manifesto.html - en to nl translation catalogue (115 entries)

note: type: Content of: <title>
en: The GNU Manifesto - GNU Project - Free Software Foundation
nl: Het GNU-manifest - GNU-project - Free Software Foundation

note: type: Content of: <div><h2>
en: The GNU Manifesto
nl: Het GNU-manifest

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The GNU Manifesto (which appears below) was written by <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a> in 1985 to ask for support in developing the GNU operating system.  Part of the text was taken from the original announcement of 1983.  Through 1987, it was updated in minor ways to account for developments; since then, it seems best to leave it unchanged.
nl: Het GNU-manifest hieronder is in 1985 geschreven door <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a> om ondersteuning te vragen bij de ontwikkeling van het GNU-besturingssysteem. Gedeelten van het manifest komen nog uit de originele aankondiging in 1983. Tot 1987 heeft het manifest kleine wijzigingen doorgemaakt om het relevant te houden; sindsdien lijkt het het beste om het daarbij te houden.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Since that time, we have learned about certain common misunderstandings that different wording could help avoid.  Footnotes added since 1993 help clarify these points.
nl: Sindsdien zijn we tegen een paar vaak voorkomende misverstanden aangelopen, veroorzaakt door onduidelijke bewoordingen. Na 1993 zijn daarom voetnoten toegevoegd op plaatsen waar dat nodig was.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: If you want to install the GNU/Linux system, we recommend you use one of the <a href="/distros">100% free software GNU/Linux distributions</a>.  For how to contribute, see <a href="/help/help.html">gnu.org/help</a>.
nl: Als je het GNU/Linux-systeem wilt installeren, raden we &eacute;&eacute;n van de <a href="/distros">GNU/Linux-distributies met 100% vrije software</a> aan. Mocht je willen helpen, kijk dan op <a href="/help/help.html">gnu.org/help</a>.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The GNU Project is part of the Free Software Movement, a campaign for <a href="/philosophy/free-sw.html">freedom for users of software</a>.  It is a mistake to associate GNU with the term &ldquo;open source&rdquo;&mdash;that term was coined in 1998 by people who disagree with the Free Software Movement's ethical values.  They use it to promote an <a href="/philosophy/open-source-misses-the-point.html">amoral approach</a> to the same field.
nl: GNU is een project van de vrije-softwarebeweging, een campagne voor de <a href="/philosophy/free-sw.html">vrijheid voor softwaregebruikers</a>. Het is niet juist om GNU te associ&euml;ren met &ldquo;open bron&rdquo; (&ldquo;open source&rdquo;)&mdash; die term is in 1998 geïntroduceerd door mensen die het niet eens zijn met de ethische waarden van de vrije-softwarebeweging. Zij gebruiken die term om een <a href="/philosophy/open-source-misses-the-point.html">amorele benadering</a> te promoten over hetzelfde onderwerp.

note: type: Content of: <div><h3>
en: What's GNU? Gnu's Not Unix!
nl: Wat is GNU? Gnu is niet Unix!

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU, which stands for Gnu's Not Unix, is the name for the complete Unix-compatible software system which I am writing so that I can give it away free to everyone who can use it&#8239;<a class="ftn" href="#f1">[1]</a>. Several other volunteers are helping me.  Contributions of time, money, programs and equipment are greatly needed.
nl: GNU, een afkorting van <em>Gnu's Not Unix</em>, is de naam van het complete softwaresysteem dat ik aan het schrijven ben dat uitwisselbaar is met Unix, met de bedoeling het aan iedereen te geven die het kan gebruiken&#8239;<a class="ftn" href="#f1">[1]</a>. Meerdere vrijwilligers helpen mee. Er is behoefte aan bijdragen in de vorm van tijd, geld, programma's en apparatuur.

note: type: Content of: <div><p>
en: So far we have an Emacs text editor with Lisp for writing editor commands, a source level debugger, a yacc-compatible parser generator, a linker, and around 35 utilities.  A shell (command interpreter) is nearly completed.  A new portable optimizing C compiler has compiled itself and may be released this year.  An initial kernel exists but many more features are needed to emulate Unix.  When the kernel and compiler are finished, it will be possible to distribute a GNU system suitable for program development.  We will use TeX as our text formatter, but an nroff is being worked on.  We will use the free, portable X Window System as well.  After this we will add a portable Common Lisp, an Empire game, a spreadsheet, and hundreds of other things, plus online documentation.  We hope to supply, eventually, everything useful that normally comes with a Unix system, and more.
nl: Tot nu toe hebben we een Emacs texteditor, met Lisp voor het schrijven van commando's, een broncode-debugger, een parser-generator als yacc, een linker, en ongeveer 35 hulpprogramma's. Een shell (commando-interpreter) is bijna klaar. Een nieuwe, optimaliserende C-compiler heeft zichzelf al gecompileerd, en zal misschien dit jaar uitkomen. Het begin van een kernel is er al, maar om Unix te kunnen nabootsen heeft deze nog veel meer functionaliteit nodig. Zodra de kernel en de compiler af zijn, zal het mogelijk zijn om een GNU-systeem uit te brengen waarmee programma's ontwikkeld kunnen worden. Als zetsysteem zullen we TeX gebruiken, hoewel er ook aan een versie van nroff gewerkt wordt. Ook zullen we het gratis, en bovendien hardware-onafhankelijke X Window Systeem gebruiken. Hierna brengen we een eenvoudig over te zetten Common Lisp, een Empire spel, een spreadsheet, en honderden andere dingen uit, voorzien van online documentatie. We hopen uiteindelijk alles wat een Unix-systeem bruikbaar maakt aan te kunnen bieden.

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU will be able to run Unix programs, but will not be identical to Unix.  We will make all improvements that are convenient, based on our experience with other operating systems.  In particular, we plan to have longer file names, file version numbers, a crashproof file system, file name completion perhaps, terminal-independent display support, and perhaps eventually a Lisp-based window system through which several Lisp programs and ordinary Unix programs can share a screen.  Both C and Lisp will be available as system programming languages.  We will try to support UUCP, MIT Chaosnet, and Internet protocols for communication.
nl: GNU zal Unix-programma's kunnen draaien, maar zal geen identieke kopie zijn van Unix. We zullen waar we kunnen verbeteringen aanbrengen, gebaseerd op onze ervaring met andere besturingssystemen. In het bijzonder willen we langere bestandsnamen, bestandsversies, een bestandssysteem dat een kapotte schijf kan overleven, automatisch aanvullen van bestandsnamen, hardware-onafhankelijke beeldschermondersteuning, en misschien uiteindelijk een op Lisp gebaseerd venstersysteem waardoor meerdere Lisp-programma's en gewone Unix-programma's &eacute;&eacute;n scherm kunnen delen.  C en Lisp zullen allebei gebruikt kunnen worden als systeemprogrammeertaal.  We zullen proberen om UUCP, MIT Chaosnet en de Internet-protocollen voor communicatie te ondersteunen.

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU is aimed initially at machines in the 68000/16000 class with virtual memory, because they are the easiest machines to make it run on.  The extra effort to make it run on smaller machines will be left to someone who wants to use it on them.
nl: GNU is gericht op machines met virtueel geheugen, in de 68000/16000 klasse, omdat het op deze machines het makkelijkst te implementeren is. De extra inspanning die nodig is om het op eenvoudiger computers te laten werken zal worden overgelaten aan degenen die GNU op dit soort machines wil draaien.

note: type: Content of: <div><p>
en: To avoid horrible confusion, please pronounce the <em>g</em> in the word &ldquo;GNU&rdquo; when it is the name of this project.
nl: Om spraakverwarring te voorkomen: De <em>g</em> in &lsquo;GNU&rsquo; dient uitgesproken te worden.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why I Must Write GNU
nl: Waarom ik GNU moet schrijven

note: type: Content of: <div><p>
en: I consider that the Golden Rule requires that if I like a program I must share it with other people who like it.  Software sellers want to divide the users and conquer them, making each user agree not to share with others.  I refuse to break solidarity with other users in this way.  I cannot in good conscience sign a nondisclosure agreement or a software license agreement.  For years I worked within the Artificial Intelligence Lab to resist such tendencies and other inhospitalities, but eventually they had gone too far: I could not remain in an institution where such things are done for me against my will.
nl: Ik beschouw het als een Gulden Regel dat wanneer ik een programma waardeer, ik dit programma met anderen die het ook waarderen moet kunnen delen.  Softwareverkopers willen de gebruikers verdelen om te kunnen heersen, dus ze dwingen iedere gebruiker de programma's niet met anderen te delen.  Ik weiger om op deze manier mijn solidariteit met anderen op te geven.  Het is onmogelijk voor mij om in eer en geweten een geheimhoudingsverklaring of een licentieovereenkomst te tekenen. Jarenlang heb ik in het laboratorium voor kunstmatige intelligentie gevochten om deze en andere ongastvrijheden tegen te gaan, maar uiteindelijk gingen ze te ver: ik kon niet in een instelling aanblijven waar zulke dingen tegen mijn wil gedaan werden.

note: type: Content of: <div><p>
en: So that I can continue to use computers without dishonor, I have decided to put together a sufficient body of free software so that I will be able to get along without any software that is not free.  I have resigned from the AI Lab to deny MIT any legal excuse to prevent me from giving GNU away&#8239;<a class="ftn" href="#f2a">[2]</a>.
nl: Omdat ik in staat wil zijn om op mijn manier met computers om te kunnen blijven gaan, heb ik besloten om voldoende vrije software te vergaren, zodat ik geen niet-vrije software hoef te gebruiken.  Ik heb ontslag genomen bij het KI lab om te zorgen dat het MIT niet op wettelijke gronden kan voorkomen dat ik GNU weggeef&#8239;<a class="ftn" href="#f2a">[2]</a>.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why GNU Will Be Compatible with Unix
nl: Waarom GNU uitwisselbaar zal zijn met Unix

note: type: Content of: <div><p>
en: Unix is not my ideal system, but it is not too bad.  The essential features of Unix seem to be good ones, and I think I can fill in what Unix lacks without spoiling them.  And a system compatible with Unix would be convenient for many other people to adopt.
nl: Unix is niet mijn ideale systeem, maar het is ook niet slecht.  De grondslagen van Unix lijken degelijk te zijn, en ik denk dat ik Unix' tekorten kan aanvullen zonder deze te verknoeien. En een systeem wat En een systeem dat uitwisselbaar is met Unix is natuurlijk veel makkelijker om op over te stappen voor de vele Unix-gebruikers.

note: type: Content of: <div><h3>
en: How GNU Will Be Available
nl: Hoe GNU gepubliceerd zal worden

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU is not in the public domain.  Everyone will be permitted to modify and redistribute GNU, but no distributor will be allowed to restrict its further redistribution.  That is to say, <a href="/philosophy/categories.html#ProprietarySoftware">proprietary</a> modifications will not be allowed.  I want to make sure that all versions of GNU remain free.
nl: GNU zit niet in het publieke domein. Iedereen mag het aanpassen en verspreiden, maar niemand mag de voorwaarden waaronder het verspreid wordt beperken.  Daarmee bedoel ik dat <a href="/philosophy/categories.html#ProprietarySoftware">private</a> wijzigingen niet zijn toegestaan. Ik wil de vrijheid van alle GNU-versies veilig stellen.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why Many Other Programmers Want to Help
nl: Waarom veel programmeurs mee willen helpen

note: type: Content of: <div><p>
en: I have found many other programmers who are excited about GNU and want to help.
nl: Ik heb vele andere programmeurs gevonden die enthousiast zijn over GNU, en graag mee willen helpen.

note: type: Content of: <div><p>
en: Many programmers are unhappy about the commercialization of system software.  It may enable them to make more money, but it requires them to feel in conflict with other programmers in general rather than feel as comrades.  The fundamental act of friendship among programmers is the sharing of programs; marketing arrangements now typically used essentially forbid programmers to treat others as friends.  The purchaser of software must choose between friendship and obeying the law.  Naturally, many decide that friendship is more important.  But those who believe in law often do not feel at ease with either choice.  They become cynical and think that programming is just a way of making money.
nl: Veel programmeurs zijn ontevreden met de vercommercialisering van de systeemsoftware. Ze verdienen erdoor wel meer geld, maar ze moeten andere programmeurs als concurrenten zien, in plaats van als kameraden.  De vriendschap tussen programmeurs uit zich in het delen van programma's. De huidige marketing verbiedt programmeurs om anderen als vrienden te behandelen. De softwarekoper moet kiezen tussen vriendschap of de wet. Velen kiezen natuurlijk voor het eerste, maar mensen die in de wet geloven voelen zich daarbij niet op hun gemak. De cynici gaan geloven dat programmeren enkel broodwinning is.

note: type: Content of: <div><p>
en: By working on and using GNU rather than proprietary programs, we can be hospitable to everyone and obey the law.  In addition, GNU serves as an example to inspire and a banner to rally others to join us in sharing.  This can give us a feeling of harmony which is impossible if we use software that is not free.  For about half the programmers I talk to, this is an important happiness that money cannot replace.
nl: Door GNU te gebruiken in plaats van private programma's kunnen we vriendelijk zijn tegen iedereen &egrave;n de wet respecteren. GNU kan daarbij als een voorbeeld en baken dienen om anderen te inspireren om ons te helpen.  Dit kan ons een gevoel van harmonie geven dat je niet kunt krijgen bij het gebruik van niet-vrije software. Ongeveer de helft van alle programmeurs waar ik mee praat vindt dit belangrijker dan geld.

note: type: Content of: <div><h3>
en: How You Can Contribute
nl: Hoe jij kunt helpen

note: type: Content of: <div><div><p>
en: (Nowadays, for software tasks to work on, see the <a href="http://fsf.org/campaigns/priority-projects">High Priority Projects list</a> and the <a href="http://savannah.gnu.org/people/?type_id=1">GNU Help Wanted list</a>, the general task list for GNU software packages. For other ways to help, see <a href="/help/help.html">the guide to helping the GNU operating system</a>.)
nl: (Kijk tegenwoordig eerst op de <a href="http://fsf.org/campaigns/priority-projects">lijst met projecten met hoge prioriteit</a> en de <a href="http://savannah.gnu.org/people/?type_id=1">lijst GNU hulp gevraagd</a>, de algemene takenlijst voor GNU-softwarepakketten. Voor andere mogelijkheden, zie de gids: <a href="/help/help.html">helpen met het GNU-besturingssysteem</a>.)

note: type: Content of: <div><p>
en: I am asking computer manufacturers for donations of machines and money.  I'm asking individuals for donations of programs and work.
nl: Ik vraag computerfabrikanten om bijdragen in de vorm van computers en geld.  Ik vraag individuen om bijdragen in de vorm van programma's en werk.

note: type: Content of: <div><p>
en: One consequence you can expect if you donate machines is that GNU will run on them at an early date.  The machines should be complete, ready to use systems, approved for use in a residential area, and not in need of sophisticated cooling or power.
nl: Als je computersystemen doneert kun je verwachten dat GNU als eerste op deze systemen zal draaien. De machines moeten complete, bruikbare systemen zijn, geschikt voor gebruik in woonwijken, en ze moeten geen ingewikkelde koeling- of energievoorziening eisen.

note: type: Content of: <div><p>
en: I have found very many programmers eager to contribute part-time work for GNU.  For most projects, such part-time distributed work would be very hard to coordinate; the independently written parts would not work together.  But for the particular task of replacing Unix, this problem is absent.  A complete Unix system contains hundreds of utility programs, each of which is documented separately.  Most interface specifications are fixed by Unix compatibility.  If each contributor can write a compatible replacement for a single Unix utility, and make it work properly in place of the original on a Unix system, then these utilities will work right when put together.  Even allowing for Murphy to create a few unexpected problems, assembling these components will be a feasible task.  (The kernel will require closer communication and will be worked on by a small, tight group.)
nl: Ik heb ontdekt dat erg veel programmeurs bereid zijn om in deeltijd aan GNU mee te werken. Co&ouml;rdinatie is vaak een probleem voor dit soort deeltijdprojecten omdat de delen niet goed samenwerken maar voor Unix bestaat dit probleem niet. Een compleet werkend Unix systeem bevat honderden programma's, elk apart gedocumenteerd.  De koppeling wordt bepaald door uitwisselbaarheid met Unix. Als iedere medewerker een werkend alternatief voor een Unix-programma kan schrijven dat het origineel zo goed nabootst dat het naadloos aansluit in een Unix-systeem, zullen deze programma's ook onder GNU naadloos kunnen samenwerken. Zelfs als we rekening houden met de wet van Murphy's zal het geen onuitvoerbaar probleem worden.  (De kernel zal natuurlijk een hechtere samenwerking eisen, en er zal door een kleine, hechte groep aan gewerkt worden.)

note: type: Content of: <div><p>
en: If I get donations of money, I may be able to hire a few people full or part time.  The salary won't be high by programmers' standards, but I'm looking for people for whom building community spirit is as important as making money.  I view this as a way of enabling dedicated people to devote their full energies to working on GNU by sparing them the need to make a living in another way.
nl: Met financi&euml;le bijdragen kan ik misschien een paar mensen deel- of voltijds in dienst nemen. Het salaris zal niet hoog zijn naar programmeurmaatstaven, maar ik zoek mensen voor wie gemeenschapsgevoel net zo belangrijk is als geld verdienen. Ik zie dit als een methode om toegewijde mensen in staat te stellen al hun aandacht op GNU te richten, zonder dat ze zich over geld zorgen hoeven te maken.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why All Computer Users Will Benefit
nl: Waarom dit voordeel oplevert voor alle computergebruikers

note: type: Content of: <div><p>
en: Once GNU is written, everyone will be able to obtain good system software free, just like air&#8239;<a class="ftn" href="#f2">[3]</a>.
nl: Zodra GNU klaar is zal goede systeemsoftware net zo verkrijgbaar zijn als lucht&#8239;<a class="ftn" href="#f2">[3]</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: This means much more than just saving everyone the price of a Unix license.  It means that much wasteful duplication of system programming effort will be avoided.  This effort can go instead into advancing the state of the art.
nl: Dit betekent meer dan iedereen de kosten van een Unix-licentie besparen, het betekent dat veel dubbel werk wat nu gedaan wordt met het namaken van Unix vermeden zal worden. Deze besparing zal ten goede komen van de technologische vooruitgang.

note: type: Content of: <div><p>
en: Complete system sources will be available to everyone.  As a result, a user who needs changes in the system will always be free to make them himself, or hire any available programmer or company to make them for him.  Users will no longer be at the mercy of one programmer or company which owns the sources and is in sole position to make changes.
nl: De broncode van het complete systeem zal voor iedereen beschikbaar zijn.  Dit betekent dat een gebruiker die aanpassingen aan het systeem wil maken, altijd in staat zal zijn om ze zelf te maken, of een programmeur of bedrijf aan te stellen om de aanpassingen voor hem te maken. Gebruikers zullen niet langer afhankelijk zijn van &eacute;&eacute;n programmeur of bedrijf wat het alleenrecht op de broncode heeft en als enige het recht en de mogelijkheden om veranderingen aan te brengen.

note: type: Content of: <div><p>
en: Schools will be able to provide a much more educational environment by encouraging all students to study and improve the system code.  Harvard's computer lab used to have the policy that no program could be installed on the system if its sources were not on public display, and upheld it by actually refusing to install certain programs.  I was very much inspired by this.
nl: Scholen zullen een veel leerzamer systeem aan kunnen bieden door studenten aan te moedigen de broncode te bestuderen en te verbeteren.  Het computerlab van Harvard had vroeger de regel dat geen programma op de computer mocht draaien waarvan de broncode niet ter inzage voor iedereen was, en hield zich aan de regel door bepaalde programma's niet toe te staan.  Dit was een bron van inspiratie voor mij.

note: type: Content of: <div><p>
en: Finally, the overhead of considering who owns the system software and what one is or is not entitled to do with it will be lifted.
nl: En als laatste, de kosten gemoeid met het bepalen wie nu eigenlijk de systeemsoftware bezit, en wat toegestaan is om te veranderen zullen niet meer bestaan.

note: type: Content of: <div><p>
en: Arrangements to make people pay for using a program, including licensing of copies, always incur a tremendous cost to society through the cumbersome mechanisms necessary to figure out how much (that is, which programs) a person must pay for.  And only a police state can force everyone to obey them.  Consider a space station where air must be manufactured at great cost: charging each breather per liter of air may be fair, but wearing the metered gas mask all day and all night is intolerable even if everyone can afford to pay the air bill.  And the TV cameras everywhere to see if you ever take the mask off are outrageous.  It's better to support the air plant with a head tax and chuck the masks.
nl: Regelingen om mensen te laten betalen voor het gebruik van een programma, inclusief het licenseren van kopie&euml;n vormen een enorme maatschappelijke kostenpost vanwege het moeizame proces dat nodig is om uit te vogelen waarvoor een gebruiker moet betalen. En alleen een politiestaat kan iedereen dwingen om zich aan de regels te houden. Stel je een ruimtestation voor waar lucht schaars is, omdat het via een duur proces gemaakt moet worden.  Iedereen per liter lucht laten betalen kan dan misschien wel eerlijk zijn, maar het is niet redelijk iedereen een gasmasker met een metertje er op te laten dragen, met TV camera's die in de gaten houden of iemand hem niet stiekem afneemt. Dan kun je beter de kosten van de luchtfabriek hoofdelijk omslaan en je al die moeite besparen.

note: type: Content of: <div><p>
en: Copying all or parts of a program is as natural to a programmer as breathing, and as productive.  It ought to be as free.
nl: Het overnemen van een programma, of delen daarvan, is iets dat voor een programmeur zo nuttig en natuurlijk is als ademen. Het hoort vrij te zijn.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Some Easily Rebutted Objections to GNU's Goals
nl: Een paar bezwaren tegen de doelstellingen van GNU die makkelijk te weerleggen zijn

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Nobody will use it if it is free, because that means they can't rely on any support.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Als het gratis is zal niemand het gebruiken, omdat ze geen ondersteuning krijgen.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;You have to charge for the program to pay for providing the support.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Je moet geld voor de programma's vragen om de technische ondersteuning te kunnen betalen.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If people would rather pay for GNU plus service than get GNU free without service, a company to provide just service to people who have obtained GNU free ought to be profitable&#8239;<a class="ftn" href="#f3">[4]</a>.
nl: Als mensen liever geld zouden betalen voor GNU m&eacute;t service dan GNU gratis krijgen zonder service, lijkt het mij dat een bedrijf dat alleen service voor GNU programma's biedt toch met winst moet kunnen draaien&#8239;<a class="ftn" href="#f3">[4]</a>.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: We must distinguish between support in the form of real programming work and mere handholding.  The former is something one cannot rely on from a software vendor.  If your problem is not shared by enough people, the vendor will tell you to get lost.
nl: Je moet ook onderscheid maken tussen ondersteuning in de vorm van echt programmeerwerk, en ondersteuning in de vorm van begeleiding Op het eerste kun je bij een softwareverkoper niet vertrouwen. Als jij de enige bent met een specifiek probleem, dat zal de softwareverkoper zich niets van jouw klacht aantrekken.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If your business needs to be able to rely on support, the only way is to have all the necessary sources and tools.  Then you can hire any available person to fix your problem; you are not at the mercy of any individual.  With Unix, the price of sources puts this out of consideration for most businesses.  With GNU this will be easy.  It is still possible for there to be no available competent person, but this problem cannot be blamed on distribution arrangements.  GNU does not eliminate all the world's problems, only some of them.
nl: Als jouw bedrijf op ondersteuning moet kunnen vertrouwen, is de enige &eacute;cht veilige manier om alle broncode en hulpmiddelen zelf in huis te hebben, zodat je wie dan ook kunt aannemen om het probleem te verhelpen; je lot ligt niet in handen van de softwareverkoper. Bij Unix is de prijs voor de broncode te hoog om binnen het bereik van de meeste bedrijven te zijn.  Met GNU zal dit eenvoudig zijn. Het kan zijn dat er geen competente krachten beschikbaar zijn, maar dit is niet aan GNU te wijten.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Meanwhile, the users who know nothing about computers need handholding: doing things for them which they could easily do themselves but don't know how.
nl: De gebruikers die niets van computers afweten hebben echter begeleiding nodig. Dingen die ze makkelijk zelf kunnen doen moeten voor hun gedaan worden omdat ze niet weten hoe het moet.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Such services could be provided by companies that sell just handholding and repair service.  If it is true that users would rather spend money and get a product with service, they will also be willing to buy the service having got the product free.  The service companies will compete in quality and price; users will not be tied to any particular one.  Meanwhile, those of us who don't need the service should be able to use the program without paying for the service.
nl: Dit soort diensten zouden verleend kunnen worden door bedrijven die uitsluitend begeleiding en reparatiediensten aanbieden. Als het waar is dat gebruikers liever geld betalen om service te krijgen, zullen ze ook bereid zijn om de service los te kopen, wanneer ze de programma's al gratis gekregen hebben.  De serviceaanbieders zullen concurreren op kwaliteit en prijs, omdat gebruikers niet aan hen gebonden zijn. En gebruikers die dit soort diensten niet nodig hebben hoeven er ook niet voor te betalen.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;You cannot reach many people without advertising, and you must charge for the program to support that.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Het is niet mogelijk om veel mensen te bereiken zonder reklame, en dus moet je geld voor je programma's vragen om dit te kunnen betalen&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;It's no use advertising a program people can get free.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Het heeft geen zin om reclame te maken voor een programma wat toch gratis is.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: There are various forms of free or very cheap publicity that can be used to inform numbers of computer users about something like GNU.  But it may be true that one can reach more microcomputer users with advertising.  If this is really so, a business which advertises the service of copying and mailing GNU for a fee ought to be successful enough to pay for its advertising and more.  This way, only the users who benefit from the advertising pay for it.
nl: Er zijn verschillende gratis of zeer goedkope media die aangewend kunnen worden om computergebruikers in grote getale over iets als GNU te informeren.  Maar het kan waar zijn dat met reclame meer gebruikers te bereiken zijn.  Als dit echt zo is moet een bedrijf dat aanbiedt voor een vergoeding GNU te kopi&euml;ren en te verzenden winstgevend genoeg zijn om advertenties te kunnen betalen. Op deze manier betalen alleen de gebruikers die baat hebben gehad bij die advertenties.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: On the other hand, if many people get GNU from their friends, and such companies don't succeed, this will show that advertising was not really necessary to spread GNU.  Why is it that free market advocates don't want to let the free market decide this?&#8239;<a class="ftn" href="#f4">[5]</a>
nl: In het andere geval, als veel mensen GNU van vrienden krijgen, en zulke bedrijven niet succesvol zijn, zal dit bewijzen dat GNU geen reclame nodig had. Waarom zijn voorstanders van de vrije markt niet bereid de vrije markt dit te laten beslissen?&#8239;<a class="ftn" href="#f4">[5]</a>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;My company needs a proprietary operating system to get a competitive edge.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Mijn bedrijf heeft een commercieel besturingssysteem nodig om een voorsprong op de concurrentie te krijgen.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: GNU will remove operating system software from the realm of competition.  You will not be able to get an edge in this area, but neither will your competitors be able to get an edge over you.  You and they will compete in other areas, while benefiting mutually in this one.  If your business is selling an operating system, you will not like GNU, but that's tough on you.  If your business is something else, GNU can save you from being pushed into the expensive business of selling operating systems.
nl: GNU zal besturingssystemen uit de concurrentiestrijd verwijderen.  Je zult op dit gebied geen voorsprong hebben op anderen, maar ook geen achterstand.  Je zult met ze in andere gebieden moeten concurreren, niet op dit gebied.  Als jouw bedrijf besturingssystemen verkoopt is dat jammer voor jou. Als jouw bedrijf iets anders verkoopt kan GNU voorkomen dat je de dure besturingssystemenbranche wordt ingeduwd.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: I would like to see GNU development supported by gifts from many manufacturers and users, reducing the cost to each&#8239;<a class="ftn" href="#f5">[6]</a>.
nl: Ik zou graag zien dat de ontwikkeling van GNU ondersteund wordt door donaties van fabrikanten en gebruikers, zodat de kosten voor ons allemaal gedrukt worden&#8239;<a class="ftn" href="#f5">[6]</a>.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Don't programmers deserve a reward for their creativity?&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Verdienen programmeurs geen beloning voor hun creativiteit?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If anything deserves a reward, it is social contribution.  Creativity can be a social contribution, but only in so far as society is free to use the results.  If programmers deserve to be rewarded for creating innovative programs, by the same token they deserve to be punished if they restrict the use of these programs.
nl: Als iets een beloning verdient, zijn het wel bijdragen aan een gemeenschap.  Creativiteit kan een bijdrage zijn, als de gemeenschap vrij is om de opbrengst te gebruiken. Als programmeurs beloond dienen te worden voor het scheppen van innovatieve programma's, dienen ze volgens dezelfde logica gestraft te worden als ze het gebruik van die programma's beperken.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Shouldn't a programmer be able to ask for a reward for his creativity?&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Mag een programmeur niet om een beloning voor zijn creativiteit vragen?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: There is nothing wrong with wanting pay for work, or seeking to maximize one's income, as long as one does not use means that are destructive.  But the means customary in the field of software today are based on destruction.
nl: Er is niets verkeerds aan het verwachten van loon voor je werk, net zomin als de doelstelling je inkomen toe te laten nemen, zolang de gebruikte middelen niet destructief zijn. Maar de middelen die op dit moment gangbaar zijn in de softwarebranche zijn dat w&eacute;l.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Extracting money from users of a program by restricting their use of it is destructive because the restrictions reduce the amount and the ways that the program can be used.  This reduces the amount of wealth that humanity derives from the program.  When there is a deliberate choice to restrict, the harmful consequences are deliberate destruction.
nl: Geld persen uit gebruikers van een programma door de mate waarin ze het mogen gebruiken te limiteren is destructief omdat de restricties de manieren en de mate waarin het programma kan worden gebruikt verminderen. Dit vermindert ook de hoeveelheid welvaart die de mensheid uit het programma kan halen.  Waar moedwillig voor beperkingen wordt gekozen, is vernietiging een van de vervelende gevolgen.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The reason a good citizen does not use such destructive means to become wealthier is that, if everyone did so, we would all become poorer from the mutual destructiveness.  This is Kantian ethics; or, the Golden Rule.  Since I do not like the consequences that result if everyone hoards information, I am required to consider it wrong for one to do so.  Specifically, the desire to be rewarded for one's creativity does not justify depriving the world in general of all or part of that creativity.
nl: De reden waarom een goede burger niet op deze manier probeert zichzelf te verrijken is omdat als iedereen dit zou proberen we allemaal een stuk armer zouden worden door de wederzijdse welvaartsvernietiging. Dit is gebaseerd op de ethiek van Kant, of de Gouden Regel. Omdat ik de gevolgen van het door iedereen hamsteren van informatie niet op prijs stel, kan ik het ook niet waarderen wanneer een enkeling het doet.  Anders gezegd, het verlangen beloond te worden voor creativiteit is geen geldige reden om de wereld toegang tot creativiteit te ontzeggen.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Won't programmers starve?&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Zullen programmeurs nog wel geld verdienen?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: I could answer that nobody is forced to be a programmer.  Most of us cannot manage to get any money for standing on the street and making faces.  But we are not, as a result, condemned to spend our lives standing on the street making faces, and starving.  We do something else.
nl: Ik zou kunnen antwoorden dat niemand gedwongen wordt om programmeur te worden.  De meesten onder ons zijn niet in staat om geld te verdienen door op straat gekke gezichten te trekken. Maar dit betekent niet dat we hiertoe gedwongen zijn, er is een keuze.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But that is the wrong answer because it accepts the questioner's implicit assumption: that without ownership of software, programmers cannot possibly be paid a cent.  Supposedly it is all or nothing.
nl: Maar dit is een verkeerd antwoord, omdat het de veronderstelling die in de vraag zit voor waar aanneemt; Dat zonder private software programmeurs niet betaald kunnen worden.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The real reason programmers will not starve is that it will still be possible for them to get paid for programming; just not paid as much as now.
nl: De reden dat programmeurs niet van de honger zullen omkomen is dat het nog steeds mogelijk zal zijn om voor programmeren betaald te krijgen, zij het niet zoveel als nu.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Restricting copying is not the only basis for business in software.  It is the most common basis&#8239;<a class="ftn" href="#f8">[7]</a> because it brings in the most money.  If it were prohibited, or rejected by the customer, software business would move to other bases of organization which are now used less often.  There are always numerous ways to organize any kind of business.
nl: Het beperken van de mate waarin software verspreid mag worden is niet de enige manier waarop handel kan worden gedreven in de softwarebranche. Het is de populairste&#8239;<a class="ftn" href="#f8">[7]</a>, omdat het het meeste geld opbrengt. Als het verboden zou zijn, of als de consument het niet zou accepteren zouden softwarebedrijven andere manieren zoeken om geld te verdienen. En die zijn er altijd.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Probably programming will not be as lucrative on the new basis as it is now.  But that is not an argument against the change.  It is not considered an injustice that sales clerks make the salaries that they now do.  If programmers made the same, that would not be an injustice either.  (In practice they would still make considerably more than that.)
nl: Programmeren zal op die nieuwe manier waarschijnlijk niet zo winstgevend zijn als het nu is, maar dat is geen argument tegen verandering.  Het salaris dat administratief personeel nu ontvangt wordt niet als onrechtvaardig beschouwd, en als programmeurs hetzelfde zouden verdienen zou dit evenmin onrechtvaardig zijn. (In de praktijk zullen programmeurs echter meer verdienen dan dit salaris)

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Don't people have a right to control how their creativity is used?&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Hebben mensen niet het recht om zelf te bepalen hoe hun creativiteit gebruikt wordt?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: &ldquo;Control over the use of one's ideas&rdquo; really constitutes control over other people's lives; and it is usually used to make their lives more difficult.
nl: Het recht om te bepalen hoe idee&euml;n gebruikt worden is eigenlijk het recht om het leven van anderen te manipuleren, en meestal wordt dit recht niet ten goede gebruikt.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: People who have studied the issue of intellectual property rights&#8239;<a class="ftn" href="#f6">[8]</a> carefully (such as lawyers) say that there is no intrinsic right to intellectual property.  The kinds of supposed intellectual property rights that the government recognizes were created by specific acts of legislation for specific purposes.
nl: Mensen die het principe van intellectueel eigendom goed hebben bestudeerd&#8239;<a class="ftn" href="#f6">[8]</a> (zoals advocaten) zeggen dat er geen intrinsiek recht op intellectueel eigendom is. De soorten intellectueel eigendom erkend door de (Amerikaanse) overheid bestaan bij gratie van specifieke wetten gecre&euml;erd voor specifieke doeleinden.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: For example, the patent system was established to encourage inventors to disclose the details of their inventions.  Its purpose was to help society rather than to help inventors.  At the time, the life span of 17 years for a patent was short compared with the rate of advance of the state of the art.  Since patents are an issue only among manufacturers, for whom the cost and effort of a license agreement are small compared with setting up production, the patents often do not do much harm.  They do not obstruct most individuals who use patented products.
nl: Het systeem van patenten bijvoorbeeld was uitgevonden om uitvinders aan te moedigen de details van hun uitvindingen openbaar te maken. Het doel was om de gemeenschap te helpen, niet de uitvinders. Toentertijd was de duur van 17 jaar voor een patent een korte periode, als je keek naar het tempo van de technologische vooruitgang.  Omdat patenten alleen belangrijk zijn voor fabrikanten, voor wie de prijs van een licentie niks is vergeleken met de kosten van het opzetten van het fabricageproces, zijn patenten niet schadelijk voor mensen die een gepatenteerd product gebruiken.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The idea of copyright did not exist in ancient times, when authors frequently copied other authors at length in works of nonfiction.  This practice was useful, and is the only way many authors' works have survived even in part.  The copyright system was created expressly for the purpose of encouraging authorship.  In the domain for which it was invented&mdash;books, which could be copied economically only on a printing press&mdash;it did little harm, and did not obstruct most of the individuals who read the books.
nl: Het principe van auteursrecht bestond in de oudheid niet; auteurs namen vrijelijk en vaak grote stukken tekst in hun eigen werk over. Dit was handig, en het is zelfs de enige manier waarop veel werken (gedeeltelijk) bewaard zijn gebleven.  Het systeem van auteursrecht werd ge&iuml;ntroduceerd om publiceren te bevorderen.  In de tijd waarin het uitgevonden werd, toen boeken alleen goedkoop konden worden gekopieerd op een drukpers, deed het geen kwaad, omdat het de lezers niet hinderde.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: All intellectual property rights are just licenses granted by society because it was thought, rightly or wrongly, that society as a whole would benefit by granting them.  But in any particular situation, we have to ask: are we really better off granting such license? What kind of act are we licensing a person to do?
nl: Het recht van intellectueel eigendom bestaat alleen bij de gratie van de maatschappij, omdat gedacht werd, terecht of onterecht, dat de maatschappij in zijn geheel er op vooruit zou gaan. Maar eigenlijk dient voor elke situatie opnieuw een afweging gemaakt te worden. Hebben we er echt voordeel van? Wat voor rechten geven we de persoon in kwestie eigenlijk?

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The case of programs today is very different from that of books a hundred years ago.  The fact that the easiest way to copy a program is from one neighbor to another, the fact that a program has both source code and object code which are distinct, and the fact that a program is used rather than read and enjoyed, combine to create a situation in which a person who enforces a copyright is harming society as a whole both materially and spiritually; in which a person should not do so regardless of whether the law enables him to.
nl: Programma's vandaag de dag verschillen aanzienlijk van de boeken van honderd jaar geleden. De gemakkelijkste manier om een programma te verspreiden is door het door iedereen te laten kopi&euml;ren. Een programma heeft zowel broncode als binaire code, waartussen een wezenlijk verschil bestaat. Een programma wordt gebruikt, en niet gelezen. Deze verschillen veranderen de situatie zodat iemand die zijn recht op intellectueel eigendom uitoefent de maatschappij schaadt, zowel in materieel als in niet-materieel opzicht. Iemand in de positie om dit recht uit te oefenen zou dit niet moeten doen, ook al stelt de wet hem daartoe in staat.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Competition makes things get done better.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;De concurrentie zorgt voor een hogere kwaliteit.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The paradigm of competition is a race: by rewarding the winner, we encourage everyone to run faster.  When capitalism really works this way, it does a good job; but its defenders are wrong in assuming it always works this way.  If the runners forget why the reward is offered and become intent on winning, no matter how, they may find other strategies&mdash;such as, attacking other runners.  If the runners get into a fist fight, they will all finish late.
nl: Concurrentie is te vergelijken met een marathon; door de winnaar te belonen moedigen we iedereen aan om harder te rennen. Als kapitalisme op deze manier werkt, werkt het goed, maar degenen die het systeem verdedigen nemen onterecht aan dat het <em>altijd</em> zo werkt.  Als de deelnemers vergeten waarom ze beloond worden, maar enkel nog tegen elke prijs willen winnen, gaan ze andere strategie&euml;n bedenken, zoals het aanvallen van andere deelnemers. En als een vechtpartij ontstaat, komen ze allemaal te laat bij de eindstreep.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Proprietary and secret software is the moral equivalent of runners in a fist fight.  Sad to say, the only referee we've got does not seem to object to fights; he just regulates them (&ldquo;For every ten yards you run, you can fire one shot&rdquo;).  He really ought to break them up, and penalize runners for even trying to fight.
nl: Private software is het morele equivalent van een vechtpartij onder hardlopers. Helaas lijkt de enige scheidsrechter de vechtpartijen niet erg te vinden. Hij reguleert ze alleen (&ldquo;voor elke dertig meter die je loopt mag je &eacute;&eacute;n kogel afvuren&rdquo;). Hij zou ze eigenlijk uit elkaar moeten halen, en straffen uitdelen als ze zelfs maar <em>proberen</em> te vechten.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Won't everyone stop programming without a monetary incentive?&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Zal niet iedereen stoppen met programmeren, als ze geen geld krijgen?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Actually, many people will program with absolutely no monetary incentive.  Programming has an irresistible fascination for some people, usually the people who are best at it.  There is no shortage of professional musicians who keep at it even though they have no hope of making a living that way.
nl: Velen zullen programmeren zonder salaris. Programmeren heeft een grote aantrekkingskracht op sommigen, meestal degenen die er het beste in zijn. Er is geen gebrek aan goede muzikanten die blijven musiceren, hoewel ze weinig hoop hebben er ooit hun brood mee te kunnen verdienen.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But really this question, though commonly asked, is not appropriate to the situation.  Pay for programmers will not disappear, only become less.  So the right question is, will anyone program with a reduced monetary incentive? My experience shows that they will.
nl: Maar de vraag is helemaal niet aan de orde. Programmeurs zullen nog steeds betaald krijgen, zij het minder. Dus de vraag moet zijn: wil er iemand programmeren voor een lager salaris? Gebaseerd op eigen ervaring kan ik zeggen: ja.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: For more than ten years, many of the world's best programmers worked at the Artificial Intelligence Lab for far less money than they could have had anywhere else.  They got many kinds of nonmonetary rewards: fame and appreciation, for example.  And creativity is also fun, a reward in itself.
nl: Tien jaar lang werkten veel van de beste programmeurs ter wereld op het laboratorium voor kunstmatige intelligentie voor veel minder geld dan dat ze elders konden krijgen. Ze kregen echter veel beloning in niet-geldelijke vorm: beroemdheid en waardering, bijvoorbeeld. En de mogelijkheid om hun creativiteit bot te vieren, hetgeen een beloning op zich is.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Then most of them left when offered a chance to do the same interesting work for a lot of money.
nl: Ze verlieten het lab pas toen ze de kans kregen om hetzelfde werk te doen voor meer geld.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: What the facts show is that people will program for reasons other than riches; but if given a chance to make a lot of money as well, they will come to expect and demand it.  Low-paying organizations do poorly in competition with high-paying ones, but they do not have to do badly if the high-paying ones are banned.
nl: Dit laat zien dat mensen bereid zijn om te programmeren voor andere zaken dan geld; maar als ze &eacute;n veel geld kunnen verdienen, &eacute;n interessant werk kunnen doen, dan gaan ze het verwachten. Slecht betalende organisaties doen het slecht in vergelijking met goed betalende, maar dit gaat niet meer op als er geen goed betalende meer zijn.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;We need the programmers desperately.  If they demand that we stop helping our neighbors, we have to obey.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;We hebben programmeurs hard nodig. Als zij eisen dat we onze buren niet langer helpen, hebben we maar te gehoorzamen.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: You're never so desperate that you have to obey this sort of demand.  Remember: millions for defense, but not a cent for tribute!
nl: Hoe hard we de programmeurs ook nodig hebben, aan deze vraag hoeft niemand te voldoen.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Programmers need to make a living somehow.&rdquo;</strong>
nl: <strong>&ldquo;Programmeurs moeten toch op de een of andere manier hun geld verdienen.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: In the short run, this is true.  However, there are plenty of ways that programmers could make a living without selling the right to use a program.  This way is customary now because it brings programmers and businessmen the most money, not because it is the only way to make a living.  It is easy to find other ways if you want to find them.  Here are a number of examples.
nl: Op de korte termijn is dit waar. Er zijn echter vele manieren waarop een programmeur zijn brood kan verdienen zonder het recht om zijn programma te gebruiken te hoeven verkopen. Dit is de gebruikelijke manier, omdat het programmeurs en zakenlieden de meeste winst oplevert, maar niet omdat het de <em>enige</em> winstgevende manier is. Het is makkelijk om andere manieren te bedenken, als je je er even toe zet. Een paar voorbeelden.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: A manufacturer introducing a new computer will pay for the porting of operating systems onto the new hardware.
nl: Een fabrikant die een nieuw type computer op de markt brengt betaalt voor het vertalen van systeembesturingssoftware zodat deze ook op het nieuwe model werkt.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The sale of teaching, handholding and maintenance services could also employ programmers.
nl: Het verkopen van onderwijs, begeleiding en onderhoudsdiensten kan ook werkgelegenheid bieden voor programmeurs.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: People with new ideas could distribute programs as freeware&#8239;<a class="ftn" href="#f7">[9]</a>, asking for donations from satisfied users, or selling handholding services.  I have met people who are already working this way successfully.
nl: Mensen die nieuwe idee&euml;n hebben kunnen hun programma's verspreiden als <em>freeware</em>&#8239;<a class="ftn" href="#f7">[9]</a>, en tevreden gebruikers om donaties vragen, of ondersteuning verkopen. Ik heb mensen ontmoet die op deze manier met succes hun brood verdienden.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Users with related needs can form users' groups, and pay dues.  A group would contract with programming companies to write programs that the group's members would like to use.
nl: Gebruikers met ongeveer dezelfde belangen kunnen gebruikersgroepen vormen, en contributie vragen. Een gebruikersgroep zou een programmeerbedrijf in dienst kunnen nemen om programma's te schrijven die de leden van de groep nodig hebben.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: All sorts of development can be funded with a Software Tax:
nl: Allerlei soorten ontwikkeling kunnen worden betaald met een belasting op software:

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Suppose everyone who buys a computer has to pay x percent of the price as a software tax.  The government gives this to an agency like the NSF to spend on software development.
nl: Iedereen die een computer aanschaft betaalt x procent van de prijs als softwarebelasting. De overheid geeft dit aan een stichting die dit uitgeeft aan de ontwikkeling van software.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But if the computer buyer makes a donation to software development himself, he can take a credit against the tax.  He can donate to the project of his own choosing&mdash;often, chosen because he hopes to use the results when it is done.  He can take a credit for any amount of donation up to the total tax he had to pay.
nl: Maar als degene die een computer aanschaft z&eacute;lf een schenking maakt aan de ontwikkeling van software, kan hij dit terugvragen van de belastingen.  Hij kan een schenking doen aan het project wat h&eacute;m het best uitkomt, bijvoorbeeld een project waarvan hij ooit de resultaten hoopt te gebruiken.  Hij kan dit bedrag terugvragen tot aan het maximale bedrag dat hij aan softwarebelasting heeft betaald.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The total tax rate could be decided by a vote of the payers of the tax, weighted according to the amount they will be taxed on.
nl: De belastingtarieven zou kunnen worden bepaald door de belastingbetalers te laten stemmen, waarbij een stem zwaarder gewogen wordt naarmate de stemmer meer belasting betaald.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The consequences:
nl: De gevolgen:

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: The computer-using community supports software development.
nl: Degenen die computers gebruiken zijn degenen die de ontwikkeling van software betalen.

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: This community decides what level of support is needed.
nl: Deze gemeenschap bepaalt hoeveel er betaalt dient te worden.

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: Users who care which projects their share is spent on can choose this for themselves.
nl: Degenen die zelf willen bepalen aan wie ze hun geld geven hebben daartoe de mogelijkheid.

note: type: Content of: <div><p>
en: In the long run, making programs free is a step toward the postscarcity world, where nobody will have to work very hard just to make a living.  People will be free to devote themselves to activities that are fun, such as programming, after spending the necessary ten hours a week on required tasks such as legislation, family counseling, robot repair and asteroid prospecting.  There will be no need to be able to make a living from programming.
nl: Op de lange termijn is het bevrijden van software een stap in de richting van een wereld zonder schaarste, waarin niemand <em>erg</em> hard moet werken om te kunnen leven. Mensen zullen vrij zijn om zich te richten op leuke bezigheden, zoals programmeren, nadat ze de nodige tien uur per week hebben besteed aan noodzakelijke dingen als wetgeving, familieberaad, robotreparatie en komeetverkennen.  Er zal geen noodzaak zijn om met programmeren je brood te verdienen.

note: type: Content of: <div><p>
en: We have already greatly reduced the amount of work that the whole society must do for its actual productivity, but only a little of this has translated itself into leisure for workers because much nonproductive activity is required to accompany productive activity.  The main causes of this are bureaucracy and isometric struggles against competition.  Free software will greatly reduce these drains in the area of software production.  We must do this, in order for technical gains in productivity to translate into less work for us.
nl: De hoeveelheid werk die de samenleving moet verrichten om de gewenste productiviteit te bereiken is al enorm verminderd, maar hiervan heeft zich weinig vertaald in vrije tijd, omdat er nog veel productieve tijd nodig is om de niet-productieve tijd mogelijk te maken. De hoofdoorzaken hiervan zijn de bureaucratie en de strijd tegen concurrentie. Vrije software zal de effecten van deze twee oorzaken verminderen, althans op het gebied van de ontwikkeling van software. We moeten dit doen, zodat de technologische vooruitgang er voor kan zorgen dat wij minder hoeven te werken.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Footnotes
nl: Voetnoten

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: The wording here was careless.  The intention was that nobody would have to pay for <b>permission</b> to use the GNU system.  But the words don't make this clear, and people often interpret them as saying that copies of GNU should always be distributed at little or no charge.  That was never the intent; later on, the manifesto mentions the possibility of companies providing the service of distribution for a profit.  Subsequently I have learned to distinguish carefully between &ldquo;free&rdquo; in the sense of freedom and &ldquo;free&rdquo; in the sense of price.  Free software is software that users have the freedom to distribute and change.  Some users may obtain copies at no charge, while others pay to obtain copies&mdash;and if the funds help support improving the software, so much the better.  The important thing is that everyone who has a copy has the freedom to cooperate with others in using it.
nl: De verwoording was hier slordig. Bedoeld werd dat niemand hoefde te betalen voor <em>toestemming</em> om het GNU-systeem te mogen gebruiken. Maar dat blijkt niet duidelijk uit de tekst, en dit wordt vaak ge&iuml;nterpreteerd als dat GNU altijd voor niks of voor een klein bedrag moet worden verspreid.  Dat was niet de bedoeling; verderop wordt de betaalde verspreiding van software genoemd als een manier om geld te verdienen. Daarom heb ik nu geleerd verschil te maken tussen &ldquo;free&rdquo; als in vrijheid en &ldquo;free&rdquo; als in gratis. Vrije software is software waarvan de gebruikers de vrijheid hebben het te verspreiden en veranderen. Sommigen zullen gratis exemplaren kunnen krijgen, anderen zullen voor exemplaren betalen&mdash;en als dat geld ten goede komt aan de ontwikkeling van de software, is dat nog beter.  Het belangrijkste is dat iedereen die een exemplaar heeft de vrijheid heeft om het samen met anderen te gebruiken.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: The expression &ldquo;give away&rdquo; is another indication that I had not yet clearly separated the issue of price from that of freedom.  We now recommend avoiding this expression when talking about free software.  See &ldquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#GiveAwaySoftware">Confusing Words and Phrases</a>&rdquo; for more explanation.
nl: De term &ldquo;weggeven&rdquo; geeft aan dat ik nog geen duidelijk onderscheid had gemaakt tussen prijs en vrijheid. Tegenwoordig adviseren we deze term niet te gebruiken wanneer het over vrije software gaat. Zie <a href="/philosophy/words-to-avoid.html#GiveAwaySoftware">de pagina over verwarrende woorden en teksten</a> voor verdere uitleg.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: This is another place I failed to distinguish carefully between the two different meanings of &ldquo;free.&rdquo; The statement as it stands is not false&mdash;you can get copies of GNU software at no charge, from your friends or over the net.  But it does suggest the wrong idea.
nl: Hier was ik ook onduidelijk over welke vorm van &ldquo;free&rdquo; er bedoeld werd.  Wat er staat is op zich niet onwaar&mdash;het is mogelijk om gratis exemplaren van GNU software te krijgen, bijvoorbeeld van vrienden, of via het internet.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Several such companies now exist.
nl: Er bestaan nu al een aantal van dit soort bedrijven.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Although it is a charity rather than a company, the Free Software Foundation for 10 years raised most of its funds from its distribution service.  You can <a href="https://shop.fsf.org/">order things from the FSF</a> to support its work.
nl: De Free Software Foundation komt al 10 jaar aan zijn geld met het uitgeven van software, hoewel het een stichting is, en geen bedrijf. Je kunt <a href="https://shop.fsf.org/">dingen bestellen bij de FSF</a>.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: A group of computer companies pooled funds around 1991 to support maintenance of the GNU C Compiler.
nl: Een groep computerbedrijven is recent samen gaan werken om de ondersteuning van de GNU C Compiler te betalen.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: I think I was mistaken in saying that proprietary software was the most common basis for making money in software.  It seems that actually the most common business model was and is development of custom software.  That does not offer the possibility of collecting rents, so the business has to keep doing real work in order to keep getting income.  The custom software business would continue to exist, more or less unchanged, in a free software world.  Therefore, I no longer expect that most paid programmers would earn less in a free software world.
nl: Ik geloof dat ik fout zat met de bewering dat het meeste verdiend wordt met het maken van niet-vrije softwarepakketten. Het maken van maatwerk-software blijkt nog vaker voor te komen als verdienmodel. Hiervoor kun je geen "huur" vragen, dus bedrijven moeten echt werk blijven uitvoeren om geld te blijven verdienen. Bedrijven die maatwerk-software maken zullen min of meer onveranderd blijven bestaan in een wereld met vrije software. Ik verwacht dus niet meer dat de meeste programmeurs in een wereld met vrije software minder zullen verdienen dan in de huidige situatie.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: In the 1980s I had not yet realized how confusing it was to speak of &ldquo;the issue&rdquo; of &ldquo;intellectual property.&rdquo; That term is obviously biased; more subtle is the fact that it lumps together various disparate laws which raise very different issues.  Nowadays I urge people to reject the term &ldquo;intellectual property&rdquo; entirely, lest it lead others to suppose that those laws form one coherent issue.  The way to be clear is to discuss patents, copyrights, and trademarks separately.  See <a href="/philosophy/not-ipr.html">further explanation</a> of how this term spreads confusion and bias.
nl: In de jaren tachtig had ik er nog geen idee van hoe verwarrend het is om te spreken over &ldquo;intellectueel eigendom&rdquo;. Die benaming heeft een vooroordeel in zich; subtieler is echter dat het diverse wetten over &eacute;&eacute;n kam scheert. Tegenwoordig raad ik eenieder aan deze term niet te gebruiken doordat het mensen in de waan brengt dat het over &eacute;&eacute;n onderwerp gaat. Voor de duidelijkheid moet je onderscheid maken tussen patenten, auteursrecht en handelsmerken. Zie <a href="/philosophy/not-ipr.html">een verdere uitleg</a> over hoe de term verwarring en vooroordeel zaait.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Subsequently we learned to distinguish between &ldquo;free software&rdquo; and &ldquo;freeware.&rdquo; The term &ldquo;freeware&rdquo; means software you are free to redistribute, but usually you are not free to study and change the source code, so most of it is not free software.  See &ldquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Freeware">Confusing Words and Phrases</a>&rdquo; for more explanation.
nl: Nadien hebben we onderscheid leren maken tussen &ldquo;vrije software&rdquo; en &ldquo;freeware&rdquo;. De term &ldquo;freeware&rdquo; betekent dat je het vrijelijk mag distribueren maar meestal mag je de broncode niet inzien of veranderen dus het meeste is geen vrije software. Zie <a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Freeware"> de pagina over verwarrende woorden en teksten</a> voor verdere uitleg.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't have notes. type: Content of: <div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S NOTES*
nl: <strong>Noot van de vertaler</strong><br />
    Dit artikel beschrijft de staat van privacy, democratie en digitale mensenrechten wereldwijd, aan de hand van voorbeelden in de Verenigde Staten. De situatie in Nederland en Belgi&euml; is niet noodzakelijkerwijs beter. Bits of Freedom houdt zich bezig met de situatie in Nederland; bezoek <a href="https://www.bof.nl/">hun website</a> om meer te weten te komen over ontwikkelingen hier

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
nl: Gelieve algemene vragen over FSF &amp; GNU te sturen naar <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Er zijn ook nog <a href="/contact/">andere manieren om in contact te komen</a> met de FSF. Foute links en andere correcties graag sturen aan <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
nl: We doen ons best om goede vertalingen te maken maar staan altijd open voor verbeteringen. Suggesties, op- en aanmerkingen sturen aan: <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p> <p>Zie <a href="/server/standards/README.translations.html"> Translations README</a> voor informatie over het onderhoud van vertalingen op deze website.

note: type: Content of: <div><p>
en: Permission is granted to anyone to make or distribute verbatim copies of this document, in any medium, provided that the copyright notice and permission notice are preserved, and that the distributor grants the recipient permission for further redistribution as permitted by this notice.
nl: Het letterlijk overnemen en kopi&euml;ren van dit artikel is toegestaan op willekeurig welk medium onder de voorwaarden dat de copyright-mededeling en deze mededeling ook worden meegenomen, en dat de verspreider de ontvanger toestemming geeft voor verdere verspreiding zoals toegestaan door deze mededeling.

note: type: Content of: <div><p>
en: Modified versions may not be made.
nl: Er mogen geen aangepaste versies worden uitgegeven.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
nl: <strong>Vertaling:</strong> <a href="//savannah.gnu.org/projects/www-nl">www-nl</a>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
nl: Bijgewerkt:
