manifesto.html - en to sq translation catalogue (114 entries)

note: type: Content of: <title>
en: The GNU Manifesto - GNU Project - Free Software Foundation
sq: Manifesti i GNU-së - Projekti GNU - Free Software Foundation

note: type: Content of: <div><h2>
en: The GNU Manifesto
sq: Manifesti i GNU-së

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The GNU Manifesto (which appears below) was written by <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a> in 1985 to ask for support in developing the GNU operating system.  Part of the text was taken from the original announcement of 1983.  Through 1987, it was updated in minor ways to account for developments; since then, it seems best to leave it unchanged.
sq: Manifesti i GNU-së (që jepet më poshtë) u shkrua nga <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a> më 1985-n, për të kërkuar përkrahje në zhvillimin e sistemit operativ GNU.  Një pjesë e tekstit u mor prej njoftimit fillestar të 1983-shit.  Gjatë 1987-s, u përditësua pakëz, për ta mbajtur në një hap me zhvillimet; që atëherë, duket se më e mira është të lihet i pandryshuar.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Since that time, we have learned about certain common misunderstandings that different wording could help avoid.  Footnotes added since 1993 help clarify these points.
sq: Që prej asaj kohe, kemi nxjerrë ca mësime mbi disa keqkuptime të rëndomta, të cilat, me ndihmën e një shprehjeje ndryshe, mund të shmangen.  Poshtëshënimet e shtuara më 1993 ndihmojnë në kthjellimin e këtyre pikave.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: If you want to install the GNU/Linux system, we recommend you use one of the <a href="/distros">100% free software GNU/Linux distributions</a>.  For how to contribute, see <a href="/help/help.html">gnu.org/help</a>.
sq: Nëse dëshironi të instaloni sistemin GNU/Linux, ju këshillojmë të përdorni një nga <a href="/distros">shpërndarjet GNU/Linux 100% software i Lirë</a>.  Se si të jepni ndihmesë, shihni <a href="/help/help.html">gnu.org/help</a>.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The GNU Project is part of the Free Software Movement, a campaign for <a href="/philosophy/free-sw.html">freedom for users of software</a>.  It is a mistake to associate GNU with the term &ldquo;open source&rdquo;&mdash;that term was coined in 1998 by people who disagree with the Free Software Movement's ethical values.  They use it to promote an <a href="/philosophy/open-source-misses-the-point.html">amoral approach</a> to the same field.
sq: Projekti GNU është pjesë e Lëvizjes për Software të Lirë, një fushatë mbi <a href="/philosophy/free-sw.html">lirinë e përdoruesve të software-it</a>.  Është gabim të përshoqërohet GNU-ja me termin “burim i hapët”&mdash;ky term u sajua më 1998-n nga njerëz që s’pajtoheshin me vlerat etike të Lëvizjes për Software të Lirë.  E përdorin për të promovuar një <a href="/philosophy/open-source-misses-the-point.html">trajtim të pamoral</a> të së njëjtës fushë.

note: type: Content of: <div><h3>
en: What's GNU? Gnu's Not Unix!
sq: Ç’është GNU-ja? Gnu-ja Nuk Është Unix!

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU, which stands for Gnu's Not Unix, is the name for the complete Unix-compatible software system which I am writing so that I can give it away free to everyone who can use it&#8239;<a class="ftn" href="#f1">[1]</a>. Several other volunteers are helping me.  Contributions of time, money, programs and equipment are greatly needed.
sq: GNU-ja, që është shkurtim për Gnu's Not Unix, është emri i një sistemi të plotë software-i, të ngjashëm me Unix, të cilin po e shkruaj që ta jap lirisht te cilido që mund ta përdorë&#8239;<a class="ftn" href="#f1">[1]</a>. Po më ndihmojnë disa vullnetarë të tjerë.  Kontribute në kohë, para, programe dhe pajisje na janë shumë të nevojshme.

note: type: Content of: <div><p>
en: So far we have an Emacs text editor with Lisp for writing editor commands, a source level debugger, a yacc-compatible parser generator, a linker, and around 35 utilities.  A shell (command interpreter) is nearly completed.  A new portable optimizing C compiler has compiled itself and may be released this year.  An initial kernel exists but many more features are needed to emulate Unix.  When the kernel and compiler are finished, it will be possible to distribute a GNU system suitable for program development.  We will use TeX as our text formatter, but an nroff is being worked on.  We will use the free, portable X Window System as well.  After this we will add a portable Common Lisp, an Empire game, a spreadsheet, and hundreds of other things, plus online documentation.  We hope to supply, eventually, everything useful that normally comes with a Unix system, and more.
sq: Deri sot kemi përpunuesin Emacs të teksteve me Lisp, për shkrim urdhrash për përpunuesin, një diagnostikues në nivel burimi, një gjenerator përtypjesh (“parser”) të përputhshëm me yacc-in, një “linker” dhe nja 35 mjete të dobishme (“utilities”).  Thuajse është përfunduar një shell (interpretues urdhrash).  Një përpilues C i ri, i bartshëm, optimizimesh, ka arritur të përpilojë veten dhe mund të hidhet në qarkullim këtë vit.  Ekziston një kernel fillestar, por i duhen ende shumë karakteristika që të arrijë të imitojë Unix-in.  Kur të jenë përfunduar kerneli dhe përpiluesi, do të jetë e mundur të shpërndahet një sistem GNU i përshtatshëm për zhvillim programesh.  Do të përdorim TeX-in si formatues tekstesh, por po punohet për një nroff.  Do të përdorim gjithashtu sistemin e lirë dhe të bartshëm X të dritareve.  Pas kësaj do të shtojmë një Common Lisp të bartshëm, një lojë “Empire”, një fletëllogaritës dhe qindra gjëra të tjera, plus dokumentim internetor.  Shpresojmë të furnizojmë, tek e fundit, gjithçka të dobishme që vjen normalisht me një sistem Unix dhe më tepër.

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU will be able to run Unix programs, but will not be identical to Unix.  We will make all improvements that are convenient, based on our experience with other operating systems.  In particular, we plan to have longer file names, file version numbers, a crashproof file system, file name completion perhaps, terminal-independent display support, and perhaps eventually a Lisp-based window system through which several Lisp programs and ordinary Unix programs can share a screen.  Both C and Lisp will be available as system programming languages.  We will try to support UUCP, MIT Chaosnet, and Internet protocols for communication.
sq: GNU-ja do të jetë në gjendje të xhirojë programe Unix, por s’do të jetë identik me Unix-in.  Do të bëjmë krejt përmirësimet që ia vlejnë, bazuar në përvojën tonë me sisteme të  tjera operative.  Veçanërisht, kemi në plan të realizojmë emra më të gjatë kartelash, numra versioni kartelash, një sistem kartelash të pathyeshëm, ndoshta plotësim emrash kartelash, mbulim shfaqjeje të pavarur nga terminali dhe, ndoshta në fund, edhe sistem dritaresh me bazë Lisp, përmes të cilit disa programe Lisp dhe programe të zakonshëm Unix të ndajnë së bashku të njëjtin ekran.  Do të mund të përdoren të dyja, si C, ashtu edhe Lisp, si gjuhë programimi sistemi.  Për komunikime, do të provojmë të ofrojmë mbulim për protokollet UUCP, MIT Chaosnet dhe Internet.

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU is aimed initially at machines in the 68000/16000 class with virtual memory, because they are the easiest machines to make it run on.  The extra effort to make it run on smaller machines will be left to someone who wants to use it on them.
sq: GNU-ja synon fillimisht makinat e llojit 68000/16000 me kujtesë virtuale, ngaqë këto janë makinat më të thjeshta për ta bërë të xhirojë në to.  Përpjekjet ekstra për ta bërë të xhirojë në makina më të vogla do t’u lihen atyre që duan ta përdorin në to.

note: type: Content of: <div><p>
en: To avoid horrible confusion, please pronounce the <em>g</em> in the word &ldquo;GNU&rdquo; when it is the name of this project.
sq: Për të shmangur ngatërresa të tmerrshme, ju lutemi, shqiptojeni <em>g</em>-në te fjala &lsquo;GNU&rsquo;, kur është fjala për emrin e projektit.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why I Must Write GNU
sq: Pse Duhet Ta Shkruaj GNU-në

note: type: Content of: <div><p>
en: I consider that the Golden Rule requires that if I like a program I must share it with other people who like it.  Software sellers want to divide the users and conquer them, making each user agree not to share with others.  I refuse to break solidarity with other users in this way.  I cannot in good conscience sign a nondisclosure agreement or a software license agreement.  For years I worked within the Artificial Intelligence Lab to resist such tendencies and other inhospitalities, but eventually they had gone too far: I could not remain in an institution where such things are done for me against my will.
sq: Jam i mendimit se Rregulli i Artë kërkon që, nëse më pëlqen një program, ta ndaj atë me të tjerë persona që mund ta pëlqejnë.  Shitësit e software-it duan t’i përçajnë përdoruesit dhe t’i mposhtin, duke e bërë çdo përdorues të pranojë se s’do të ndajë gjë me të tjerët.  Nuk pranoj ta thyej solidaritetin me përdoruesit e tjerë në këtë mënyrë.  Nuk mundem, me dëshirën time, të nënshkruaj një marrëveshje moszbulimi apo një marrëveshje licence software-i.  Për vite të tëra u përpoqa brenda Laboratorit të Inteligjencës Artificiale t’u bëja qëndresë këtyre prirjeve dhe të tjerave të ngjashme, por në fund ato patën përparuar shumë: s’mund të rrija më në një institucion ku gjëra të tilla bëhen kundër vullnetit tim.

note: type: Content of: <div><p>
en: So that I can continue to use computers without dishonor, I have decided to put together a sufficient body of free software so that I will be able to get along without any software that is not free.  I have resigned from the AI Lab to deny MIT any legal excuse to prevent me from giving GNU away&#8239;<a class="ftn" href="#f2a">[2]</a>.
sq: Ndaj që të mund të vazhdoj të përdor kompjuterat pa humbur në nder, kam vendosur të bëj tok një trupë të mjaftueshme software-i të lirë, që të mund të jem në gjendje të vazhdoj pa ia pasur nevojën ndonjë software-i që s’është i lirë.  Kam dhënë dorëheqjen nga laboratori IA, që t’i heq MIT-it çfarëdo justifikimi ligjor për të më ndaluar ta jap GNU-në falas&#8239;<a class="ftn" href="#f2a">[2]</a>.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why GNU Will Be Compatible with Unix
sq: Pse GNU-ja Do Të Jetë i Përputhshëm me Unix-in

note: type: Content of: <div><p>
en: Unix is not my ideal system, but it is not too bad.  The essential features of Unix seem to be good ones, and I think I can fill in what Unix lacks without spoiling them.  And a system compatible with Unix would be convenient for many other people to adopt.
sq: Unix-i s’është sistemi im ideal, por s’është dhe aq i keq.  Veçoritë thelbësore të Unix-it duket se janë nga ato të mirat dhe mendoj se mund të plotësoj ato që i mungojnë Unix-it, pa cenuar të parat.  Dhe një sistem i përputhshëm me Unix-in do të ishte i përshtatshëm për t’u birësuar nga mjaft të tjerë.

note: type: Content of: <div><h3>
en: How GNU Will Be Available
sq: Si Do të Mund të Kihet GNU-ja

note: type: Content of: <div><p>
en: GNU is not in the public domain.  Everyone will be permitted to modify and redistribute GNU, but no distributor will be allowed to restrict its further redistribution.  That is to say, <a href="/philosophy/categories.html#ProprietarySoftware">proprietary</a> modifications will not be allowed.  I want to make sure that all versions of GNU remain free.
sq: GNU-ja nuk është në përkatësi publike.  Gjithkush do të mundë të ndryshojë dhe rishpërndajë GNU-në, por asnjë shpërndarës s’do të lejohet të kufizojë shpërndarjen e tij të mëtejshme.  Ose, e thënë ndryshe, ndryshimet <a href="/philosophy/categories.html#ProprietarySoftware">pronësore</a> nuk do të lejohen.  Dua të sigurohem që çdo version i GNU-së do të mbesë i lirë.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why Many Other Programmers Want to Help
sq: Pse Duan të Ndihmojnë Kaq Shumë Programues

note: type: Content of: <div><p>
en: I have found many other programmers who are excited about GNU and want to help.
sq: Kam gjetur mjaft programues të tjerë që janë të ngazëllyer për GNU-në dhe duan të ndihmojnë.

note: type: Content of: <div><p>
en: Many programmers are unhappy about the commercialization of system software.  It may enable them to make more money, but it requires them to feel in conflict with other programmers in general rather than feel as comrades.  The fundamental act of friendship among programmers is the sharing of programs; marketing arrangements now typically used essentially forbid programmers to treat others as friends.  The purchaser of software must choose between friendship and obeying the law.  Naturally, many decide that friendship is more important.  But those who believe in law often do not feel at ease with either choice.  They become cynical and think that programming is just a way of making money.
sq: Mjaft programues janë të pakënaqur me komercializimin e software-it të sistemit.  Mund t’u sjellë më tepër para, por në përgjithësi u kërkon të ndihen në përplasje me të tjerë programues, se sa të ndihen si shokë.  Akti themelor i miqësisë mes programuesve është shkëmbimi i programeve; ujditë e tregtimit të përdorura përgjithësisht tani, në thelb, ua ndalojnë programuesve ta trajtojnë tjetrin si shok.  Blerësi i software-it duhet të zgjedhë mes miqësisë dhe bindjes ndaj ligjit.  Natyrisht, shumë vetë e ndajnë mendjen që miqësia është më e rëndësishme.  Por ata që besojnë në ligj, shpesh s’ndihen mirë me asnjë prej zgjedhjeve.  Shndërrohen në cinikë dhe mendojnë se programimi është thjesht një rrugë për të bërë para.

note: type: Content of: <div><p>
en: By working on and using GNU rather than proprietary programs, we can be hospitable to everyone and obey the law.  In addition, GNU serves as an example to inspire and a banner to rally others to join us in sharing.  This can give us a feeling of harmony which is impossible if we use software that is not free.  For about half the programmers I talk to, this is an important happiness that money cannot replace.
sq: Duke punuar për GNU-në dhe duke e përdorur atë në vend të programeve pronësore, mund të jemi mikpritës për këdo që i bindet ligjit. Për më tepër, GNU-ja shërben si një shembull frymëzues dhe flamur për mbledhjen rreth nesh të të tjerëve që duan të shkëmbejnë. Kjo mundet të na japë ndjenjën e harmonisë, e cila është e pamundur të vijë nga përdorimi i software-it që s’është i lirë.  Për gati gjysmën e programuesve me të cilët bisedoj, kjo është ndjenjë e rëndësishme gëzimi që s’mund ta zëvendësojë paraja.

note: type: Content of: <div><h3>
en: How You Can Contribute
sq: Si Mund të Jepni Ndihmesë

note: type: Content of: <div><div><p>
en: (Nowadays, for software tasks to work on, see the <a href="http://fsf.org/campaigns/priority-projects">High Priority Projects list</a> and the <a href="http://savannah.gnu.org/people/?type_id=1">GNU Help Wanted list</a>, the general task list for GNU software packages. For other ways to help, see <a href="/help/help.html">the guide to helping the GNU operating system</a>.)
sq: (Sot, për punë software-i me të cilat mund të merreni, shihni <a href="http://fsf.org/campaigns/priority-projects">listën e Projekteve me Përparësi të Lartë</a> dhe listën <a href="http://savannah.gnu.org/people/?type_id=1">Kërkohet Ndihmë për GNU-në</a>, lista e përgjithshme e punëve për paketat e software-it GNU. Për rrugë të tjera ndihmese, shihni <a href="/help/help.html">udhërrëfyesin se si të ndihmoni për sistemin operativ GNU</a>.)

note: type: Content of: <div><p>
en: I am asking computer manufacturers for donations of machines and money.  I'm asking individuals for donations of programs and work.
sq: U kërkoj prodhuesve të kompjuterave dhurime në formë makinash apo paraje.  U kërkoj individëve të dhurojnë në formë programesh dhe pune.

note: type: Content of: <div><p>
en: One consequence you can expect if you donate machines is that GNU will run on them at an early date.  The machines should be complete, ready to use systems, approved for use in a residential area, and not in need of sophisticated cooling or power.
sq: Një pasojë që mund të prisni, nëse dhuroni makina, është që GNU-ja do të xhirojë në to më herët.  Makinat duhet të jenë të plota, sisteme gati për përdorim, me miratim për përdorim në zona të banuara dhe që s’kanë nevojë për ftohje ose ushqim të sofistikuar.

note: type: Content of: <div><p>
en: I have found very many programmers eager to contribute part-time work for GNU.  For most projects, such part-time distributed work would be very hard to coordinate; the independently written parts would not work together.  But for the particular task of replacing Unix, this problem is absent.  A complete Unix system contains hundreds of utility programs, each of which is documented separately.  Most interface specifications are fixed by Unix compatibility.  If each contributor can write a compatible replacement for a single Unix utility, and make it work properly in place of the original on a Unix system, then these utilities will work right when put together.  Even allowing for Murphy to create a few unexpected problems, assembling these components will be a feasible task.  (The kernel will require closer communication and will be worked on by a small, tight group.)
sq: Kam gjetur mjaft programues që mezi presin të japin kontribut me kohë të pjesshme te GNU-ja.  Për shumicën e projekteve, një funksionim i tillë i shpërndarë, me kohë të pjesshme, do të ishte shumë i vështirë për t’u bashkërenduar; pjesët e shkruara në mënyrë të pavarur s’do të punonin dot bashkë.  Por për rastin e veçantë të zëvendësimit të Unix-it, ky problem nuk qëndron.  Një sistem i plotë Unix përmban qindra programe të dobishme, secili i dokumentuar veçmas.  Shumica e parametrave për ndërfaqen janë të fiksuara nga standardet për përputhje me Unix-in.  Nëse çdo kontribues mundet të shkruajë një zëvendësim të përputhshëm, për një nga mjetet e Unix-it dhe ta bëjë të punojë si duhet, në vend të origjinalit në një sistem Unix, atëherë këto mjete do të punojnë si duhet kur t’i bëjmë tok.  Edhe duke lejuar një koeficient për Murphy-in, që të krijojë ndoca probleme të paparashikuara, mbledhja tok e këtyre përbërësve do të jetë punë që bëhet.  (Kerneli do të kërkojë komunikim më nga afër dhe do të punohet nga një grup i vogël, i ngushtë.)

note: type: Content of: <div><p>
en: If I get donations of money, I may be able to hire a few people full or part time.  The salary won't be high by programmers' standards, but I'm looking for people for whom building community spirit is as important as making money.  I view this as a way of enabling dedicated people to devote their full energies to working on GNU by sparing them the need to make a living in another way.
sq: Nëse marr dhurime në para, mund të jem në gjendje të punësoj një dorë njerëzish me kohë të pjesshme ose të plotë.  Rroga s’do të jetë e lartë, sipas standardeve të programuesve, por po kërkoj njerëz për të cilët formimi i frymës së bashkësisë është po aq i rëndësishëm sa edhe fitimi i parave.  E shoh këtë si një rrugë për t’u mundësuar njerëzve të përkushtuar t’ua kushtojnë tërë energjitë punës me GNU-në, duke u kursyer atyre nevojën e fitimit të bukës së përditshme me mënyra të tjera.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Why All Computer Users Will Benefit
sq: Pse Do të Kenë Përfitim Tërë Përdoruesit

note: type: Content of: <div><p>
en: Once GNU is written, everyone will be able to obtain good system software free, just like air&#8239;<a class="ftn" href="#f2">[3]</a>.
sq: Pasi GNU-ja të jetë shkruar, gjithkush do të jetë në gjendje të ketë <em>software</em> sistemi të mirë dhe lirisht, njësoj si ajrin&#8239;<a class="ftn" href="#f2">[3]</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: This means much more than just saving everyone the price of a Unix license.  It means that much wasteful duplication of system programming effort will be avoided.  This effort can go instead into advancing the state of the art.
sq: Kjo do të thotë shumë më tepër se sa kursimi për këdo i parave sa çmimi i një licence Unix-i.  Do të thotë që do të shmangen shumë nga përpjekjet e çuara dëm për bërjen dy herë të programimit të sistemit.  Këto përpjekje mund të përdoren më mirë për çuarjen përpara të gjendjes së tanishme të gjërave.

note: type: Content of: <div><p>
en: Complete system sources will be available to everyone.  As a result, a user who needs changes in the system will always be free to make them himself, or hire any available programmer or company to make them for him.  Users will no longer be at the mercy of one programmer or company which owns the sources and is in sole position to make changes.
sq: Burimin e plotë të sistemit do të mund ta ketë kushdo.  Për pasojë, një përdorues që ka nevojë për ndryshime në sistem do të jetë përherë i lirë t’i bëjë vetë ato, ose të punësojë cilindo programues apo shoqëri të gatshme për t’ia bërë.  Përdoruesit nuk do të jenë më në mëshirë të një programuesi apo një shoqërie që zotëron burimin dhe është e vetmja që mund të bëjë ndryshimet.

note: type: Content of: <div><p>
en: Schools will be able to provide a much more educational environment by encouraging all students to study and improve the system code.  Harvard's computer lab used to have the policy that no program could be installed on the system if its sources were not on public display, and upheld it by actually refusing to install certain programs.  I was very much inspired by this.
sq: Shkollat, përmes nxitjes së tërë nxënësve ta studiojnë dhe ta përmirësojnë kodin e sistemit, do të jenë në gjendje të ofrojnë një mjedis shumë më tepër edukues.  Laboratori i kompjuterave në Harvard kish dikur një rregull sipas të cilit s’instaloje dot një program në sistem, nëse kodi i tij nuk mund të shihej publikisht dhe i qëndroi, duke mos pranuar faktikisht instalimin e disa programeve.  Kjo më ka frymëzuar jo pak.

note: type: Content of: <div><p>
en: Finally, the overhead of considering who owns the system software and what one is or is not entitled to do with it will be lifted.
sq: Së fundi, dilema se cili është pronar i software-it të sistemit dhe se çfarë ka ose nuk ka të drejtë të bëjë me të, do të zhduket.

note: type: Content of: <div><p>
en: Arrangements to make people pay for using a program, including licensing of copies, always incur a tremendous cost to society through the cumbersome mechanisms necessary to figure out how much (that is, which programs) a person must pay for.  And only a police state can force everyone to obey them.  Consider a space station where air must be manufactured at great cost: charging each breather per liter of air may be fair, but wearing the metered gas mask all day and all night is intolerable even if everyone can afford to pay the air bill.  And the TV cameras everywhere to see if you ever take the mask off are outrageous.  It's better to support the air plant with a head tax and chuck the masks.
sq: Ujditë për t’i bërë njerëzit të paguajnë përdorimin e një programi, përfshi lejimin e kopjeve, sjellin përherë një kosto të rëndë për shoqërinë, përmes mekanizmave kaba të nevojshëm për të nxjerrë se sa (domethënë, cilët programe) duhet të paguajë një person.  Dhe vetëm një shtet policor mund të detyrojë gjithkënd t’i bindet atij.  Mendoni një stacion hapësinor ku ajri duhet prodhuar me një kosto të madhe: të paguajë secili sipas litrash ajri mund të jetë e ndershme, por të mbash të veshur natë e ditë maskën me matës të ajrit është e padurueshme, edhe sikur gjithkush të kish mundësi të paguante llogarinë e ajrit.  Dhe kamerat televizive të kudogjendura, për të parë se mos e hiqni ndonjëherë maskën, të çakërdisin nervat.  Më mirë të mbështesësh një fabrikë ajri e një taksë për kokë dhe t’i hedhësh maskat në tokë.

note: type: Content of: <div><p>
en: Copying all or parts of a program is as natural to a programmer as breathing, and as productive.  It ought to be as free.
sq: Kopjimi i krejt programit, ose një pjese të tij, është po aq i natyrshëm për programuesin sa edhe frymëmarrja dhe po aq frytdhënës.  Duhet të jetë i lirë.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Some Easily Rebutted Objections to GNU's Goals
sq: Disa Kundërshtime ndaj Synimeve të GNU-së, Që Hidhen Poshtë Lehtë

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Nobody will use it if it is free, because that means they can't rely on any support.&rdquo;</strong>
sq: <strong>&ldquo;S’ka për ta përdorur kush, po qe se është i lirë, ngaqë kjo do të thotë se nuk mund të kenë shpresa për asistencë.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;You have to charge for the program to pay for providing the support.&rdquo;</strong>
sq: <strong>&ldquo;Duhet të zbatoni njëfarë çmimi për programin, që të mbuloni dhënie asistence.&rdquo;</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If people would rather pay for GNU plus service than get GNU free without service, a company to provide just service to people who have obtained GNU free ought to be profitable&#8239;<a class="ftn" href="#f3">[4]</a>.
sq: Nëse njerëzit më mirë do të paguanin për GNU-në plus shërbim, se sa të merrnin GNU-në falas pa shërbim, një shoqëri që do të ofronte thjesht shërbim për njerëzit që e kanë marrë falas GNUpnë, i bie të ishte me leverdi&#8239;<a class="ftn" href="#f3">[4]</a>.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: We must distinguish between support in the form of real programming work and mere handholding.  The former is something one cannot rely on from a software vendor.  If your problem is not shared by enough people, the vendor will tell you to get lost.
sq: Duhet të bëjmë dallimin mes asistencës në trajtën e punës me programim të njëmendtë dhe asaj në trajtën thjesht të dorës mbi shpatulla.  E para është diçka për të cilën nuk mund të mbështeteni te një shitës software-i.  Nëse problemin tuaj s’e kanë edhe mjaft të tjerë, shitësi do t’ju thotë "Thyej qafën!".

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If your business needs to be able to rely on support, the only way is to have all the necessary sources and tools.  Then you can hire any available person to fix your problem; you are not at the mercy of any individual.  With Unix, the price of sources puts this out of consideration for most businesses.  With GNU this will be easy.  It is still possible for there to be no available competent person, but this problem cannot be blamed on distribution arrangements.  GNU does not eliminate all the world's problems, only some of them.
sq: Nëse biznesi juaj ka nevojë të mbështetet në asistencë, rruga e vetme është të zotërojë krejt burimet dhe mjetet e nevojshme.  Mandej mund të punësoni cilindo person të përshtatshëm për të ndrequr problemin tuaj; kështu s’jeni në dorën e ndonjë individi.  Me Unix-in, çmimi i burimeve e qit jashtë diskutimi këtë, për shumicën e bizneseve.  Me GNU-në kjo do të jetë e lehtë.  Ekziston prapë mundësia që të mos ketë dikë të zotin e të gatshëm, por ky problem nuk rrjedh nga ujditë e shpërndarjes.  GNU-ja nuk zhduk krejt problemet e botës, vetëm disa prej tyre.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Meanwhile, the users who know nothing about computers need handholding: doing things for them which they could easily do themselves but don't know how.
sq: Ndërkohë, përdoruesit që s’dinë gjë mbi kompjuterat, kanë nevojë për një dorë: kryerjen për ta të ca gjërave që mund t’i bënin vetë lehtësisht, por që s’dinë se si.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Such services could be provided by companies that sell just handholding and repair service.  If it is true that users would rather spend money and get a product with service, they will also be willing to buy the service having got the product free.  The service companies will compete in quality and price; users will not be tied to any particular one.  Meanwhile, those of us who don't need the service should be able to use the program without paying for the service.
sq: Shërbime të tilla mund të ofrohen nga shoqëri që thjesht shesin shërbime asistence të thjeshtë dhe riparimi.  Po qe se është e vërtetë që përdoruesit më mirë do të shpenzonin para dhe të kishin një produkt të shoqëruar me shërbim, i bie që do të donin të blinin shërbimin, meqë produktin e kanë falas.  Shoqëritë e shërbimit do të ushtrojnë konkurrencën mes tyre për cilësinë dhe çmimet; përdoruesit nuk do të jenë të lidhur te një dikush i veçantë.  Ndërkohë, ata prej nesh, që s’kanë nevojë për shërbimin, do të jenë në gjendje të përdorin programin pa u dashur të paguajnë për shërbimin.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;You cannot reach many people without advertising, and you must charge for the program to support that.&rdquo;</strong>
sq: <strong>“Pa reklamë s’mund të mbërrini te shumë njerëz dhe duhet të vini një çmim për programin, që ta bëni të mundur këtë”.</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;It's no use advertising a program people can get free.&rdquo;</strong>
sq: <strong>“S’ka vlerë reklama për një program që njerëzit mund ta marrin falas”.</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: There are various forms of free or very cheap publicity that can be used to inform numbers of computer users about something like GNU.  But it may be true that one can reach more microcomputer users with advertising.  If this is really so, a business which advertises the service of copying and mailing GNU for a fee ought to be successful enough to pay for its advertising and more.  This way, only the users who benefit from the advertising pay for it.
sq: Ka forma të ndryshme reklame falas, ose shumë të lirë, që mund të përdoreshin për të njoftuar përdorues kompjuterash mbi diçka si GNU-ja.  Por mund të thuhej edhe se dikush mund të mbërrijë te më tepër përdorues mikrokompjuterash përmes reklamës.  Nëse është vërtet kështu, një biznes që reklamon rreth shërbimit të kopjimit dhe dërgimit me postë të GNU-së, kundrejt një pagese, i bie të jetë aq i suksesshëm, sa të paguajë për reklamën e vet dhe më tepër.  Në këtë mënyrë, vetëm përdoruesit që përfitojnë prej reklamës paguajnë për të.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: On the other hand, if many people get GNU from their friends, and such companies don't succeed, this will show that advertising was not really necessary to spread GNU.  Why is it that free market advocates don't want to let the free market decide this?&#8239;<a class="ftn" href="#f4">[5]</a>
sq: Nga ana tjetër, nëse mjaft njerëz e marrin GNU-në nga miq të tyre dhe shoqëri të tilla s’kanë sukses, kjo do të tregonte që reklama s’do të qe vërtet e nevojshme për përhapjen e GNU-së.  Pse mbrojtësit e tregut të lirë s’duan ta lënë tregun e lirë të vendosë këtu?&#8239;<a class="ftn" href="#f4">[5]</a>

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;My company needs a proprietary operating system to get a competitive edge.&rdquo;</strong>
sq: <strong>“Shoqëria ime ka nevojë për një sistem operativ pronësor që të ketë një shans në konkurrencë”.</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: GNU will remove operating system software from the realm of competition.  You will not be able to get an edge in this area, but neither will your competitors be able to get an edge over you.  You and they will compete in other areas, while benefiting mutually in this one.  If your business is selling an operating system, you will not like GNU, but that's tough on you.  If your business is something else, GNU can save you from being pushed into the expensive business of selling operating systems.
sq: GNU-ja do ta heqë software-in e sistemeve operativë nga lëmi i konkurrencës.  Nuk do të jeni në gjendje të keni një shans në këtë zonë, por as konkurrentët tuaj s’do të jenë në gjendje të kenë përparësi mbi ju.  Ju dhe ata do të konkurroni në zona të tjera, ndërkohë që të dy palët do të përfitojnë nga e këtushmja.  Nëse fusha e biznesit tuaj është shitja e një sistemi operativ, s’keni për ta dashur GNU-në, por për të keqen tuaj.  Nëse biznesi juaj është diçka tjetër, GNU-ja mund t’ju shpëtojë të mos përfundoni në krahët e bizneseve të shtrenjta që merren me shitje sistemesh operativë.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: I would like to see GNU development supported by gifts from many manufacturers and users, reducing the cost to each&#8239;<a class="ftn" href="#f5">[6]</a>.
sq: Do të doja ta shihja zhvillimin e GNU-së të përkrahur përmes dhurimesh nga plot prodhues dhe përdorues, duke ulur kështu kostot për të dy palët&#8239;<a class="ftn" href="#f5">[6]</a>.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Don't programmers deserve a reward for their creativity?&rdquo;</strong>
sq: <strong>“A nuk e meritojnë programuesit një shpërblim për krijimtarinë e tyre”?</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: If anything deserves a reward, it is social contribution.  Creativity can be a social contribution, but only in so far as society is free to use the results.  If programmers deserve to be rewarded for creating innovative programs, by the same token they deserve to be punished if they restrict the use of these programs.
sq: Po qe se ka diçka që meriton shpërblim, është kontributi shoqëror.  Krijimtaria mund të jetë kontribut shoqëror, por vetëm atëherë kur shoqëria është e lirë të përdorë përfundimet e saj.  Nëse programuesit meritojnë të shpërblehen, kur krijojnë programe risore, sipas të njëjtit kut meritojnë të ndëshkohen, në rast se kufizojnë përdorimin e këtyre programeve.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Shouldn't a programmer be able to ask for a reward for his creativity?&rdquo;</strong>
sq: <strong>“A s’do të duhej që një programues të ishte në gjendje të kërkonte një shpërblim për krijimtarinë e tij”?</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: There is nothing wrong with wanting pay for work, or seeking to maximize one's income, as long as one does not use means that are destructive.  But the means customary in the field of software today are based on destruction.
sq: S’ka asgjë të keqe të duash pagesë për punën, ose të kërkosh të shtosh të ardhurat, për sa kohë që dikush s’përdor mjete që janë shkatërruese.  Por mjetet e zakonshme të fushës së software-it, sot janë të bazuara në shkatërrimin.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Extracting money from users of a program by restricting their use of it is destructive because the restrictions reduce the amount and the ways that the program can be used.  This reduces the amount of wealth that humanity derives from the program.  When there is a deliberate choice to restrict, the harmful consequences are deliberate destruction.
sq: Të nxjerrësh para nga përdoruesit e një programi duke kufizuar përdorimin e tij është shkatërruese, ngaqë kufizimi zvogëlon shkallën dhe mënyrat sipas të cilave programi mund të përdoret.  Kjo zvogëlon sasinë e pasurisë që njerëzimi përfton prej programit.  Kur bëhet fjalë për një zgjedhje me dashje të kufizimit, pasojat e dëmshme janë shkatërrim me dashje.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The reason a good citizen does not use such destructive means to become wealthier is that, if everyone did so, we would all become poorer from the mutual destructiveness.  This is Kantian ethics; or, the Golden Rule.  Since I do not like the consequences that result if everyone hoards information, I am required to consider it wrong for one to do so.  Specifically, the desire to be rewarded for one's creativity does not justify depriving the world in general of all or part of that creativity.
sq: Arsyeja pse një qytetar i mirë s’përdor rrugë të tilla shkatërruese për t’u bërë më i pasur është se, nëse këtë e bën gjithkush, ne të gjithë do të bëheshim më të varfër prej shkatërrimit të ndërsjellët.  Kjo është etika kantiane; ose, Rregulli i Artë.  Ngaqë s’më pëlqejnë pasojat që vijnë po qe se secili vë mënjanë informacion, më duhet ta shoh si rrugë të gabuar për ta ndjekur.  Më troç, dëshira e dikujt për t’u shpërblyer për krijimtarinë, nuk përligj lënies e botës pa këtë krijimtari, ose pa një pjesë të saj.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Won't programmers starve?&rdquo;</strong>
sq: <strong>“A s’do të vdesin urie programuesit”?</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: I could answer that nobody is forced to be a programmer.  Most of us cannot manage to get any money for standing on the street and making faces.  But we are not, as a result, condemned to spend our lives standing on the street making faces, and starving.  We do something else.
sq: Mund të përgjigjesha se askush nuk është bërë programues me zor.  Shumica jonë s’ia dalin dot të nxjerrin një dyshkë duke ndenjur në rrugë e duke përqeshur kalimtarët.  Por s’jemi, për pasojë, të dënuar ta kalojmë jetën duke ndenjur në rrugë e përqeshur kalimtarët, duke ngordhur urie.  Bëjmë diçka tjetër.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But that is the wrong answer because it accepts the questioner's implicit assumption: that without ownership of software, programmers cannot possibly be paid a cent.  Supposedly it is all or nothing.
sq: Por kjo është përgjigja e gabuar, ngaqë pranon pikënisjen e nënkuptuar të pyetësit: që pa pronësi software-i, programuesit nuk ka gjasa të paguhen ndonjë qindarkë.  Pra, sikur të qe ose gjithçka, ose asgjë.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The real reason programmers will not starve is that it will still be possible for them to get paid for programming; just not paid as much as now.
sq: Arsyeja e vërtetë pse programuesit s’do të vdesin urie është se prapë do të jetë e mundur për ta të paguhen për programim; vetëm se jo kaq shumë sa tani.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Restricting copying is not the only basis for business in software.  It is the most common basis&#8239;<a class="ftn" href="#f8">[7]</a> because it brings in the most money.  If it were prohibited, or rejected by the customer, software business would move to other bases of organization which are now used less often.  There are always numerous ways to organize any kind of business.
sq: Kufizimi i kopjimit nuk është baza e vetme për biznes me software-in.  Është baza më e zakonshme&#8239;<a class="ftn" href="#f8">[7]</a>, sepse sjell më shumë para.  Po të qe e ndaluar, ose e papranuar nga klientët, biznesi i software-it do të kalonte mbi baza të tjera organizimi, të cilat tani përdoren më pak.  Përherë ka shumë mënyra për organizimin e çfarëdo lloji biznesi.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Probably programming will not be as lucrative on the new basis as it is now.  But that is not an argument against the change.  It is not considered an injustice that sales clerks make the salaries that they now do.  If programmers made the same, that would not be an injustice either.  (In practice they would still make considerably more than that.)
sq: Ka gjasa që programimi, mbi bazën e re, s’do të jetë kaq fitimprurës sa tani.  Por ky s’është argument për të mos ndryshuar.  S’quhet padrejtësi që nëpunësit e shitjeve marrin rrogat që marrin sot.  Sikur të ndodhte kështu me programuesit, as këtu s’do të kishte padrejtësi.  (Praktikisht, prapë do të fitonin shumë më tepër se aq.)

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Don't people have a right to control how their creativity is used?&rdquo;</strong>
sq: <strong>“A s’kanë njerëzit të drejtën të kontrollojnë se si përdoret krijimtaria e tyre”?</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: &ldquo;Control over the use of one's ideas&rdquo; really constitutes control over other people's lives; and it is usually used to make their lives more difficult.
sq: “Kontrolli mbi përdorimin e ideve të dikujt” përbën vërtet kontroll mbi jetën e të tjerëve; dhe zakonisht përdoret për t’ua bërë jetën më të vështirë.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: People who have studied the issue of intellectual property rights&#8239;<a class="ftn" href="#f6">[8]</a> carefully (such as lawyers) say that there is no intrinsic right to intellectual property.  The kinds of supposed intellectual property rights that the government recognizes were created by specific acts of legislation for specific purposes.
sq: Njerëzit që kanë studiuar me kujdes çështjen e të drejtave të pronësisë intelektuale&#8239;<a class="ftn" href="#f6">[8]</a> (juristët, fjala vjen) thonë se s’ka të drejta qenësore për pronësi intelektuale.  Llojet e të drejtave të supozuara mbi pronësinë intelektuale që qeveria njeh, kanë qenë krijuar nga akte të veçanta ligjvënëse, për qëllime të veçanta.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: For example, the patent system was established to encourage inventors to disclose the details of their inventions.  Its purpose was to help society rather than to help inventors.  At the time, the life span of 17 years for a patent was short compared with the rate of advance of the state of the art.  Since patents are an issue only among manufacturers, for whom the cost and effort of a license agreement are small compared with setting up production, the patents often do not do much harm.  They do not obstruct most individuals who use patented products.
sq: Për shembull, sistemi i patentave u vendos për të nxitur shpikësit të nxjerrin në dritë të diellit hollësitë e shpikjeve të tyre.  Qëllimi i tij ishte të ndihmohej shoqëria, më shumë se sa të ndihmoheshin shpikësit.  Në atë kohë jetëgjatësia prej 17 vitesh për një patentë që e shkurtër, krahasuar me shkallën e përparimit të fushës përkatëse.  Ngaqë patentat janë problem vetëm mes prodhuesve, për të cilët kostoja dhe përpjekjet për një marrëveshje licence janë pak gjë, krahasuar me bërjen gati për hedhje në prodhim, patentat shpesh s’bëjnë shumë dëm.  S’u mbyllin rrugët shumicës së individëve që përdorin produkte të patentuar.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The idea of copyright did not exist in ancient times, when authors frequently copied other authors at length in works of nonfiction.  This practice was useful, and is the only way many authors' works have survived even in part.  The copyright system was created expressly for the purpose of encouraging authorship.  In the domain for which it was invented&mdash;books, which could be copied economically only on a printing press&mdash;it did little harm, and did not obstruct most of the individuals who read the books.
sq: Ideja e të drejtave të kopjimit nuk ka ekzistuar në kohët e lashta, kur autorët rëndom kopjonin gjerë e gjatë autorë të tjerë në vepra jo letrare.  Kjo praktikë qe e dobishme dhe është e vetmja mënyrë me të cilën mbijetuan veprat e shumë autorëve, qoftë edhe pjesërisht.  Sistemi i të drejtave të kopjimit u krijua shprehimisht për qëllimin e nxitjes së autorësisë.  Në fushën për të cilën u shpik&mdash;librat, të cilët ekonomikisht mund të kopjoheshin vetëm në shtypshkronja&mdash;bëri pak dëm dhe nuk u zuri rrugën shumicës së individëve që lexojnë libra.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: All intellectual property rights are just licenses granted by society because it was thought, rightly or wrongly, that society as a whole would benefit by granting them.  But in any particular situation, we have to ask: are we really better off granting such license? What kind of act are we licensing a person to do?
sq: Krejt të drejtat e pronësisë intelektuale janë thjesht licenca të akorduara nga shoqëria, sepse mendohej, me të drejtë ose gabimisht, që shoqëria si e tërë do të përfitonte nga akordimi i tyre. Por në cilëndo situatë të veçantë duhet të shtrojmë pyetjen: vërtet na del më mirë të akordojmë licencë të tillë? Ç’lloj veprimi po i lejojmë një personi të kryejë?

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The case of programs today is very different from that of books a hundred years ago.  The fact that the easiest way to copy a program is from one neighbor to another, the fact that a program has both source code and object code which are distinct, and the fact that a program is used rather than read and enjoyed, combine to create a situation in which a person who enforces a copyright is harming society as a whole both materially and spiritually; in which a person should not do so regardless of whether the law enables him to.
sq: Rasti i programeve sot është shumë i ndryshëm nga ai i librave njëqind vjet më parë.  Fakti që mënyra më e lehtë për kopjimin e një programi është nga një fqinj te tjetri, fakti që një program ka kod burim dhe kod objekt, të cilët janë të dallueshëm, si dhe fakti që një program përdoret dhe jo lexohet apo shijohet, ndërthuren për të krijuar një situatë në të cilën një person, i cili bën të detyrueshme një të drejtë kopjimi, e dëmton shoqërinë si të tërë, qoftë materialisht, qoftë shpirtërisht; një situatë në të cilën një person nuk duhej të bënte kështu, pavarësisht se e lejon a jo ligji.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Competition makes things get done better.&rdquo;</strong>
sq: <strong>“Konkurrenca i bën gjërat të bëhen më mirë”.</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The paradigm of competition is a race: by rewarding the winner, we encourage everyone to run faster.  When capitalism really works this way, it does a good job; but its defenders are wrong in assuming it always works this way.  If the runners forget why the reward is offered and become intent on winning, no matter how, they may find other strategies&mdash;such as, attacking other runners.  If the runners get into a fist fight, they will all finish late.
sq: Thelbi i konkurrencës është gara: duke shpërblyer fituesin, nxisim këdo të rendë më shpejt.  Kur kapitalizmi vërtet funksionon në këtë mënyrë, e bën mirë punën; por mbrojtësit e tij e kanë gabim që e marrin për të mirëqenë se funksionon përherë kështu.  Nëse vrapuesit harrojnë se për çfarë po ofrohet shpërblimi dhe mendjen e kalojnë te fitorja, pak rëndësi ka se si, mund të gjejnë të tjera strategji&mdash;fjala vjen, duke sulmuar vrapuesit e tjerë.  Po filluan vrapuesit të zihen me grushte, të tërë do të mbërrijnë vonë në finish.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Proprietary and secret software is the moral equivalent of runners in a fist fight.  Sad to say, the only referee we've got does not seem to object to fights; he just regulates them (&ldquo;For every ten yards you run, you can fire one shot&rdquo;).  He really ought to break them up, and penalize runners for even trying to fight.
sq: Software-i pronësor dhe i fshehtë është njëvlerësi moral i vrapuesve në grushte e sipër.  E trishtë të thuhet, por i vetmi arbitër që kemi, s’duket se është kundër sherreve; thjesht i sistemon ato (“Për çdo dhjetë metra vrap, mund të godisni një herë”).  Në të vërtetë, ai duhej t’i ndante dhe të dënonte vrapuesit edhe nëse vetëm provonin të ziheshin.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Won't everyone stop programming without a monetary incentive?&rdquo;</strong>
sq: <strong>“A nuk do të reshtë kushdo së programuari, pa një nxitje monetare”?</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Actually, many people will program with absolutely no monetary incentive.  Programming has an irresistible fascination for some people, usually the people who are best at it.  There is no shortage of professional musicians who keep at it even though they have no hope of making a living that way.
sq: Në fakt, mjaft vetë do të programojnë pa as edhe një nxitje monetare.  Programimi ushtron një tërheqje të papërballueshme për disa njerëz, zakonisht për ata që janë më të mirët në të.  S’kanë të mbaruar muzikantët profesionistë që s’i ndahen muzikës, edhe pse nuk kanë shpresa se me të mund të fitojnë jetesën.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But really this question, though commonly asked, is not appropriate to the situation.  Pay for programmers will not disappear, only become less.  So the right question is, will anyone program with a reduced monetary incentive? My experience shows that they will.
sq: Por kjo pyetje, edhe pse e bërë shpesh, vërtet nuk është e përshtatshme për situatën.  Paga për programuesit nuk do të zhduket, vetëm se do të pakësohet.  Ndaj pyetja e duhur është, a do të programojë njeri me nxitje monetare më të ulët? Përvoja ime tregon se kjo do të ndodhë.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: For more than ten years, many of the world's best programmers worked at the Artificial Intelligence Lab for far less money than they could have had anywhere else.  They got many kinds of nonmonetary rewards: fame and appreciation, for example.  And creativity is also fun, a reward in itself.
sq: Për më tepër se dhjetë vjet, mjaft nga programuesit më të mirë të botës punuan në Laboratorin e Inteligjencës Artificiale për shumë më pak para se sa mund të merrnin kudo gjetkë.  Patën mjaft shpërblime jomonetare: famë dhe vlerësim, për shembull.  Dhe fryma krijuese është zbavitëse, në vetvete shpërblim edhe ky.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Then most of them left when offered a chance to do the same interesting work for a lot of money.
sq: Mandej shumica prej tyre ikën, kur iu dha një shans të bënin të njëjtën punë interesante për goxha para.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: What the facts show is that people will program for reasons other than riches; but if given a chance to make a lot of money as well, they will come to expect and demand it.  Low-paying organizations do poorly in competition with high-paying ones, but they do not have to do badly if the high-paying ones are banned.
sq: Ajo çka tregojnë faktet është se njerëzit do të programojnë për arsye të tjera tej pasurimit; por nëse u jepet mundësia të bëjnë edhe goxha para ndërkohë, do të mësohen ta presin këtë dhe ta kërkojnë.  Entet ku paguhet pak, dalin dobët në konkurrencë me ato ku paguhet shumë, por s’ka arsye të dalin keq, nëse ato ku paguhet shumë nxirren jashtë loje.

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;We need the programmers desperately.  If they demand that we stop helping our neighbors, we have to obey.&rdquo;</strong>
sq: <strong>“Programuesit na duhen se s’bën.  Nëse ata kërkojnë që të reshtim së ndihmuari fqinjët tanë, duhet të bindemi”.</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: You're never so desperate that you have to obey this sort of demand.  Remember: millions for defense, but not a cent for tribute!
sq: Nuk jeni kurrë kaq të pashpresë, sa t’ju duhet t’i bindeni kërkesës së këtij lloji.  Mos harroni: miliona për mbrojtjen, por as edhe një dysh për detyrimin!

note: type: Content of: <div><dl><dt>
en: <strong>&ldquo;Programmers need to make a living somehow.&rdquo;</strong>
sq: <strong>“Programuesit duhet të nxjerrin shpenzimet e jetesës në një farë mënyre”.</strong>

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: In the short run, this is true.  However, there are plenty of ways that programmers could make a living without selling the right to use a program.  This way is customary now because it brings programmers and businessmen the most money, not because it is the only way to make a living.  It is easy to find other ways if you want to find them.  Here are a number of examples.
sq: Parë në perspektivë afatshkurtër, kjo është e vërtetë.  Megjithatë, ka plot mënyra me të cilat programuesit mund të fitonin të ardhurat për jetesën, pa u dashur të shesin të drejta përdorimi të një programi.  Kjo mënyrë është e përhapur tani, ngaqë u sjell programuesve dhe biznesmenëve më shumë para, jo ngaqë është e vetmja mënyrë për të siguruar jetesën.  Është e lehtë të gjenden mënyra të tjera nëse doni t’i gjeni ato.  Ja një numër shembujsh.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: A manufacturer introducing a new computer will pay for the porting of operating systems onto the new hardware.
sq: Një prodhues që po krijon një kompjuter të ri, do të paguajë për kalimin e sistemeve operative në hardware-in e ri.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The sale of teaching, handholding and maintenance services could also employ programmers.
sq: Programuesit mundet të punësoheshin gjithashtu në mësimdhënie, asistencë dhe shërbime të mirëmbajtjes me pagesë.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: People with new ideas could distribute programs as freeware&#8239;<a class="ftn" href="#f7">[9]</a>, asking for donations from satisfied users, or selling handholding services.  I have met people who are already working this way successfully.
sq: Njerëzit me ide të reja mund t’i shpërndanin programet si “freeware”&#8239;<a class="ftn" href="#f7">[9]</a>, duke kërkuar dhurime nga përdorues të kënaqur, ose duke shitur shërbime asistence.  Kam takuar persona që punojnë me sukses në këtë mënyrë.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Users with related needs can form users' groups, and pay dues.  A group would contract with programming companies to write programs that the group's members would like to use.
sq: Përdoruesit me nevoja të përafërta mund të krijojnë grupe përdoruesish dhe të paguajnë çfarë nevojitet.  Një grup mund të lidhet me shoqëri programimi për shkrim programesh të cilat anëtarët e grupit do të donin t’i përdornin.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: All sorts of development can be funded with a Software Tax:
sq: Me një Taksë Software-i mund të financoheshin krejt llojet e programimeve:

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: Suppose everyone who buys a computer has to pay x percent of the price as a software tax.  The government gives this to an agency like the NSF to spend on software development.
sq: Le të hamendësojmë që gjithkush që blen një kompjuter të paguante x përqind të çmimit si një taksë për software-in.  Qeveria ia jep këtë një agjencie si NSF për ta shpenzuar për zhvillim software-i.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: But if the computer buyer makes a donation to software development himself, he can take a credit against the tax.  He can donate to the project of his own choosing&mdash;often, chosen because he hopes to use the results when it is done.  He can take a credit for any amount of donation up to the total tax he had to pay.
sq: Por nëse blerësi i kompjuterit bën vetë një dhurim për zhvillim software-i, mund t’i jepet një lehtësim te taksa.  Mund ta bëjë dhurimin te projekti që dëshiron&mdash;zgjedhur, shpesh, ngaqë shpreson të përdorë përfundimet, kur të mbarojë zhvillimi.  Mund të lehtësohet me çfarëdo sasie, deri në shumën gjithsej që i duhej të paguante për taksën.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The total tax rate could be decided by a vote of the payers of the tax, weighted according to the amount they will be taxed on.
sq: Përqindja gjithsej e taksës do të duhej të vendosej përmes votës së paguesve të taksës, peshuar në përputhje me sasinë mbi të cilën do të vendoset taksa.

note: type: Content of: <div><dl><dd><p>
en: The consequences:
sq: Pasojat:

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: The computer-using community supports software development.
sq: Bashkësia e përdorimit të kompjuterave mbështet zhvillimin e software-it.

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: This community decides what level of support is needed.
sq: Kjo bashkësi vendos se çfarë shkalle mbështetje lypset.

note: type: Content of: <div><dl><dd><ul><li>
en: Users who care which projects their share is spent on can choose this for themselves.
sq: Përdoruesve që u intereson se në cilët projekte shpenzohet paraja e tyre, mund ta zgjedhin vetë këtë.

note: type: Content of: <div><p>
en: In the long run, making programs free is a step toward the postscarcity world, where nobody will have to work very hard just to make a living.  People will be free to devote themselves to activities that are fun, such as programming, after spending the necessary ten hours a week on required tasks such as legislation, family counseling, robot repair and asteroid prospecting.  There will be no need to be able to make a living from programming.
sq: Parë në perspektivë, t’i bësh programet të lirë është një hap më tej drejt botës post-skarcitet, në të cilën askujt s’do t’i duhet të punojë shumë, vetëm sa për të siguruar jetesën.  Njerëzit do të jenë të lirë t’i kushtohen veprimtarive që janë zbavitëse, të tilla si programimi, pasi të harxhojnë dhjetë orët e nevojshme në javë në punë të domosdoshme si ligjvënie, këshillim familjesh, riparim robotësh dhe eksplorim asteroidesh.  S’do të ketë nevojë të jesh në gjendje të sigurosh jetesën nga programimi.

note: type: Content of: <div><p>
en: We have already greatly reduced the amount of work that the whole society must do for its actual productivity, but only a little of this has translated itself into leisure for workers because much nonproductive activity is required to accompany productive activity.  The main causes of this are bureaucracy and isometric struggles against competition.  Free software will greatly reduce these drains in the area of software production.  We must do this, in order for technical gains in productivity to translate into less work for us.
sq: Ne tashmë e kemi zvogëluar fort vëllimin e punës që do t’i duhej të kryente shoqërisë, si e tërë, për prodhimtarinë e saj të tanishme, por vetëm pak nga kjo është pasqyruar si lehtësim për punonjësit, ngaqë veprimtarinë prodhuese e shoqëron shumë veprimtari joprodhuese.  Shkaqet kryesore të kësaj janë burokracia dhe betejat e paprera kundër konkurrencës.  Software-i i lirë do t’i zvogëlojë mjaft këto rrjedhje në fushën e prodhimit të software-it. Duhet ta bëjmë këtë, me qëllim që përfitimet teknike në prodhimtari të pasqyrohen si më pak punë për ne.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Footnotes
sq: Poshtëshënime

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: The wording here was careless.  The intention was that nobody would have to pay for <b>permission</b> to use the GNU system.  But the words don't make this clear, and people often interpret them as saying that copies of GNU should always be distributed at little or no charge.  That was never the intent; later on, the manifesto mentions the possibility of companies providing the service of distribution for a profit.  Subsequently I have learned to distinguish carefully between &ldquo;free&rdquo; in the sense of freedom and &ldquo;free&rdquo; in the sense of price.  Free software is software that users have the freedom to distribute and change.  Some users may obtain copies at no charge, while others pay to obtain copies&mdash;and if the funds help support improving the software, so much the better.  The important thing is that everyone who has a copy has the freedom to cooperate with others in using it.
sq: Shprehja këtu qe e pakujdesshme.  Ideja qe që askujt s’do t’i duhej të paguante për <b>leje</b> për të përdorur sistemin GNU.  Por fjalët nuk e bëjnë të qartë këtë dhe njerëzit shpesh e interpretojnë si të thuhej që kopjet e GNU-së do të duhej të shpërndaheshin përherë ose pa pagesë, ose me shumë pak.  Ky s’ka qenë kurrë mendimi ynë; më poshtë, manifesti përmend mundësinë e ekzistencës së shoqërive që ofrojnë, për fitim, shërbimin e shpërndarjes.  Më pas mësova të bëj me kujdes dallimin mes “të lirës” në kuptimin e lirisë dhe “të lirës” në kuptimin e çmimit.  <em>Software</em> i lirë është software-i të cilin përdoruesit janë të lirë ta shpërndajnë dhe ndryshojnë.  Disa përdorues mund të marrin kopje të tij pa pagesë, ndërkohë që të tjerë paguajnë për të pasur kopjet&mdash;dhe nëse fondet ndihmojnë për mbështetjen e përmirësimeve të software-it, aq më mirë.  E rëndësishme është që gjithkush që ka një kopje, është i lirë të bashkëpunojë me të tjerët gjatë përdorimit të saj.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: The expression &ldquo;give away&rdquo; is another indication that I had not yet clearly separated the issue of price from that of freedom.  We now recommend avoiding this expression when talking about free software.  See &ldquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#GiveAwaySoftware">Confusing Words and Phrases</a>&rdquo; for more explanation.
sq: Shprehja “jap” është një tjetër tregues që ende s’e kisha ndarë qartë çështjen e çmimit nga ajo e lirisë.  Tani ne këshillojmë të shmanget kjo shprehje, kur flitet për <em>software</em> të lirë.  Për më tepër shpjegime, shihni <a href="/philosophy/words-to-avoid.html#GiveAwaySoftware"> <q>Fjalë dhe Fjali Që të Ngatërrojnë</q></a>.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: This is another place I failed to distinguish carefully between the two different meanings of &ldquo;free.&rdquo; The statement as it stands is not false&mdash;you can get copies of GNU software at no charge, from your friends or over the net.  But it does suggest the wrong idea.
sq: Ky është një vend tjetër ku s’arrita të bëj me kujdes dallimin mes dy domethënieve të ndryshme të “së lirës”.  Pohimi, ashtu si është, s’është i rremë&mdash;mund të merrni kopje të software-it GNU pa pagesë, prej miqve apo nga rrjeti.  Por ta shpie mendjen te ideja e gabuar.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Several such companies now exist.
sq: Ekzistojnë disa shoqëri të tilla.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Although it is a charity rather than a company, the Free Software Foundation for 10 years raised most of its funds from its distribution service.  You can <a href="https://shop.fsf.org/">order things from the FSF</a> to support its work.
sq: Free Software Foundation për 10 vjet e grumbulloi shumicën e fondeve të veta nga shërbimi i vet i shpërndarjeve, edhe pse është më tepër një bamirësi, se sa një shoqëri.  Që të përkrahni veprën e tij, mund të <a href="https://shop.fsf.org/">porosisni gjëra prej FSF-së</a>.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: A group of computer companies pooled funds around 1991 to support maintenance of the GNU C Compiler.
sq: Një grup shoqërish kompjuteri mblodhën fonde diku aty nga 1991 në mbështetje të mirëmbajtjes së përpiluesit GNU C Compiler.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: I think I was mistaken in saying that proprietary software was the most common basis for making money in software.  It seems that actually the most common business model was and is development of custom software.  That does not offer the possibility of collecting rents, so the business has to keep doing real work in order to keep getting income.  The custom software business would continue to exist, more or less unchanged, in a free software world.  Therefore, I no longer expect that most paid programmers would earn less in a free software world.
sq: Mendoj se e pata gabim kur thosha se software-i pronësor qe rruga më e rëndomtë për të bërë para nga software-et.  Duket në fakt se modeli më i rëndomtë i biznesit qe dhe mbetet hartimi i software-it të përshtatur.  Kjo s’ofron mundësi vjeljeje rente, kështu që biznesit i duhet të bëjë punë të njëmendtë që të ketë të ardhura. Biznesi i software-it të përshtatur do të vazhdojë të ekzistojë, pak a shumë i pandryshuar, në botën e software-it të lirë.  Kështu që, nuk pres që programuesit më të paguar të fitojnë më pak në botën e software-it të lirë.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: In the 1980s I had not yet realized how confusing it was to speak of &ldquo;the issue&rdquo; of &ldquo;intellectual property.&rdquo; That term is obviously biased; more subtle is the fact that it lumps together various disparate laws which raise very different issues.  Nowadays I urge people to reject the term &ldquo;intellectual property&rdquo; entirely, lest it lead others to suppose that those laws form one coherent issue.  The way to be clear is to discuss patents, copyrights, and trademarks separately.  See <a href="/philosophy/not-ipr.html">further explanation</a> of how this term spreads confusion and bias.
sq: Gjatë viteve ’80 s’e pata kuptuar se sa ngatërruese qe të flitej mbi “çështjen” e “pronësisë intelektuale”.  Ky term është pa dyshim i paragjykuar; gjë më e imët është fakti që ai mbledh në një thes ligje krejt të ndryshëm njëri nga tjetri, që merren me çështje fare të ndryshme.  Sot i ftoj me forcë njerëzit ta hedhin tej termin “pronësi intelektuale” krejtësisht; më e pakta që bën është se i shpie të tjerët të hamendësojnë që këto ligje formojnë një bllok koherent.  Rruga për të qenë të kthjellët është të diskutohet veçmas për patenta, të drejta kopjimi, apo shenja tregtare.  Shihni <a href="/philosophy/not-ipr.html">shpjegimin e mëtejshëm</a> se si ky term përhap ngatërresë dhe njëanshmëri.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Subsequently we learned to distinguish between &ldquo;free software&rdquo; and &ldquo;freeware.&rdquo; The term &ldquo;freeware&rdquo; means software you are free to redistribute, but usually you are not free to study and change the source code, so most of it is not free software.  See &ldquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Freeware">Confusing Words and Phrases</a>&rdquo; for more explanation.
sq: Më vonë mësuam të bëjmë dallimin mes “software-it të lirë” dhe “freeware”-it.  Termi “freeware” do të thotë <em>software</em> që jeni i lirë ta rishpërndani, por zakonisht nuk jeni i lirë ta studioni dhe ndryshoni kodin burim, ndaj shumica e tyre nuk janë <em>software</em> i lirë.  Për më tepër shpjegime, shihni “<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Freeware"> Fjalë dhe Togfjalësha Ngatërrues</a>”.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
sq: Ju lutemi, pyetjet dhe kërkesat e përgjithshme rreth FSF-së &amp; GNU-së dërgojini te <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  Ka gjithashtu <a href="/contact/">mënyra të tjera për t’u lidhur me</a> FSF-në.  Njoftimet për lidhje të dëmtuara dhe ndreqje apo këshilla të tjera mund të dërgohen te <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
sq: Përpiqemi fort dhe bëjmë sa mundemi për të ofruar përkthime me cilësi të mirë dhe të përpikta.  Megjithatë, nuk jemi të përjashtuar nga papërsosuritë. Ju lutemi, komentet dhe këshillat e përgjithshme lidhur me këtë dërgojini te <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p><p>Për të dhëna mbi bashkërendimin dhe parashtrimin e përkthimeve të faqeve tona web, shihni <a href="/server/standards/README.translations.html">README për përkthimet</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: Copyright &copy; 1985, 1993, 2004, 2005, 2007, 2009, 2010, 2015, 2021 Free Software Foundation, Inc.
sq: Të drejta kopjimi &copy; 1985, 1993, 2004, 2005, 2007, 2009, 2010, 2015, 2021 Free Software Foundation, Inc.

note: type: Content of: <div><p>
en: Permission is granted to anyone to make or distribute verbatim copies of this document, in any medium, provided that the copyright notice and permission notice are preserved, and that the distributor grants the recipient permission for further redistribution as permitted by this notice.
sq: Cilitdo i akordohet leja të bëjë ose të shpërndajë kopje fjalë për fjalë të këtij dokumenti, në çfarëdo mediumi, me kusht që shënimi për të drejtat e kopjimit dhe shënimi për lejimin të ruhen dhe që shpërndarësi t’i akordojë marrësit lejen për rishpërndarje të mëtejshme siç lejohet përmes këtij shënimi.

note: type: Content of: <div><p>
en: Modified versions may not be made.
sq: Nuk mund të bëhen versione të modifikuar.

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
sq: U përditësua më:
