# Polish translation of http://www.gnu.org/philosophy/free-doc.html
# Copyright (C) 2001, 2002, 2004, 2010, 2011, 2012, 2014, 2016 Free Software Foundation, Inc.
# This file is distributed under the same license as the gnu.org article.
# Wojciech Kotwica <wkotwica@post.pl>, 2001, 2002, 2004.
# Jan Owoc <jsowoc AT gmail.com>, 2010, 2011, 2012, 2014, 2016, 2021.
# Sept 2021: unfuzzify (T. Godefroy).
msgid ""
msgstr ""
"Project-Id-Version: free-doc.html\n"
"POT-Creation-Date: 2021-09-05 08:25+0000\n"
"PO-Revision-Date: 2021-03-19 16:18-0600\n"
"Last-Translator: Jan Owoc <jsowoc AT gmail.com>\n"
"Language-Team: Polish <www-pl-trans@gnu.org>\n"
"Language: pl\n"
"MIME-Version: 1.0\n"
"Content-Type: text/plain; charset=UTF-8\n"
"Content-Transfer-Encoding: 8bit\n"
"Plural-Forms: nplurals=3; plural=(n==1 ? 0 : n%10>=2 && n%10<=4 && (n%100<10 "
"|| n%100>=20) ? 1 : 2);\n"
"X-Generator: Virtaal 1.0.0-beta1\n"

#. type: Content of: <title>
msgid ""
"Why Free Software Needs Free Documentation - GNU Project - Free Software "
"Foundation"
msgstr ""
"Dlaczego wolne oprogramowanie potrzebuje wolnej dokumentacji - Projekt GNU - "
"Free Software Foundation"

#. type: Content of: <div><h2>
msgid "Why Free Software Needs Free Documentation"
msgstr "Dlaczego wolne oprogramowanie potrzebuje wolnej dokumentacji"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The biggest deficiency in free operating systems is not in the "
"software&mdash;it is the lack of good free manuals that we can include in "
"these systems.  Many of our most important programs do not come with full "
"manuals.  Documentation is an essential part of any software package; when "
"an important free software package does not come with a free manual, that is "
"a major gap.  We have many such gaps today."
msgstr ""
"Największą słabością wolnych systemów operacyjnych jest brak dobrych wolnych "
"podręczników, które moglibyśmy dołączać do&nbsp;systemów. Wiele z&nbsp;"
"naszych najważniejszych programów nie jest dostarczanych z&nbsp;pełnymi "
"podręcznikami. Dokumentacja jest kluczową częścią każdego pakietu "
"programowego &mdash; gdy ważny pakiet wolnego programowania nie jest "
"dostarczany z&nbsp;wolnym podręcznikiem, jest to istotna luka. Mamy teraz "
"wiele takich luk."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Once upon a time, many years ago, I thought I would learn Perl.  I got a "
"copy of a free manual, but I found it hard to read.  When I asked Perl users "
"about alternatives, they told me that there were better introductory "
"manuals&mdash;but those were not free (not freedom-respecting)."
msgstr ""
"Pewnego razu, wiele lat temu, pomyślałem sobie, że&nbsp;nauczyłbym się "
"Perla. Miałem egzemplarz wolnego podręcznika, ale&nbsp;okazał się ciężki "
"w&nbsp;czytaniu. Kiedy spytałem użytkowników Perla o alternatywy, "
"powiedzieli, że&nbsp;są lepsze podręczniki wprowadzające, ale&nbsp;te nie są "
"wolne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Why was this? The authors of the good manuals had written them for O'Reilly "
"Associates, which published them with restrictive terms&mdash;no copying, no "
"modification, source files not available&mdash;which made them nonfree, thus "
"excluded them from the Free World."
msgstr ""
"Dlaczego tak się działo? Autorzy dobrych podręczników napisali je dla "
"wydawnictwa O'Reilly Associates, które opublikowało je na&nbsp;"
"restrykcyjnych warunkach. Żadnego kopiowania, modyfikacji, brak dostępnych "
"plików źródłowych, co wyłączyło te podręczniki ze wspólnoty wolnego "
"oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"That wasn't the first time this sort of thing has happened, and (to our "
"community's great loss) it was far from the last.  Proprietary manual "
"publishers have enticed a great many authors to restrict their manuals since "
"then.  Many times I have heard a GNU user eagerly tell me about a manual "
"that he is writing, with which he expects to help the GNU Project&mdash;and "
"then had my hopes dashed, as he proceeded to explain that he had signed a "
"contract with a publisher that would restrict it so that we cannot use it."
msgstr ""
"To nie pierwszy raz, kiedy zdarzyło się coś podobnego, i&nbsp;(ku wielkiej "
"stracie naszej społeczności) z&nbsp;pewnością nie ostatni. Komercyjni "
"wydawcy podręczników zachęcili bardzo wielu autorów, by ci ograniczyli "
"dostęp do&nbsp;napisanych przez siebie podręczników. Wielokrotnie słuchałem "
"użytkownika GNU entuzjastycznie opowiadającego mi o pisanym przez siebie "
"podręczniku, dzięki któremu spodziewa się wspomóc projekt GNU. A&nbsp;potem "
"moje nadzieje gasły, w&nbsp;miarę jak dochodził do&nbsp;wyjaśnień, że&nbsp;"
"podpisał umowę z&nbsp;wydawcą, ograniczającą książkę tak, że&nbsp;nie "
"będziemy mogli z&nbsp;niej korzystać."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Given that writing good English is a rare skill among programmers, we can "
"ill afford to lose manuals this way."
msgstr ""
"Wiedząc, że&nbsp;pisanie dobrą angielszczyzną jest rzadką umiejętnością "
"wśród programistów, nie możemy sobie pozwolić na&nbsp;tracenie podręczników "
"w&nbsp;ten sposób."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"<a href=\"https://defectivebydesign.org/ebooks.html\">Join our mailing list "
"about the dangers of eBooks</a>."
msgstr ""
"<a href=\"https://defectivebydesign.org/ebooks.html\">Zapiszcie się na&nbsp;"
"naszą listę mailową o zagrożeniach ebookami</a>."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Free documentation, like free software, is a matter of freedom, not price.  "
"The problem with these manuals was not that O'Reilly Associates charged a "
"price for printed copies&mdash;that in itself is fine.  (The Free Software "
"Foundation <a href=\"https://shop.fsf.org/category/books/\">sells printed "
"copies</a> of free <a href=\"/doc/doc.html\">GNU manuals</a>, too.)  But GNU "
"manuals are available in source code form, while these manuals are available "
"only on paper.  GNU manuals come with permission to copy and modify; the "
"Perl manuals do not.  These restrictions are the problems."
msgstr ""
"Wolna dokumentacja, tak jak wolne oprogramowanie, jest kwestią wolności, nie "
"ceny. Problemem w&nbsp;przypadku tych podręczników nie było to, że&nbsp;"
"O'Reilly Associates pobierało opłaty za&nbsp;drukowane egzemplarze &mdash; "
"samo w&nbsp;sobie jest to w&nbsp;porządku. (Free Software Foundation również "
"<a href=\"https://shop.fsf.org/category/books/\">sprzedaje drukowane "
"egzemplarze</a> wolnych <a href=\"/doc/doc.html\">podręczników GNU</a>). "
"Jednak&nbsp;podręczniki GNU są dostępne w&nbsp;postaci kodu źródłowego, "
"podczas gdy te dostępne są tylko na&nbsp;papierze. Podręczniki GNU zawierają "
"zezwolenie na&nbsp;kopiowanie i&nbsp;modyfikacje, podręczniki Perla &mdash; "
"nie. Problemem są właśnie te ograniczenia."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The criterion for a free manual is pretty much the same as for free "
"software: it is a matter of giving all users certain freedoms.  "
"Redistribution (including commercial redistribution) must be permitted, so "
"that the manual can accompany every copy of the program, on line or on "
"paper.  Permission for modification is crucial too."
msgstr ""
"Kryterium wolnego podręcznika jest niemal takie samo, jak w&nbsp;przypadku "
"wolnego programu: jest to kwestia przekazania wszystkim użytkownikom pewnych "
"praw, wolności. Musi być dozwolona redystrybucja (łącznie z&nbsp;"
"komercyjną), tak by każdej kopii programu mógł towarzyszyć podręcznik, on-"
"line lub&nbsp;na papierze. Decydujące jest też zezwolenie na&nbsp;zmiany."

#. type: Content of: <div><ul><li>
msgid "<a href=\"/licenses/fdl.html\">The GNU Free Documentation License</a>"
msgstr "<a href=\"/licenses/fdl.html\">Licencja GNU Wolnej Dokumentacji</a>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"As a general rule, I don't believe that it is essential for people to have "
"permission to modify all sorts of articles and books.  The issues for "
"writings are not necessarily the same as those for software.  For example, I "
"don't think you or I are obliged to give permission to modify articles like "
"this one, which describe our actions and our views."
msgstr ""
"Ogólnie, nie uważam, by kluczowe było posiadanie przez innych praw do&nbsp;"
"modyfikacji wszelkiego rodzaju artykułów czy&nbsp;książek. Zagadnienia "
"związane ze słowem pisanym niekoniecznie są takie same jak te, które odnoszą "
"się do&nbsp;programów. Na&nbsp;przykład, nie sądzę, żebyście wy czy&nbsp;ja "
"sam byli zobligowani do&nbsp;udzielania zezwolenia na&nbsp;zmiany w&nbsp;"
"artykułach takich jak ten, które opisują nasze działania i&nbsp;poglądy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But there is a particular reason why the freedom to modify is crucial for "
"documentation for free software.  When people exercise their right to modify "
"the software, and add or change its features, if they are conscientious they "
"will change the manual too&mdash;so they can provide accurate and usable "
"documentation with the modified program.  A manual which forbids programmers "
"from being conscientious and finishing the job, or more precisely requires "
"them to write a new manual from scratch if they change the program, does not "
"fill our community's needs."
msgstr ""
"Istnieje jednak&nbsp;szczególny powód, dla którego wolność modyfikacji "
"dokumentacji wolnego oprogramowania jest kluczowa. Gdy ludzie wykorzystują "
"swoje prawo do&nbsp;modyfikacji programu i&nbsp;dodają czy&nbsp;zmieniają "
"jego możliwości, jeśli są sumienni, to zmienią także podręcznik, w&nbsp;ten "
"sposób zapewniając zmienionemu programowi dokładną i&nbsp;użyteczną "
"dokumentację. Podręcznik zabraniający programistom sumienności w&nbsp;"
"ukończeniu pracy, lub&nbsp;dokładniej: wymagający od&nbsp;nich napisania "
"od&nbsp;zera nowego podręcznika jeśli zmieniają program, nie spełnia potrzeb "
"naszej społeczności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"While a blanket prohibition on modification is unacceptable, some kinds of "
"limits on the method of modification pose no problem.  For example, "
"requirements to preserve the original author's copyright notice, the "
"distribution terms, or the list of authors, are OK.  It is also no problem "
"to require modified versions to include notice that they were modified, even "
"to have entire sections that may not be deleted or changed, as long as these "
"sections deal with nontechnical topics.  (Some GNU manuals have them.)"
msgstr ""
"Choć&nbsp;całościowy zakaz zmian jest nie do&nbsp;przyjęcia, niektóre "
"rodzaje ograniczeń metody modyfikacji nie stwarzają żadnych problemów. "
"Na&nbsp;przykład, wymaganie zachowania oryginalnej informacji o prawach "
"autorskich, warunkach dystrybucji czy&nbsp;listy autorów jest ok. Nie jest "
"też kłopotliwe wymaganie, by zmienione wersje zawierały adnotację o tym, "
"że&nbsp;zostały zmienione, a&nbsp;nawet wskazanie całych sekcji tekstu, "
"które nie mogą być usuwane czy&nbsp;zmieniane, dopóki tylko dotyczą one "
"kwestii nietechnicznych. (Takie sekcje są w&nbsp;niektórych podręcznikach "
"GNU)."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"These kinds of restrictions are not a problem because, as a practical "
"matter, they don't stop the conscientious programmer from adapting the "
"manual to fit the modified program.  In other words, they don't block the "
"free software community from making full use of the manual."
msgstr ""
"Te rodzaje ograniczeń nie są problemem gdyż, z&nbsp;praktycznego punktu "
"widzenia, nie powstrzymują sumiennego programisty przed przystosowaniem "
"podręcznika do&nbsp;zmian w&nbsp;programie. Inaczej mówiąc, nie blokują "
"społeczności wolnego oprogramowania możliwości pełnego wykorzystywania "
"podręcznika."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"However, it must be possible to modify all the <em>technical</em> content of "
"the manual, and then distribute the result through all the usual media, "
"through all the usual channels; otherwise, the restrictions do block the "
"community, the manual is not free, and so we need another manual."
msgstr ""
"Jednakże, musi być możliwa zmiana całości <em>technicznej</em> zawartości "
"podręcznika i&nbsp;późniejsza dystrybucja wyniku wszelkimi zwykłymi "
"środkami, przez wszystkie zwykłe kanały przekazu. W&nbsp;przeciwnym razie, "
"ograniczenia faktycznie blokują społeczność, podręcznik nie jest wolny, "
"a&nbsp;zatem potrzebujemy innego."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Unfortunately, it is often hard to find someone to write another manual when "
"a proprietary manual exists.  The obstacle is that many users think that a "
"proprietary manual is good enough&mdash;so they don't see the need to write "
"a free manual.  They do not see that the free operating system has a gap "
"that needs filling."
msgstr ""
"Niestety, często trudno znaleźć kogoś, kto napisałby inny podręcznik, gdy "
"istnieje już podręcznik prawnie zastrzeżony. Przeszkodę stanowi to, iż wielu "
"użytkowników sądzi, że&nbsp;taki podręcznik jest wystarczająco dobry "
"%emdash; nie widzą więc&nbsp;potrzeby pisania wolnego podręcznika. Nie "
"zauważają, że&nbsp;wolny system operacyjny ma lukę, którą trzeba zapełnić."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Why do users think that proprietary manuals are good enough? Some have not "
"considered the issue.  I hope this article will do something to change that."
msgstr ""
"Dlatego&nbsp;użytkownicy myślą, że&nbsp;podręczniki prawnie zastrzeżone są "
"wystarczająco dobre? Niektórzy z&nbsp;nich się nad&nbsp;tym nie "
"zastanawiali. Mam nadzieję, że&nbsp;ten artykuł zrobi coś, by to zmienić."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Other users consider proprietary manuals acceptable for the same reason so "
"many people consider proprietary software acceptable: they judge in purely "
"practical terms, not using freedom as a criterion.  These people are "
"entitled to their opinions, but since those opinions spring from values "
"which do not include freedom, they are no guide for those of us who do value "
"freedom."
msgstr ""
"Inni uważają, że&nbsp;podręczniki prawnie zastrzeżone są do&nbsp;przyjęcia "
"z&nbsp;tej samej przyczyny, dla której wiele osób akceptuje oprogramowanie "
"prawnie zastrzeżone: osądzają wyłącznie w&nbsp;kategoriach praktycznych, nie "
"stosując wolności jako kryterium. Ci ludzie mają prawo do&nbsp;swoich "
"poglądów, ale&nbsp;ponieważ opinie te wywodzą się z&nbsp;wartości nie "
"obejmujących wolności, nie są wskazaniem dla tych z&nbsp;nas, którzy cenią "
"wolność."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Please spread the word about this issue.  We continue to lose manuals to "
"proprietary publishing.  If we spread the word that proprietary manuals are "
"not sufficient, perhaps the next person who wants to help GNU by writing "
"documentation will realize, before it is too late, that he must above all "
"make it free."
msgstr ""
"Proszę, powiedzcie o tym innym. Nadal tracimy podręczniki na&nbsp;rzecz "
"publikacji prawnie zastrzeżonych. Jeśli nagłośnimy, że&nbsp;takie "
"podręczniki nie są wystarczające, być może kolejna osoba, która zechce pomóc "
"GNU pisząc dokumentację, zda sobie sprawę, zanim nie będzie za&nbsp;późno, "
"że&nbsp;przede wszystkim musi uczynić ją wolną."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"We can also encourage commercial publishers to sell free, copylefted manuals "
"instead of proprietary ones.  One way you can help this is to check the "
"distribution terms of a manual before you buy it, and prefer copylefted "
"manuals to noncopylefted ones."
msgstr ""
"Możemy też zachęcać wydawców komercyjnych do&nbsp;sprzedawania wolnych, "
"opartych na&nbsp;copyleft podręczników zamiast podręczników prawnie "
"zastrzeżonych. Jednym ze sposobów, w&nbsp;jaki możecie pomóc to zrobić, jest "
"sprawdzanie przed kupnem podręcznika warunków jego rozpowszechniania i&nbsp;"
"preferowania podręczników na&nbsp;licencji copyleft."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"[Note: We maintain a <a href=\"/doc/other-free-books.html\">page that lists "
"free books available from other publishers</a>]."
msgstr ""
"[Uwaga: prowadzimy teraz <a href=\"/doc/other-free-books.html\">stronę WWW "
"z&nbsp;listą wolnych książek innych wydawców</a>]."

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't have notes.
#. type: Content of: <div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S NOTES*"
msgstr " "

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href=\"mailto:gnu@gnu.org"
"\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href=\"/contact/\">other ways "
"to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions "
"can be sent to <a href=\"mailto:webmasters@gnu.org\">&lt;webmasters@gnu."
"org&gt;</a>."
msgstr ""
"Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a "
"href=\"mailto:gnu@gnu.org\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu "
"z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href=\"/contact/contact.html"
"\">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;"
"inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="
"\"mailto:web-translators@gnu.org\">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>."

#.  TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph,
#.         replace it with the translation of these two:
#.         We work hard and do our best to provide accurate, good quality
#.         translations.  However, we are not exempt from imperfection.
#.         Please send your comments and general suggestions in this regard
#.         to <a href="mailto:web-translators@gnu.org">
#.         &lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p>
#.         <p>For information on coordinating and contributing translations of
#.         our web pages, see <a
#.         href="/server/standards/README.translations.html">Translations
#.         README</a>. 
#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please see the <a href=\"/server/standards/README.translations.html"
"\">Translations README</a> for information on coordinating and contributing "
"translations of this article."
msgstr ""
"Staramy się, aby&nbsp;tłumaczenia były wierne i&nbsp;wysokiej jakości, "
"ale&nbsp;nie jesteśmy zwolnieni z&nbsp;niedoskonałości. Komentarze odnośnie "
"tłumaczenia polskiego oraz&nbsp;zgłoszenia dotyczące chęci współpracy w&nbsp;"
"tłumaczeniu prosimy kierować na&nbsp;adres <a href=\"mailto:www-pl-trans@gnu."
"org\">www-pl-trans@gnu.org</a>. <br /> Więcej informacji na&nbsp;temat "
"koordynacji oraz&nbsp;zgłaszania propozycji tłumaczeń artykułów znajdziecie "
"na&nbsp;<a href=\"/server/standards/README.translations.html\">stronie "
"tłumaczeń</a>."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "Copyright &copy; 1996, 2019, 2021 Free Software Foundation, Inc."
msgstr "Copyright &copy; 1996, 2019, 2021 Free Software Foundation, Inc."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"This page is licensed under a <a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/\">Creative Commons Attribution-"
"NoDerivatives 4.0 International License</a>."
msgstr ""
"Ta strona jest dostępna na&nbsp;<a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl\">licencji Creative Commons "
"Uznanie autorstwa&nbsp;&ndash; Bez&nbsp;utworów zależnych 4.0 "
"Międzynarodowe</a>."

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits.
#. type: Content of: <div><div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*"
msgstr ""
"Tłumaczenie: Wojciech Kotwica 2001, Jan Owoc 2010, 2012; poprawki: Jan Owoc "
"2011, 2016, Wojciech Kotwica 2002, 2004."

#.  timestamp start 
#. type: Content of: <div><p>
msgid "Updated:"
msgstr "Aktualizowane:"
