğin; hata ayıklayıcıda kolaylık değişkenleri var, böylece değerleri kaydedebilirsiniz ve ayrıca yazdırdığınız tüm değerlerin bir geçmişine sahiptir, bu da liste yapılarını takip etmeyi çok daha kolay hâle getirir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: You have finished an editor that is now widely distributed and you are about to finish the compiler.
tr: <strong>BYTE</strong>: Şimdi geniş çapta dağıtılan bir düzenleyiciyi bitirdiniz ve derleyiciyi bitirmek üzeresiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I expect that it will be finished this October.
tr: <strong>Stallman</strong>: Bu Ekim ayında biteceğini umuyorum.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: What about the kernel?
tr: <strong>BYTE</strong>: Çekirdek ne olacak?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I'm currently planning to start with the kernel that was written at MIT and was released to the public recently with the idea that I would use it.  This kernel is called TRIX; it's based on remote procedure call.  I still need to add compatibility for a lot of the features of Unix which it doesn't have currently.  I haven't started to work on that yet.  I'm finishing the compiler before I go to work on the kernel.  I am also going to have to rewrite the file system.  I intend to make it failsafe just by having it write blocks in the proper order so that the disk structure is always consistent.  Then I want to add version numbers.  I have a complicated scheme to reconcile version numbers with the way people usually use Unix.  You have to be able to specify filenames without version numbers, but you also have to be able to specify them with explicit version numbers, and these both need to work with ordinary Unix programs that have not been modified in any way to deal with the existence of this feature.  I think I have a scheme for doing this, and only trying it will show me whether it really does the job.
tr: <strong>Stallman</strong>: Şu anda MIT'de yazılan ve son zamanlarda onu kullanacağım fikriyle yayımlanan çekirdekle başlamayı planlıyorum. Bu çekirdeğe TRIX denir; uzaktan yordam çağrısına dayanır. Hâlâ Unix'in şu anda sahip olmadığı birçok özellik için uyumluluk eklemem gerekiyor. Henüz bunun üzerinde çalışmaya başlamadım. Çekirdek üzerinde çalışmaya başlamadan önce derleyiciyi bitiriyorum. Ayrıca dosya sistemini yeniden yazmak zorunda kalacağım. Disk yapısının her zaman tutarlı olması için blokları uygun sırayla yazarak arızalara karşı güvence altına almayı düşünüyorum. Sonra sürüm numaraları eklemek istiyorum. Sürüm numaralarını, insanların genellikle Unix'i kullanma biçimiyle uzlaştırmak için karmaşık bir planım var. Sürüm numaraları olmadan dosya adlarını belirtebilmeniz gerekir ancak bunları belirgin sürüm numaraları ile belirtebilmeniz gerekir ve bunların her ikisi de, bu özelliğin varlığıyla başa çıkmak için herhangi bir şekilde değiştirilmemiş sıradan Unix programlarıyla çalışması gerekir. Bunu yapmak için bir planım olduğunu düşünüyorum ve sadece bunu denemek bana işi gerçekten yapıp yapmadığını gösterecektir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Do you have a brief description you can give us as to how GNU as a system will be superior to other systems? We know that one of your goals is to produce something that is compatible with Unix.  But at least in the area of file systems you have already said that you are going to go beyond Unix and produce something that is better.
tr: <strong>BYTE</strong>: Bir sistem olarak GNU'nun diğer sistemlerden nasıl üstün olacağına dair bize verebileceğiniz kısa bir açıklamanız var mı? Hedeflerinizden birinin Unix ile uyumlu bir şey üretmek olduğunu biliyoruz. Ama en azından dosya sistemleri alanında Unix'in ötesine geçeceğinizi ve daha iyi bir şey üreteceğinizi söylemiştiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: The C compiler will produce better code and run faster.  The debugger is better.  With each piece I may or may not find a way to improve it.  But there is no one answer to this question.  To some extent I am getting the benefit of reimplementation, which makes many systems much better.  To some extent it's because I have been in the field a long time and worked on many other systems.  I therefore have many ideas to bring to bear.  One way in which it will be better is that practically everything in the system will work on files of any size, on lines of any size, with any characters appearing in them.  The Unix system is very bad in that regard.  It's not anything new as a principle of software engineering that you shouldn't have arbitrary limits.  But it just was the standard practice in writing Unix to put those in all the time, possibly just because they were writing it for a very small computer.  The only limit in the GNU system is when your program runs out of memory because it tried to work on too much data and there is no place to keep it all.
tr: <strong>Stallman</strong>: C derleyicisi daha iyi kod üretir ve daha hızlı çalışır. Hata ayıklayıcısı daha iyidir. Her bir parça ile onu geliştirmek için bir yol bulabilirim ya da bulamayabilirim. Ama bu sorunun tek bir yanıtı yok. Bir dereceye kadar yeniden gerçekleştirimden yararlanıyorum, bu da birçok sistemi daha iyi hâle getiriyor. Bir dereceye kadar uzun zamandır sahada olduğum ve diğer birçok sistemde çalıştığım için. Dolayısıyla uygulamam gereken pek çok fikrim var. Daha iyi olması için bir yol, sistemdeki hemen hemen her şeyin; içinde görünen herhangi bir karakterle herhangi bir boyuttaki dosyayla, herhangi bir boyuttaki satırla, çalışmasıdır. Unix sistemi bu açıdan çok kötü. Yazılım mühendisliği prensibi olarak keyfî sınırlara sahip olmamanız gerektiği yeni bir şey değildir. Ama her zaman bu sınırları koymak, muhtemelen çok küçük bir bilgisayar için yazdıklarından ötürü, Unix geliştirmenin standart uygulamasıydı. GNU sistemindeki tek sınır; programınızın çok fazla veri üzerinde çalışmaya çalıştığı ve hepsini saklayacak bir yer olmadığı için belleğin bitmesidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: And that isn't likely to be hit if you've got virtual memory.  You may just take forever to come up with the solution.
tr: <strong>BYTE</strong>: Ve sanal belleğiniz varsa bu muhtemelen olmaz. Sadece çözümü bulman çok zaman alabilir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Actually these limits tend to hit in a time long before you take forever to come up with the solution.
tr: <strong>Stallman</strong>: Aslında, çözümü bulmak için oldukça fazla zaman gerçmeden çok önce bu sınırlara ulaşılmaya eğilimlidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Can you say something about what types of machines and environments GNU EMACS in particular has been made to run under? It's now running on VAXes; has it migrated in any form to personal computers?
tr: <strong>BYTE</strong>: Özellikle GNU EMACS'ın ne tür makineler ve ortamlar altında çalıştırıldığı hakkında bir şeyler söyleyebilir misiniz? Şimdi VAX'lar üzerinde çalışıyor; herhangi bir biçimde kişisel bilgisayarlara taşındı mı?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I'm not sure what you mean by personal computers.  For example, is a Sun a personal computer? GNU EMACS requires at least a megabyte of available memory and preferably more.  It is normally used on machines that have virtual memory.  Except for various technical problems in a few C compilers, almost any machine with virtual memory and running a fairly recent version of Unix will run GNU EMACS, and most of them currently do.
tr: <strong>Stallman</strong>: Kişisel bilgisayarlarla ne demek istediğinden emin değilim. Örneğin; Sun kişisel bir bilgisayar mıdır? GNU EMACS; en az bir megabayt kullanılabilir bellek ve tercihen daha fazlasını gerektirir. Normalde sanal belleğe sahip makinelerde kullanılır. Birkaç C derleyicisindeki çeşitli teknik sorunlar dışında sanal belleğe sahip ve Unix'in oldukça yeni bir sürümünü çalıştıran hemen hemen her makine GNU EMACS çalıştıracaktır ve bunların çoğu şu anda çalıştırmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Has anyone tried to port it to Ataris or Macintoshes?
tr: <strong>BYTE</strong>: Kimse onu Atari'lere veya Macintosh'lara taşımayı denedi mi?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: The Atari 1040ST still doesn't have quite enough memory.  The next Atari machine, I expect, will run it.  I also think that future Ataris will have some forms of memory mapping.  Of course, I am not designing the software to run on the kinds of computers that are prevalent today.  I knew when I started this project it was going to take a few years.  I therefore decided that I didn't want to make a worse system by taking on the additional challenge of making it run in the currently constrained environment.  So instead I decided I'm going to write it in the way that seems the most natural and best.  I am confident that in a couple of years machines of sufficient size will be prevalent.  In fact, increases in memory size are happening so fast it surprises me how slow most of the people are to put in virtual memory; I think it is totally essential.
tr: <strong>Stallman</strong>: Atari 1040ST hâlâ yeterli belleğe sahip değil. Bir sonraki Atari makinesi, umarım, çalıştıracak. Ayrıca gelecekteki Atari'lerin bazı bellek haritalama biçimlerine sahip olacağını düşünüyorum. Elbette yazılımı bugün yaygın olan bilgisayarlarda çalışacak şekilde tasarlamıyorum. Bu projeye başladığımda birkaç yıl süreceğini biliyordum. Bu nedenle şu anda kısıtlı olan ortamda çalışmasını sağlamak için ek zorluklarla daha kötü bir sistem yapmak istemediğime karar verdim. Bunun yerine en doğal ve en iyi görünen şekilde yazmaya karar verdim. Birkaç yıl içinde yeterli büyüklükteki makinelerin yaygın olacağından eminim. Aslında bellek boyutundaki artışlar o kadar hızlı gerçekleşiyor ki insanların çoğunun sanal belleğe koymadaki yavaşlıkları beni şaşırtıyor; bence bu çok önemli.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: I think people don't really view it as being necessary for single-user machines.
tr: <strong>BYTE</strong>: Bence insanlar bunu tek kullanıcılı makineler için gerekli görmüyorlar.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: They don't understand that single user doesn't mean single program.  Certainly for any Unix-like system it's important to be able to run lots of different processes at the same time even if there is only one of you.  You could run GNU EMACS on a nonvirtual-memory machine with enough memory, but you couldn't run the rest of the GNU system very well or a Unix system very well.
tr: <strong>Stallman</strong>: Tek bir kullanıcının tek bir ana program anlamına gelmediğini anlamıyorlar. Kesinlikle herhangi bir Unix benzeri sistem için sizden biri olsa bile aynı anda birçok farklı işlemi çalıştırabilmeniz önemlidir. GNU EMACS'ı yeterli belleğe sahip, sanal belleği olmayan bir makinede çalıştırabilirsiniz ancak GNU sisteminin geri kalanını veya Unix sistemini çok iyi çalıştıramazsınız.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: How much of LISP is present in GNU EMACS? It occurred to me that it may be useful to use that as a tool for learning LISP.
tr: <strong>BYTE</strong>: GNU EMACS'ta ne kadar LISP var? Bunu LISP öğrenmek için bir araç olarak kullanmanın yararlı olabileceği aklıma geldi.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: You can certainly do that.  GNU EMACS contains a complete, although not very powerful, LISP system.  It's powerful enough for writing editor commands.  It's not comparable with, say, a Common LISP System, something you could really use for system programming, but it has all the things that LISP needs to have.
tr: <strong>Stallman</strong>: Bunu kesinlikle yapabilirsiniz. GNU EMACS, çok güçlü olmasa da eksiksiz bir LISP sistemi içerir. Düzenleyici komutları yazmak için yeterince güçlü. Bir Common LISP System'le, diyelim ki, karşılaştırılabilir değildir, sistem programlama için gerçekten kullanabileceğiniz bir şeydir ancak LISP'ın sahip olması gereken her şeye sahiptir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Do you have any predictions about when you would be likely to distribute a workable environment in which, if we put it on our machines or workstations, we could actually get reasonable work done without using anything other than code that you distribute?
tr: <strong>BYTE</strong>: Makinelerimize veya iş istasyonlarımıza koyarsak dağıttığınız koddan başka bir şey kullanmadan makul bir iş yapabileceğimiz, elverişli bir ortamı ne zaman dağıtabileceğiniz konusunda herhangi bir tahmininiz var mı?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: It's really hard to say.  That could happen in a year, but of course it could take longer.  It could also conceivably take less, but that's not too likely anymore.  I think I'll have the compiler finished in a month or two.  The only other large piece of work I really have to do is in the kernel.  I first predicted GNU would take something like two years, but it has now been two and a half years and I'm still not finished.  Part of the reason for the delay is that I spent a lot of time working on one compiler that turned out to be a dead end.  I had to rewrite it completely.  Another reason is that I spent so much time on GNU EMACS.  I originally thought I wouldn't have to do that at all.
tr: <strong>Stallman</strong>: Söylemesi gerçekten zor. Bu bir yıl içinde olabilir ama elbette daha uzun sürebilir. Aynı zamanda daha az zaman alabilir ancak bu artık çok olası değil. Sanırım derleyiciyi bir iki ay içinde bitireceğim. Gerçekten yapmam gereken tek büyük parça çekirdekte. İlk olarak GNU'nun iki yıl gibi bir şey alacağını tahmin ettim ama şimdi iki buçuk yıl oldu ve hâlâ bitirmedim. Gecikmenin sebebinin bir parçası, bir çıkmaz olduğu ortaya çıkan bir derleyici üzerinde çalışmak için çok zaman harcadım. Tamamen yeniden yazmak zorunda kaldım. Başka bir neden olarak da GNU EMACS için çok fazla zaman harcadım. Aslında bunu hiç yapmak zorunda kalmayacağımı düşündüm.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Tell us about your distribution scheme.
tr: <strong>BYTE</strong>: Bize dağıtım planınızdan bahsedin.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I don't put software or manuals in the public domain, and the reason is that I want to make sure that all the users get the freedom to share.  I don't want anyone making an improved version of a program I wrote and distributing it as proprietary.  I don't want that to ever be able to happen.  I want to encourage the free improvements to these programs, and the best way to do that is to take away any temptation for a person to make improvements nonfree.  Yes, a few of them will refrain from making improvements, but a lot of others will make the same improvements and they'll make them free.
tr: <strong>Stallman</strong>: Yazılımı veya el kitaplarını kamu malı olarak yayımlamıyorum ve bunun nedeni, tüm kullanıcıların paylaşma özgürlüğüne sahip olduğundan emin olmak istememdir. Kimsenin yazdığım bir programın geliştirilmiş bir sürümünü yapmasını ve onu özel mülk olarak dağıtmasını istemiyorum. Bu programlarda özgür geliştirmeleri teşvik etmek istiyorum ve bunu yapmanın en iyi yolu, bir kişinin geliştirmeleri özgür olmayan hâle getirmesi için herhangi bir cazibeyi ortadan kaldırmaktır. Evet, birkaçı geliştirme yapmaktan kaçınacak ancak birçoğu aynı iyileştirmeleri yapacak ve onları özgür yapacaklar.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: And how do you go about guaranteeing that?
tr: <strong>BYTE</strong>: Peki bunu nasıl garanti ediyorsun?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I do this by copyrighting the programs and putting on a notice giving people explicit permission to copy the programs and change them but only on the condition that they distribute under the same terms that I used, if at all.  You don't have to distribute the changes you make to any of my programs&mdash;you can just do it for yourself, and you don't have to give it to anyone or tell anyone.  But if you do give it to someone else, you have to do it under the same terms that I use.
tr: <strong>Stallman</strong>: Bunu programların telif hakkını kullanarak ve insanlara programları kopyalayıp değiştirmek için belirgin izin veren bir bildirimde bulunarak yaparım ancak yalnızca kullandığım aynı koşullar altında dağıtmaları koşuluyla. Yaptığınız değişiklikleri herhangi bir programıma dağıtmanıza gerek yok, bunu sadece kendiniz için yapabilirsiniz ve bunu kimseye vermek veya kimseye söylemek zorunda değilsiniz. Ama başka birine verirseniz kullandığım koşullar altında yapmalısınız.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Do you obtain any rights over the executable code derived from the C compiler?
tr: <strong>BYTE</strong>: C derleyicisinden türetilen çalıştırılabilir kod üzerinde herhangi bir hak elde ediyor musunuz?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: The copyright law doesn't give me copyright on output from the compiler, so it doesn't give me a way to say anything about that, and in fact I don't try to.  I don't sympathize with people developing proprietary products with any compiler, but it doesn't seem especially useful to try to stop them from developing them with this compiler, so I am not going to.
tr: <strong>Stallman</strong>: Telif hakkı yasası bana derleyiciden çıktıda telif hakkı vermiyor, bu yüzden bana bununla ilgili bir şey söylemem için bir yol vermiyor ve aslında yapmaya çalışmıyorum. Herhangi bir derleyici ile özel mülk ürünler geliştiren insanlara sempati duymuyorum ancak bu derleyici ile onları geliştirmelerini engellemeye çalışmak özellikle yararlı görünmüyor, bu yüzden engellemeye çalışmayacağım.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Do your restrictions apply if people take pieces of your code to produce other things as well?
tr: <strong>BYTE</strong>: İnsanlar başka şeyler üretmek için kodunuzun parçalarını da alırsa kısıtlamalarınız geçerli midir?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Yes, if they incorporate with changes any sizable piece.  If it were two lines of code, that's nothing; copyright doesn't apply to that.  Essentially, I have chosen these conditions so that first there is a copyright, which is what all the software hoarders use to stop everybody from doing anything, and then I add a notice giving up part of those rights.  So the conditions talk only about the things that copyright applies to.  I don't believe that the reason you should obey these conditions is because of the law.  The reason you should obey is because an upright person when he distributes software encourages other people to share it further.
tr: <strong>Stallman</strong>: Evet, herhangi bir büyük parça ile bünyesine katarlarsa. Eğer iki kod satırı olsaydı bu hiçbir şey değildir; telif hakkı bunun için geçerli değildir. Esasen bu koşulları seçtim, böylece önce tüm bencil yazılımcıların herkesin bir şey yapmasını engellemek için kullandığı bir telif hakkı var ve sonra bu hakların bir kısmından vazgeçen bir bildirim ekliyorum. Dolayısıyla koşullar yalnızca telif hakkının uygulandığı şeylerden bahseder. Bu koşullara uymanızın nedeninin yasadan kaynaklandığına inanmıyorum. Uymanızın nedeni, yazılımı dağıtırken dürüst bir kişinin diğer insanları daha fazla paylaşmaya teşvik etmesidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: In a sense you are enticing people into this mode of thinking by providing all of these interesting tools that they can use but only if they buy into your philosophy.
tr: <strong>BYTE</strong>: Bir anlamda yalnızca felsefenize alıştıklarında kullanabilecekleri tüm bu ilginç araçları sağlayarak insanları bu düşünce tarzına çekiyorsunuz.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Yes.  You could also see it as using the legal system that software hoarders have set up against them.  I'm using it to protect the public from them.
tr: <strong>Stallman</strong>: Evet. Ayrıca bencil yazılımcıların onlara karşı oluşturduğu hukuk sistemini kullandığını da görebilirsiniz. Hukuk sistemini kamuyu onlardan korumak için kullanıyorum.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Given that manufacturers haven't wanted to fund the project, who do you think will use the GNU system when it is done?
tr: <strong>BYTE</strong>: Üreticilerin projeyi finanse etmek istemedikleri göz önüne alındığında, GNU sistemi tamamlandığında kimlerin kullanacağını düşünüyorsunuz?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I have no idea, but it is not an important question.  My purpose is to make it possible for people to reject the chains that come with proprietary software.  I know that there are people who want to do that.  Now, there may be others who don't care, but they are not my concern.  I feel a bit sad for them and for the people that they influence.  Right now a person who perceives the unpleasantness of the terms of proprietary software feels that he is stuck and has no alternative except not to use a computer.  Well, I am going to give him a comfortable alternative.
tr: <strong>Stallman</strong>: Hiçbir fikrim yok ama bu önemli bir soru değil. Amacım insanların özel mülk yazılımlarla gelen zincirleri reddetmelerini mümkün kılmak. Bunu yapmak isteyen insanlar olduğunu biliyorum. Şimdi başkaları umursamıyor da olabilir ama bunlar beni endişelendirmiyor. Onlar ve etkiledikleri insanlar için biraz üzülüyorum. Şu anda özel mülk yazılım koşullarının nahoşluğunu algılayan bir kişi; çıkmazda olduğunu ve bilgisayar kullanmamak dışında bir alternatifi olmadığını düşünüyor. Tamam, ona rahat bir alternatif vereceğim.

note: type: Content of: <div><p>
en: Other people may use the GNU system simply because it is technically superior.  For example, my C compiler is producing about as good a code as I have seen from any C compiler.  And GNU EMACS is generally regarded as being far superior to the commercial competition.  And GNU EMACS was not funded by anyone either, but everyone is using it.  I therefore think that many people will use the rest of the GNU system because of its technical advantages.  But I would be doing a GNU system even if I didn't know how to make it technically better because I want it to be socially better.  The GNU project is really a social project.  It uses technical means to make a change in society.
tr: Diğer insanlar GNU sistemini teknik olarak üstün olduğu için kullanabilirler. Örneğin; C derleyicim herhangi bir C derleyicisinden gördüğüm kadar iyi bir kod üretiyor. Ve GNU EMACS genellikle ticari rekabette çok daha üstündür. Ve GNU EMACS da hiç kimse tarafından finanse edilmedi ancak herkes bunu kullanıyor. Bu nedenle teknik avantajları nedeniyle birçok insanın GNU sisteminin geri kalanını kullanacağını düşünüyorum. Ama teknik olarak nasıl daha iyi hâle getireceğimi bilmesem bile bir GNU sistemi yapardım çünkü toplumsal olarak daha iyi olmasını istiyorum. GNU projesi gerçekten toplumsal bir projedir. Toplumu değiştirmek için teknik araçları kullanır.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Then it is fairly important to you that people adopt GNU.  It is not just an academic exercise to produce this software to give it away to people.  You hope it will change the way the software industry operates.
tr: <strong>BYTE</strong>: O zaman insanların GNU'yu benimsemesi sizin için oldukça önemlidir. Bu yazılımı insanlara bağışlamak için üretmek sadece akademik bir çalışma değildir. Bunun yazılım endüstrisinin çalışma şeklini değiştireceğini umuyorsunuz.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Yes.  Some people say no one will ever use it because it doesn't have some attractive corporate logo on it, and other people say that they think it is tremendously important and everyone's going to want to use it.  I have no way of knowing what is really going to happen.  I don't know any other way to try to change the ugliness of the field that I find myself in, so this is what I have to do.
tr: <strong>Stallman</strong>: Evet. Bazı insanlar hiç kimsenin kullanamayacağını söylüyor çünkü üzerinde çekici bir şirket logosu yok ve diğerleri bunun çok önemli olduğunu ve herkesin kullanmak isteyeceğini söylüyor. Gerçekten ne olacağını bilmem mümkün değil. İçerisinde bulunduğum alanın çirkinliğini değiştirmeye çalışmanın başka bir yolunu bilmiyorum, bu yüzden bunu yapmam gerekiyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Can you address the implications? You obviously feel that this is an important political and social statement.
tr: <strong>BYTE</strong>: Sonuçları ele alabilir misiniz? Bunun önemli bir siyasi ve toplumsal açıklama olduğunu açıkça hissediyorsunuz.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: It is a change.  I'm trying to change the way people approach knowledge and information in general.  I think that to try to own knowledge, to try to control whether people are allowed to use it, or to try to stop other people from sharing it, is sabotage.  It is an activity that benefits the person that does it at the cost of impoverishing all of society.  One person gains one dollar by destroying two dollars' worth of wealth.  I think a person with a conscience wouldn't do that sort of thing except perhaps if he would otherwise die.  And of course the people who do this are fairly rich; I can only conclude that they are unscrupulous.  I would like to see people get rewards for writing free software and for encouraging other people to use it.  I don't want to see people get rewards for writing proprietary software because that is not really a contribution to society.  The principle of capitalism is the idea that people manage to make money by producing things and thereby are encouraged to do what is useful, automatically, so to speak.  But that doesn't work when it comes to owning knowledge.  They are encouraged to do not really what's useful, and what really is useful is not encouraged.  I think it is important to say that information is different from material objects like cars and loaves of bread because people can copy it and share it on their own and, if nobody attempts to stop them, they can change it and make it better for themselves.  That is a useful thing for people to do.  This isn't true of loaves of bread.  If you have one loaf of bread and you want another, you can't just put your loaf of bread into a bread copier.  You can't make another one except by going through all the steps that were used to make the first one.  It therefore is irrelevant whether people are permitted to copy it&mdash;it's impossible.
tr: <strong>Stallman</strong>: Bu bir değişim. İnsanların genel olarak bilgi ve gerçeğe yaklaşım biçimlerini değiştirmeye çalışıyorum. Bence kendi bilgisine sahip olmayı denemek, insanların onu kullanmalarına izin verilip verilmediğini denetlemek veya başkalarının paylaşmasını engellemeye çalışmak sabotajdır. Yapan kişiye, tüm toplumu yoksullaştırma pahasına yarar sağlayan bir faaliyettir. Bir kişi iki dolarlık serveti yok ederek bir dolar kazanır. Bence vicdanı olan bir insan böyle bir şeyi yapmaz, belki aksi durumda ölecekse böyle bir şeyi yapabilir. Ve elbette bunu yapan insanlar oldukça zengindir; sadece ahlaksız oldukları sonucuna varabilirim. İnsanların özgür yazılım yazdıkları ve diğer insanları bu yazılımları kullanmaya teşvik ettikleri için ödüllendirildiklerini görmek istiyorum. İnsanların özel mülk yazılım yazarken ödüllendirildiklerini görmek istemiyorum, çünkü bu gerçekten topluma bir katkı değil. Kapitalizmin ilkesi; insanların bir şeyler üreterek para kazanmayı başardıkları ve böylelikle de yararlı olanı otomatik olarak yapmaları için teşvik edildikleri fikridir. Fakat bu, bilgiye sahip olmak söz konusu olduğunda işe yaramıyor. Gerçekten yararlı olanı yapmamaya teşvik edilirler ve gerçekten yararlı olan şey teşvik edilmez. Bilginin arabalar ve ekmek somunları gibi maddi nesnelerden farklı olduğunu söylemek önemlidir çünkü insanlar onu kopyalayabilir ve kendi başlarına paylaşabilir ve kimse onları durdurmaya çalışmazsa onu değiştirebilir ve kendileri için daha iyi hâle getirebilirler. Bu insanların yapacağı yararlı bir şeydir. Bu ekmek somunları için geçerli değildir. Bir somun ekmeğiniz varsa ve başka bir ekmek istiyorsanız sadece somun ekmeğinizi ekmek çoğaltma aletine koyamazsınız. Birincisini yapmak için kullanılan tüm adımları gerçekleştirmek dışında başka bir seçeneğiniz yoktur. Bu nedenle insanların kopyalamasına izin verilip verilmediği önemsizdir, çünkü bu imkânsızdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: Books were printed only on printing presses until recently.  It was possible to make a copy yourself by hand, but it wasn't practical because it took so much more work than using a printing press.  And it produced something so much less attractive that, for all intents and purposes, you could act as if it were impossible to make books except by mass producing them.  And therefore copyright didn't really take any freedom away from the reading public.  There wasn't anything that a book purchaser could do that was forbidden by copyright.
tr: Kitaplar yakın zamana kadar sadece matbaalarda basılıyordu. Bir kopyasını kendi kendinize, elinizle yapmanız mümkündü ancak pratik değildi çünkü bir matbaa kullanmaktan çok daha fazla çaba gerektiriyordu. Ve o kadar az çekici bir şey üretti ki, tüm niyetler ve amaçlar için, onları seri bir şekilde üretmekten başka kitap oluşturmanın imkânsız olduğunu varsayabilirsiniz. Ve bu nedenle telif hakkı, kamuda okumadan herhangi bir özgürlüğü gerçekten almadı. Bir kitap alıcısının yapabilecekleri arasında telif hakkı tarafından yasaklanan pek bir şey yoktu.

note: type: Content of: <div><p>
en: But this isn't true for computer programs.  It's also not true for tape cassettes.  It's partly false now for books, but it is still true that for most books it is more expensive and certainly a lot more work to Xerox them than to buy a copy, and the result is still less attractive.  Right now we are in a period where the situation that made copyright harmless and acceptable is changing to a situation where copyright will become destructive and intolerable.  So the people who are slandered as &ldquo;pirates&rdquo; are in fact the people who are trying to do something useful that they have been forbidden to do.  The copyright laws are entirely designed to help people take complete control over the use of some information for their own good.  But they aren't designed to help people who want to make sure that the information is accessible to the public and stop others from depriving the public.  I think that the law should recognize a class of works that are owned by the public, which is different from public domain in the same sense that a public park is different from something found in a garbage can.  It's not there for anybody to take away, it's there for everyone to use but for no one to impede.  Anybody in the public who finds himself being deprived of the derivative work of something owned by the public should be able to sue about it.
tr: Ancak bu bilgisayar programları için geçerli değildir. Bant kasetleri için de geçerli değildir. Şimdi kitaplar için kısmen yanlış ancak çoğu kitap için Xerox'tan ötürü bir kopya satın almaktan daha pahalı ve kesinlikle çok daha fazla iş olduğu ve sonucun daha az çekici olduğu hâlâ doğru. Şu anda telif hakkını zararsız ve kabul edilebilir hâle getiren durumun, telif hakkının yıkıcı ve dayanılmaz hâle geleceği bir duruma dönüştüğü bir dönemdeyiz. Yani &ldquo;korsanlar&rdquo; olarak iftiraya uğramış insanlar aslında yapmaları yasak olan yararlı bir şey yapmaya çalışan insanlardır. Telif hakkı yasaları tümüyle insanların kendi iyiliği için bazı bilgilerin kullanımını tamamen denetim altına almaya yardımcı olmak için tasarlanmıştır. Ancak bilgilerin kamuya açık olduğundan emin olmak ve başkalarının kamuyu mahrum etmesini engellemek isteyen insanlara yardımcı olmak için tasarlanmamıştır. Yasanın kamuya ait bir parkın çöp kutusundaki bir şeyden farklı olduğu gibi kamu malından farklı olan, kamuya ait bir çalışma sınıfını tanıması gerektiğini düşünüyorum. Kimsenin götürmesi için orada değil, herkesin kullanması için orada ama kimse engellemiyor. Kamuoyunda kamunun sahip olduğu bir şeyin türev çalışmalarından mahrum bırakıldığını düşünen herkes bu konuda dava açabilmelidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: But aren't pirates interested in getting copies of programs because they want to use those programs, not because they want to use that knowledge to produce something better?
tr: <strong>BYTE</strong>: Fakat korsanlar programların kopyalarını almakla ilgilenmiyorlar çünkü bu programları kullanmak istiyorlar, bu bilgiyi daha iyi bir şey üretmek için kullanmak istedikleri için değil mi?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I don't see that that's the important distinction.  More people using a program means that the program contributes more to society.  You have a loaf of bread that could be eaten either once or a million times.
tr: <strong>Stallman</strong>: Bunun önemli bir ayrım olduğunu düşünmüyorum. Bir programı daha fazla kişinin kullanması, programın topluma daha fazla katkıda bulunduğu anlamına gelir. Bir veya milyon kez yenebilecek bir somun ekmeğiniz var.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Some users buy commercial software to obtain support.  How does your distribution scheme provide support?
tr: <strong>BYTE</strong>: Bazı kullanıcılar destek almak için ticari yazılım satın alırlar. Dağıtım planınız nasıl destek sağlıyor?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I suspect that those users are misled and are not thinking clearly.  It is certainly useful to have support, but when they start thinking about how that has something to do with selling software or with the software being proprietary, at that point they are confusing themselves.  There is no guarantee that proprietary software will receive good support.  Simply because sellers say that they provide support, that doesn't mean it will be any good.  And they may go out of business.  In fact, people think that GNU EMACS has better support than commercial EMACSes.  One of the reasons is that I'm probably a better hacker than the people who wrote the other EMACSes, but the other reason is that everyone has sources and there are so many people interested in figuring out how to do things with it that you don't have to get your support from me.  Even just the free support that consists of my fixing bugs people report to me and incorporating that in the next release has given people a good level of support.  You can always hire somebody to solve a problem for you, and when the software is free you have a competitive market for the support.  You can hire anybody.  I distribute a service list with EMACS, a list of people's names and phone numbers and what they charge to provide support.
tr: <strong>Stallman</strong>: Bu kullanıcıların yanlış yönlendirildiğinden ve açık düşünmediğinden şüpheleniyorum. Desteğe sahip olmak kesinlikle yararlıdır, ancak bunun yazılım satışı veya özel mülk yazılım ile nasıl bir ilgisi olduğunu düşünmeye başladıklarında, bu noktada kendi kafalarını karıştırmaktadırlar. Özel mülk yazılımın iyi bir destek alacağının garantisi yoktur. Satıcıların destek sağladıklarını söylemeleri, bunun iyi olacağı anlamına gelmez. Ve piyasadan silinebilirler. Aslında insanlar GNU EMACS'ın ticari EMACS'lardan daha iyi desteğe sahip olduğunu düşünüyor. Bunun nedenlerinden biri muhtemelen diğer EMACS'ları yazan insanlardan daha iyi bir hacker olmam <a href="#tn1">[1]</a>, ancak diğer neden herkesin kaynaklara sahip olması ve onunla nasıl bir şeyler yapacağını bulmak isteyen o kadar çok insan var ki benden destek almak zorunda değilsiniz. Sizin için bir sorunu çözmek amacıyla her zaman birini işe alabilirsiniz ve yazılım özgür olduğunda destek için rekabetçi bir pazara sahip olursunuz. Herhangi birisini işe alabilirsiniz. EMACS ile bir hizmet listesi dağıtıyorum, insanların adları ve telefon numaraları ile destek sağlamak için görevlendirildikleri bir liste.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Do you collect their bug fixes?
tr: <strong>BYTE</strong>: Hata düzeltmelerini topluyor musunuz?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Well, they send them to me.  I asked all the people who wanted to be listed to promise that they would never ask any of their customers to keep secret whatever they were told or any changes they were given to the GNU software as part of that support.
tr: <strong>Stallman</strong>: Şey, onları bana gönderiyorlar. Listelenmek isteyen tüm insanlardan, müşterilerinin hiçbirinden söylendikleri ne olursa olsun veya GNU yazılımında bu değişikliklerin bir parçası olarak herhangi bir değişiklik yaptıklarında gizli kalmasını asla istemeyeceklerine dair söz vermelerini istedim.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: So you can't have people competing to provide support based on their knowing the solution to some problem that somebody else doesn't know.
tr: <strong>BYTE</strong>: Bu yüzden insanların, bir başkasının bilmediği bir sorunun çözümlerini bildiklerine dayanarak destek sağlamak için rekabet etmiş olamazsınız.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: No.  They can compete based on their being clever and more likely to find the solution to your problem, or their already understanding more of the common problems, or knowing better how to explain to you what you should do.  These are all ways they can compete.  They can try to do better, but they cannot actively impede their competitors.
tr: <strong>Stallman</strong>: Hayır. Zeki olmalarına ve probleminize çözüm bulma olasılıklarına veya daha sık karşılaşılan sorunları daha iyi anlamalarına veya size ne yapmanız gerektiğini nasıl daha iyi açıklayacağına bağlı olarak rekabet edebilirler. Bunların hepsi rekabet edebilecekleri yollardır. Daha iyisini yapmaya çalışabilirler ancak rakiplerini aktif olarak engelleyemezler.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: I suppose it's like buying a car.  You're not forced to go back to the original manufacturer for support or continued maintenance.
tr: <strong>BYTE</strong>: Sanırım araba almak gibi. Destek veya sürekli bakım için orijinal üreticiye geri dönmek zorunda değilsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Or buying a house&mdash;what would it be like if the only person who could ever fix problems with your house was the contractor who built it originally? That is the kind of imposition that's involved in proprietary software.  People tell me about a problem that happens in Unix.  Because manufacturers sell improved versions of Unix, they tend to collect fixes and not give them out except in binaries.  The result is that the bugs don't really get fixed.
tr: <strong>Stallman</strong>: Veya bir ev satın almak gibi, evinizle ilgili sorunları çözebilecek tek kişi, onu ilk inşa eden müteahhit olsaydı nasıl olurdu? Bu, özel mülk yazılımdaki dayatma türüdür. İnsanlar bana Unix'te meydana gelen bir sorundan bahsediyorlar. Üreticiler, Unix'in geliştirilmiş sürümlerini sattıkları için düzeltmeleri toplama ve ikili dosyalar dışında bunları vermeme eğilimindedirler. Sonuç, hataların gerçekten düzeltilmemesidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: They're all duplicating effort trying to solve bugs independently.
tr: <strong>BYTE</strong>: Hepsi hataları bağımsız olarak çözmeye çalışan çabayı çoğaltıyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Yes.  Here is another point that helps put the problem of proprietary information in a social perspective.  Think about the liability insurance crisis.  In order to get any compensation from society, an injured person has to hire a lawyer and split the money with that lawyer.  This is a stupid and inefficient way of helping out people who are victims of accidents.  And consider all the time that people put into hustling to take business away from their competition.  Think of the pens that are packaged in large cardboard packages that cost more than the pen&mdash;just to make sure that the pen isn't stolen.  Wouldn't it be better if we just put free pens on every street corner? And think of all the toll booths that impede the flow of traffic.  It's a gigantic social phenomenon.  People find ways of getting money by impeding society.  Once they can impede society, they can be paid to leave people alone.  The waste inherent in owning information will become more and more important and will ultimately make the difference between the utopia in which nobody really has to work for a living because it's all done by robots and a world just like ours where everyone spends much time replicating what the next fellow is doing.
tr: <strong>Stallman</strong>: Evet. İşte, özel mülk bilgi sorununu toplumsal bir perspektife oturtmaya yardımcı olan bir başka nokta. Mali sorumluluk sigortası krizini düşünün. Toplumdan herhangi bir tazminat alabilmek için yaralı bir kişinin avukat tutması ve parayı bu avukatla paylaşması gerekir. Bu; kaza mağduru insanlara yardım etmenin aptalca ve verimsiz bir yoludur. Ve insanların her zaman işlerini rekabetlerinden uzaklaştırmak için koşturduklarını düşünün. Sadece kalemin çalınmadığından emin olmak için, kalemden daha pahalı olan büyük karton ambalajlarda paketlenmiş kalemleri düşünün. Her sokak köşesine sadece ücretsiz kalemler koysak daha iyi olmaz mıydı? Ve trafik akışını engelleyen tüm ücretli geçiş gişelerini düşünün. Bu devasa bir toplumsal olgu. İnsanlar toplumu engelleyerek para kazanmanın yollarını bulurlar. Toplumu engelleyebildiklerinde insanları yalnız bırakmaları için ödeme yapılabilir. Bilgiye sahip olmanın doğasında olan atıklar giderek daha önemli hâle gelecek ve nihayetinde kimsenin yaşamak için gerçekten çalışmak zorunda olmadığı ütopya arasındaki farkı yaratacaktır, çünkü hepsi robotlar ve tıpkı bizimki gibi bir dünya tarafından yapılır.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Like typing in copyright notices on the software.
tr: <strong>BYTE</strong>: Yazılımdaki telif hakkı bildirimlerini yazmak gibi.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: More like policing everyone to make sure that they don't have forbidden copies of anything and duplicating all the work people have already done because it is proprietary.
tr: <strong>Stallman</strong>: Daha çok herhangi bir şeyin kopyalarını yasaklamadığından emin olmak ve herkesin yapmış olduğu tüm işleri çoğaltmak için herkese polislik yapmak gibi.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: A cynic might wonder how you earn your living.
tr: <strong>BYTE</strong>: Bir kinik nasıl geçindiğinizi merak edebilir.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: From consulting.  When I do consulting, I always reserve the right to give away what I wrote for the consulting job.  Also, I could be making my living by mailing copies of the free software that I wrote and some that other people wrote.  Lots of people send in $150 for GNU EMACS, but now this money goes to the Free Software Foundation that I started.  The foundation doesn't pay me a salary because it would be a conflict of interest.  Instead, it hires other people to work on GNU.  As long as I can go on making a living by consulting I think that's the best way.
tr: <strong>Stallman</strong>: Danışmanlıktan. Danışmanlık yaptığımda danışmanlık işi için yazdıklarımı açığa vurma hakkımı her zaman saklı tutarım. Ayrıca yazdığım özgür yazılımın ve diğer insanların yazdığı bazı e-postalanmış kopyalarla geçimimi sağlıyordum. Birçok kişi GNU EMACS için 150 dolar gönderiyor ancak şimdi bu para başlattığım Özgür Yazılım Vakfına gidiyor. Vakıf bana bir maaş ödemiyor çünkü bu bir çıkar çatışması olurdu. Bunun yerine GNU üzerinde çalışması için diğer insanları tutar. Danışmanlık yaparak geçimini sağlayabildiğim sürece bunun en iyi yol olduğunu düşünüyorum.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: What is currently included in the official GNU distribution tape?
tr: <strong>BYTE</strong>: Şu anda resmî GNU dağıtım bandında neler var?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Right now the tape contains GNU EMACS (one version fits all computers); Bison, a program that replaces <abbr title="Yet Another Compiler Compiler">YACC</abbr>; MIT Scheme, which is Professor Sussman's super-simplified dialect of LISP; and Hack, a dungeon-exploring game similar to Rogue.
tr: <strong>Stallman</strong>: Şu anda bant GNU EMACS (tüm bilgisayarlara uyan bir sürüm); <abbr title="Yet Another Compiler Compiler">YACC</abbr>'ın yerini alan bir program olan Bison; Profesör Sussman'ın LISP'ının süper basitleştirilmiş lehçesi olan <abbr>MIT</abbr> Scheme; ve Rogue'ye benzeyen bir zindan keşfetme oyunu olan Hack'i içeriyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: Does the printed manual come with the tape as well?
tr: <strong>BYTE</strong>: Basılı kılavuz bantla birlikte geliyor mu?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: No.  Printed manuals cost $15 each or copy them yourself.  Copy this interview and share it, too.
tr: <strong>Stallman</strong>: Hayır. Basılı kılavuzların her biri 15 dolardır veya kendiniz kopyalayabilirsiniz. Bu röportajı da kopyalayın ve paylaşın.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: How can you get a copy of that?
tr: <strong>BYTE</strong>: Bunun bir kopyasını nasıl edinebilirsiniz?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: Write to the Free Software Foundation, 675 Massachusetts Ave., Cambridge, MA 02139.
tr: <strong>Stallman</strong>: Özgür Yazılım Vakfına&mdash;675 Massachusetts Ave., Cambridge, MA 02139&mdash;yazınız.

note: type: Content of: <div><address>
en: [<em>The FSF has been operating remotely since September 1, 2024.</em>
tr: [<em>FSF 1 Eylül 2024 tarihinden itibaren uzaktan çalışmaya geçmiştir.</em>

note: type: Content of: <div><address>
en: Current postal address:
tr: Mevcut posta adresi:

note: type: Content of: <div><address>
en: Voice: +1-617-542-5942
tr: Ses: +1-617-542-5942

note: type: Content of: <div><address>
en: Fax: +1-617-542-2652]
tr: Faks: +1-617-542-2652]

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: What are you going to do when you are done with the GNU system?
tr: <strong>BYTE</strong>: GNU sistemi ile işiniz bittiğinde ne yapacaksınız?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I'm not sure.  Sometimes I think that what I'll go on to do is the same thing in other areas of software.
tr: <strong>Stallman</strong>: Emin değilim. Bazen yapmaya devam edeceğim şeyin diğer yazılım alanlarında da aynı şey olduğunu düşünüyorum.

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>BYTE</strong>: So this is just the first of a whole series of assaults on the software industry?
tr: <strong>BYTE</strong>: Yani bu, yazılım endüstrisine yönelik bir dizi taarruzun sadece ilki mi?

note: type: Content of: <div><p>
en: <strong>Stallman</strong>: I hope so.  But perhaps what I'll do is just live a life of ease working a little bit of the time just to live.  I don't have to live expensively.  The rest of the time I can find interesting people to hang around with or learn to do things that I don't know how to do.
tr: <strong>Stallman</strong>: Umarım. Ama belki de yapacağım şey yalnızca yaşamımdaki birazcık zamanı çalışarak geçirip rahat bir yaşam yaşamaktır. Pahalı bir şekilde yaşamak zorunda değilim. Zamanın geri kalanında takılmak için ilginç insanlar bulabilirim veya nasıl yapılacağını bilmediğim şeyleri yapmayı öğrenebilirim.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't have notes. type: Content of: <div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S NOTES*
tr: <a id="tn1">[1]</a> Burada kullanılan hacker, üstat anlamındadır: teknik beceri sahibi, problem çözmeden zevk alan ve sınırları aşan kişiler, belirli bir konuda sahip olduğu bilgiyi kullanıp daha fazlasını öğrenmeye meraklı kişiler.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
tr: Lütfen FSF ve GNU ile ilgili sorularınızı <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a> adresine iletin. FSF ile iletişim kurmanın <a href="/contact/">başka yolları</a> da vardır. Lütfen çalışmayan bağlantıları ve başka düzeltmeleri veya önerilerinizi <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine gönderin.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
tr: Çevirilerimizde bulmuş olabileceğiniz hataları, aklınızdaki soru ve önerilerinizi lütfen <a href="mailto:web-translators@gnu.org">bize&nbsp;bildirin</a>.</p><p>Bu yazının çeviri düzenlemesi ve sunuşu ile ilgili bilgi için lütfen <a href="/server/standards/README.translations.html">Çeviriler BENİOKU</a> sayfasına bakın. Bu sayfanın ve diğer tüm sayfaların Türkçe çevirileri gönüllüler tarafından yapılmaktadır; Türkçe niteliği yüksek bir <a href="/home.html">www.gnu.org</a> için bize yardımcı olmak istiyorsanız, <a href="https://savannah.gnu.org/projects/www-tr">çalışma&nbsp;sayfamızı</a> ziyaret edebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
tr: Bu sayfa <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.tr">Creative Commons Alıntı-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı</a> altında lisanslanmıştır.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
tr: <p><strong>Çeviriye katkıda bulunanlar:</strong></p>
    <ul>
    <li>The FLOSS Information <a href="mailto:theflossinformation@gmail.com">&lt;theflossinformation@gmail.com&gt;</a>, 2020.</li>
    </ul>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
tr: Son Güncelleme:
