# Polish translation of http://www.gnu.org/philosophy/schools.html
# Copyright (C) 2004, 2006, 2010, 2011, 2014, 2015, 2016, 2024 Free Software Foundation, Inc.
# This file is distributed under the same license as the gnu.org article.
# Jarosław Lipszyc, 2004.
# Wojciech Kotwica <wkotwica@post.pl> 2004, 2006.
# Oskar Gałecki <sueroski@gmx.com>, 2010, 2011.
# Jan Wieremjewicz <jashiu@gmail.com>, 2010.
# Jan Owoc <jsowoc AT gmail.com>, 2010, 2011, 2013, 2014, 2015, 2016, 2024.
# Marcin Wolak <mtwolak@gmail.com>, 2011.
msgid ""
msgstr ""
"Project-Id-Version: schools.html\n"
"POT-Creation-Date: 2024-05-14 04:58+0000\n"
"PO-Revision-Date: 2024-08-21 08:51-0600\n"
"Last-Translator: Jan Owoc <jsowoc AT gmail DOT com>\n"
"Language-Team: Polish <www-pl-trans@gnu.org>\n"
"Language: pl\n"
"MIME-Version: 1.0\n"
"Content-Type: text/plain; charset=UTF-8\n"
"Content-Transfer-Encoding: 8bit\n"
"Plural-Forms: nplurals=3; plural=(n==1 ? 0 : n%10>=2 && n%10<=4 && (n%100<10 "
"|| n%100>=20) ? 1 : 2);\n"
"X-Generator: Poedit 2.3\n"

#. type: Content of: <title>
msgid ""
"Why Schools Should Exclusively Use Free Software - GNU Project - Free "
"Software Foundation"
msgstr ""
"Dlaczego szkoły powinny używać wyłącznie wolnego oprogramowania - Projekt "
"GNU - Fundacja Wolnego Oprogramowania"

#. type: Content of: <div><a>
msgid "<a id=\"side-menu-button\" class=\"switch\" href=\"#navlinks\">"
msgstr "<a id=\"side-menu-button\" class=\"switch\" href=\"#navlinks\">"

#. type: Attribute 'title' of: <div><a><img>
msgid "Education Contents"
msgstr "Mapa działu"

#. type: Attribute 'alt' of: <div><a><img>
msgid "&nbsp;[Education Contents]&nbsp;"
msgstr "&nbsp;[Mapa działu]&nbsp;"

#. type: Content of: <div>
msgid "</a>"
msgstr "</a>"

#. type: Content of: <div><p><a>
msgid "<a href=\"/\">"
msgstr "<a href=\"/\">"

#. type: Attribute 'title' of: <div><p><a><img>
msgid "GNU Home"
msgstr "Strona domowa GNU"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"</a>&nbsp;/ <a href=\"/education/education.html\">Education</a>&nbsp;/ <a "
"href=\"/education/education.html#indepth\">In&nbsp;Depth</a>&nbsp;/"
msgstr ""
"</a>&nbsp;/ <a href=\"/education/education.html\">Edukacja</a>&nbsp;/ <a "
"href=\"/education/education.html#indepth\">W&nbsp;szczegółach</a>&nbsp;/"

#. type: Content of: <div><h2>
msgid "Why Schools Should Exclusively Use Free Software"
msgstr "Dlaczego szkoły powinny używać wyłącznie wolnego oprogramowania"

#. type: Content of: <div><address>
msgid "by <a href=\"http://www.stallman.org/\">Richard Stallman</a>"
msgstr "<a href=\"http://www.stallman.org/\">Richard Stallman</a>"

#. type: Content of: <div><div><blockquote><p>
msgid ""
"Educational activities, including schools of all levels from kindergarten to "
"university, have a moral duty to <a href=\"/education/education.html\">teach "
"only free software.</a>"
msgstr ""
"Działalności edukacyjne, w&nbsp;tym również szkoły, mają obowiązek moralny "
"aby&nbsp;<a href=\"/education/education.html\">nauczać wyłącznie na&nbsp;"
"wolnym oprogramowaniu.</a>"

#. type: Content of: <div><div><blockquote><p>
msgid ""
"All computer users ought to <a href=\"/philosophy/free-software-even-more-"
"important.html\"> insist on free software</a>: it gives users the freedom to "
"control their own computers&mdash;with proprietary software, the program "
"does what its owner or developer wants it to do, not what the user wants it "
"to do.  Free software also gives users the freedom to cooperate with each "
"other, to lead an upright life.  These reasons apply to schools as they do "
"to everyone.  However, the purpose of this article is to present the "
"additional reasons that apply specifically to education."
msgstr ""
"Każdy użytkownik komputera powinien <a href=\"/philosophy/free-software-even-"
"more-important.html\">nalegać na&nbsp;używanie wolnego oprogramowania</a>: "
"daje ono użytkownikom możliwość kontrolowania ich własnych komputerów&nbsp;"
"&ndash; przy oprogramowaniu prawnie zastrzeżonym, komputer robi to, czego "
"chce właściciel lub&nbsp;deweloper oprogramowania, a&nbsp;nie to, czego chce "
"od&nbsp;niego użytkownik. Wolne oprogramowanie daje także możliwość "
"współpracy, prowadzenia uczciwego stylu użycia. To dotyczy wszystkich, nie "
"tylko w&nbsp;szkołach. Ten artykuł przedstawia dlaczego to jest szczególnie "
"ważne w&nbsp;przypadku szkół."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Free software can save schools money, but this is a secondary benefit.  "
"Savings are possible because free software gives schools, like other users, "
"the freedom to copy and redistribute the software; the school system can "
"give a copy to every school, and each school can install the program in all "
"its computers, with no obligation to pay for doing so."
msgstr ""
"Wolne oprogramowanie pozwala zaoszczędzić szkołom mnóstwo pieniędzy, "
"ale&nbsp;to jest pośrednia zaleta. Oszczędność jest możliwa ponieważ&nbsp;"
"wolne oprogramowanie daje szkołom, podobnie jak i&nbsp;innym użytkownikom, "
"prawo do&nbsp;kopiowania i&nbsp;rozpowszechniania programów, dzięki czemu "
"system szkolny może udostępnić kopie wszystkim szkołom, a&nbsp;szkoła może "
"zainstalować program na&nbsp;wszystkich komputerach, bez&nbsp;nakazu zapłaty "
"za&nbsp;tę czynność."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"This benefit is useful, but we firmly refuse to give it first place, because "
"it is shallow compared to the important ethical issues at stake.  Moving "
"schools to free software is more than a way to make education a little "
"&ldquo;better&rdquo;: it is a matter of doing good education instead of bad "
"education.  So let's consider the deeper issues."
msgstr ""
"Ta zaleta jest przydatna, ale&nbsp;stanowczo odmawiamy dać jej "
"pierwszeństwo, bo&nbsp;jest powierzchowna w&nbsp;porównaniu z&nbsp;ważnymi "
"kwestiami etycznymi. Migracja szkół ku wolnemu oprogramowaniu to więcej niż "
"sposób aby&nbsp;edukacja była o drobinę &bdquo;lepsza&rdquo;: to jest "
"kwiestia robienia dobrej edukacji zamiast złej. Rozważmy teraz głębsze "
"sprawy."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Schools have a social mission: to teach students to be citizens of a strong, "
"capable, independent, cooperating and free society.  They should promote the "
"use of free software just as they promote conservation and voting.  By "
"teaching students free software, they can graduate citizens ready to live in "
"a free digital society.  This will help society as a whole escape from being "
"dominated by megacorporations."
msgstr ""
"Szkoły mają misję społeczną: uczyć uczniów jak być obywatelami silnego, "
"zdolnego, niezależnego, współpracującego i&nbsp;wolnego społeczeństwa. "
"Z&nbsp;tego powodu powinny promować używanie wolnego oprogramowania "
"dokładnie tak, jak teraz promują oszczędność i&nbsp;głosowanie. Ucząc się "
"wolnego oprogramowania, uczniowie ukończą szkołę jako obywatele gotowi żyć "
"w&nbsp;wolnym cyfrowym świecie. To pomoże społeczności jako całości uniknąć "
"zdominowania przez wielkie korporacje."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"In contrast, to teach a nonfree program is implanting dependence, which goes "
"counter to the schools' social mission.  Schools should never do this."
msgstr ""
"W&nbsp;kontraście, ucząć niewolnego programu to wdrażać zależność, która "
"jest sprzeczna z&nbsp;misją socjalną szkoły. Szkoły nigdy tego nie powinny "
"robić."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Why, after all, do some proprietary software developers offer gratis "
"copies<a href=\"#note1\">(1)</a> of their nonfree programs to schools? "
"Because they want to <em>use</em> the schools to implant dependence on their "
"products, like tobacco companies distributing gratis cigarettes to school "
"children<a href=\"#note2\">(2)</a>.  They will not give gratis copies to "
"these students once they've graduated, nor to the companies that they go to "
"work for.  Once you're dependent, you're expected to pay, and future "
"upgrades may be expensive."
msgstr ""
"Dlaczego niektórzy deweloperzy oprogramowania własnościowego oferują szkołom "
"darmowe kopie<a href=\"#note1\">(1)</a> swoich niewolnych programów? "
"Ponieważ&nbsp;chcą <em>wykorzystać</em> szkoły by wdrażały zależność na&nbsp;"
"ich produktach, podobnie jak koncerny tytoniowe rozprowadzają darmowe "
"papierosy dzieciom w&nbsp;szkołach<a href=\"#note2\">(2)</a>. Już nie będą "
"dawali kopii za&nbsp;darmo gdy uczniowie skończą szkołe, ani&nbsp;firmom "
"w&nbsp;których będą pracować. Gdy już się uzależnicie, będą się spodziewali "
"zapłaty, a&nbsp;aktualizacje w&nbsp;przyszłości mogą być bardzo drogie."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Free software permits students to learn how software works.  Some students, "
"natural-born programmers, on reaching their teens yearn to learn everything "
"there is to know about their computer and its software.  They are intensely "
"curious to read the source code of the programs that they use every day."
msgstr ""
"Wolne oprogramowanie pozwala studentom uczyć się, w&nbsp;jaki sposób "
"działają programy. Niektórzy uczniowie, urodzeni programiści, gdy osiągają "
"wiek kilkunastu lat chcą się nauczyć wszystkiego, czego tylko można się "
"nauczyć o&nbsp;swoim komputerze i&nbsp;jego oprogramowaniu. Są bardzo "
"ciekawi kodu źródłowego programów których używają każdego dnia."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Proprietary software rejects their thirst for knowledge: it says, &ldquo;The "
"knowledge you want is a secret&mdash;learning is forbidden!&rdquo; "
"Proprietary software is the enemy of the spirit of education, so it should "
"not be tolerated in a school, except as an object for reverse engineering."
msgstr ""
"Oprogramowanie prawnie zastrzeżone odrzuca ten głód wiedzy; mówi &bdquo;"
"informacje, których pragniesz, są tajemnicą&mdash;uczenie się jest zakazane!"
"&rdquo; Oprogramowanie własnościowe jest wrogiem duchu nauki, więc&nbsp;nie "
"może być tolerowane w&nbsp;szkole, za&nbsp;wyjątkiem przykładu inżynierii "
"odwrotnej [<em>ang. reverse engineering</em>]."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Free software encourages everyone to learn. The free software community "
"rejects the &ldquo;priesthood of technology&rdquo;, which keeps the general "
"public in ignorance of how technology works; we encourage students of any "
"age and situation to read the source code and learn as much as they want to "
"know."
msgstr ""
"Tymczasem wolne oprogramowanie wręcz zachęca każdego do&nbsp;nauki. "
"Społeczność wolnego oprogramowania odrzuca &bdquo;kastę kapłanów "
"techniki&rdquo;, którzy utrzymują zwykłych ludzi w&nbsp;niewiedzy, w&nbsp;"
"jaki sposób ich oprogramowanie faktycznie działa; zachęcamy uczniów w&nbsp;"
"każdym wieku i&nbsp;z&nbsp;każdej grupy społecznej do&nbsp;studiowania kodu "
"źródłowego i&nbsp;nauczenia się tak wiele, jak tylko zechcą."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Schools that use free software will enable gifted programming students to "
"advance.  How do natural-born programmers learn to be good programmers? They "
"need to read and understand real programs that people really use.  You learn "
"to write good, clear code by reading lots of code and writing lots of code.  "
"Only free software permits this."
msgstr ""
"Szkoły korzystające z&nbsp;wolnego oprogramowania umożliwią uczniom "
"utalentowanym w&nbsp;programowaniu dalsze postępy. W&nbsp;jaki sposób "
"urodzeni programiści uczą się być dobrymi programistami? Muszą czytać i&nbsp;"
"rozumieć prawdziwe programy, z&nbsp;których faktycznie korzystają ludzie. "
"Uczycie się pisać dobry, czysty kod źródłowy przez czytanie i&nbsp;pisanie "
"dużo kodu źródłowego. Jedynie wolne oprogramowanie na&nbsp;po pozwala."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"How do you learn to write code for large programs? You do that by writing "
"lots of changes in existing large programs.  Free Software lets you do this; "
"proprietary software forbids this.  Any school can offer its students the "
"chance to master the craft of programming, but only if it is a free software "
"school."
msgstr ""
"W&nbsp;jaki sposób mozna się nauczyć pisać kod dla dużych programów? "
"Zaczynacie robiąc wiele małych zmian w&nbsp;istniejących dużych programach. "
"Wolne Oprogramowanie na&nbsp;to pozwala: oprogramowanie własnościowe to "
"zabrania. Dowolna szkoła może oferować studenom szansę opanowania sztuki "
"programowania, ale&nbsp;tylko jeśli to szkoła wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"The deepest reason for using free software in schools is for moral "
"education. We expect schools to teach students basic facts and useful "
"skills, but that is only part of their job. The most fundamental task of "
"schools is to teach good citizenship, including the habit of helping others. "
"In the area of computing, this means teaching people to share software.  "
"Schools, starting from nursery school, should tell their students, &ldquo;If "
"you bring software to school, you must share it with the other students.  "
"You must show the source code to the class, in case someone wants to learn.  "
"Therefore bringing nonfree software to class is not permitted, unless it is "
"for reverse-engineering work.&rdquo;"
msgstr ""
"Najgłębszym powodem do&nbsp;korzystania wolnego oprogramowania w&nbsp;"
"szkołach jest edukacja moralna. Oczekujemy od&nbsp;szkół uczenia "
"podstawowych faktów i&nbsp;użytecznych umiejętności, ale&nbsp;to tylko część "
"zadania. Najbardziej fundamentalną misją szkoły jest nauka dobrego "
"obywatelstwa, co obejmuje nawyk pomagania innym. W&nbsp;dziedzinie "
"komputerów to oznacza uczenie ludzi dzielenia się oprogramowaniem. Szkoły, "
"poczynając już od&nbsp;żłobka, ponad wszystko powinny powtarzać swoim "
"uczniom: &bdquo;jeśli przynosisz program do&nbsp;szkoły, musisz podzielić "
"się nim z&nbsp;innymi uczniami. Musicie też pokazać kod źródłowy klasie, "
"w&nbsp;wypadku kiedy ktoś będzie chciał się uczyć. Przez to przynoszenie "
"niewolnego oprogramowania do&nbsp;szkoły jest niedozwolone, chyba że&nbsp;do "
"inżynierii odwrotnej.&rdquo;"

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Of course, the school must practice what it preaches: it should bring only "
"free software to class (except objects for reverse-engineering), and share "
"copies including source code with the students so they can copy it, take it "
"home, and redistribute it further."
msgstr ""
"Oczywiście szkoły muszą się stosować do&nbsp;zasad, które same głoszą: "
"oprogramowanie powinno być jedynie wolne (chyba, że&nbsp;to obiekt do&nbsp;"
"inżynierii odwrotnej), oraz&nbsp;dzielić się oprogramiowaniem wliczając kod "
"źródłowy aby&nbsp;uczniowie mogli skopiować, wziąć do&nbsp;domu, i&nbsp;"
"dalej je rozprowadzać."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Teaching the students to use free software, and to participate in the free "
"software community, is a hands-on civics lesson.  It also teaches students "
"the role model of public service rather than that of tycoons.  All levels of "
"school should use free software."
msgstr ""
"Uczenie korzystania z&nbsp;wolnego oprogramowania, i&nbsp;współdziałania "
"w&nbsp;ramach społeczności wolnego oprogramowania, jest praktyczną lekcją "
"wychowania obywatelskiego. Daje także uczniom model do&nbsp;naśladowania "
"w&nbsp;postaci służby społeczeństwu zamiast rekinom biznesu. Dlatego&nbsp;"
"wszystkie szkoły wszystkich poziomów powinny korzystać z&nbsp;wolnego "
"oprogramowania."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"If you have a relationship with a school &mdash;if you are a student, a "
"teacher, an employee, an administrator, a donor, or a parent&mdash; it's "
"your responsibility to campaign for the school to migrate to free software.  "
"If a private request doesn't achieve the goal, raise the issue publicly in "
"those communities; that is the way to make more people aware of the issue "
"and find allies for the campaign."
msgstr ""
"Jeśli masz relację ze szkołą&nbsp;&mdash; jeśli jesteś studentem, "
"nauczycielem, pracownikiem, administratorem, dawcą lub&nbsp;rodzicem&nbsp;"
"&mdash; to Wasza odpowiedzialność aby&nbsp;naciskać aby&nbsp;szkoła przeszła "
"na&nbsp;wolne oprogramowanie. Jeśli prywatna prośba nie osiągnie celu, "
"podnieście sprawę publicznie w&nbsp;grupie; to jest sposób, aby&nbsp;więcej "
"ludzi było swiadomych sprawy i&nbsp;znaleźć sprzymierzeńców do&nbsp;kampanii."

#. type: Content of: <div><div><ol><li>
msgid ""
"Warning: a school that accepts such an offer may find subsequent upgrades "
"rather expensive."
msgstr ""
"Ostrzeżenie: szkoła akceptująca taką ofertę może dowiedzieć się, że&nbsp;"
"późniejsze aktualizacje są wyjątkowo kosztowne."

#. type: Content of: <div><div><ol><li>
msgid ""
"RJ Reynolds Tobacco Company was fined $15m in 2002 for handing out free "
"samples of cigarettes at events attended by children.  See <a href=\"http://"
"www.bbc.co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm\"> "
"http://www.bbc.co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa."
"htm</a>."
msgstr ""
"Firma tytoniowa RJ Reynolds została w&nbsp;2002 roku ukarana grzywną 15 "
"milionów dolarów za&nbsp;wręczanie bezpłatnych próbek papierosów na&nbsp;"
"imprezach uczęszczanych przez dzieci. Zobacz <a href=\"http://www.bbc.co.uk/"
"worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm\">http://www.bbc."
"co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm</a>."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid "See also:"
msgstr "Zobacz także:"

#. type: Content of: <div><div><div><p>
msgid ""
"<a href=\"/education/edu-why.html#content\">Why Educational Institutions "
"Should Use and Teach Free Software</a>"
msgstr ""
"<a href=\"/education/edu-why.html#content\">Dlaczego instytucje edukacyjne "
"powinne używać i&nbsp;uczyć Wolnego Oprogramowania</a>"

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't have notes.
#. type: Content of: <div><div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S NOTES*"
msgstr " "

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href=\"mailto:gnu@gnu.org"
"\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href=\"/contact/\">other ways "
"to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions "
"can be sent to <a href=\"mailto:webmasters@gnu.org\">&lt;webmasters@gnu."
"org&gt;</a>."
msgstr ""
"Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a "
"href=\"mailto:gnu@gnu.org\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu "
"z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href=\"/contact/contact.html"
"\">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;"
"inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="
"\"mailto:web-translators@gnu.org\">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>."

#.  TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph,
#.         replace it with the translation of these two:
#.         We work hard and do our best to provide accurate, good quality
#.         translations.  However, we are not exempt from imperfection.
#.         Please send your comments and general suggestions in this regard
#.         to <a href="mailto:web-translators@gnu.org">
#.         &lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p>
#.         <p>For information on coordinating and contributing translations of
#.         our web pages, see <a
#.         href="/server/standards/README.translations.html">Translations
#.         README</a>. 
#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please see the <a href=\"/server/standards/README.translations.html"
"\">Translations README</a> for information on coordinating and contributing "
"translations of this article."
msgstr ""
"Staramy się, aby&nbsp;tłumaczenia były wierne i&nbsp;wysokiej jakości, "
"ale&nbsp;nie jesteśmy zwolnieni z&nbsp;niedoskonałości. Komentarze odnośnie "
"tłumaczenia polskiego oraz&nbsp;zgłoszenia dotyczące chęci współpracy w&nbsp;"
"tłumaczeniu prosimy kierować na&nbsp;adres <a href=\"mailto:www-pl-trans@gnu."
"org\">www-pl-trans@gnu.org</a>. <br /> Więcej informacji na&nbsp;temat "
"koordynacji oraz&nbsp;zgłaszania propozycji tłumaczeń artykułów znajdziecie "
"na&nbsp;<a href=\"/server/standards/README.translations.html\">stronie "
"tłumaczeń</a>."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Copyright &copy; 2003, 2009, 2014-2016, 2020, 2021, 2024 Richard Stallman"
msgstr ""
"Copyright &copy; 2003, 2009, 2014-2016, 2020, 2021, 2024 Richard Stallman"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"This page is licensed under a <a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/\">Creative Commons Attribution-"
"NoDerivatives 4.0 International License</a>."
msgstr ""
"Ta strona jest dostępna na&nbsp;<a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl\">licencji Creative Commons "
"Uznanie autorstwa&nbsp;&ndash; Bez&nbsp;utworów zależnych 4.0 "
"Międzynarodowe</a>."

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits.
#. type: Content of: <div><div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*"
msgstr ""
"Tłumaczenie: Jarosław Lipszyc 2004, Oskar Gałecki 2010, 2011, Jan Owoc 2014, "
"2015; poprawki Wojciech Kotwica 2004, 2006, Jan Owoc 2010, 2011, 2016, 2024, "
"Jan Wieremjewicz 2010."

#.  timestamp start 
#. type: Content of: <div><p>
msgid "Updated:"
msgstr "Aktualizowane:"
