schools.html - en to pl translation catalogue (32 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Why Schools Should Exclusively Use Free Software - GNU Project - Free Software Foundation
pl: Dlaczego szkoły powinny używać wyłącznie wolnego oprogramowania - Projekt GNU - Fundacja Wolnego Oprogramowania

note: type: Attribute 'title' of: <div><a><img>
en: Education Contents
pl: Mapa działu

note: type: Attribute 'alt' of: <div><a><img>
en: &nbsp;[Education Contents]&nbsp;
pl: &nbsp;[Mapa działu]&nbsp;

note: type: Attribute 'title' of: <div><p><a><img>
en: GNU Home
pl: Strona domowa GNU

note: type: Content of: <div><p>
en: </a>&nbsp;/ <a href="/education/education.html">Education</a>&nbsp;/ <a href="/education/education.html#indepth">In&nbsp;Depth</a>&nbsp;/
pl: </a>&nbsp;/ <a href="/education/education.html">Edukacja</a>&nbsp;/ <a href="/education/education.html#indepth">W&nbsp;szczegółach</a>&nbsp;/

note: type: Content of: <div><h2>
en: Why Schools Should Exclusively Use Free Software
pl: Dlaczego szkoły powinny używać wyłącznie wolnego oprogramowania

note: type: Content of: <div><address>
en: by <a href="http://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>
pl: <a href="http://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>

note: type: Content of: <div><div><blockquote><p>
en: Educational activities, including schools of all levels from kindergarten to university, have a moral duty to <a href="/education/education.html">teach only free software.</a>
pl: Działalności edukacyjne, w&nbsp;tym również szkoły, mają obowiązek moralny aby&nbsp;<a href="/education/education.html">nauczać wyłącznie na&nbsp;wolnym oprogramowaniu.</a>

note: type: Content of: <div><div><blockquote><p>
en: All computer users ought to <a href="/philosophy/free-software-even-more-important.html"> insist on free software</a>: it gives users the freedom to control their own computers&mdash;with proprietary software, the program does what its owner or developer wants it to do, not what the user wants it to do.  Free software also gives users the freedom to cooperate with each other, to lead an upright life.  These reasons apply to schools as they do to everyone.  However, the purpose of this article is to present the additional reasons that apply specifically to education.
pl: Każdy użytkownik komputera powinien <a href="/philosophy/free-software-even-more-important.html">nalegać na&nbsp;używanie wolnego oprogramowania</a>: daje ono użytkownikom możliwość kontrolowania ich własnych komputerów&nbsp;&ndash; przy oprogramowaniu prawnie zastrzeżonym, komputer robi to, czego chce właściciel lub&nbsp;deweloper oprogramowania, a&nbsp;nie to, czego chce od&nbsp;niego użytkownik. Wolne oprogramowanie daje także możliwość współpracy, prowadzenia uczciwego stylu użycia. To dotyczy wszystkich, nie tylko w&nbsp;szkołach. Ten artykuł przedstawia dlaczego to jest szczególnie ważne w&nbsp;przypadku szkół.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Free software can save schools money, but this is a secondary benefit.  Savings are possible because free software gives schools, like other users, the freedom to copy and redistribute the software; the school system can give a copy to every school, and each school can install the program in all its computers, with no obligation to pay for doing so.
pl: Wolne oprogramowanie pozwala zaoszczędzić szkołom mnóstwo pieniędzy, ale&nbsp;to jest pośrednia zaleta. Oszczędność jest możliwa ponieważ&nbsp;wolne oprogramowanie daje szkołom, podobnie jak i&nbsp;innym użytkownikom, prawo do&nbsp;kopiowania i&nbsp;rozpowszechniania programów, dzięki czemu system szkolny może udostępnić kopie wszystkim szkołom, a&nbsp;szkoła może zainstalować program na&nbsp;wszystkich komputerach, bez&nbsp;nakazu zapłaty za&nbsp;tę czynność.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: This benefit is useful, but we firmly refuse to give it first place, because it is shallow compared to the important ethical issues at stake.  Moving schools to free software is more than a way to make education a little &ldquo;better&rdquo;: it is a matter of doing good education instead of bad education.  So let's consider the deeper issues.
pl: Ta zaleta jest przydatna, ale&nbsp;stanowczo odmawiamy dać jej pierwszeństwo, bo&nbsp;jest powierzchowna w&nbsp;porównaniu z&nbsp;ważnymi kwestiami etycznymi. Migracja szkół ku wolnemu oprogramowaniu to więcej niż sposób aby&nbsp;edukacja była o drobinę &bdquo;lepsza&rdquo;: to jest kwiestia robienia dobrej edukacji zamiast złej. Rozważmy teraz głębsze sprawy.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Schools have a social mission: to teach students to be citizens of a strong, capable, independent, cooperating and free society.  They should promote the use of free software just as they promote conservation and voting.  By teaching students free software, they can graduate citizens ready to live in a free digital society.  This will help society as a whole escape from being dominated by megacorporations.
pl: Szkoły mają misję społeczną: uczyć uczniów jak być obywatelami silnego, zdolnego, niezależnego, współpracującego i&nbsp;wolnego społeczeństwa. Z&nbsp;tego powodu powinny promować używanie wolnego oprogramowania dokładnie tak, jak teraz promują oszczędność i&nbsp;głosowanie. Ucząc się wolnego oprogramowania, uczniowie ukończą szkołę jako obywatele gotowi żyć w&nbsp;wolnym cyfrowym świecie. To pomoże społeczności jako całości uniknąć zdominowania przez wielkie korporacje.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: In contrast, to teach a nonfree program is implanting dependence, which goes counter to the schools' social mission.  Schools should never do this.
pl: W&nbsp;kontraście, ucząć niewolnego programu to wdrażać zależność, która jest sprzeczna z&nbsp;misją socjalną szkoły. Szkoły nigdy tego nie powinny robić.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Why, after all, do some proprietary software developers offer gratis copies<a href="#note1">(1)</a> of their nonfree programs to schools? Because they want to <em>use</em> the schools to implant dependence on their products, like tobacco companies distributing gratis cigarettes to school children<a href="#note2">(2)</a>.  They will not give gratis copies to these students once they've graduated, nor to the companies that they go to work for.  Once you're dependent, you're expected to pay, and future upgrades may be expensive.
pl: Dlaczego niektórzy deweloperzy oprogramowania własnościowego oferują szkołom darmowe kopie<a href="#note1">(1)</a> swoich niewolnych programów? Ponieważ&nbsp;chcą <em>wykorzystać</em> szkoły by wdrażały zależność na&nbsp;ich produktach, podobnie jak koncerny tytoniowe rozprowadzają darmowe papierosy dzieciom w&nbsp;szkołach<a href="#note2">(2)</a>. Już nie będą dawali kopii za&nbsp;darmo gdy uczniowie skończą szkołe, ani&nbsp;firmom w&nbsp;których będą pracować. Gdy już się uzależnicie, będą się spodziewali zapłaty, a&nbsp;aktualizacje w&nbsp;przyszłości mogą być bardzo drogie.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Free software permits students to learn how software works.  Some students, natural-born programmers, on reaching their teens yearn to learn everything there is to know about their computer and its software.  They are intensely curious to read the source code of the programs that they use every day.
pl: Wolne oprogramowanie pozwala studentom uczyć się, w&nbsp;jaki sposób działają programy. Niektórzy uczniowie, urodzeni programiści, gdy osiągają wiek kilkunastu lat chcą się nauczyć wszystkiego, czego tylko można się nauczyć o&nbsp;swoim komputerze i&nbsp;jego oprogramowaniu. Są bardzo ciekawi kodu źródłowego programów których używają każdego dnia.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Proprietary software rejects their thirst for knowledge: it says, &ldquo;The knowledge you want is a secret&mdash;learning is forbidden!&rdquo; Proprietary software is the enemy of the spirit of education, so it should not be tolerated in a school, except as an object for reverse engineering.
pl: Oprogramowanie prawnie zastrzeżone odrzuca ten głód wiedzy; mówi &bdquo;informacje, których pragniesz, są tajemnicą&mdash;uczenie się jest zakazane!&rdquo; Oprogramowanie własnościowe jest wrogiem duchu nauki, więc&nbsp;nie może być tolerowane w&nbsp;szkole, za&nbsp;wyjątkiem przykładu inżynierii odwrotnej [<em>ang. reverse engineering</em>].

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Free software encourages everyone to learn. The free software community rejects the &ldquo;priesthood of technology&rdquo;, which keeps the general public in ignorance of how technology works; we encourage students of any age and situation to read the source code and learn as much as they want to know.
pl: Tymczasem wolne oprogramowanie wręcz zachęca każdego do&nbsp;nauki. Społeczność wolnego oprogramowania odrzuca &bdquo;kastę kapłanów techniki&rdquo;, którzy utrzymują zwykłych ludzi w&nbsp;niewiedzy, w&nbsp;jaki sposób ich oprogramowanie faktycznie działa; zachęcamy uczniów w&nbsp;każdym wieku i&nbsp;z&nbsp;każdej grupy społecznej do&nbsp;studiowania kodu źródłowego i&nbsp;nauczenia się tak wiele, jak tylko zechcą.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Schools that use free software will enable gifted programming students to advance.  How do natural-born programmers learn to be good programmers? They need to read and understand real programs that people really use.  You learn to write good, clear code by reading lots of code and writing lots of code.  Only free software permits this.
pl: Szkoły korzystające z&nbsp;wolnego oprogramowania umożliwią uczniom utalentowanym w&nbsp;programowaniu dalsze postępy. W&nbsp;jaki sposób urodzeni programiści uczą się być dobrymi programistami? Muszą czytać i&nbsp;rozumieć prawdziwe programy, z&nbsp;których faktycznie korzystają ludzie. Uczycie się pisać dobry, czysty kod źródłowy przez czytanie i&nbsp;pisanie dużo kodu źródłowego. Jedynie wolne oprogramowanie na&nbsp;po pozwala.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: How do you learn to write code for large programs? You do that by writing lots of changes in existing large programs.  Free Software lets you do this; proprietary software forbids this.  Any school can offer its students the chance to master the craft of programming, but only if it is a free software school.
pl: W&nbsp;jaki sposób mozna się nauczyć pisać kod dla dużych programów? Zaczynacie robiąc wiele małych zmian w&nbsp;istniejących dużych programach. Wolne Oprogramowanie na&nbsp;to pozwala: oprogramowanie własnościowe to zabrania. Dowolna szkoła może oferować studenom szansę opanowania sztuki programowania, ale&nbsp;tylko jeśli to szkoła wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The deepest reason for using free software in schools is for moral education. We expect schools to teach students basic facts and useful skills, but that is only part of their job. The most fundamental task of schools is to teach good citizenship, including the habit of helping others. In the area of computing, this means teaching people to share software.  Schools, starting from nursery school, should tell their students, &ldquo;If you bring software to school, you must share it with the other students.  You must show the source code to the class, in case someone wants to learn.  Therefore bringing nonfree software to class is not permitted, unless it is for reverse-engineering work.&rdquo;
pl: Najgłębszym powodem do&nbsp;korzystania wolnego oprogramowania w&nbsp;szkołach jest edukacja moralna. Oczekujemy od&nbsp;szkół uczenia podstawowych faktów i&nbsp;użytecznych umiejętności, ale&nbsp;to tylko część zadania. Najbardziej fundamentalną misją szkoły jest nauka dobrego obywatelstwa, co obejmuje nawyk pomagania innym. W&nbsp;dziedzinie komputerów to oznacza uczenie ludzi dzielenia się oprogramowaniem. Szkoły, poczynając już od&nbsp;żłobka, ponad wszystko powinny powtarzać swoim uczniom: &bdquo;jeśli przynosisz program do&nbsp;szkoły, musisz podzielić się nim z&nbsp;innymi uczniami. Musicie też pokazać kod źródłowy klasie, w&nbsp;wypadku kiedy ktoś będzie chciał się uczyć. Przez to przynoszenie niewolnego oprogramowania do&nbsp;szkoły jest niedozwolone, chyba że&nbsp;do inżynierii odwrotnej.&rdquo;

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Of course, the school must practice what it preaches: it should bring only free software to class (except objects for reverse-engineering), and share copies including source code with the students so they can copy it, take it home, and redistribute it further.
pl: Oczywiście szkoły muszą się stosować do&nbsp;zasad, które same głoszą: oprogramowanie powinno być jedynie wolne (chyba, że&nbsp;to obiekt do&nbsp;inżynierii odwrotnej), oraz&nbsp;dzielić się oprogramiowaniem wliczając kod źródłowy aby&nbsp;uczniowie mogli skopiować, wziąć do&nbsp;domu, i&nbsp;dalej je rozprowadzać.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Teaching the students to use free software, and to participate in the free software community, is a hands-on civics lesson.  It also teaches students the role model of public service rather than that of tycoons.  All levels of school should use free software.
pl: Uczenie korzystania z&nbsp;wolnego oprogramowania, i&nbsp;współdziałania w&nbsp;ramach społeczności wolnego oprogramowania, jest praktyczną lekcją wychowania obywatelskiego. Daje także uczniom model do&nbsp;naśladowania w&nbsp;postaci służby społeczeństwu zamiast rekinom biznesu. Dlatego&nbsp;wszystkie szkoły wszystkich poziomów powinny korzystać z&nbsp;wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: If you have a relationship with a school &mdash;if you are a student, a teacher, an employee, an administrator, a donor, or a parent&mdash; it's your responsibility to campaign for the school to migrate to free software.  If a private request doesn't achieve the goal, raise the issue publicly in those communities; that is the way to make more people aware of the issue and find allies for the campaign.
pl: Jeśli masz relację ze szkołą&nbsp;&mdash; jeśli jesteś studentem, nauczycielem, pracownikiem, administratorem, dawcą lub&nbsp;rodzicem&nbsp;&mdash; to Wasza odpowiedzialność aby&nbsp;naciskać aby&nbsp;szkoła przeszła na&nbsp;wolne oprogramowanie. Jeśli prywatna prośba nie osiągnie celu, podnieście sprawę publicznie w&nbsp;grupie; to jest sposób, aby&nbsp;więcej ludzi było swiadomych sprawy i&nbsp;znaleźć sprzymierzeńców do&nbsp;kampanii.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Warning: a school that accepts such an offer may find subsequent upgrades rather expensive.
pl: Ostrzeżenie: szkoła akceptująca taką ofertę może dowiedzieć się, że&nbsp;późniejsze aktualizacje są wyjątkowo kosztowne.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: RJ Reynolds Tobacco Company was fined $15m in 2002 for handing out free samples of cigarettes at events attended by children.  See <a href="http://www.bbc.co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm"> http://www.bbc.co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm</a>.
pl: Firma tytoniowa RJ Reynolds została w&nbsp;2002 roku ukarana grzywną 15 milionów dolarów za&nbsp;wręczanie bezpłatnych próbek papierosów na&nbsp;imprezach uczęszczanych przez dzieci. Zobacz <a href="http://www.bbc.co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm">http://www.bbc.co.uk/worldservice/sci_tech/features/health/tobaccotrial/usa.htm</a>.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: See also:
pl: Zobacz także:

note: type: Content of: <div><div><div><p>
en: <a href="/education/edu-why.html#content">Why Educational Institutions Should Use and Teach Free Software</a>
pl: <a href="/education/edu-why.html#content">Dlaczego instytucje edukacyjne powinne używać i&nbsp;uczyć Wolnego Oprogramowania</a>

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
pl: Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href="/contact/contact.html">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
pl: Staramy się, aby&nbsp;tłumaczenia były wierne i&nbsp;wysokiej jakości, ale&nbsp;nie jesteśmy zwolnieni z&nbsp;niedoskonałości. Komentarze odnośnie tłumaczenia polskiego oraz&nbsp;zgłoszenia dotyczące chęci współpracy w&nbsp;tłumaczeniu prosimy kierować na&nbsp;adres <a href="mailto:www-pl-trans@gnu.org">www-pl-trans@gnu.org</a>. <br /> Więcej informacji na&nbsp;temat koordynacji oraz&nbsp;zgłaszania propozycji tłumaczeń artykułów znajdziecie na&nbsp;<a href="/server/standards/README.translations.html">stronie tłumaczeń</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
pl: Ta strona jest dostępna na&nbsp;<a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa&nbsp;&ndash; Bez&nbsp;utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
pl: Tłumaczenie: Jarosław Lipszyc 2004, Oskar Gałecki 2010, 2011, Jan Owoc 2014, 2015; poprawki Wojciech Kotwica 2004, 2006, Jan Owoc 2010, 2011, 2016, 2024, Jan Wieremjewicz 2010.

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
pl: Aktualizowane:
