freedom-or-copyright-old.html - en to nl translation catalogue (22 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Freedom&mdash;or Copyright? (Old Version)  - GNU Project - Free Software Foundation
nl: Vrijheid of auteursrecht? (Oude versie) - GNU-project - Free Software Foundation

note: type: Content of: <div><h2>
en: Freedom&mdash;or Copyright? (Old Version)
nl: Vrijheid of auteursrecht? (Oude versie)

note: type: Content of: <div><address>
en: by Richard Stallman
nl: door Richard Stallman

note: type: Content of: <div><div><p>
en: There is an <a href="/philosophy/freedom-or-copyright.html"> updated version</a> of this article.
nl: Er is een <a href="/philosophy/freedom-or-copyright.html">nieuwere versie</a> van dit artikel.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The brave new world of e-books: no more used book stores, no more lending a book to your friend, no more borrowing one from the public library, no purchasing a book except with a credit card that identifies what you read.  Even reading an e-book without authorization is a crime.
nl: De mooie nieuwe wereld van e-boeken: geen tweedehands boekwinkels meer, niet meer uitlenen aan vrienden, niet meer lenen van de bibliotheek, geen aankoop meer zonder bankpas zodat men weet wat je leest. Zelfs het lezen van een e-boek zonder toestemming is een vergrijp.

note: type: Content of: <div><p>
en: Once upon a time, in the age of the printing press, an industrial regulation was established for the business of writing and publishing. It was called copyright. Copyright's purpose was to encourage the publication of a diversity of written works. Copyright's method was to make publishers get permission from authors to reprint recent writings.
nl: Eens, ten tijde van de drukpers, werd een industri&euml;le regeling van kracht voor het schrijven en publiceren. Dat heette het auteursrecht. Het doel daarvan was om het aantal publicaties van geschreven werk te vergroten. Het systeem bestond eruit dat uitgevers toestemming kregen van auteurs om hun recente werken te dupliceren.

note: type: Content of: <div><p>
en: Ordinary readers had little reason to disapprove, since copyright restricted only publication, not the things a reader could do. If it raised the price of a book a small amount, that was only money. Copyright provided a public benefit, as intended, with little burden on the public. It did its job well&mdash;back then.
nl: Lezers hadden geen reden tot klagen, het auteursrecht legde slechts de publicatie aan banden, niet de dingen die een lezer kon doen. Wanneer dit de prijs van een boek licht verhoogde maakte dat niet uit, het was maar geld. Het auteursrecht diende een maatschappelijk doel, zoals dit was bedoeld, met weinig gevolgen voor het lezend publiek. Het was in die dagen een goede regeling.

note: type: Content of: <div><p>
en: Then a new way of distributing information came about: computers and networks. The advantage of digital information technology is that it facilitates copying and manipulating information, including software, musical recordings and books. Networks offered the possibility of unlimited access to all sorts of data&mdash;an information utopia.
nl: Toen kwam er een nieuwe manier van verspreiding: computers en netwerken. Het voordeel van digitale informatietechnologie is dat het het kopi&euml;ren en wijzigen van informatie, waaronder software, muziekopnamen en boeken, gemakkelijk maakt. Netwerken gaven verder toegang tot allerlei gegevens&mdash; een soort informatie-utopia.

note: type: Content of: <div><p>
en: But one obstacle stood in the way: copyright. Readers who made use of their computers to share published information were technically copyright infringers. The world had changed, and what was once an industrial regulation on publishers had become a restriction on the public it was meant to serve.
nl: Maar er was &eacute;&eacute;n obstakel: het auteursrecht. Lezers die hun computers gebruikten om publicaties te delen waren technisch gesproken in overtreding van het auteursrecht. De wereld was veranderd. En wat eens een industri&euml;le regeling voor uitgevers was, werd nu een beperking voor het publiek waar de regeling voor bedoeld was.

note: type: Content of: <div><p>
en: In a democracy, a law that prohibits a popular, natural and useful activity is usually soon relaxed. But the powerful publishers' lobby was determined to prevent the public from taking advantage of the power of their computers, and found copyright a suitable weapon. Under their influence, rather than relaxing copyright to suit the new circumstances, governments made it stricter than ever, imposing harsh penalties on readers caught sharing.
nl: Binnen een democratie wordt een beperking op populaire, normale en nuttige bezigheden snel versoepeld. Maar de uiterst machtige uitgeverslobby wilde kostte wat kost dit voordeel voor de samenleving bestrijden en vonden in het auteursrecht een sterk wapen. Onder druk van de uitgevers werd het auteursrecht niet versoepeld maar juist aangehaald voor de nieuwe situatie en maakten overheden dit recht strenger dan ooit, met harde straffen voor diegenen die ze betrapten op het delen van informatie.

note: type: Content of: <div><p>
en: But that wasn't the last of it. Computers can be powerful tools of domination when a few people control what other people's computers do. The publishers realized that by forcing people to use specially designated software to watch videos and read e-books, they can gain unprecedented power: they can compel readers to pay, and identify themselves, every time they read a book!
nl: Maar dat was niet alles. Computers kunnen een machtig wapen zijn wanneer een handvol mensen wil bepalen wat alle anderen met een computer kunnen doen.  Uitgevers brachten dit in praktijk door mensen te dwingen alleen bepaalde software te gebruiken voor het kijken van video's en het lezen van electronische boeken. Dit geeft ze ongehoorde macht: ze kunnen lezers dwingen te betalen en zich te identificeren, ieder keer dat ze een boek lezen!

note: type: Content of: <div><p>
en: That is the publishers' dream, and they prevailed upon the U.S. government to enact the Digital Millennium Copyright Act of 1998. This law gives them total legal power over almost anything a reader might do with an e-book, as long as they publish the book in encrypted form. Even reading the book without authorization is a crime.
nl: Dat is de natte droom van iedere uitgever en dus overreedde ze de Amerikaanse overheid om de Digital Millennium Copyright Act van 1998 aan te nemen. Deze wet geeft ze absolute macht over alles wat een lezer zou kunnen doen met een electronisch boek. Zelfs het lezen zonder toestemming is een vergrijp!

note: type: Content of: <div><p>
en: We still have the same old freedoms in using paper books. But if e-books replace printed books, that exception will do little good. With &ldquo;electronic ink,&rdquo; which makes it possible to download new text onto an apparently printed piece of paper, even newspapers could become ephemeral. Imagine: no more used book stores; no more lending a book to your friend; no more borrowing one from the public library&mdash;no more &ldquo;leaks&rdquo; that might give someone a chance to read without paying. (And judging from the ads for Microsoft Reader, no more anonymous purchasing of books either.) This is the world publishers have in mind for us.
nl: We hebben nog steeds de oude vrijheden met papieren boeken. Maar wanneer electronische boeken de gedrukte exemplaren gaan vervangen zal deze uitzondering ons weinig helpen. Met &ldquo;electronische inkt&rdquo;, die het mogelijk maakt om tekst te vervangen op ogenschijnlijk gedrukt papier wordt zelfs de krant vluchtig. Stel je voor: geen tweedehands boekenzaak meer; nooit meer een boek aan je vrienden uitlenen; nooit meer lenen van de openbare bibliotheek&mdash;geen &ldquo;gaten&rdquo; meer waardoor je iemand de kans zou kunnen geven iets toch gratis te lezen. (En, afgaand op de advertenties voor Microsoft Reader, ook nooit meer anoniem een boek aanschaffen). Dat is de wereld die uitgevers ons wensen.

note: type: Content of: <div><p>
en: Why is there so little public debate about these momentous changes? Most citizens have not yet had occasion to come to grips with the political issues raised by this futuristic technology. Besides, the public has been taught that copyright exists to &ldquo;protect&rdquo; the copyright holders, with the implication that the public's interests do not count. (The biased term &ldquo;<a href="/philosophy/not-ipr.html">intellectual property</a>&rdquo; also promotes that view; in addition, it encourages the mistake of trying to treat several laws that are almost totally different&mdash;such as copyright law and patent law&mdash;as if they were a single issue.)
nl: Waarom is er zo weinig openbaar debat over zulke enorme veranderingen? De meeste burgers kunnen nog niet echt bevatten wat de politieke gevolgen zijn van deze futuristische technologie. Burgers zijn trouwens sowieso opgevoed met het idee dat het auteursrecht er is om rechthebbenden te &ldquo;beschermen&rdquo;, met de impliciete aanname dat het maatschappelijk belang niet telt. (De misleidende term &ldquo;<a href="/philosophy/not-ipr.html"> intellectueel eigendom</a>&rdquo; draagt hier ook aan bij; ook wekt het de suggestie dat meerdere totaal verschillende wetten, zoals auteursrecht en patentrecht, over hetzelfde gaan.)

note: type: Content of: <div><p>
en: But when the public at large begins to use e-books, and discovers the regime that the publishers have prepared for them, they will begin to resist. Humanity will not accept this yoke forever.
nl: Maar wanneer de gemeenschap kennis maakt met electronische boeken en het regime ontdekt dat de uitgevers voor ons bedacht hebben zal de weerstand komen. Mensen zullen dit juk niet eeuwig accepteren.

note: type: Content of: <div><p>
en: The publishers would have us believe that suppressive copyright is the only way to keep art alive, but we do not need a War on Copying to encourage a diversity of published works; as the Grateful Dead showed, private copying among fans is not necessarily a problem for artists. (In 2007, Radiohead made millions by inviting fans to copy an album and pay whatever amount they wish; a few years before, Stephen King got hundreds of thousands for an e-book which people could copy.) By legalizing the copying of e-books among friends, we can turn copyright back into the industrial regulation it once was.
nl: De uitgevers proberen ons wijs te maken dat alleen een streng auteursrecht kunst nog levend kan houden. Maar we hebben geen auteursrechtenoorlog nodig om meer publicaties te bewerkstelligen; zoals de Grateful Dead al bewees is het kopi&euml;ren onder fans geen probleem voor een artiest. (In 2007 verdiende Radiohead miljoenen door fans aan te moedigen het album te kopi&euml;ren en te betalen wat ze er voor over hadeden; een aantal jaren voordat Stephen King honderdduizenden verdiende met een e-boek dat mensen konden kopi&euml;ren.) Door het kopi&euml;ren van electronische boeken legaal te maken, kunnen we het auteursrecht weer terugbrengen tot de industri&euml;le regeling die het eens was.

note: type: Content of: <div><p>
en: For some kinds of writing, we should go even further. For scholarly papers and monographs, everyone should be encouraged to republish them verbatim online; this helps protect the scholarly record while making it more accessible. For textbooks and most reference works, publication of modified versions should be allowed as well, since that encourages improvement.
nl: Voor sommige geschriften zouden we zelfs verder moeten gaan. Voor universitaire publicaties zou iedereen gestimuleerd moeten worden om ze online te zetten; dit zal het behoud van universitaire publicaties ten goede komen en ze meer toegankelijk maken. Voor instructieboeken en referenties zou publicatie van aangepaste werken ook moeten worden gelegaliseerd, dat is goed voor de vooruitgang.

note: type: Content of: <div><p>
en: Eventually, when computer networks provide an easy way to send someone a small amount of money, the whole rationale for restricting verbatim copying will go away. If you like a book, and a box pops up on your computer saying &ldquo;Click here to give the author one dollar,&rdquo; wouldn't you click? Copyright for books and music, as it applies to distributing verbatim unmodified copies, will be entirely obsolete. And not a moment too soon!
nl: Uiteindelijk, wanneer de techniek om kleine betalingen te doen geperfectioneerd is, zal de hele reden voor beperking op het kopi&euml;ren komen te vervallen.  Wanneer je een boek leuk vindt en er verschijnt een scherm op je computer met de vraag &ldquo;Klik hier om de auteur een dollar te geven&rdquo;, zou je dan niet klikken? Boeken en muziek onder auteursrecht, waar het het kopi&euml;ren betreft, worden daarmee totaal overbodig. En geen moment te vroeg!

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
nl: Gelieve algemene vragen over FSF &amp; GNU te sturen naar <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Er zijn ook nog <a href="/contact/">andere manieren om in contact te komen</a> met de FSF. Foute links en andere correcties graag sturen aan <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
nl: We doen ons best om goede vertalingen te maken maar staan altijd open voor verbeteringen. Suggesties, op- en aanmerkingen sturen aan: <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p> <p>Zie <a href="/server/standards/README.translations.html"> Translations README</a> voor informatie over het onderhoud van vertalingen op deze website.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
nl: Deze pagina is uitgebracht onder de <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 4.0 Internationaal licentie</a>.

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
nl: Bijgewerkt:
