manifesto.html - en to pl translation catalogue (98 entries)

note: type: Content of: <title>
en: The GNU Manifesto - GNU Project - Free Software Foundation
pl: Manifest GNU - Projekt GNU - Fundacja Wolnego Oprogramowania (FSF)

note: type: Content of: <div><h2>
en: The GNU Manifesto
pl: Manifest GNU

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Since that time, we have learned about certain common misunderstandings that different wording could help avoid.  Footnotes added since 1993 help clarify these points.
pl: Od&nbsp;tamtego czasu dowiedzieliśmy się o&nbsp;pewnych nieporozumieniach, których można uniknąć używając innego słownictwa. Przypisy dodane w&nbsp;roku 1993 powinny rozjaśnić te kwestie.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The GNU Project is part of the Free Software Movement, a campaign for <a href="/philosophy/free-sw.html">freedom for users of software</a>.  It is a mistake to associate GNU with the term &ldquo;open source&rdquo;&mdash;that term was coined in 1998 by people who disagree with the Free Software Movement's ethical values.  They use it to promote an <a href="/philosophy/open-source-misses-the-point.html">amoral approach</a> to the same field.
pl: Projekt GNU jest częścią ruchu wolnego oprogramowania, działania aby&nbsp;<a href="/philosophy/free-sw.html">użytkownicy oprogramowania mieli wolność</a>.Jest błędem łączyć projekt GNU z&nbsp;terminem &bdquo;open source&rdquo;&nbsp;&ndash; ten termin wymyślono w&nbsp;1998 roku przez ludzi, którzy się nie zgadzają z&nbsp;wartościami ruchu wolnego oprogramowania. Używają go aby&nbsp;promować podejście <a href="/philosophy/open-source-misses-the-point.html">bez&nbsp;morałów</a>.

note: type: Content of: <div><h3>
en: What's GNU? Gnu's Not Unix!
pl: Czym jest GNU? GNU to Nie Unix!

note: type: Content of: <div><p>
en: So far we have an Emacs text editor with Lisp for writing editor commands, a source level debugger, a yacc-compatible parser generator, a linker, and around 35 utilities.  A shell (command interpreter) is nearly completed.  A new portable optimizing C compiler has compiled itself and may be released this year.  An initial kernel exists but many more features are needed to emulate Unix.  When the kernel and compiler are finished, it will be possible to distribute a GNU system suitable for program development.  We will use TeX as our text formatter, but an nroff is being worked on.  We will use the free, portable X Window System as well.  After this we will add a portable Common Lisp, an Empire game, a spreadsheet, and hundreds of other things, plus online documentation.  We hope to supply, eventually, everything useful that normally comes with a Unix system, and more.
pl: Aktualnie mamy edytor Emacs z&nbsp;Lispem do&nbsp;pisania do&nbsp;niego komend, debugger źródeł, kompatybilny z&nbsp;yacc generator parserów, linker i&nbsp;około 35 innych narzędzi. Powłoka (interpreter komend) jest prawie ukończona. Nowy, przenośny, optymalizujący kompilator C skompilował sam siebie i&nbsp;może być wydany już w&nbsp;tym roku. Mamy również jądro w&nbsp;początkującym stadium rozwoju lecz&nbsp;jeszcze wiele mu brakuje by emulować Uniksa. Gdy jądra i&nbsp;kompilator będą ukończone, będzie możliwa dystrybucja systemu GNU w&nbsp;postaci wystarczającej na&nbsp;tworzenie programów. Będziemy używać systemu TeX jako narzędzie do&nbsp;formatowania tekstu, ale&nbsp;pracujemy nad&nbsp;nroffem. Użyjemy również wolnego, przenośnego systemu X Window System. Następnie dodamy przenośnego Common Lispa, grę Empire, arkusz kalkulacyjny i&nbsp;wiele innych rzeczy, wraz z&nbsp;dokumentacją online. Mamy nadzieję dostarczyć wszystkie narzędzia zazwyczaj dołączane do&nbsp;systemów Uniksowych, a&nbsp;nawet więcej.

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU will be able to run Unix programs, but will not be identical to Unix.  We will make all improvements that are convenient, based on our experience with other operating systems.  In particular, we plan to have longer file names, file version numbers, a crashproof file system, file name completion perhaps, terminal-independent display support, and perhaps eventually a Lisp-based window system through which several Lisp programs and ordinary Unix programs can share a screen.  Both C and Lisp will be available as system programming languages.  We will try to support UUCP, MIT Chaosnet, and Internet protocols for communication.
pl: GNU będzie mogło uruchamiać programy Uniksowe, lecz&nbsp;nie będzie identyczne jak Unix. Wprowadzimy wszelkie przydatne nowinki, bazując na&nbsp;doświadczeniu z&nbsp;innych systemów. Głównie zależy nam na&nbsp;wprowadzeniu dłuższych nazw plików, numery wersji plików, system plików odporny na&nbsp;awarie, być może uzupełnianie nazw plików, obsługę wyświetlania niezależną od&nbsp;terminala i&nbsp;być może bazujący na&nbsp;Lispie system okien, w&nbsp;którym niektóre programy Lispowe i&nbsp;Uniksowe będą mogły wspólnie korzystać z&nbsp;ekranu. C oraz&nbsp;Lisp będą językami programowania systemu. Będziemy się starać wspierać UUCP, MIT Chaosnet i&nbsp;inne Internetowe protokoły komunikacyjne.

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU is aimed initially at machines in the 68000/16000 class with virtual memory, because they are the easiest machines to make it run on.  The extra effort to make it run on smaller machines will be left to someone who wants to use it on them.
pl: Wstępnie GNU pisany jest dla maszyn klasy 68000/16000 z&nbsp;wirtualną pamięcią, bo&nbsp;na nich będzie najłatwiej go uruchomić. Pozostawiamy pole do&nbsp;popisu dla tych, którzy chcieliby go uruchomić i&nbsp;używać na&nbsp;słabszych komputerach.

note: type: Content of: <div><p>
en: To avoid horrible confusion, please pronounce the <em>g</em> in the word &ldquo;GNU&rdquo; when it is the name of this project.
pl: W&nbsp;celu uniknięcia nieporozumień, proszę wymawiać <em>g</em> na&nbsp;początku słowa &bdquo;GNU&rdquo;, gdy odnosi się ono do&nbsp;niniejszego projektu [standardowo w&nbsp;angielskim &bdquo;g&rdquo; w&nbsp;wyrazie &bdquo;gnu&rdquo; nie jest artykułowane].

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why I Must Write GNU
pl: Dlaczego muszę napisać GNU

note: type: Content of: <div><p>
en: I consider that the Golden Rule requires that if I like a program I must share it with other people who like it.  Software sellers want to divide the users and conquer them, making each user agree not to share with others.  I refuse to break solidarity with other users in this way.  I cannot in good conscience sign a nondisclosure agreement or a software license agreement.  For years I worked within the Artificial Intelligence Lab to resist such tendencies and other inhospitalities, but eventually they had gone too far: I could not remain in an institution where such things are done for me against my will.
pl: Uważam, że&nbsp;złota zasada wymaga, żebym programem, który mi się podoba, podzielił się z&nbsp;innymi, którym też się spodobał. Sprzedawcy oprogramowania chcą podzielić użytkowników i&nbsp;nad nimi zapanować poprzez&nbsp;zmuszanie ich, by zgodzili się nie dzielić zakupionym oprogramowaniem. Odmawiam zerwania solidarności z&nbsp;innymi użytkownikami w&nbsp;taki sposób. Nie mogę z&nbsp;czystym sumieniem podpisać umowy o poufności lub&nbsp;umowy licencyjnej. Przez długie lata pracując w&nbsp;AI Lab [Laboratorium Sztucznej Inteligencji w&nbsp;Massachussets Institute of Technology] starałem się oprzeć takim tendencjom i&nbsp;innym tego typu działaniom, ale&nbsp;w końcu stały się one zbyt daleko posunięte: nie mogłem pozostać w&nbsp;instytucji, w&nbsp;której robi mi się takie rzeczy wbrew mojej woli.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why GNU Will Be Compatible with Unix
pl: Dlaczego GNU będzie zgodne z&nbsp;Uniksem

note: type: Content of: <div><p>
en: Unix is not my ideal system, but it is not too bad.  The essential features of Unix seem to be good ones, and I think I can fill in what Unix lacks without spoiling them.  And a system compatible with Unix would be convenient for many other people to adopt.
pl: Unix nie jest moim idealnym systemem, ale&nbsp;nie jest taki zły. Podstawowe cechy Uniksa wydają się być dobre i&nbsp;myślę, że&nbsp;będę w&nbsp;stanie bez&nbsp;zepsucia uzupełnić to, czego w&nbsp;nim brak. Poza tym, system kompatybilny z&nbsp;Uniksem byłby dla wielu ludzi znacznie łatwiejszy do&nbsp;przyswojenia.

note: type: Content of: <div><h3>
en: How GNU Will Be Available
pl: W&nbsp;jaki sposób GNU będzie rozpowszechniane

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU is not in the public domain.  Everyone will be permitted to modify and redistribute GNU, but no distributor will be allowed to restrict its further redistribution.  That is to say, <a href="/philosophy/categories.html#ProprietarySoftware">proprietary</a> modifications will not be allowed.  I want to make sure that all versions of GNU remain free.
pl: GNU nie jest w&nbsp;domenie publicznej. Każdy będzie mógł modyfikować i&nbsp;rozpowszechniać GNU, lecz&nbsp;żaden z&nbsp;dystrybutorów nie będzie mógł zabronić dalszej dystrybucji. Innymi słowy, <a href="/philosophy/categories.html#ProprietarySoftware">własnościowe</a> modyfikacje nie będą dozwolone. Chcę być pewien, że&nbsp;wszystkie wersje GNU pozostaną wolne.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why Many Other Programmers Want to Help
pl: Dlaczego wielu innych programistów chce pomóc

note: type: Content of: <div><p>
en: I have found many other programmers who are excited about GNU and want to help.
pl: Znalazłem wielu innych programistów, którzy są zachwyceni GNU i&nbsp;chcą pomóc.

note: type: Content of: <div><p>
en: Many programmers are unhappy about the commercialization of system software.  It may enable them to make more money, but it requires them to feel in conflict with other programmers in general rather than feel as comrades.  The fundamental act of friendship among programmers is the sharing of programs; marketing arrangements now typically used essentially forbid programmers to treat others as friends.  The purchaser of software must choose between friendship and obeying the law.  Naturally, many decide that friendship is more important.  But those who believe in law often do not feel at ease with either choice.  They become cynical and think that programming is just a way of making money.
pl: Duża ilość programistów jest niezadowolona z&nbsp;faktu komercjalizacji oprogramowania systemowego. Wprawdzie pozwala to im zarabiać więcej pieniędzy, ale&nbsp;zarazem powoduje, że&nbsp;czują się poróżnieni z&nbsp;innymi, zamiast czuć się jak towarzysze. Podstawowym aktem przyjaźni pomiędzy programistami jest dzielenie się programami; typowe współczesne układy marketingowe zasadniczo nie pozwalają programistom traktować innych jak przyjaciół. Nabywca oprogramowania musi wybierać pomiędzy przyjaźnią a&nbsp;przestrzeganiem prawa. Oczywiście wielu decyduje, że&nbsp;przyjaźń jest ważniejsza. Ale&nbsp;ci, którzy wierzą w&nbsp;prawo, często nie są usatysfakcjonowani żadną z&nbsp;tych alternatyw. Stają się cyniczni i&nbsp;myślą, że&nbsp;programowanie to tylko sposób zarabiania pieniędzy.

note: type: Content of: <div><p>
en: By working on and using GNU rather than proprietary programs, we can be hospitable to everyone and obey the law.  In addition, GNU serves as an example to inspire and a banner to rally others to join us in sharing.  This can give us a feeling of harmony which is impossible if we use software that is not free.  For about half the programmers I talk to, this is an important happiness that money cannot replace.
pl: Poprzez&nbsp;prace nad&nbsp;GNU i&nbsp;używanie go zamiast programów objętych restrykcyjną licencją, możemy zarazem być przyjaźni dla innych i&nbsp;przestrzegać prawa. Ponadto GNU jest inspirującym przykładem dzielenia się z&nbsp;innymi oraz&nbsp;sztandarem, pod&nbsp;którym możemy się jednoczyć. Może to dać nam poczucie zgodności, które nie jest możliwe do&nbsp;osiągnięcia jeśli używamy oprogramowania, które nie jest wolne. Około połowa z&nbsp;programistów, z&nbsp;którymi rozmawiam, uważa, że&nbsp;jest to ważne poczucie, którego pieniądze nie są w&nbsp;stanie zastąpić.

note: type: Content of: <div><h3>
en: How You Can Contribute
pl: Jak możecie pomóc

note: type: Content of: <div><div><p>
en: (Nowadays, for software tasks to work on, see the <a href="http://fsf.org/campaigns/priority-projects">High Priority Projects list</a> and the <a href="http://savannah.gnu.org/people/?type_id=1">GNU Help Wanted list</a>, the general task list for GNU software packages. For other ways to help, see <a href="/help/help.html">the guide to helping the GNU operating system</a>.)
pl: (Aby sprawdzić obecną listę prac nad&nbsp;oprogramowaniem, sprawdźcie <a href="http://fsf.org/campaigns/priority-projects">Listę projektów wysoko-priorytetowych</a> oraz&nbsp;<a href="http://savannah.gnu.org/people/?type_id=1">Listę projektów potrzebujących wsparcia</a>, ogólną listę zadań dla paczek oprogramowania GNU. Inne sposoby pomocy są opisane w&nbsp;<a href="/help/help.html">przewodniku pomocy systemowi GNU</a>.)

note: type: Content of: <div><p>
en: I am asking computer manufacturers for donations of machines and money.  I'm asking individuals for donations of programs and work.
pl: Proszę producentów komputerów o&nbsp;darowizny w&nbsp;postaci sprzętu i&nbsp;pieniędzy. Proszę osoby prywatne o programy i&nbsp;wkład pracy.

note: type: Content of: <div><p>
en: One consequence you can expect if you donate machines is that GNU will run on them at an early date.  The machines should be complete, ready to use systems, approved for use in a residential area, and not in need of sophisticated cooling or power.
pl: Przez dotację w&nbsp;postaci sprzętu, możecie się spodziewać, że&nbsp;GNU szybko będzie na&nbsp;takich maszynach działać. Oczekujemy kompletnych, gotowych do&nbsp;użycia systemów, zaaprobowanych do&nbsp;użytku na&nbsp;terenach mieszkalnych i&nbsp;mogących się obyć bez&nbsp;skomplikowanego chłodzenia lub&nbsp;źródeł energii.

note: type: Content of: <div><p>
en: I have found very many programmers eager to contribute part-time work for GNU.  For most projects, such part-time distributed work would be very hard to coordinate; the independently written parts would not work together.  But for the particular task of replacing Unix, this problem is absent.  A complete Unix system contains hundreds of utility programs, each of which is documented separately.  Most interface specifications are fixed by Unix compatibility.  If each contributor can write a compatible replacement for a single Unix utility, and make it work properly in place of the original on a Unix system, then these utilities will work right when put together.  Even allowing for Murphy to create a few unexpected problems, assembling these components will be a feasible task.  (The kernel will require closer communication and will be worked on by a small, tight group.)
pl: Znalazłem bardzo wielu programistów skłonnych pracować dla GNU po&nbsp;godzinach. W&nbsp;przypadku większości projektów, taki rozproszony system pracy po&nbsp;godzinach byłby bardzo trudny do&nbsp;skoordynowania; niezależnie od&nbsp;siebie napisane części nie działałyby ze sobą. Jednakże w&nbsp;przypadku tego konkretnego zadania, tj. zastąpienia Uniksa, problem ten nie istnieje. Kompletny system Uniksowy składa się z&nbsp;setek narzędzi, z&nbsp;których każde jest osobno udokumentowane. Większość specyfikacji interfejsowych jest ustalona przez zgodność z&nbsp;Uniksem. Jeśli każdy z&nbsp;uczestników projektu może napisać kompatybilny program zastępczy dla jednego narzędzia uniksowego i&nbsp;sprawić, by działał na&nbsp;miejscu oryginału w&nbsp;uniksowym systemie, to będzie to znaczyło, że&nbsp;nowe narzędzia będą współpracowały ze sobą. Nawet zakładając, że&nbsp;da o sobie znać prawo Murphyego, to połączenie tych komponentów i&nbsp;tak będzie wykonalnym zadaniem. (Praca nad&nbsp;jądrem będzie wymagała ściślejszego kontaktu i&nbsp;będzie przeprowadzona przez małą, zwartą grupę.)

note: type: Content of: <div><p>
en: If I get donations of money, I may be able to hire a few people full or part time.  The salary won't be high by programmers' standards, but I'm looking for people for whom building community spirit is as important as making money.  I view this as a way of enabling dedicated people to devote their full energies to working on GNU by sparing them the need to make a living in another way.
pl: Jeśli dostanę darowizny w&nbsp;postaci pieniędzy, będę mógł wynająć kilku ludzi na&nbsp;pełny lub&nbsp;na pół etatu. Płaca nie będzie wysoka jak na&nbsp;standardy programistów, ale&nbsp;szukam ludzi, dla których budowanie ducha wspólnoty jest równie ważne jak zarabianie pieniędzy. Widzę to jako sposób dający zaangażowanym ludziom szansę na&nbsp;poświęcenie całego swojego potencjału na&nbsp;prace nad&nbsp;GNU poprzez&nbsp;oszczędzenie im konieczności zarabiania na&nbsp;życie w&nbsp;inny sposób.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why All Computer Users Will Benefit
pl: Dlaczego wszyscy użytkownicy komputerów na&nbsp;tym zyskają

note: type: Content of: <div><p>
en: This means much more than just saving everyone the price of a Unix license.  It means that much wasteful duplication of system programming effort will be avoided.  This effort can go instead into advancing the state of the art.
pl: Oznacza to znacznie więcej niż tylko zaoszczędzenie wydatku na&nbsp;licencję uniksową. Oznacza to, że&nbsp;nie będzie się już marnować czasu i&nbsp;wysiłku na&nbsp;duplikowanie tych samych partii kodu systemowego. Ten czas i&nbsp;wysiłek będzie można zamiast tego przeznaczyć na&nbsp;postęp w&nbsp;dziedzinie programowania.

note: type: Content of: <div><p>
en: Complete system sources will be available to everyone.  As a result, a user who needs changes in the system will always be free to make them himself, or hire any available programmer or company to make them for him.  Users will no longer be at the mercy of one programmer or company which owns the sources and is in sole position to make changes.
pl: Kompletne źródła systemu będą dostępne dla każdego. W&nbsp;rezultacie użytkownik potrzebujący zmian w&nbsp;systemie zawsze będzie mógł je zrobić sam albo&nbsp;wynająć jakiegokolwiek programistę lub&nbsp;firmę by zrobili to dla niego. Użytkownicy nie będą już na&nbsp;łasce jednego programisty lub&nbsp;firmy posiadających na&nbsp;własność kod źródłowy i&nbsp;będących jedynymi uprawnionymi do&nbsp;wprowadzania zmian.

note: type: Content of: <div><p>
en: Schools will be able to provide a much more educational environment by encouraging all students to study and improve the system code.  Harvard's computer lab used to have the policy that no program could be installed on the system if its sources were not on public display, and upheld it by actually refusing to install certain programs.  I was very much inspired by this.
pl: Szkoły będą mogły zaoferować o&nbsp;wiele bardziej pouczające zajęcia poprzez&nbsp;zachęcanie studentów do&nbsp;badania i&nbsp;ulepszania kodu systemowego. Laboratorium komputerowe na&nbsp;Harvardzie miało kiedyś zasadę nieinstalowania programów, których kody źródłowe nie były publicznie dostępne i&nbsp;stało na&nbsp;jej straży rzeczywiście zabraniając instalowania niektórych programów. Bardzo mnie ten fakt zainspirował.

note: type: Content of: <div><p>
en: Finally, the overhead of considering who owns the system software and what one is or is not entitled to do with it will be lifted.
pl: Ostatecznie, zostaną zniesione koszty rozpatrywania, kto jest właścicielem oprogramowania systemowego oraz&nbsp;co można a&nbsp;czego nie można z&nbsp;nim robić.

note: type: Content of: <div><p>
en: Arrangements to make people pay for using a program, including licensing of copies, always incur a tremendous cost to society through the cumbersome mechanisms necessary to figure out how much (that is, which programs) a person must pay for.  And only a police state can force everyone to obey them.  Consider a space station where air must be manufactured at great cost: charging each breather per liter of air may be fair, but wearing the metered gas mask all day and all night is intolerable even if everyone can afford to pay the air bill.  And the TV cameras everywhere to see if you ever take the mask off are outrageous.  It's better to support the air plant with a head tax and chuck the masks.
pl: Umowy zmuszające ludzi do&nbsp;płacenia za&nbsp;program, włączając licencjonowanie kopii, zawsze ściągają na&nbsp;społeczeństwo ogromne koszty poprzez&nbsp;kłopotliwe mechanizmy potrzebne do&nbsp;określenia ile (tzn. za&nbsp;które programy) trzeba zapłacić. Poza tym tylko państwo policyjne jest w&nbsp;stanie zmusić wszystkich do&nbsp;przestrzegania tychże umów. Wyobraźcie sobie stację kosmiczną, na&nbsp;której wielkim kosztem trzeba produkować powietrze: pobieranie opłaty od&nbsp;każdego oddychającego za&nbsp;każdy zużyty litr powietrza wprawdzie jest sprawiedliwe, ale&nbsp;noszenie maski z&nbsp;miernikiem powietrza przez cały dzień i&nbsp;całą noc jest nieznośne, nawet jeśli każdego stać na&nbsp;zapłacenie rachunku. Nie mówiąc już o wszechobecnych kamerach telewizyjnych pilnujących czy&nbsp;nikt nie zdejmuje maski, które są nie do&nbsp;pomyślenia. Lepiej już utrzymywać fabrykę powietrza z&nbsp;pogłównego a&nbsp;maski wywalić.

note: type: Content of: <div><p>
en: Copying all or parts of a program is as natural to a programmer as breathing, and as productive.  It ought to be as free.
pl: Kopiowanie całego programu lub&nbsp;jego części jest dla programisty tak samo naturalne, jak oddychanie, i&nbsp;równie efektywne. Powinno być równie swobodne.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Some Easily Rebutted Objections to GNU's Goals
pl: Kilka łatwych do&nbsp;odparcia zarzutów wobec celów GNU

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Nobody will use it if it is free, because that means they can't rely on any support.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Nikt nie będzie go używał jeśli będzie darmowy, bo&nbsp;oznacza to brak jakiegokolwiek wsparcia technicznego.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;You have to charge for the program to pay for providing the support.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Trzeba pobierać opłaty za&nbsp;program, żeby mieć za&nbsp;co zapewnić wsparcie techniczne.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: We must distinguish between support in the form of real programming work and mere handholding.  The former is something one cannot rely on from a software vendor.  If your problem is not shared by enough people, the vendor will tell you to get lost.
pl: Musimy rozróżnić pomiędzy pomocą techniczną w&nbsp;formie rzeczywistej pracy programistycznej a&nbsp;zwykłym prowadzeniem za&nbsp;rękę. To pierwsze jest czymś, na&nbsp;co nie można liczyć ze strony sprzedawcy oprogramowania. Jeśli Wasz problem nie dotyczy wystarczająco dużej liczby użytkowników, sprzedawca powie wam, żebyście się wypchali.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If your business needs to be able to rely on support, the only way is to have all the necessary sources and tools.  Then you can hire any available person to fix your problem; you are not at the mercy of any individual.  With Unix, the price of sources puts this out of consideration for most businesses.  With GNU this will be easy.  It is still possible for there to be no available competent person, but this problem cannot be blamed on distribution arrangements.  GNU does not eliminate all the world's problems, only some of them.
pl: Jeżeli&nbsp;Wasza firma musi mieć pewność, że&nbsp;będzie mogła polegać na&nbsp;pomocy technicznej, to jedynym na&nbsp;to sposobem jest posiadanie wszystkich niezbędnych źródeł i&nbsp;narzędzi. Wtedy możecie wynająć jakąkolwiek dostępną osobę do&nbsp;rozwiązania waszego problemu; nie jesteście na&nbsp;łasce jednej, konkretnej osoby. Jeśli chodzi o Uniksa, to koszty źródła wykluczają takie rozwiązanie w&nbsp;większości przypadków. Z&nbsp;GNU będzie inaczej. Wprawdzie jest możliwe, że&nbsp;akurat nie będzie dostępny nikt kompetentny, ale&nbsp;nie można o&nbsp;to obwiniać warunków dystrybucji. GNU nie rozwiązuje wszystkich problemów świata, tylko niektóre z&nbsp;nich.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Meanwhile, the users who know nothing about computers need handholding: doing things for them which they could easily do themselves but don't know how.
pl: Natomiast&nbsp;użytkownicy, którzy nie znają się zupełnie na&nbsp;komputerach, potrzebują prowadzenia za&nbsp;rękę, czyli&nbsp;robienia dla nich rzeczy, które z&nbsp;łatwością mogliby zrobić samodzielnie, tylko nie wiedzą jak.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Such services could be provided by companies that sell just handholding and repair service.  If it is true that users would rather spend money and get a product with service, they will also be willing to buy the service having got the product free.  The service companies will compete in quality and price; users will not be tied to any particular one.  Meanwhile, those of us who don't need the service should be able to use the program without paying for the service.
pl: Takie usługi mogłyby być świadczone przez firmy sprzedające wyłącznie usługi naprawcze i&nbsp;prowadzenia za&nbsp;rękę. Jeśli rzeczywiście użytkownicy woleliby raczej wydać pieniądze i&nbsp;otrzymać produkt z&nbsp;pomocą techniczną, to znaczy, że&nbsp;będą również chcieli kupić samą pomoc techniczną, jeśli dostaną produkt za&nbsp;darmo. Firmy oferujące taką pomoc będą konkurować pod&nbsp;względem jakości i&nbsp;cen; użytkownicy będą mieli wybór. Tymczasem ci z&nbsp;nas, którzy serwisu nie potrzebują, nie będą musieli za&nbsp;niego płacić.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;You cannot reach many people without advertising, and you must charge for the program to support that.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Nie da się dotrzeć do&nbsp;wielu ludzi bez&nbsp;reklamy, a&nbsp;żeby mieć na&nbsp;nią środki, trzeba pobierać opłaty za&nbsp;program.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;It's no use advertising a program people can get free.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Reklamowanie programu, który można dostać za&nbsp;darmo, jest bezcelowe.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: There are various forms of free or very cheap publicity that can be used to inform numbers of computer users about something like GNU.  But it may be true that one can reach more microcomputer users with advertising.  If this is really so, a business which advertises the service of copying and mailing GNU for a fee ought to be successful enough to pay for its advertising and more.  This way, only the users who benefit from the advertising pay for it.
pl: Istnieje wiele darmowych lub&nbsp;bardzo tanich sposobów, dzięki którym można nadać rozgłos czemuś takiemu jak GNU wśród wielu użytkowników komputerów. Ale&nbsp;być może można dotrzeć do&nbsp;nawet większej ich liczby poprzez&nbsp;reklamę. Jeśli rzeczywiście tak jest, to firma reklamująca kopiowanie i&nbsp;rozsyłanie GNU za&nbsp;opłatą powinna przynosić wystarczające zyski, by móc pokryć koszty reklamy i&nbsp;jeszcze coś zarobić. W&nbsp;ten sposób za&nbsp;reklamę płacą tylko ci użytkownicy, którzy na&nbsp;niej korzystają.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;My company needs a proprietary operating system to get a competitive edge.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Moja firma potrzebuje objętego restrykcyjną licencją systemu operacyjnego, żeby mieć przewagę nad&nbsp;konkurencją.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: GNU will remove operating system software from the realm of competition.  You will not be able to get an edge in this area, but neither will your competitors be able to get an edge over you.  You and they will compete in other areas, while benefiting mutually in this one.  If your business is selling an operating system, you will not like GNU, but that's tough on you.  If your business is something else, GNU can save you from being pushed into the expensive business of selling operating systems.
pl: GNU wyłączy systemy operacyjne ze sfery konkurencji. Nie będziecie mogli uzyskać na&nbsp;tym polu przewagi, ale&nbsp;z drugiej strony Wasi konkurenci nie będą mogli uzyskać przewagi nad&nbsp;Wami. Będziecie konkurować na&nbsp;innych polach, wspólnie korzystając na&nbsp;GNU. Jeśli Wasza firma sprzedaje jakiś system operacyjny, to GNU Wam się nie spodoba, ale&nbsp;mówi się trudno. Jeśli Wasza firma zajmuje się czymś innym, GNU może pozwolić Wam uniknąć bycia wepchniętym w&nbsp;drogą zabawę w&nbsp;sprzedaż systemów operacyjnych.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Don't programmers deserve a reward for their creativity?&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Czy programiści nie zasługują na&nbsp;zapłatę za&nbsp;swoją kreatywność?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If anything deserves a reward, it is social contribution.  Creativity can be a social contribution, but only in so far as society is free to use the results.  If programmers deserve to be rewarded for creating innovative programs, by the same token they deserve to be punished if they restrict the use of these programs.
pl: Jeśli cokolwiek zasługuje na&nbsp;zapłatę, jest to działalność dla społeczeństwa. Kreatywność może być taką działalnością, ale&nbsp;tylko wtedy, gdy społeczeństwo może swobodnie korzystać z&nbsp;jej owoców. Jeśli programiści zasługują na&nbsp;zapłatę za&nbsp;tworzenie nowatorskich programów, to z&nbsp;tego samego powodu zasługują na&nbsp;karę, jeśli ograniczają ich użycie.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Shouldn't a programmer be able to ask for a reward for his creativity?&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Czy programista nie powinien móc domagać się zapłaty za&nbsp;swoją kreatywność?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: There is nothing wrong with wanting pay for work, or seeking to maximize one's income, as long as one does not use means that are destructive.  But the means customary in the field of software today are based on destruction.
pl: Nie ma nic złego w&nbsp;oczekiwaniu na&nbsp;zapłatę za&nbsp;wykonaną pracę, albo&nbsp;w próbowaniu uzyskania jak największych dochodów, jeśli tylko nie używa się do&nbsp;tego destrukcyjnych środków. Jednak&nbsp;sposoby obecnie będące w&nbsp;zwyczaju na&nbsp;polu oprogramowania opierają się na&nbsp;destrukcji.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Extracting money from users of a program by restricting their use of it is destructive because the restrictions reduce the amount and the ways that the program can be used.  This reduces the amount of wealth that humanity derives from the program.  When there is a deliberate choice to restrict, the harmful consequences are deliberate destruction.
pl: Wyciąganie pieniędzy od&nbsp;użytkowników programu poprzez&nbsp;ograniczanie jego użycia jest destrukcyjne, ponieważ&nbsp;ograniczenia te redukują ilość możliwych sposobów, w&nbsp;jakie program ten może być wykorzystany. To z&nbsp;kolei redukuje ogólne korzyści, które dzięki niemu uzyskuje cała ludzkość. Jeśli celowo się coś ogranicza, to szkodliwe tego konsekwencje są celową destrukcją.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The reason a good citizen does not use such destructive means to become wealthier is that, if everyone did so, we would all become poorer from the mutual destructiveness.  This is Kantian ethics; or, the Golden Rule.  Since I do not like the consequences that result if everyone hoards information, I am required to consider it wrong for one to do so.  Specifically, the desire to be rewarded for one's creativity does not justify depriving the world in general of all or part of that creativity.
pl: Dobry obywatel nie powinien używać takich destrukcyjnych środków, aby&nbsp;się wzbogacić, ponieważ&nbsp;jeśli każdy by w&nbsp;ten sposób postępował, to wszyscy zbiednielibyśmy przez wzajemną destrukcyjność. To etyka kantowska, zwana też złotą zasadą. Skoro nie podobają mi się konsekwencje wynikające z&nbsp;tego, że&nbsp;nikt nie dzieli się informacjami, to jestem zobligowany uważać, że&nbsp;takie postępowanie jest złe. Mówiąc konkretnie, chęć bycia nagrodzonym za&nbsp;kreatywność nie usprawiedliwia pozbawiania całego świata jej części lub&nbsp;całości.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Won't programmers starve?&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Czy programiści nie będą głodować?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: I could answer that nobody is forced to be a programmer.  Most of us cannot manage to get any money for standing on the street and making faces.  But we are not, as a result, condemned to spend our lives standing on the street making faces, and starving.  We do something else.
pl: Mógłbym odpowiedzieć, że&nbsp;nikogo nie zmusza się na&nbsp;siłę, by został programistą. Większość z&nbsp;nas nie jest w&nbsp;stanie zarobić na&nbsp;życie stojąc na&nbsp;ulicy i&nbsp;robiąc miny. Ale&nbsp;nie skazuje to nas na&nbsp;spędzenie życia na&nbsp;staniu na&nbsp;ulicy, robieniu min i&nbsp;głodowaniu. Robimy coś innego.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But that is the wrong answer because it accepts the questioner's implicit assumption: that without ownership of software, programmers cannot possibly be paid a cent.  Supposedly it is all or nothing.
pl: Jednak&nbsp;taka odpowiedź jest zła, bo&nbsp;akceptuje ona domyślne założenie pytającego, a&nbsp;mianowicie, że&nbsp;bez własności oprogramowania programiści nie zarobią ani&nbsp;centa. Czyli&nbsp;wszystko albo&nbsp;nic.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The real reason programmers will not starve is that it will still be possible for them to get paid for programming; just not paid as much as now.
pl: Prawdziwym powodem, dla którego programiści nie będą głodować, jest fakt, iż nadal będzie się im płacić za&nbsp;programowanie, po&nbsp;prostu nie aż tyle, co teraz.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Probably programming will not be as lucrative on the new basis as it is now.  But that is not an argument against the change.  It is not considered an injustice that sales clerks make the salaries that they now do.  If programmers made the same, that would not be an injustice either.  (In practice they would still make considerably more than that.)
pl: Prawdopodobnie nowa organizacja branży oprogramowania spowoduje, że&nbsp;programowanie nie będzie już tak lukratywnym zajęciem jak teraz. Ale&nbsp;to nie jest żaden argument przeciwko zmianom. To, że&nbsp;sprzedawczynie w&nbsp;sklepie zarabiają tyle, ile zarabiają, nie jest uznawane za&nbsp;niesprawiedliwość. Jeśli programiści zarabialiby tyle samo, to też nie byłoby niesprawiedliwe. (Tak naprawdę i&nbsp;tak zarabialiby znacznie więcej.)

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Don't people have a right to control how their creativity is used?&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Czy ludzie nie mają prawa kontrolować w&nbsp;jaki sposób używane są ich pomysły?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: &ldquo;Control over the use of one's ideas&rdquo; really constitutes control over other people's lives; and it is usually used to make their lives more difficult.
pl: &bdquo;Kontrola nad&nbsp;użyciem własnych pomysłów&rdquo; tak naprawdę stanowi kontrolę nad&nbsp;życiem innych ludzi i&nbsp;zwykle jest używana do&nbsp;jego utrudnienia.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: For example, the patent system was established to encourage inventors to disclose the details of their inventions.  Its purpose was to help society rather than to help inventors.  At the time, the life span of 17 years for a patent was short compared with the rate of advance of the state of the art.  Since patents are an issue only among manufacturers, for whom the cost and effort of a license agreement are small compared with setting up production, the patents often do not do much harm.  They do not obstruct most individuals who use patented products.
pl: Na&nbsp;przykład prawo patentowe zostało ustanowione by zachęcić wynalazców do&nbsp;ujawniania sekretów ich wynalazków. Jego celem było działanie na&nbsp;rzecz społeczeństwa, a&nbsp;nie wynalazców. W&nbsp;owym czasie 17-letni okres trwania patentu był krótki w&nbsp;porównaniu z&nbsp;tempem rozwoju techniki. Patenty zazwyczaj nie są bardzo szkodliwe, ponieważ&nbsp;dotyczą tylko wytwórców, dla których koszty umowy licencyjnej są małe w&nbsp;porównaniu z&nbsp;kosztami rozpoczęcia produkcji. Nie zawadzają one większości indywidualnych użytkowników opatentowanych produktów.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The idea of copyright did not exist in ancient times, when authors frequently copied other authors at length in works of nonfiction.  This practice was useful, and is the only way many authors' works have survived even in part.  The copyright system was created expressly for the purpose of encouraging authorship.  In the domain for which it was invented&mdash;books, which could be copied economically only on a printing press&mdash;it did little harm, and did not obstruct most of the individuals who read the books.
pl: Koncepcja prawa autorskiego nie istniała w&nbsp;starożytności, kiedy to autorzy często kopiowali długie fragmenty innych dzieł. Ta praktyka była przydatna i&nbsp;tylko dzięki niej dzieła wielu autorów przetrwały, chociażby po&nbsp;części. System prawa autorskiego został stworzony specjalnie po&nbsp;to, by zachęcić autorów do&nbsp;pisania. W&nbsp;sferze, dla której został wymyślony&nbsp;&ndash; tj. książek, które mogły być tanio kopiowane tylko na&nbsp;prasie drukarskiej&nbsp;&ndash; nie wyrządzał on dużo szkody i&nbsp;nie przeszkadzał większości czytelników książek.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: All intellectual property rights are just licenses granted by society because it was thought, rightly or wrongly, that society as a whole would benefit by granting them.  But in any particular situation, we have to ask: are we really better off granting such license? What kind of act are we licensing a person to do?
pl: Wszystkie prawa do&nbsp;własności intelektualnej to po&nbsp;prostu licencje wydawane przez społeczeństwo, ponieważ&nbsp;zakładano, słusznie bądź&nbsp;nie, że&nbsp;społeczeństwo jako całość na&nbsp;nich zyska. Ale&nbsp;w każdej konkretnej sytuacji musimy zadać pytanie: czy&nbsp;naprawdę zyskujemy, gdy wydajemy taką licencję? Na&nbsp;jakiego rodzaju czyn udzielamy licencji?

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The case of programs today is very different from that of books a hundred years ago.  The fact that the easiest way to copy a program is from one neighbor to another, the fact that a program has both source code and object code which are distinct, and the fact that a program is used rather than read and enjoyed, combine to create a situation in which a person who enforces a copyright is harming society as a whole both materially and spiritually; in which a person should not do so regardless of whether the law enables him to.
pl: Kwestia programów komputerowych w&nbsp;dzisiejszych czasach bardzo się różni od&nbsp;kwestii książek sto lat temu. To, że&nbsp;najłatwiejszym sposobem uzyskania programu jest skopiowanie go od&nbsp;przyjaciela, jak również to, że&nbsp;program ma osobny kod źródłowy i&nbsp;osobny wynikowy, a&nbsp;także fakt, że&nbsp;program jest raczej używany, a&nbsp;nie czytany dla przyjemności, razem stwarzają sytuację, w&nbsp;której osoba narzucająca prawo autorskie szkodzi społeczeństwu materialnie i&nbsp;duchowo; sytuację, w&nbsp;której nikt nie powinien tego robić niezależnie od&nbsp;tego, czy&nbsp;prawo na&nbsp;to zezwala.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Competition makes things get done better.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Konkurencja poprawia jakość usług i&nbsp;produktów.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The paradigm of competition is a race: by rewarding the winner, we encourage everyone to run faster.  When capitalism really works this way, it does a good job; but its defenders are wrong in assuming it always works this way.  If the runners forget why the reward is offered and become intent on winning, no matter how, they may find other strategies&mdash;such as, attacking other runners.  If the runners get into a fist fight, they will all finish late.
pl: Konkurencja opiera się na&nbsp;modelu wyścigu: poprzez&nbsp;nagradzanie zwycięzcy zachęcamy wszystkich do&nbsp;szybszego biegu. Gdy kapitalizm rzeczywiście tak działa, to działa dobrze; ale&nbsp;jego obrońcy mylą się zakładając, że&nbsp;zawsze działa w&nbsp;taki sposób. Jeśli biegacze zapominają, po&nbsp;co jest nagroda i&nbsp;stają się skupieni na&nbsp;wygrywaniu bez&nbsp;względu na&nbsp;środki, mogą zacząć używać innej strategii&nbsp;&ndash; np. atakowania innych uczestników wyścigu. Jeśli biegacze wdadzą się w&nbsp;bójkę, w&nbsp;rezultacie wszyscy dobiegną do&nbsp;mety spóźnieni.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Proprietary and secret software is the moral equivalent of runners in a fist fight.  Sad to say, the only referee we've got does not seem to object to fights; he just regulates them (&ldquo;For every ten yards you run, you can fire one shot&rdquo;).  He really ought to break them up, and penalize runners for even trying to fight.
pl: Objęte restrykcyjną licencją lub&nbsp;tajemnicą oprogramowanie jest moralnym odpowiednikiem bójki wśród uczestników wyścigu. To smutne, ale&nbsp;jedyny sędzia, którego mamy, nie wydaje się sprzeciwiać walkom; jedyne co robi, to je reguluje (&bdquo;Na każde przebiegnięte 10 metrów możecie oddać jeden strzał&rdquo;), a&nbsp;powinien rozdzielić biegaczy i&nbsp;karać ich za&nbsp;najmniejszą próbę wszczęcia bójki.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Won't everyone stop programming without a monetary incentive?&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Czy bez&nbsp;pieniężnej motywacji nie przestanie się programować?&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Actually, many people will program with absolutely no monetary incentive.  Programming has an irresistible fascination for some people, usually the people who are best at it.  There is no shortage of professional musicians who keep at it even though they have no hope of making a living that way.
pl: W&nbsp;rzeczywistości wiele osób będzie programować bez&nbsp;żadnej motywacji finansowej. Niektórych ludzi, zwykle tych, którzy są w&nbsp;tym najlepsi, programowanie nieodparcie fascynuje. Nie brakuje profesjonalnych muzyków, którzy trzymają się swojego zajęcia, mimo że&nbsp;nie liczą nawet na&nbsp;to, że&nbsp;będą w&nbsp;stanie w&nbsp;ten sposób zarobić na&nbsp;życie.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But really this question, though commonly asked, is not appropriate to the situation.  Pay for programmers will not disappear, only become less.  So the right question is, will anyone program with a reduced monetary incentive? My experience shows that they will.
pl: Jednak&nbsp;to pytanie, mimo że&nbsp;często się je słyszy, nie jest odpowiednie do&nbsp;sytuacji. Programistom nadal będzie się płacić, tylko że&nbsp;mniej. Tak więc&nbsp;właściwym pytaniem jest czy&nbsp;ktokolwiek będzie chciał programować przy zmniejszonej motywacji finansowej? Z&nbsp;mojego doświadczenia wynika, że&nbsp;tak.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: For more than ten years, many of the world's best programmers worked at the Artificial Intelligence Lab for far less money than they could have had anywhere else.  They got many kinds of nonmonetary rewards: fame and appreciation, for example.  And creativity is also fun, a reward in itself.
pl: Przez ponad dziesięć lat wielu spośród najlepszych światowych programistów pracowało dla AI Lab za&nbsp;dużo mniej pieniędzy, niż mogliby dostawać gdziekolwiek indziej. Byli nagradzani na&nbsp;inne sposoby, na&nbsp;przykład zyskując sławę i&nbsp;uznanie. A&nbsp;kreatywność daje radość, jest nagrodą samą w&nbsp;sobie.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Then most of them left when offered a chance to do the same interesting work for a lot of money.
pl: Potem większość z&nbsp;nich odeszła, kiedy dostali szansę wykonywania tej samej interesującej pracy w&nbsp;zamian za&nbsp;dużo pieniędzy.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: What the facts show is that people will program for reasons other than riches; but if given a chance to make a lot of money as well, they will come to expect and demand it.  Low-paying organizations do poorly in competition with high-paying ones, but they do not have to do badly if the high-paying ones are banned.
pl: Fakty pokazują, że&nbsp;ludzie chcą programować z&nbsp;powodów innych niż bogactwo; ale&nbsp;gdy da im się szanse zarabiania przy tym wielkich pieniędzy, to zaczną się tego spodziewać i&nbsp;domagać. Słabo płacące organizacje nie wypadają dobrze w&nbsp;konkurencji z&nbsp;tymi, które płacą dużo, ale&nbsp;mogłoby być inaczej, jeśli te drugie będą zdelegalizowane.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;We need the programmers desperately.  If they demand that we stop helping our neighbors, we have to obey.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Bardzo potrzebujemy programistów. Jeśli oni domagają się, żebyśmy przestali pomagać swoim przyjaciołom, to musimy ich posłuchać.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: You're never so desperate that you have to obey this sort of demand.  Remember: millions for defense, but not a cent for tribute!
pl: Nigdy nie potrzebujecie ich aż tak bardzo, by słuchać tego rodzaju żądań. Pamiętajcie: miliony na&nbsp;obronę, ale&nbsp;ani centa daniny! [&bdquo;Millions for defense, but not one cent for tribute!&rdquo;&nbsp;&ndash; Robert Goodloe Harper]

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Programmers need to make a living somehow.&rdquo;</strong>
pl: <strong>&bdquo;Programiści muszą jakoś zarabiać na&nbsp;życie.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: In the short run, this is true.  However, there are plenty of ways that programmers could make a living without selling the right to use a program.  This way is customary now because it brings programmers and businessmen the most money, not because it is the only way to make a living.  It is easy to find other ways if you want to find them.  Here are a number of examples.
pl: W&nbsp;krótkiej perspektywie to prawda. Jednak&nbsp;programiści mają mnóstwo możliwości zarabiania na&nbsp;życie oprócz sprzedawania praw do&nbsp;używania programów. Ten sposób jest teraz najbardziej rozpowszechniony, bo&nbsp;przynosi programistom i&nbsp;biznesmenom najwięcej pieniędzy, a&nbsp;nie dlatego, że&nbsp;jest to jedyny sposób na&nbsp;ich zarabianie. Jeśli tylko się chce, to łatwo znaleźć inne możliwości. Oto kilka przykładów:

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: A manufacturer introducing a new computer will pay for the porting of operating systems onto the new hardware.
pl: Producent wprowadzający na&nbsp;rynek nowy komputer będzie płacił za&nbsp;dostosowanie do&nbsp;niego systemu operacyjnego.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The sale of teaching, handholding and maintenance services could also employ programmers.
pl: W&nbsp;usługi sprzedaży kursów, prowadzenia za&nbsp;rękę oraz&nbsp;konserwacji mogliby angażować się także programiści.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Users with related needs can form users' groups, and pay dues.  A group would contract with programming companies to write programs that the group's members would like to use.
pl: Ludzie o&nbsp;podobnych zapotrzebowaniach mogą tworzyć grupy użytkowników i&nbsp;płacić składki. Grupy takie mogłyby następnie podpisywać kontrakty z&nbsp;firmami programistycznymi, które pisałyby potrzebne im programy.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: All sorts of development can be funded with a Software Tax:
pl: Przeróżne drogi rozwoju mogą być finansowane przez Podatek Na&nbsp;Rzecz Oprogramowania:

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Suppose everyone who buys a computer has to pay x percent of the price as a software tax.  The government gives this to an agency like the NSF to spend on software development.
pl: Przyjmijmy, że&nbsp;każdy kto kupuje komputer musi zapłacić jakiś procent jego ceny jako podatek na&nbsp;rzecz oprogramowania. Rząd przekazuje zebrane w&nbsp;ten sposób pieniądze agencji takiej jak NSF [National Science Foundation], żeby rozdysponowała je na&nbsp;rozwój oprogramowania.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But if the computer buyer makes a donation to software development himself, he can take a credit against the tax.  He can donate to the project of his own choosing&mdash;often, chosen because he hopes to use the results when it is done.  He can take a credit for any amount of donation up to the total tax he had to pay.
pl: Jednak&nbsp;jeśli kupujący komputer sam przekaże jakąś darowiznę na&nbsp;rzecz rozwoju oprogramowania, to może odliczyć ją od&nbsp;podatku. Może przekazać pieniądze na&nbsp;rzecz samodzielnie wybranego projektu&nbsp;&ndash; takiego, którego ma nadzieję w&nbsp;przyszłości sam używać, gdy będzie gotowy. Może odliczyć kwotę darowizny do&nbsp;wysokości całego podatku, który musiałby zapłacić.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The total tax rate could be decided by a vote of the payers of the tax, weighted according to the amount they will be taxed on.
pl: Stawka podatkowa mogłaby być ustalona na&nbsp;podstawie głosowania samych opodatkowanych i&nbsp;wyważona stosownie do&nbsp;kwoty, która będzie opodatkowana.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The consequences:
pl: Konsekwencje:

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: The computer-using community supports software development.
pl: Społeczność użytkowników komputerów wspiera rozwój oprogramowania.

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: This community decides what level of support is needed.
pl: Ta sama społeczność decyduje, jak duże wsparcie jest potrzebne.

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: Users who care which projects their share is spent on can choose this for themselves.
pl: Użytkownicy, którym zależy, na&nbsp;co idą ich składki, samodzielnie mogą wybrać wspierany projekt.

note: type: Content of: <div><p>
en: In the long run, making programs free is a step toward the postscarcity world, where nobody will have to work very hard just to make a living.  People will be free to devote themselves to activities that are fun, such as programming, after spending the necessary ten hours a week on required tasks such as legislation, family counseling, robot repair and asteroid prospecting.  There will be no need to be able to make a living from programming.
pl: W&nbsp;dalszej perspektywie rozwój wolnych programów jest krokiem ku światu dostatku, w&nbsp;którym nikt nie będzie musiał ciężko harować tylko po&nbsp;to, by przeżyć. Ludzie będą mogli oddawać się czynnościom, które sprawiają radość, takim jak programowanie, po&nbsp;tym jak spędzą wymagane 10 godzin tygodniowo na&nbsp;niezbędnych zadaniach takich jak legislacja, doradztwo rodzinne, naprawy robotów i&nbsp;badania geologiczne asteroid. Nie trzeba już będzie zarabiać na&nbsp;życie programowaniem.

note: type: Content of: <div><p>
en: We have already greatly reduced the amount of work that the whole society must do for its actual productivity, but only a little of this has translated itself into leisure for workers because much nonproductive activity is required to accompany productive activity.  The main causes of this are bureaucracy and isometric struggles against competition.  Free software will greatly reduce these drains in the area of software production.  We must do this, in order for technical gains in productivity to translate into less work for us.
pl: Już udało nam się bardzo zwiększyć produktywność, ale&nbsp;niewiele z&nbsp;tego przełożyło się na&nbsp;czas wolny dla pracowników, bo&nbsp;działania produktywne wymagają przeprowadzania wielu działań nieproduktywnych. Głównymi tego przyczynami są urzędy i&nbsp;obustronne zmagania z&nbsp;konkurencją. Wolne oprogramowanie znacznie ograniczy te utrudnienia na&nbsp;polu produkcji oprogramowania. Musimy to zrobić, żeby technologiczne zyski w&nbsp;wydajności przełożyły się na&nbsp;mniej pracy dla nas.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Footnotes
pl: Przypisy

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: The wording here was careless.  The intention was that nobody would have to pay for <b>permission</b> to use the GNU system.  But the words don't make this clear, and people often interpret them as saying that copies of GNU should always be distributed at little or no charge.  That was never the intent; later on, the manifesto mentions the possibility of companies providing the service of distribution for a profit.  Subsequently I have learned to distinguish carefully between &ldquo;free&rdquo; in the sense of freedom and &ldquo;free&rdquo; in the sense of price.  Free software is software that users have the freedom to distribute and change.  Some users may obtain copies at no charge, while others pay to obtain copies&mdash;and if the funds help support improving the software, so much the better.  The important thing is that everyone who has a copy has the freedom to cooperate with others in using it.
pl: [Przypis ten wyjaśnia nieporozumienia związane z&nbsp;użyciem w&nbsp;oryginale dwuznacznego angielskiego słowa &bdquo;free&rdquo;, mogącego oznaczać zarówno &bdquo;darmowe&rdquo; jak i&nbsp;&bdquo;swobodne&rdquo;; w&nbsp;polskim tłumaczeniu nie istnieje nieporozumienie.] W&nbsp;tym miejscu użycie słów było niedbałe. Tekst miał mówić, że&nbsp;nikt nie będzie musiał płacić za&nbsp;<b>pozwolenie</b> na&nbsp;używanie GNU. Ale&nbsp;słowa nie wyrażają tego jasno, więc&nbsp;ludzie często interpretują ten fragment jako mówiący, że&nbsp;kopie GNU zawsze powinny być dystrybuowane za&nbsp;niewielką opłatą lub&nbsp;za darmo. To nigdy nie było naszą intencją; później manifest wspomina o możliwości istnienia firm świadczących usługi dystrybucji za&nbsp;opłatą. Z&nbsp;czasem nauczyłem się starannie rozróżniać pomiędzy &bdquo;wolnym&rdquo; oprogramowaniem i&nbsp;oprogramowaniem &bdquo;darmowym&rdquo;. Wolne oprogramowanie to takie oprogramowanie, które użytkownicy mogą swobodnie rozpowszechniać i&nbsp;zmieniać. Niektórzy użytkownicy mogą uzyskać kopie za&nbsp;darmo, a&nbsp;niektórzy za&nbsp;nie płacą&nbsp;&ndash; jeśli zebrane w&nbsp;ten sposób środki pomogą ulepszyć oprogramowanie, to tym lepiej. Ważne jest, że&nbsp;każdy, kto ma kopię, może swobodnie współpracować z&nbsp;innymi użytkownikami.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: The expression &ldquo;give away&rdquo; is another indication that I had not yet clearly separated the issue of price from that of freedom.  We now recommend avoiding this expression when talking about free software.  See &ldquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#GiveAwaySoftware">Confusing Words and Phrases</a>&rdquo; for more explanation.
pl: Wyrażenie &bdquo;rozdawać&rdquo; jest kolejnym przykładem na&nbsp;to, że&nbsp;w momencie pisania tego tekstu nie rozdzieliłem jeszcze wyraźnie kwestii ceny od&nbsp;wolności. Aktualnie zalecamy unikanie tego wyrażenia, kiedy mówimy o wolnym oprogramowaniu. Patrz &bdquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#GiveAwaySoftware">Mylące słowa i&nbsp;sformułowania</a>&rdquo; po&nbsp;dokładniejsze wyjaśnienie.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Several such companies now exist.
pl: Istnieje teraz kilka takich firm.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: A group of computer companies pooled funds around 1991 to support maintenance of the GNU C Compiler.
pl: Grupa firm komputerowych ok. 1991 r. zebrała fundusze, aby&nbsp;wspomóc utrzymanie GNU C Compiler.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: I think I was mistaken in saying that proprietary software was the most common basis for making money in software.  It seems that actually the most common business model was and is development of custom software.  That does not offer the possibility of collecting rents, so the business has to keep doing real work in order to keep getting income.  The custom software business would continue to exist, more or less unchanged, in a free software world.  Therefore, I no longer expect that most paid programmers would earn less in a free software world.
pl: Zdaje się, że&nbsp;popełniłem błąd mówiąc, że&nbsp;własnościowe oprogramowanie było głównym środkiem zysków z&nbsp;oprogramowania. Zauważyłem, że&nbsp;w zasadzie większość modeli biznesowych opierało się i&nbsp;opiera na&nbsp;tworzeniu oprogramowania specjalistycznego. Nie tworzy to dodatkowych opłat, więc&nbsp;biznes się kręci dzięki nowym zewnętrznym zamówieniom. Segment biznesowy oprogramowania specjalistycznego będzie wciąż istniał, prawdopodobnie bez&nbsp;większych zmian w&nbsp;świecie wolnego oprogramowania. Zatem, moim zdaniem, zarobki najlepszych programistów nie będą się wiele różnić w&nbsp;świecie wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
pl: Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href="/contact/contact.html">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: Permission is granted to anyone to make or distribute verbatim copies of this document, in any medium, provided that the copyright notice and permission notice are preserved, and that the distributor grants the recipient permission for further redistribution as permitted by this notice.
pl: Permission is granted to anyone to make or distribute verbatim copies of this document, in any medium, provided that the copyright notice and permission notice are preserved, and that the distributor grants the recipient permission for further redistribution as permitted by this notice.  <br /> Modified versions may not be made. <br /><br />Wyraża się zgodę na&nbsp;wykonywanie i&nbsp;dystrybucję wiernych kopii tego dokumentu, niezależnie od&nbsp;nośnika, pod&nbsp;warunkiem, że&nbsp;informacje o prawach autorskich i&nbsp;powielaniu zostaną zachowane oraz&nbsp;że dystrybutor pozwoli odbiorcy na&nbsp;dalsze rozpowszechnianie na&nbsp;zasadach tutaj zawartych.

note: type: Content of: <div><p>
en: Modified versions may not be made.
pl: Modified versions may not be made. <br /> Nie wolno tworzyć wersji zmodyfikowanych.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
pl: Tłumaczenie: Radek Moszczynski 2003; poprawki: Oskar Gałecki 2011, Jan Owoc 2011, 2014, 2015, Wojciech Kotwica 2003, 2004, 2005, 2006, Marcin Wolak 2011.

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
pl: Aktualizowane:
