why-gnu-linux.html - en to tr translation catalogue (28 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Why GNU/Linux? - GNU Project - Free Software Foundation
tr: Neden GNU/Linux? - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı

note: type: Content of: <div><h2>
en: What's in a Name?
tr: İsim Dediğin Nedir Ki?

note: type: Content of: <div><address>
en: by <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>
tr: yazan <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>

note: type: Content of: <div><p>
en: Names convey meanings; our choice of names determines the meaning of what we say.  An inappropriate name gives people the wrong idea.  A rose by any other name would smell as sweet&mdash;but if you call it a pen, people will be rather disappointed when they try to write with it.  And if you call pens &ldquo;roses,&rdquo; people may not realize what they are good for.  If you call our operating system Linux, that conveys a mistaken idea of the system's origin, history, and purpose.  If you call it <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a>, that conveys (though not in detail) an accurate idea.
tr: İsimler anlamları iletirler; seçtiğimiz isimler, söylediğimiz şeylerin anlamını belirler. Uygun seçilmemiş bir isim, insanlara yanlış bir fikir verir. &ldquo;Gül&rdquo;e &ldquo;Gül&rdquo; demeseydik yine de güzel kokacaktı, ama ona kalem diyecek olursak onunla yazmaya çalışacak insanlar hayal kırıklığına uğrayacaktır. Ayrıca kaleme &ldquo;gül&rdquo; dersek insanlar bunun ne işe yaradığını da anlayamazlar. Dolayısıyla eğer biz de sistemimize Linux diyecek olursak, bu adlandırma sistemin kökeni, geçmişi ve amacı konusunda yanlış bir fikir verir. Ama eğer <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> dediğinizde (ayrıntılı olmasa da) doğru bir fikir verecektir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: To learn more about this issue, you can read our <a href="/gnu/gnu-linux-faq.html">GNU/Linux FAQ</a>, our page on <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">Linux and the GNU System</a>, which gives a history of the GNU/Linux system as it relates to this issue of naming, and our page on <a href="/gnu/gnu-users-never-heard-of-gnu.html">GNU Users Who Have Never Heard of GNU</a>.
tr: Bu konu hakkında daha fazla bilgi edinmek için <a href="/gnu/gnu-linux-faq.html">GNU/Linux SSS</a>, isimlendirme konusunu GNU/Linux sistemi tarihçesiyle ilişkili olarak anlatan <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">Linux ve GNU Projesi</a> yazımızı, ve <a href="/gnu/gnu-users-never-heard-of-gnu.html">GNU'yu Hiç Duymamış GNU Kullanıcıları</a> başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: Does this really matter for our community? Is it important whether people know the system's origin, history, and purpose? Yes&mdash;because people who forget history are often condemned to repeat it.  The Free World that has developed around <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> is not guaranteed to survive; the problems that led us to develop GNU are not completely eradicated, and they threaten to come back.
tr: Peki adlandırma meselesinin topluluğumuz için ne önemi var? İnsanların sistemin kökenini, geçmişini veya amacını bilip bilmemesi önemli mi? Evet, önemli. Çünkü geçmişi unutan insanlar onu tekrar etmeye mahkumdur. <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> etrafında gelişen Özgür Dünya güvende değil; bizi GNU’yu geliştirmeye iten sorunlar tamamen ortadan kalkmadı. Üstelik bunların tekrar ortaya çıkma tehlikesi var.

note: type: Content of: <div><p>
en: When I explain why it's appropriate to call the operating system GNU/Linux rather than Linux, people sometimes respond this way:
tr: Neden bu işletim sistemine Linux yerine GNU/Linux demenin doğru olduğunu açıkladığım zaman insanlar bazen şu cevabı veriyor:

note: type: Content of: <div><blockquote><p>
en: <em> Granted that the GNU Project deserves credit for this work, is it really worth a fuss when people don't give credit? Isn't the important thing that the job was done, not who did it? You ought to relax, take pride in the job well done, and not worry about the credit.  </em>
tr: <em>Varsayalım ki GNU Projesinin bu iş için takdir edilmesi gerekiyor. Peki ama insanlar takdir etmediğinde cidden sızlanmaya değer mi? Asıl önemli olan işin yapılmış olması mı, yoksa kimin yaptığı mı? Sakin olmalı ve işinizi doğru yaptığınız için gurur duymalısınız. Emeğinizin takdir edilip edilmemesini de dert etmemelisiniz.</em>

note: type: Content of: <div><p>
en: This would be wise advice, if only the situation were like that&mdash;if the job were done and it were time to relax.  If only that were true! But challenges abound, and this is no time to take the future for granted.  Our community's strength rests on commitment to freedom and cooperation.  Using the name <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> is a way for people to remind themselves and inform others of these goals.
tr: Bu akıllıca bir öğüt olurdu. Tabii şayet durum sizin dediğiniz gibi olsaydı... Yani şayet iş bitmiş, sıra dinlenmeye gelmiş olsaydı... Keşke böyle olsaydı! Ama tehditler bir yığın. Üstelik vakit gelecekten emin olma vakti değil. Topluluğumuzun gücü kendini özgürlüğe ve işbirliğine adamış olmasından geliyor. <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> adını kullanmak, insanların bu idealleri hatırlayıp başkalarını da bilgilendirmeleri için bir yoldur.

note: type: Content of: <div><p>
en: It is possible to write good free software without thinking of GNU; much good work has been done in the name of Linux also.  But the term &ldquo;Linux&rdquo; has been associated ever since it was first coined with a philosophy that does not make a commitment to the freedom to cooperate.  As the name is increasingly used by business, we will have even more trouble making it connect with community spirit.
tr: GNU’suz da iyi bir özgür yazılım üretmek mümkün; Linux adına da pek çok iyi işler yapıldı. Ama &ldquo;Linux&rdquo; terimi, isim olarak ortaya çıktığından beri işbirliği yapma özgürlüğüne adanmamış bir felsefeye sahip. Linux ismi, iş dünyası tarafından giderek artan düzeyde kullanıldıkça, onu topluluk ruhuyla bağdaştırmakta daha da büyük sorunlar yaşayacağız.

note: type: Content of: <div><p>
en: A great challenge to the future of free software comes from the tendency of the &ldquo;Linux&rdquo; distribution companies to add nonfree software to <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> in the name of convenience and power.  All the major commercial distribution developers do this; none limits itself to free software.  Most of them do not clearly identify the nonfree packages in their distributions.  Many even develop nonfree software and add it to the system.  Some outrageously advertise &ldquo;Linux&rdquo; systems that are &ldquo;licensed per seat,&rdquo; which give the user as much freedom as Microsoft Windows.
tr: Özgür yazılımın geleceğine karşı önemli bir tehdit; &ldquo;Linux&rdquo; dağıtımları hazırlayan şirketlerin, rahatlık ve güç kazandırdığı bahanesiyle özgür olmayan yazılımları <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a>'a ekleme eğilimleridir. Bütün büyük ticari dağıtımların geliştiricileri böyle davranıyor. Hiçbiri bütünüyle özgür bir dağıtım üretmiyor. Bir çoğu, dağıtımlarındaki özgür olmayan paketleri açıkça belirtmiyor da. Hatta çoğu, özgür olmayan yazılımlar geliştirip bunları sisteme ekliyor. Kimi ise çirkin bir şekilde, kullanıcısına Microsoft Windows'un verdiğinden daha fazla özgürlük vermeyen, &ldquo;kullanıcı başına lisanslanmış&rdquo; &ldquo;Linux&rdquo; sistemlerinin reklamını yapıyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: People try to justify adding nonfree software in the name of the &ldquo;popularity of Linux&rdquo;&mdash;in effect, valuing popularity above freedom.  Sometimes this is openly admitted.  For instance, Wired Magazine said that Robert McMillan, editor of Linux Magazine, &ldquo;feels that the move toward open source software should be fueled by technical, rather than political, decisions.&rdquo; And Caldera's <abbr title="Chief Executive Officer">CEO</abbr> openly urged users to <a href="https://www.zdnet.com/article/stallman-love-is-not-free/">drop the goal of freedom and work instead for the &ldquo;popularity of Linux&rdquo;</a>.
tr: İnsanlar özgür olmayan yazılımların eklenmesini, &ldquo;Linux'un yaygınlık kazanacağını&rdquo; bahane ederek haklı çıkarmaya çalışıyor. Böyle diyerek aslında popülerliği özgürlüğün üzerinde tutuyorlar. Bazen de bunu açıkça itiraf ediyorlar. Mesela Wired Magazine; Robert McMillan'ın (Linux Magazine editörü) açık kaynaklı yazılımların politik kararlardan değil, teknik kararlardan güç alması gerektiğini düşündüğünü söylüyor. Ayrıca Caldera’nın <abbr title="Chief Executive Officer">CEO</abbr>'su kullanıcıları açık açık <a href="https://www.zdnet.com/article/stallman-love-is-not-free/">özgürlük gayelerini bir kenara bırakıp &ldquo;Linux'un popülerliği&rdquo; için çalışmaya</a> teşvik ediyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: Adding nonfree software to the <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> system may increase the popularity, if by popularity we mean the number of people using some of <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> in combination with nonfree software.  But at the same time, it implicitly encourages the community to accept nonfree software as a good thing, and forget the goal of freedom.  It is not good to drive faster if you can't stay on the road.
tr: Eğer popülerlikten kastımız, özgür olmayan yazılımlar içeren herhangi bir <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> dağıtımını kullanan insanların sayısı ise, <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> sistemlerine özgür olmayan yazılımlar eklemek belki popülerliği artıracaktır. Ancak aynı zamanda bu durum alttan alta, topluluğun, özgür olmayan yazılımları sanki iyi bir şeymiş gibi görmelerini de teşvik etmektedir. Eğer arabayı yolda tutmayı beceremiyorsanız, hızlı sürmenizin ne anlamı var?

note: type: Content of: <div><p>
en: When the nonfree &ldquo;add-on&rdquo; is a library or programming tool, it can become a trap for free software developers.  When they write free software that depends on the nonfree package, their software cannot be part of a completely free system.  Motif and Qt trapped large amounts of free software in this way in the past, creating problems whose solutions took years.  Motif remained somewhat of a problem until it became obsolete and was no longer used.  Later, Sun's nonfree Java implementation had a similar effect: the <a href="/philosophy/java-trap.html">Java Trap</a>, fortunately now mostly corrected.
tr: Özgür olmayan &ldquo;eklenti&rdquo; bir kitaplık ya da programlama aracı olduğunda, özgür yazılım geliştiricileri için bir tuzağa dönüşebilir bu durum. Yazılım geliştiricileri, özgür olmayan bir pakete bağımlılık duyan bir özgür yazılım geliştirdiklerinde, bu yazılım tam anlamıyla özgür bir sistemin parçası olamayacaktır. Motif ve Qt geçmişte pek çok özgür yazılımı bu yolla tuzağa düşürdü ve bu durum, çözümü yıllar süren sorunlar doğurdu. Motif, modası geçip, kullanılmaz olana kadar bir sorun olmaya devam etti. Sun'ın özgür olmayan Java uygulaması da benzer bir etki yaratmıştı: <a href="/philosophy/java-trap.html">Java Kapanı</a>, neyse ki şimdi bu durum çoğunlukla düzeldi.

note: type: Content of: <div><p>
en: If our community keeps moving in this direction, it could redirect the future of <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> into a mosaic of free and nonfree components.  Five years from now, we will surely still have plenty of free software; but if we are not careful, it will hardly be usable without the nonfree software that users expect to find with it.  If this happens, our campaign for freedom will have failed.
tr: Eğer topluluğumuz bu yolda ilerlemeye devam ederse, bu durum <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a>'un geleceğini özgür ve özgür olmayan bileşenlerden oluşmuş bir mozaiğe dönüştürebilir. Bundan beş yıl sonra eminiz ki hâlâ pek çok özgür yazılımımız olacak, ama eğer dikkatli olmazsak, sistemimiz, kullanıcıların bulmayı umduğu özgür olmayan yazılımlar olmaksızın pek kullanışlı olmayacak. Bu gerçekleşirse özgürlük çabalarımız başarısızlığa uğramış demektir.

note: type: Content of: <div><p>
en: If releasing free alternatives were simply a matter of programming, solving future problems might become easier as our community's development resources increase.  But we face obstacles that threaten to make this harder: laws that prohibit free software.  As software patents mount up, and as laws like the <abbr title="Digital Millennium Copyright Act">DMCA</abbr> are used to prohibit the development of free software for important jobs such as viewing a DVD or listening to a RealAudio stream, we will find ourselves with no clear way to fight the patented and secret data formats except to <strong>reject the nonfree programs that use them</strong>.
tr: Eğer özgür alternatifler yayınlamak sadece bir programlama meselesi olsaydı, topluluğumuzun geliştirme kaynakları arttıkça gelecekteki problemleri çözmek daha kolaylaşabilirdi. Ama biz bu işi zorlaştıran tehditlerle karşı karşıyayız: Özgür yazılımı yasaklayan kanunlar. Yazılım patentleri çoğaldıkça ve <abbr title="Digital Millennium Copyright Act">DMCA</abbr> benzeri kanunlar, DVD izlemek veya RealAudio yayınlarını dinlemek gibi önemli işler için yapılmış özgür yazılımların geliştirilmesini yasaklamak amacıyla kullanıldıkça, patentli ve saklı veri biçimlerine karşı mücadele etmek için <strong>bunları kullanan özgür olmayan yazılımları reddetmekten</strong> başka bir yolumuz kalmayacak.

note: type: Content of: <div><p>
en: Meeting these challenges will require many different kinds of effort.  But what we need above all, to confront any kind of challenge, is to remember the goal of freedom to cooperate.  We can't expect a mere desire for powerful, reliable software to motivate people to make great efforts.  We need the kind of determination that people have when they fight for their freedom and their community&mdash;determination to keep on for years and not give up.
tr: Bu tehditlere cevap verebilmek için pek çok farklı mücadele şekli geliştirmek gerekiyor. Ama bir tehdidi boşa çıkarmak için ihtiyacımız olan şey, her şeyden önce, işbirliği yapma özgürlüğü gayemizi hatırlamaktır. Sırf güçlü, güvenilir yazılımlar üretme arzusunun insanları büyük çabalar sarfetmeye teşvik etmesini bekleyemeyiz. Kendilerinin ve topluluklarının özgürlüğü için savaşan, bunu yıllarca sürdürüp yılmayan insanların kararlılığına ihtiyacımız var.

note: type: Content of: <div><p>
en: In our community, this goal and this determination emanate mainly from the GNU Project.  We're the ones who talk about freedom and community as something to stand firm for; the organizations that speak of &ldquo;Linux&rdquo; normally don't say this.  The magazines about &ldquo;Linux&rdquo; are typically full of ads for nonfree software; the companies that package &ldquo;Linux&rdquo; add nonfree software to the system; other companies &ldquo;support Linux&rdquo; by developing nonfree applications to run on GNU/Linux; the user groups for &ldquo;Linux&rdquo; typically invite salesman to present those applications.  The main place people in our community are likely to come across the idea of freedom and determination is in the GNU Project.
tr: Bizim topluluğumuzda bu amaç ve kararlılık asıl olarak GNU Projesi’nden kaynaklanıyor. Özgürlükten ve topluluktan, arkasında dimdik durulacak şeyler olarak bahsedenler bizleriz, &ldquo;Linux&rdquo;tan bahseden kuruluşlar bunlara pek değinmez. &ldquo;Linux&rdquo; ile ilgili dergiler genellikle özgür olmayan yazılımların reklamlarıyla doludur. &ldquo;Linux&rdquo;u paketleyen şirketler sisteme özgür olmayan yazılımlar ekliyor; başka şirketler özgür olmayan yazılımlar vasıtasıyla &ldquo;Linux'u destekliyor&rdquo;; &ldquo;Linux&rdquo; kullanıcı grupları ise bahsi geçen bu yazılımları tanıtmaları için satıcıları davet ediyor. Dolayısıyla topluluğumuzdaki insanların, özgürlük ve kararlılık idealleriyle buluştukları başlıca mekan GNU Projesi'dir.

note: type: Content of: <div><p>
en: But when people come across it, will they feel it relates to them?
tr: Peki insanlar bu ideallerle buluştuklarında, bu ideallerin kendileriyle bağlantısını hissedebilecekler mi?

note: type: Content of: <div><p>
en: People who know they are using a system that came out of the GNU Project can see a direct relationship between themselves and GNU.  They won't automatically agree with our philosophy, but at least they will see a reason to think seriously about it.  In contrast, people who consider themselves &ldquo;Linux users,&rdquo; and believe that the GNU Project &ldquo;developed tools which proved to be useful in Linux,&rdquo; typically perceive only an indirect relationship between GNU and themselves.  They may just ignore the GNU philosophy when they come across it.
tr: GNU Projesi’nden çıkan bir sistem kullandıklarını bilen insanlar kendileri ile GNU arasında doğrudan bir bağlantı görebilirler. Bizim felsefemizi bir çırpıda kabul etmeseler de en azından bunun hakkında ciddi ciddi düşünmek için bir neden göreceklerdir. Kendilerini &ldquo;Linux kullanıcıları&rdquo; olarak gören ve GNU Projesi’nin &ldquo;Linux için kullanışlı olduğu kanıtlanmış araçlar geliştirdiğine&rdquo; inanan kişiler kendileri ile GNU arasında sadece dolaylı bir ilişki kurabilirler. GNU felsefesiyle karşı karşıya geldiklerinde de bu felsefeyi göz ardı etmeleri muhtemeldir.

note: type: Content of: <div><p>
en: The GNU Project is idealistic, and anyone encouraging idealism today faces a great obstacle: the prevailing ideology encourages people to dismiss idealism as &ldquo;impractical.&rdquo; Our idealism has been extremely practical: it is the reason we have a free <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> operating system.  People who love this system ought to know that it is our idealism made real.
tr: GNU Projesi idealisttir ve bugün kim idealizmi savunsa büyük bir engelle karşılaşır. Bu engel; hakim ideolojinin, insanları idealizmi &ldquo;kullanışsız&rdquo; bulup göz ardı etmeye teşvik etmesidir. Halbuki bizim idealizmimiz oldukça kullanışlıdır: özgür bir <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> işletim sistemimizin var olmasının nedeni de budur aslında. Bu sistemi seven insanlar bunun bizim idealizmimiz sayesinde gerçekleştiğini bilirler.

note: type: Content of: <div><p>
en: If &ldquo;the job&rdquo; really were done, if there were nothing at stake except credit, perhaps it would be wiser to let the matter drop.  But we are not in that position.  To inspire people to do the work that needs to be done, we need to be recognized for what we have already done.  Please help us, by calling the operating system <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a>.
tr: Eğer &ldquo;görev&rdquo; gerçekten tamamlanabilmiş olsaydı, emeğimizin takdir edilmesi dışında bir mesele olmasaydı belki bu konuyu boşverebilirdik. Ama bu durumda değiliz. İnsanları yapılacak işleri yapmaya yüreklendirmek için şimdiye kadar yaptıklarımızın takdir edilmesi gerekiyor. Lütfen işletim sistemini <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux</a> olarak adlandırarak bize yardımcı olun.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: This essay is published in <a href="https://shop.fsf.org/product/free-software-free-society/"><cite>Free Software, Free Society: The Selected Essays of Richard M. Stallman</cite></a>.
tr: Bu yazı <a href="https://shop.fsf.org/product/free-software-free-society/"><cite>Özgür Yazılım, Özgür Toplum: Richard M. Stallman'ın Seçilmiş Yazıları</cite></a> kitabında yayınlanmıştır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
tr: Lütfen FSF ve GNU ile ilgili sorularınızı <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a> adresine iletin. FSF ile iletişim kurmanın <a href="/contact/">başka yolları</a> da vardır. Lütfen çalışmayan bağlantıları ve başka düzeltmeleri veya önerilerinizi <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine gönderin.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
tr: Çevirilerimizde bulmuş olabileceğiniz hataları, aklınızdaki soru ve önerilerinizi lütfen <a href="mailto:web-translators@gnu.org">bize&nbsp;bildirin</a>.</p><p>Bu yazının çeviri düzenlemesi ve sunuşu ile ilgili bilgi için lütfen <a href="/server/standards/README.translations.html">Çeviriler BENİOKU</a> sayfasına bakın. Bu sayfanın ve diğer tüm sayfaların Türkçe çevirileri gönüllüler tarafından yapılmaktadır; Türkçe niteliği yüksek bir <a href="/home.html">www.gnu.org</a> için bize yardımcı olmak istiyorsanız, <a href="https://savannah.gnu.org/projects/www-tr">çalışma&nbsp;sayfamızı</a> ziyaret edebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
tr: Bu sayfa <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.tr">Creative Commons Alıntı-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı</a> altında lisanslanmıştır.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
tr: <p><strong>Çeviriye katkıda bulunanlar:</strong></p>
    <ul>
    <li> T. E. Kalaycı, 2019.</li>
    <li><a href="http://www.pittle.org/">Ali Servet Dönmez</a> <a href="mailto:asd@pittle.org">&lt;asd@pittle.org&gt;</a>, 2008, 2009.</li>
    <li>Hale Acun <a href="mailto:halesss@yahoo.com">&lt;halesss@yahoo.com&gt;</a>, 2007.</li>
    <li>Fırat Özgül <a href="mailto:ozgulfirat@gmail.com">&lt;ozgulfirat@gmail.com&gt;</a>, 2008.</li>
    </ul>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
tr: Son Güncelleme:
