rms-why-gplv3.html - en to tr translation catalogue (28 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Why Upgrade to GPLv3 - GNU Project - Free Software Foundation
tr: Neden GPLv3'e Yükseltilmeli - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı

note: type: Content of: <div><h2>
en: Why Upgrade to GPLv3
tr: Neden GPLv3'e Yükseltilmeli

note: type: Content of: <div><address>
en: by Richard Stallman
tr: yazan Richard Stallman

note: type: Content of: <div><p>
en: <a href="/licenses/gpl.html">Version 3 of the GNU General Public License</a> (GNU GPL) has been released, enabling free software packages to upgrade from GPL version 2.  This article explains why upgrading the license is important.
tr: <a href="/licenses/gpl.html">GNU Genel Kamu Lisansı (<abbr title="GNU General Public License">GNU GPL</abbr>)'nın 3. sürümü</a> yayımlandı ve özgür yazılım paketlerinin GPL'nin 2. sürümünden yükseltilmesine olanak sağladı. Bu yazıda lisansı yükseltmenin neden önemli olduğu açıklanıyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: First of all, it is important to note that upgrading is a choice.  GPL version 2 will remain a valid license, and no disaster will happen if some programs remain under GPLv2 while others advance to GPLv3.  These two licenses are incompatible, but that isn't a fundamental problem.
tr: Her şeyden önce yükseltmenin bir tercih olduğunu belirtmemiz gerekiyor. GPL'nin 2. sürümü geçerli bir lisans olarak kalacaktır ve bazı programlar GPLv2 kapsamında kalırken diğerlerinin GPLv3'e geçmesi felaket getirmeyecektir. Bu iki lisans uyumsuz olsa da, bu esas bir sorun değildir.

note: type: Content of: <div><p>
en: When we say that GPLv2 and GPLv3 are incompatible, it means there is no legal way to combine code under GPLv2 with code under GPLv3 in a single program.  This is because both GPLv2 and GPLv3 are copyleft licenses: each of them says, &ldquo;If you include code under this license in a larger program, the larger program must be under this license too.&rdquo; There is no way to make them compatible.  We could add a GPLv2-compatibility clause to GPLv3, but it wouldn't do the job, because GPLv2 would need a similar clause.
tr: GPLv2 ve GPLv3'ün uyumsuz olduğunu söylediğimizde bunun anlamı, GPLv2 kapsamındaki bir kodu, GPLv3 kapsamındaki bir kodla birlikte tek bir programda birleştirmenin yasal bir yolunun olmadığıdır. Bunun nedeni, hem GPLv2 hem de GPLv3'ün copyleft lisansları olmasıdır: Her biri, &ldquo;Bu lisans kapsamındaki kodu daha büyük bir programa dâhil ederseniz daha büyük programın da bu lisans kapsamında olması gerekir.&rdquo; der. Bunları uyumlu hâle getirmenin bir yolu yoktur. GPLv3'e bir GPLv2 uyumluluk maddesi ekleyebiliriz ancak bu yeterli olmayacaktır, çünkü GPLv2'nin de benzer bir maddeye ihtiyacı olacaktır.

note: type: Content of: <div><p>
en: Fortunately, license incompatibility matters only when you want to link, merge or combine code from two different programs into a single program.  There is no problem in having GPLv3-covered and GPLv2-covered programs side by side in an operating system.  For instance, the TeX license and the Apache license are incompatible with GPLv2, but that doesn't stop us from running TeX and Apache in the same system with Linux, Bash and GCC.  This is because they are all separate programs.  Likewise, if Bash and GCC move to GPLv3, while Linux remains under GPLv2, there is no conflict.
tr: Neyse ki lisans uyumsuzluğu yalnızca iki farklı programdaki kodu tek bir programa bağlamak, birleştirmek veya bir araya getirmek istediğinizde önemlidir. Bir işletim sisteminde GPLv3 ve GPLv2 kapsamındaki programların yan yana olması sorun değildir. Mesela TeX lisansı ve Apache lisansı GPLv2 ile uyumsuzdur ancak bu; TeX ve Apache'yi Linux, Bash ve GCC ile aynı sistemde çalıştırmamızı engellemez. Çünkü hepsi ayrı programlardır. Aynı şekilde Bash ve GCC GPLv3'e taşınırken, Linux GPLv2 altında kalsa da herhangi bir uyuşmazlık yoktur.

note: type: Content of: <div><p>
en: Keeping a program under GPLv2 won't create problems.  The reason to migrate is because of the existing problems that GPLv3 will address.
tr: Bir programı GPLv2 altında tutmak sorun değildir. Geçişin nedeni, GPLv3'ün mevcut sorunlara çözüm getirmesi olacaktır.

note: type: Content of: <div><p>
en: One major danger that GPLv3 will block is tivoization.  Tivoization means certain &ldquo;appliances&rdquo; (which have computers inside)  contain GPL-covered software that you can't effectively change, because the appliance shuts down if it detects modified software.  The usual motive for tivoization is that the software has features the manufacturer knows people will want to change, and aims to stop people from changing them.  The manufacturers of these computers take advantage of the freedom that free software provides, but they don't let you do likewise.
tr: GPLv3'ün engelleyeceği en büyük tehlike tivoizasyondur. Tivoizasyon, (içinde bilgisayar bulunan) bazı &ldquo;aletler&rdquo;in etkili bir şekilde değiştiremeyeceğiniz biçimde GPL kapsamında yazılım içerdiği anlamına gelir. Değiştirilemez, çünkü alet değiştirilmiş yazılımı tespit ederse kapanır. Tivoizasyon için alışıldık neden; üreticinin, yazılımın insanların değiştirmek isteyeceğini bildiği özelliklere sahip olması ve insanların bunları değiştirmesini durdurmayı amaçlamasıdır. Bu bilgisayarların üreticileri özgür yazılımın sağladığı özgürlükten yararlanır, ancak aynı şekilde davranmanıza izin vermezler.

note: type: Content of: <div><p>
en: Some argue that competition between appliances in a free market should suffice to keep nasty features to a low level.  Perhaps competition alone would avoid arbitrary, pointless misfeatures like &ldquo;Must shut down between 1pm and 5pm every Tuesday,&rdquo; but even so, a choice of masters isn't freedom.  Freedom means <em>you</em> control what your software does, not merely that you can beg or threaten someone else who decides for you.
tr: Bazıları, serbest bir piyasadaki aletler arasındaki rekabetin kötü özellikleri düşük düzeyde tutmak için yeterli olması gerektiğini savunuyor. Belki de tek başına rekabet; &ldquo;Her salı 13.00 ile 17.00 arasında kapanmalıdır.&rdquo; gibi keyfî, amaçsız, hatalı özelliklerden kaçınmaya yarayacaktır ancak yine de efendilerin seçimi özgürlük değildir. Özgürlük yazılımınızın ne yaptığını <em>sizin</em> denetlemenizdir, sırf sizin için karar vermek üzere başka birine yalvarmanız veya gözdağı vermeniz anlamına gelmez.

note: type: Content of: <div><p>
en: In the crucial area of Digital Restrictions Management (DRM)&mdash;nasty features designed to restrict your use of the data in your computer&mdash;competition is no help, because relevant competition is forbidden.  Under the Digital Millennium Copyright Act and similar laws, it is illegal, in the US and many other countries, to distribute DVD players unless they restrict the user according to the official rules of the DVD conspiracy (its web site is <a href="https://web.archive.org/web/20241204194614/http://www.dvdcca.org/">www.dvdcca.org/</a>, but the rules do not seem to be published there).  The public can't reject DRM by buying non-DRM players because none are available.  No matter how many products you can choose from, they all have equivalent digital handcuffs.
tr: Çok önemli Dijital Kısıtlamalar Yönetimi (<abbr title="Digital Restrictions Management">DRM</abbr>) (bilgisayarınızdaki verileri kullanımınızı kısıtlamak için tasarlanmış nahoş özellikler) alanında rekabetin bir yararı yoktur çünkü amacına uygun rekabet yasaktır. Dijital Binyıl Telif Hakkı Yasası ve benzeri yasalar uyarınca, ABD ve diğer birçok ülkede, DVD oynatıcısının resmî kurallarına göre kullanıcıyı kısıtlamadığı sürece DVD oynatıcıları dağıtmak yasalara aykırıdır (Web sitesi <a href="https://web.archive.org/web/20241204194614/http://www.dvdcca.org/">www.dvdcca.org</a> ancak kurallar burada yayımlanmış gibi görünmüyor.). Halk, DRM olmayan oynatıcıları satın alarak DRM'yi reddedemez çünkü böyle oynatıcılar mevcut değiller. Hangi ürünü seçerseniz seçin, hepsinde eş değer bir dijital kelepçe bulunur.

note: type: Content of: <div><p>
en: GPLv3 ensures you are free to remove the handcuffs.  It doesn't forbid DRM, or any kind of feature.  It places no limits on the substantive functionality you can add to a program, or remove from it.  Rather, it makes sure that you are just as free to remove nasty features as the distributor of your copy was to add them.  Tivoization is the way they deny you that freedom; to protect your freedom, GPLv3 forbids tivoization.
tr: GPLv3, kelepçeleri çıkararak özgür olmanıza olanak sağlar. DRM'yi veya herhangi bir özelliği yasaklamaz. Bir programa ekleyebileceğiniz veya programdan kaldırabileceğiniz önemli işlevsellikler için sınırlama getirmez. Aksine kopyanızın dağıtıcısının onları eklemesi gibi nahoş özellikleri kaldırmak için özgür olmanızı sağlar. Tivoizasyon onların sizi bu özgürlükten mahrum etmesinin yoludur; GPLv3, özgürlüğünüzü korumak için tivoizasyonu yasaklıyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: The ban on tivoization applies to any product whose use by consumers is to be expected, even occasionally.  GPLv3 tolerates tivoization only for products that are almost exclusively meant for businesses and organizations.
tr: Tivoizasyon yasağı, nadiren olsa bile, tüketiciler tarafından kullanılması beklenen herhangi bir ürün için geçerlidir. GPLv3, yalnızca neredeyse yalnızca işletmeler ve kuruluşlar için tasarlanmış ürünler için tivoizasyonu hoşgörür.

note: type: Content of: <div><p>
en: Another threat that GPLv3 resists is that of patent deals like the Novell-Microsoft pact.  Microsoft wants to use its thousands of patents to make users pay Microsoft for the privilege of running GNU/Linux, and made this pact to try to achieve that.  The deal offers rather limited protection from Microsoft patents to Novell's customers.
tr: GPLv3'ün karşı koyduğu bir başka tehdit de Novell-Microsoft antlaşması gibi patent anlaşmalarıdır. Microsoft, kullanıcıların GNU/Linux'u çalıştırma ayrıcalığı için Microsoft'a ödeme yapmasını sağlamak amacıyla binlerce patentini kullanmak istiyor ve bu antlaşmayı buna erişebilmek için yaptı. Anlaşma, Microsoft patentlerinden Novell'in müşterilerine oldukça kısıtlı bir koruma sunuyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: Microsoft made a few mistakes in the Novell-Microsoft deal, and GPLv3 is designed to turn them against Microsoft, extending that limited patent protection to the whole community.  In order to take advantage of this protection, programs need to use GPLv3.
tr: Microsoft; Novell-Microsoft anlaşmasında birkaç hata yaptı ve GPLv3 bunları Microsoft'a karşı kullanmak için tasarlandı ve bu kısıtlı patent korumasını tüm topluma genişletti. Bu korumadan yararlanmak için programların GPLv3 kullanması gerekiyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: Microsoft's lawyers are not stupid, and next time they may manage to avoid those mistakes.  GPLv3 therefore says they don't get a &ldquo;next time.&rdquo; Releasing a program under GPL version 3 protects it from Microsoft's future attempts to make redistributors collect Microsoft royalties from the program's users.
tr: Microsoft'un avukatları aptal değiller ve bir dahaki sefere bu hatalardan kaçınmayı başarabilirler. GPLv3 bu nedenle &ldquo;bir dahaki seferlerinin&rdquo; olmayacağını söylüyor. Bir programı GPL'nin 3. sürümü altında yayımlamak, Microsoft'un gelecekteki yeniden dağıtıcıların programın kullanıcılarından Microsoft telif hakkı ücretleri toplamalarını sağlama girişimlerine karşı programı korur.

note: type: Content of: <div><p>
en: GPLv3 also provides users with explicit patent protection from the program's contributors and redistributors.  With GPLv2, users rely on an implicit patent license to make sure that the company which provided them a copy won't sue them, or the people they redistribute copies to, for patent infringement.
tr: GPLv3 ayrıca kullanıcılara programın katkıcıları ve yeniden dağıtıcılarına karşı belirgin bir patent koruması sağlar. GPLv2 ile kullanıcılar, kendilerine bir kopya sağlayan şirketin patent ihlali için kopyaları yeniden dağıttıkları kişilere dava açmayacağından emin olmak için örtük bir patent lisansına güvenirler.

note: type: Content of: <div><p>
en: The explicit patent license in GPLv3 does not go as far as we might have liked.  Ideally, we would make everyone who redistributes GPL-covered code give up all software patents, along with everyone who does not redistribute GPL-covered code, because there should be no software patents.  Software patents are a vicious and absurd system that puts all software developers in danger of being sued by companies they have never heard of, as well as by all the megacorporations in the field.  Large programs typically combine thousands of ideas, so it is no surprise if they implement ideas covered by hundreds of patents.  Megacorporations collect thousands of patents, and use those patents to bully smaller developers.  Patents already obstruct free software development.
tr: GPLv3'teki belirgin patent lisansı istediğimiz kadar ileri gitmemektedir. İdeal olarak GPL kapsamındaki kodu yeniden dağıtan herkesi, GPL kapsamındaki kodu yeniden dağıtmayan herkesle birlikte, tüm yazılım patentlerinden vazgeçirmeliyiz, çünkü yazılım patentleri olmamalıdır. Yazılım patentleri; tüm yazılım geliştiricilerini, daha önce hiç duymadıkları şirketler ve alandaki tüm büyük şirketler tarafından dava edilme tehlikesine sokan tehlikeli ve saçma bir sistemdir. Büyük programlar genellikle binlerce fikri birleştirir, bu yüzden yüzlerce patentin fikirlerini uygulamaya koymaları şaşırtıcı değildir. Büyük şirketler; binlerce patent toplar ve bu patentleri daha küçük geliştiricilere zorbalık yapmak için kullanır. Zaten patentler özgür yazılım geliştirmeyi engelliyorlar.

note: type: Content of: <div><p>
en: The only way to make software development safe is to abolish software patents, and we aim to achieve this some day.  But we cannot do this through a software license.  Any program, free or not, can be killed by a software patent in the hands of an unrelated party, and the program's license cannot prevent that.  Only court decisions or changes in patent law can make software development safe from patents.  If we tried to do this with GPLv3, it would fail.
tr: Yazılım geliştirmeyi güvenli hâle getirmenin tek yolu yazılım patentlerini kaldırmaktır ve bir gün bunu başarmayı amaçlıyoruz. Ancak bunu bir yazılım lisansı ile yapamayız. Özgür olsun veya olmasın, herhangi bir program ilgisiz bir tarafın elinde bulunan bir yazılım patenti tarafından yok edilebilir ve programın lisansı bunu engelleyemez. Yalnızca mahkeme kararları veya patent yasasındaki değişiklikler yazılım geliştirmeyi patentlerden koruyabilir. Bunu GPLv3 ile yapmaya çalışırsak, başarısız oluruz.

note: type: Content of: <div><p>
en: Therefore, GPLv3 seeks to limit and channel the danger.  In particular, we have tried to save free software from a fate worse than death: to be made effectively proprietary, through patents.  The explicit patent license of GPLv3 makes sure companies that use the GPL to give users the four freedoms cannot turn around and use their patents to tell some users, &ldquo;That doesn't include you.&rdquo; It also stops them from colluding with other patent holders to do this.
tr: Bu nedenle GPLv3 tehlikeyi sınırlandırmayı ve yönlendirmeyi amaçlar. Özellikle özgür yazılımı yokoluştan daha kötü bir kaderden, patentler yoluyla etkin bir şekilde özel mülk hâle getirilmekten kurtarmaya çalıştık. GPLv3'ün belirgin patent lisansı, kullanıcılara dört özgürlüğü vermek amacıyla GPL'yi kullanan şirketlerin geri dönüp bazı kullanıcılara &ldquo;Bu, sizi kapsamaz.&rdquo; demek için patentlerini kullanamayacaklarından emin olur. Ayrıca diğer patent sahipleriyle bu yapmak için dolap çevirmelerini de engeller.

note: type: Content of: <div><p>
en: Further advantages of GPLv3 include better internationalization, gentler termination, support for BitTorrent, and compatibility with the Apache license.  All in all, plenty of reason to upgrade.
tr: GPLv3'ün diğer avantajları arasında daha iyi uluslararasılaştırma, daha nazik sonlandırma, BitTorrent için destek ve Apache lisansı ile uyumluluk bulunmaktadır. Sonuç olarak yükseltmek için bir yığın neden var.

note: type: Content of: <div><p>
en: Change is unlikely to cease once GPLv3 is released.  If new threats to users' freedom develop, we will have to develop GPL version 4.  It is important to make sure that programs will have no trouble upgrading to GPLv4 if and when we write one.
tr: GPLv3 yayımlandıktan sonra son verilmesi mümkün değildir. Kullanıcıların özgürlüğüne yönelik yeni tehditler ortaya çıkarsa GPL'nin 4. sürümünü geliştirmemiz gerekecek. Eğer bir tane yazarsak, programların GPLv4'e yükseltmede sorun yaşamayacağından emin olmak önemlidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: One way to do this is to release a program under &ldquo;GPL version 3 or any later version.&rdquo; Another way is for all the contributors to a program to state a proxy who can decide on upgrading to future GPL versions.  The third way is for all the contributors to assign copyright to one designated copyright holder, who will be in a position to upgrade the license version.  One way or another, programs should provide this flexibility for future GPL versions.
tr: Bunu yapmanın bir yolu, programı &ldquo;GPL'nin 3. sürümü veya daha sonraki herhangi bir sürümü (GPL version 3 or any later version)&rdquo; altında yayımlamaktır. Başka bir yol, programa katkıda bulunanların gelecekteki GPL sürümlerine yükseltmeye karar verebilecek bir vekil beyan etmesidir. Üçüncü yol, tüm katkıcıların lisans sürümünü yükseltebilecek bir belirlenmiş telif hakkı sahibine telif hakkı atamalarıdır. Öyle ya da böyle programlar gelecekteki GPL sürümleri için bu esnekliği sağlamalıdır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
tr: Lütfen FSF ve GNU ile ilgili sorularınızı <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a> adresine iletin. FSF ile iletişim kurmanın <a href="/contact/">başka yolları</a> da vardır. Lütfen çalışmayan bağlantıları ve başka düzeltmeleri veya önerilerinizi <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine gönderin.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
tr: Çevirilerimizde bulmuş olabileceğiniz hataları, aklınızdaki soru ve önerilerinizi lütfen <a href="mailto:web-translators@gnu.org">bize&nbsp;bildirin</a>.</p><p>Bu yazının çeviri düzenlemesi ve sunuşu ile ilgili bilgi için lütfen <a href="/server/standards/README.translations.html">Çeviriler BENİOKU</a> sayfasına bakın. Bu sayfanın ve diğer tüm sayfaların Türkçe çevirileri gönüllüler tarafından yapılmaktadır; Türkçe niteliği yüksek bir <a href="/home.html">www.gnu.org</a> için bize yardımcı olmak istiyorsanız, <a href="https://savannah.gnu.org/projects/www-tr">çalışma&nbsp;sayfamızı</a> ziyaret edebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
tr: Bu sayfa <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.tr">Creative Commons Alıntı-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı</a> altında lisanslanmıştır.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
tr: <p><strong>Çeviriye katkıda bulunanlar:</strong></p>
    <ul>
    <li>The FLOSS Information <a href="mailto:theflossinformation@gmail.com">&lt;theflossinformation@gmail.com&gt;</a>, 2020.</li>
    </ul>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
tr: Son Güncelleme:
