free-software-even-more-important.html - en to tr translation catalogue (61 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Free Software Is Even More Important Now - GNU Project - Free Software Foundation
tr: Özgür Yazılım Şimdi Çok Daha Önemli - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı

note: type: Content of: <div><h2>
en: Free Software Is Even More Important Now
tr: Özgür Yazılım Şimdi Çok Daha Önemli

note: type: Content of: <div><address>
en: by <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>
tr: yazan <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>

note: type: Content of: <div><p>
en: Since 1983, the Free Software Movement has campaigned for computer users' freedom&mdash;for users to control the software they use, rather than vice versa.  When a program respects users' freedom and community, we call it &ldquo;free software.&rdquo;
tr: 1983'ten bu yana Özgür Yazılım Hareketi, bilgisayar kullanıcılarının özgürlüğü için kampanya yürütüyor, kullanıcıların, yazılımın denetimine girmemeleri, tam aksine kullandıkları yazılımı denetlemeleri için. Bir program kullanıcıların özgürlüğüne ve topluluğuna saygı duyduğunda ona &ldquo;özgür yazılım&rdquo; diyoruz.

note: type: Content of: <div><p>
en: We also sometimes call it &ldquo;libre software&rdquo; to emphasize that we're talking about liberty, not price.  Some proprietary (nonfree) programs, such as Photoshop, are very expensive; others, such as the Uber app, are available gratis&mdash;but that's a minor detail.  Either way, they give the program's developer power over the users, power that no one should have.
tr: Ayrıca bazen fiyattan değil, özgürlükten bahsettiğimizi vurgulamak için &ldquo;libre software&rdquo; olarak da adlandırıyoruz. Photoshop gibi bazı özel mülk (özgür olmayan) programlar çok pahalıdır; Uber uygulaması gibileri ücretsiz olarak kullanılabilir, ama bu küçük bir ayrıntı. Her iki durumda da bu programlar, geliştiricilerine kullanıcılar üzerinde bir iktidar sağlar, kimsenin sahip olmaması gereken bir iktidar.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: <em>Watch a <a href="https://www.fsf.org/blogs/rms/20140407-geneva-tedx-talk-free-software-free-society/"> 14-min video presentation</a> of these ideas.</em>
tr: <em>Bu fikirlerin <a href="https://www.fsf.org/blogs/rms/20140407-geneva-tedx-talk-free-software-free-society/"> 14 dakikalık bir video sunumunu</a> izleyin.</em>

note: type: Content of: <div><p>
en: Those two nonfree programs have something else in common: they are both <em>malware</em>.  That is, both have functionalities designed to mistreat the user.  Proprietary software nowadays is often malware because <a href="/malware">the developers' power corrupts them</a>.  That directory lists around 650 different malicious functionalities (as of March 2025), but it is surely just the tip of the iceberg.
tr: Bu iki özgür olmayan programın ortak bir yanı var: İkisi de <em>kötücül yazılım</em>. Yani her ikisi de kullanıcıya kötü davranmak üzere tasarlanmış işlevlere sahipler. Günümüzde özel mülk yazılımlar genellikle kötücül yazılımdır çünkü <a href="/malware">geliştiricilerin iktidarı onları yozlaştırır</a>. Bu dizin (Mart 2025 itibarıyla) 650 farklı kötücül işlevi listeliyor ancak bunlar kesinlikle buz dağının görünen kısmıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: With free software, the users control the program, both individually and collectively.  So they control what their computers do (assuming those computers are <a href="/philosophy/loyal-computers.html">loyal</a> and do what the users' programs tell them to do).
tr: Özgür yazılımla kullanıcılar programı hem bireysel hem de toplu olarak denetler. Böylece bilgisayarlarının ne yaptığını denetim altında tutmuş olurlar (bu bilgisayarların <a href="/philosophy/loyal-computers.html">sadık</a> olduğunu varsayarız ve kullanıcıların programları, kendilerinden isteneni yapar).

note: type: Content of: <div><p>
en: With proprietary software, the program controls the users, and some other entity (the developer or &ldquo;owner&rdquo;) controls the program.  So the proprietary program gives its developer power over its users.  That is unjust in itself; moreover, it tempts the developer to mistreat the users in other ways.
tr: Özel mülk yazılımda program kullanıcıları denetler ve diğer bazı kişiler de (geliştirici veya &ldquo;sahibi&rdquo;) programı denetler. Dolayısıyla özel mülk program, geliştiriciye kullanıcıları üzerinde bir iktidar sağlar. Bu özünde haksızlıktır; üstelik geliştiriciyi kullanıcılara başka şekillerde kötü davranmaya teşvik eder.

note: type: Content of: <div><p>
en: Even when proprietary software isn't downright malicious, its developers have an incentive to make it <a href="https://observer.com/2016/06/how-technology-hijacks-peoples-minds%E2%80%8A-%E2%80%8Afrom-a-magician-and-googles-design-ethicist/"> addictive, controlling and manipulative</a>.  You can say, as does the author of that article, that the developers have an ethical obligation not to do that, but generally they follow their interests.  If you want this not to happen, make sure the program is controlled by its users.
tr: Özel mülk yazılımlar tamamen düpedüz kötü niyetli olmasa bile geliştiricilerin <a href="https://observer.com/2016/06/how-technology-hijacks-peoples-minds%E2%80%8A-%E2%80%8Afrom-a-magician-and-googles-design-ethicist/"> onu bağımlılık yapan, denetleyen ve manipülatif</a> bir biçime getirmesine yönelik özendiricidir. Bu makalenin yazarının da dediği gibi geliştiricilerin bunu yapmama konusunda etik bir yükümlülüğü olduğunu söyleyebilirsiniz, ancak genel olarak çıkarlarını takip ederler. Bunun olmamasını istiyorsanız programın, kullanıcıların denetiminde olduğundan emin olun.

note: type: Content of: <div><p>
en: Freedom means having control over your own life.  If you use a program to carry out activities in your life, your freedom depends on your having control over the program.  You deserve to have control over the programs you use, and all the more so when you use them for something important in your life.
tr: Özgürlük, kendi yaşamınız üzerinde denetim sahibi olmak demektir. Hayatınızdaki faaliyetleri yürütmek için bir program kullanıyorsanız özgürlüğünüz programı denetlemenize bağlıdır. Kullandığınız programlar üzerinde denetim sahibi olmayı ve hayatınız için önemli olan bir şeyi kullandığınızda daha fazlasını hak ediyorsunuz.

note: type: Content of: <div><p>
en: Users' control over the program requires four <a href="/philosophy/free-sw.html">essential freedoms</a>.
tr: Kullanıcıların program üzerindeki denetimi, dört <a href="/philosophy/free-sw.html">temel özgürlük</a> gerektirir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: (0) The freedom to run the program as you wish, for whatever purpose.
tr: (0) Herhangi bir amaç için programı istediğiniz gibi çalıştırma özgürlüğü.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: (1) The freedom to study the program's &ldquo;source code,&rdquo; and change it, so the program does your computing as you wish.  Programs are written by programmers in a programming language&mdash;like English combined with algebra&mdash;and that form of the program is the &ldquo;source code.&rdquo; Anyone who knows programming, and has the program in source code form, can read the source code, understand its functioning, and change it too.  When all you get is the executable form, a series of numbers that are efficient for the computer to run but extremely hard for a human being to understand, understanding and changing the program in that form are forbiddingly hard.
tr: (1) Programın &ldquo;kaynak kodunu&rdquo; inceleme ve değiştirme özgürlüğü, böylece program hesaplamayı sizin istediğiniz gibi yapar. Programlar, programcılar tarafından (cebir ile birleştirilen İngilizce gibi) bir programlama dilinde yazılır ve programın bu şekli &ldquo;kaynak kod&rdquo;dur. Programlamayı bilen ve programın kaynak koduna sahip olan herkes kaynak kodunu okuyabilir, çalışmasını anlayabilir ve hatta değiştirebilir. Elinizdeki tek şey çalıştırılabilir biçim, bir dizi sayı olduğunda, her ne kadar bu biçim bilgisayarın çalışması için verimli olsa da, bir insanın programı bu biçimde anlaması, kavraması ve değiştirmesi çekilmez bir şekilde zordur.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: (2) The freedom to make and distribute exact copies when you wish.  (It is not an obligation; doing this is your choice.  If the program is free, that doesn't mean someone has an obligation to offer you a copy, or that you have an obligation to offer him a copy.  Distributing a program to users without freedom mistreats them; however, choosing not to distribute the program&mdash;using it privately&mdash;does not mistreat anyone.)
tr: (2) Dilediğiniz zaman tıpatıp kopyalar hazırlama ve dağıtma özgürlüğü. (Bu bir zorunluluk değildir; bunu yapmak senin seçimin. Program özgür ise bu size birisinin size bir kopya sunma zorunluluğu olduğu veya ona bir kopya sunma zorunluluğunuz olduğu anlamına gelmez. Bir programı kullanıcılara özgürlük olmadan dağıtmak onlara kötü davranmaktır; ancak programı dağıtmamayı seçmek&mdash;özel olarak kullanmak&mdash;kimseye kötü davranmak anlamına gelmez.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: (3) The freedom to make and distribute copies of your modified versions, when you wish.
tr: (3) Dilediğiniz zaman değiştirilmiş sürümlerin kopyalarını oluşturma ve dağıtma özgürlüğü.

note: type: Content of: <div><p>
en: The first two freedoms mean each user can exercise individual control over the program.  With the other two freedoms, any group of users can together exercise <em>collective control</em> over the program.  With all four freedoms, the users fully control the program.  If any of them is missing or inadequate, the program is proprietary (nonfree), and unjust.
tr: İlk iki özgürlük, her kullanıcının program üzerinde bireysel denetim uygulayabileceği anlamına gelir. Diğer iki özgürlükle birlikte herhangi bir kullanıcı grubu birlikte program üzerinde <em>ortak denetim</em> uygulayabilir. Dört özgürlüğün tamamı ile kullanıcılar programı tamamen denetlerler. Bunlardan herhangi biri eksik veya yetersizse program özel mülk (özgür olmayan) ve adaletsizdir.

note: type: Content of: <div><p>
en: Other kinds of works are also used for practical activities, including recipes for cooking, educational works such as textbooks, reference works such as dictionaries and encyclopedias, fonts for displaying paragraphs of text, circuit diagrams for hardware for people to build, and patterns for making useful (not merely decorative)  objects with a 3D printer.  Since these are not software, the free software movement strictly speaking doesn't cover them; but the same reasoning applies and leads to the same conclusion: these works should carry the four freedoms.
tr: Yemek pişirme tarifleri, ders kitapları gibi eğitim çalışmaları, sözlükler ve ansiklopediler gibi referans çalışmaları, metin paragraflarını görüntülemek için yazı tipleri, insanların yapacağı donanımlar için devre şemaları ve 3D yazıcıyla (yalnızca dekoratif değil) yararlı nesneler için tasarımlar dahil olmak üzere pratik çalışmalar için başka türden çalışmalar da kullanılır. Bunlar yazılım olmadığından açıkçası özgür yazılım hareketi onları kapsamaz; fakat aynı mantık geçerlidir ve aynı sonuca götürür: Bu çalışmalar da dört özgürlüğe sahip olmalıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: A free program allows you to tinker with it to make it do what you want (or cease to do something you dislike).  Tinkering with software may sound ridiculous if you are accustomed to proprietary software as a sealed box, but in the Free World it's a common thing to do, and a good way to learn programming.  Even the traditional American pastime of tinkering with cars is obstructed because cars now contain nonfree software.
tr: Özgür bir program, istediğiniz şeyi yapmasını (veya sevmediğiniz bir şeyi yapmamasını) sağlamak için onu kurcalamanıza izin verir. Mühürlü bir kutu olarak özel mülk yazılıma alışık iseniz yazılımı kurcalamak saçma gelebilir ancak Özgür Dünya'da yapılan yaygın bir şeydir ve programlamayı öğrenmek için iyi bir yoldur. Geleneksel Amerikan hobisi arabaları kurcalamak bile engellenmiş durumda, çünkü arabalarda artık özgür olmayan yazılım içeriyor.

note: type: Content of: <div><h3>
en: The Injustice of Proprietariness
tr: Mülkiyetin Adaletsizliği

note: type: Content of: <div><p>
en: If the users don't control the program, the program controls the users.  With proprietary software, there is always some entity, the developer or &ldquo;owner&rdquo; of the program, that controls the program&mdash;and through it, exercises power over its users.  A nonfree program is a yoke, an instrument of unjust power.
tr: Kullanıcılar programı denetlemezse, program kullanıcıları denetler. Özel mülk bir yazılım söz konusu olduğunda, programı denetleyen programın geliştiricisi veya &ldquo;sahibi&rdquo; gibi bir varlık her zaman vardır, ve bu sayede kullanıcıları üzerinde bir yetki kullanır. Özgür olmayan bir program bir boyunduruk, adaletsiz iktidarın bir aracıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: In outrageous cases (though this outrage has become quite usual) <a href="/malware">proprietary programs are designed to spy on the users, restrict them, censor them, and abuse them</a>.  For instance, the operating system of Apple <a href="/philosophy/why-call-it-the-swindle.html">iThings</a> does all of these, and so does Windows on mobile devices with ARM chips.  Windows, mobile phone firmware, and Google Chrome for Windows include a universal back door that allows some company to change the program remotely without asking permission. The Amazon Kindle has a back door that can erase books.
tr: Acımasız durumlarda (bu durum oldukça olağan hâle geldi) <a href="/malware">özel mülk programlar kullanıcıları gözetlemek, onları kısıtlamak, sansürlemek ve suistimal etmek için tasarlanmıştır</a>. Örneğin; Apple'nin işletim sistemi <a href="/philosophy/why-call-it-the-swindle.html">iThings</a> bunların hepsini yapıyor, Windows da ARM yongaları bulunan mobil cihazlarda aynısını yapıyor. Windows, mobil telefon aygıt sürücüsü ve Windows için Google Chrome; bazı şirketlerin izinsiz bir şekilde programı uzaktan değiştirmelerine olanak tanıyan evrensel bir arka kapı içerir. Amazon Kindle'nin kitapları silebilecek bir arka kapısı var.

note: type: Content of: <div><p>
en: The use of nonfree software in the &ldquo;internet of things&rdquo; would turn it into the <a href="https://archive.ieet.org/articles/rinesi20150806.html"> &ldquo;internet of telemarketers&rdquo;</a> as well as the &ldquo;internet of snoopers.&rdquo;
tr: Nesnelerin internetinde özgür olmayan yazılımların kullanılması; onu, <a href="https://archive.ieet.org/articles/rinesi20150806.html"> &ldquo;tele-pazarlamacıların interneti&rdquo;</a>ne ve de &ldquo;gizlice dinleyenlerin interneti&rdquo;ne dönüştürecektir.

note: type: Content of: <div><p>
en: With the goal of ending the injustice of nonfree software, the free software movement develops free programs so users can free themselves.  We began in 1984 by developing the free operating system <a href="/gnu/thegnuproject.html">GNU</a>. Today, millions of computers run GNU, mainly in the <a href="/gnu/gnu-linux-faq.html">GNU/Linux combination</a>.
tr: Özgür olmayan yazılımın adaletsizliğini sona erdirmek amacıyla, özgür yazılım hareketi, kullanıcıların kendilerini özgürleştirmeleri için özgür programlar geliştirir. 1984'te özgür işletim sistemi <a href="/gnu/thegnuproject.html">GNU</a>'yu geliştirerek başladık. Bugün milyonlarca bilgisayar, çoğunlukla <a href="/gnu/gnu-linux-faq.html">GNU/Linux bileşeni</a> içerisinde GNU kullanıyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: Distributing a program to users without freedom mistreats those users; however, choosing not to distribute the program does not mistreat anyone.  If you write a program and use it privately, that does no wrong to others.  (You do miss an opportunity to do good, but that's not the same as doing wrong.)  Thus, when we say all software must be free, we mean that every copy must come with the four freedoms, but we don't mean that someone has an obligation to offer you a copy.
tr: Bir programı kullanıcılara özgürlük olmadan dağıtmak, bu kullanıcılara kötü davranmaktır; ancak programı dağıtmamayı seçmek kimseye kötü davranmak anlamına gelmez. Bir program yazıp özel olarak kullanıyorsanız bu başkalarını etkilemez. (İyilik yapma fırsatını kaçırıyorsunuz ama bu kötülük yapmakla aynı şey değil.) Bu nedenle bütün yazılımların özgür olması gerektiğini söylediğimizde her kopyasının dört özgürlüğe sahip olması gerektiğini kastediyoruz, ancak bu birisinin size bir kopya sunma zorunluluğu olduğu anlamına gelmez.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Nonfree Software and SaaSS
tr: Özgür Olmayan Yazılım ve SaaSS

note: type: Content of: <div><p>
en: Nonfree software was the first way for companies to take control of people's computing.  Nowadays, there is another way, called Service as a Software Substitute, or SaaSS.  That means letting someone else's server do your own computing tasks.
tr: Özgür olmayan yazılım, şirketlerin insanların bilgisayarlarını denetim altına almasının ilk yoluydu. Günümüzde bir Yazılım Yerine Hizmet veya SaaSS (Service as a Software Substitute) olarak adlandırılan başka bir yol vardır. Bu, bir başkasının sunucusunun kendi bilişim görevlerinizi yapmasına izin vermek anlamına gelir.

note: type: Content of: <div><p>
en: SaaSS doesn't mean the programs on the server are nonfree (though they often are).  Rather, using SaaSS causes the same injustices as using a nonfree program: they are two paths to the same bad place.  Take the example of a SaaSS translation service: The user sends text to the server, and the server translates it (from English to Spanish, say) and sends the translation back to the user.  Now the job of translating is under the control of the server operator rather than the user.
tr: SaaSS, sunucudaki programların özgür olmadığı anlamına gelmez (çoğu zaman öyle olsa da). Aksine SaaSS kullanmak, özgür olmayan bir program kullanmakla aynı adaletsizliklere neden olur: Aynı kötü sonuca ulaşan iki farklı yol. Bir SaaSS çeviri hizmeti örneğini düşünün: Kullanıcı, sunucuya metni gönderir ve sunucu, onu çevirir (örneğin; İngilizceden İspanyolcaya) ve çeviriyi kullanıcıya geri gönderir. Şimdi çeviri işi, kullanıcı yerine sunucu operatörünün denetimi altındadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: If you use SaaSS, the server operator controls your computing.  It requires entrusting all the pertinent data to the server operator, which will be forced to show it to the state as well&mdash;<a href="/philosophy/who-does-that-server-really-serve.html">who does that server really serve, after all?</a>
tr: SaaSS kullanıyorsanız sunucu operatörü bilişiminizi denetler. İlgili tüm verilerin sunucu operatörüne emanet edilmesini gerektirir, bu da devlete gösterme zorunluluğu doğurur, <a href="/philosophy/who-does-that-server-really-serve.html">hakikaten, bu sunucu aslında kime hizmet ediyor?</a>

note: type: Content of: <div><h3>
en: Primary And Secondary Injustices
tr: Birincil ve İkincil Adaletsizlikler

note: type: Content of: <div><p>
en: When you use proprietary programs or SaaSS, first of all you do wrong to yourself, because it gives some entity unjust power over you.  For your own sake, you should escape.  It also wrongs others if you make a promise not to share.  It is evil to keep such a promise, and a lesser evil to break it; to be truly upright, you should not make the promise at all.
tr: Özel mülk programlar veya SaaSS kullandığınızda her şeyden önce kendi kendinize kötülük yapmış oluyorsunuz çünkü bu durum, bazılarına sizin üzerinizde haksız bir iktidar sağlar. Kendi iyiliğiniz için bundan kaçınmalısınız. Paylaşmamaya söz verirseniz diğerlerine de kötülük yapmış olursunuz. Böyle bir sözü tutmak fenalıktır ve tutmamak daha az kötüdür; gerçekten dürüst olmak gerekirse böyle bir söz hiç verilmemelidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: There are cases where using nonfree software puts pressure directly on others to do likewise.  Skype is a clear example: when one person uses the nonfree Skype client software, it requires another person to use that software too&mdash;thus both surrender their freedom.  (Google Hangouts have the same problem.)  It is wrong even to suggest using such programs.  We should refuse to use them even briefly, even on someone else's computer.
tr: Özgür olmayan yazılımı kullanmanın da benzer şekilde doğrudan başkalarının üzerinde baskı oluşturduğu durumlar vardır. Skype çok açık bir örnektir: Bir kişi özgür olmayan Skype istemci yazılımını kullandığında o yazılımı başka bir kişinin de kullanmasını gerektirir, böylece her ikisi de özgürlüğünden feragat etmiş olur. (Google Hangouts'ta da aynı sorun var.) Bu tür programları kullanmayı önermek bile yanlıştır. Bir başkasının bilgisayarında kurulmuş, kısa bir süre için olsa bile bu programları kullanmayı reddetmeliyiz.

note: type: Content of: <div><p>
en: Another harm of using nonfree programs and SaaSS is that it rewards the perpetrator, encouraging further development of that program or &ldquo;service,&rdquo; leading in turn to even more people falling under the company's thumb.
tr: Özgür olmayan programlar ve SaaSS kullanmanın bir diğer zararı failleri ödüllendirmesi, bu programın veya &ldquo;hizmetin&rdquo; daha da geliştirilmesi için teşvik edilmesi ve dolayısıyla daha fazla insanın şirketin sıkı denetimi altına girmesine yol açmasıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: All the forms of indirect harm are magnified when the user is a public entity or a school.
tr: Kullanıcı bir kamu kuruluşu veya okul olduğunda, bütün dolaylı zarar biçimleri oldukça büyür.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Free Software and the State
tr: Özgür Yazılım ve Devlet

note: type: Content of: <div><p>
en: Public agencies exist for the people, not for themselves.  When they do computing, they do it for the people.  They have a duty to maintain full control over that computing so that they can assure it is done properly for the people.  (This constitutes the computational sovereignty of the state.)  They must never allow control over the state's computing to fall into private hands.
tr: Kamu kurumları, kendileri için değil, halk için vardır. Bilişim yaptıkları zaman bunu halk için yapıyorlar. Bu bilişim üzerinde tam denetim sağlama görevleri var, böylece halk için düzgün bir şekilde yapıldığından emin olabilirler. (Bu devletin bilgisayımsal egemenliğini oluşturur.) Devletin bilgisayarındaki denetimin özel ellere düşmesine asla izin verilmemelidir.

note: type: Content of: <div><p>
en: To maintain control of the people's computing, public agencies must not do it with proprietary software (software under the control of an entity other than the state).  And they must not entrust it to a service programmed and run by an entity other than the state, since this would be SaaSS.
tr: Halkın bilişim denetimini korumak için, kamu kurumları hesaplamayı özel mülk bir yazılımla (devletten başka bir şirketin denetiminde olan yazılımla) yapmamalıdır. Ve bunu devlet dışında bir kuruluş tarafından programlanan ve çalıştırılan bir hizmete emanet etmemelidirler (yoksa bu SaaSS olacaktır).

note: type: Content of: <div><p>
en: Proprietary software has no security at all in one crucial case&mdash;against its developer.  And the developer may help others attack.  <a href="https://arstechnica.com/information-technology/2013/06/nsa-gets-early-access-to-zero-day-data-from-microsoft-others/"> Microsoft shows Windows bugs to the NSA</a> (the US government digital spying agency) before fixing them.  We do not know whether Apple does likewise, but it is under the same government pressure as Microsoft.  If the government of any other country uses such software, it endangers national security.  Do you want the NSA to break into your government's computers? See our <a href="/philosophy/government-free-software.html">suggested policies for governments to promote free software</a>.
tr: Özel mülk yazılımın önemli bir durumda, mesela geliştiricisine karşı hiçbir güvenliği yoktur. Ve geliştirici, başkalarının saldırmasına yardımcı olabilir. <a href="https://arstechnica.com/information-technology/2013/06/nsa-gets-early-access-to-zero-day-data-from-microsoft-others/">Microsoft, Windows hatalarını düzeltmeden önce NSA'ya (ABD hükûmeti dijital casusluk kurumu) göstermektedir</a>. Apple'nin da aynı şekilde yapıp yapmadığını bilmiyoruz ancak Apple da Microsoft ile aynı hükümet baskısı altında. Başka bir ülkenin hükümeti bu yazılımı kullanıyorsa ulusal güvenliği tehlikeye atar. NSA'nın hükümetinizin bilgisayarlarına girmesini istiyor musunuz? <a href="/philosophy/government-free-software.html">Özgür yazılımı tanıtmak için hükümetlere önerilen politikalarımızı</a> inceleyebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Free Software and Education
tr: Özgür Yazılım ve Eğitim

note: type: Content of: <div><p>
en: Schools (and this includes all educational activities) influence the future of society through what they teach.  They should teach exclusively free software, so as to use their influence for the good.  To teach a proprietary program is to implant dependence, which goes against the mission of education.  By training in use of free software, schools will direct society's future towards freedom, and help talented programmers master the craft.
tr: Okullar (bu ifade tüm eğitim faaliyetlerini içerir) toplumun geleceğini ne öğrettikleriyle etkilerler. İyilik etkisi yaratmak için yalnızca özgür yazılım öğretmelidirler. Özel mülk bir program öğretmek, eğitim görevine aykırı bir şekilde, bağımlılık aşılamaktır. Özgür yazılım kullanımı eğitimi alarak okullar toplumun geleceğini özgürlüğe yönlendirecek ve yetenekli programcıların konularında uzmanlaşmasına yardımcı olacaktır.

note: type: Content of: <div><p>
en: They will also teach students the habit of cooperating, helping other people.  Each class should have this rule: &ldquo;Students, this class is a place where we share our knowledge.  If you bring software to class, you may not keep it for yourself.  Rather, you must share copies with the rest of the class&mdash;including the program's source code, in case someone else wants to learn.  Therefore, bringing proprietary software to class is not permitted except to reverse engineer&nbsp;it.&rdquo;
tr: Ayrıca öğrencilere iş birliği yapma, diğer insanlara yardım etme alışkanlığını öğreteceklerdir. Her sınıfın şu kurala sahip olması gerekiyor: &ldquo;Öğrenciler, bu sınıf bilgimizi paylaştığımız bir yerdir. Yazılımı sınıfa getirirseniz kendiniz için saklayamazsınız. Aksine kopyaları sınıfın geri kalanıyla paylaşmalısınız, başkalarının öğrenmek istemesi durumunda programın kaynak kodu da dahil olmak üzere. Bu nedenle özel mülk yazılımı sınıfa getirmek, tersine mühendislik yapmak dışında, yasaktır.&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: Proprietary developers would have us punish students who are good enough at heart to share software and thwart those curious enough to want to change it.  This means a bad education.  See more discussion about <a href="/education/education.html">the use of free software in schools</a>.
tr: Özel mülk geliştiriciler; yazılımı paylaşmak ve değiştirmek isteyecek kadar meraklı olanları engellemek için yeterince iyi olan öğrencileri cezalandırmamızı isterdi. Bu kötü bir eğitimdir. <a href="/education/education.html">Özgür yazılımın okullarda kullanımı</a> hakkında daha fazla tartışmaya bakabilirsiniz.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Free Software: More Than &ldquo;Advantages&rdquo;
tr: Özgür Yazılım: &ldquo;Avantajlar&rdquo;dan Daha Fazlası

note: type: Content of: <div><p>
en: I'm often asked to describe the &ldquo;advantages&rdquo; of free software.  But the word &ldquo;advantages&rdquo; is too weak when it comes to freedom.  Life without freedom is oppression, and that applies to computing as well as every other activity in our lives.  We must refuse to give the developers of the programs or computing services control over the computing we do.  This is the right thing to do, for selfish reasons; but not solely for selfish reasons.
tr: Sık sık özgür yazılımın &ldquo;avantajlarını&rdquo; tanımlamam isteniyor. Fakat özgürlük söz konusu olduğunda &ldquo;avantajlar&rdquo; zayıf bir ifade. Özgürlükten yoksun yaşam baskıdır ve bu, hayatımızdaki diğer her faaliyetin yanı sıra bilişim için de geçerlidir. Programların geliştiricilerine veya bilişim hizmetlerine, gerçekleştirdiğimiz bilişim üzerinde denetim vermeyi reddetmeliyiz. Bu, bencil nedenlerden dolayı yapılacak doğru şeydir; fakat salt bencil nedenler yok.

note: type: Content of: <div><p>
en: Freedom includes the freedom to cooperate with others.  Denying people that freedom means keeping them divided, which is the start of a scheme to oppress them.  In the free software community, we are very much aware of the importance of the freedom to cooperate because our work consists of organized cooperation.  If your friend comes to visit and sees you use a program, she might ask for a copy.  A program which stops you from redistributing it, or says you're &ldquo;not supposed to,&rdquo; is antisocial.
tr: Özgürlük, başkalarıyla iş birliği yapma özgürlüğünü içerir. İnsanların özgürlüğü reddetmesi, bölünmelerini sağlamak anlamına gelir; bu onları ezmeye yönelik bir planın başıdır. Özgür yazılım topluluğunda iş birliği yapma özgürlüğünün önemini çok iyi biliyoruz çünkü çalışmalarımız örgütlü iş birliğinden oluşuyor. Arkadaşınız ziyarete gelir ve bir program kullandığınızı görürse bir kopya isteyebilir. Yeniden dağıtmanızı engelleyen veya &ldquo;yapmamanız gerektiğini&rdquo; söyleyen bir program topluma zararlıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: In computing, cooperation includes redistributing exact copies of a program to other users.  It also includes distributing your changed versions to them.  Free software encourages these forms of cooperation, while proprietary software forbids them.  It forbids redistribution of copies, and by denying users the source code, it blocks them from making changes.  SaaSS has the same effects: if your computing is done over the web in someone else's server, by someone else's copy of a program, you can't see it or touch the software that does your computing, so you can't redistribute it or change&nbsp;it.
tr: Bilişimde, iş birliği, bir programın tıpatıp kopyalarının diğer kullanıcılara yeniden dağıtılmasını içerir. Ayrıca değiştirilen sürümlerinizi onlara dağıtmayı da içerir. Özgür yazılım bu iş birliği biçimlerini teşvik ederken özel mülk yazılım bunları yasaklar. Kopyaların yeniden dağıtılmasını yasaklar ve kullanıcıların kaynak koda erişimini redderek, değişiklik yapmalarını engeller. SaaSS aynı etkilere sahiptir: Bilgisayar kullanımınız başka birinin sunucusunda başka birinin bir programın kopyası ile web üzerinden yapılırsa bunu göremez veya bilgisayar kullanımınızı yapan yazılıma dokunamazsınız, böylece onu yeniden dağıtamazsınız veya onu&nbsp;değiştiremezsiniz.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Conclusion
tr: Sonuç

note: type: Content of: <div><p>
en: We deserve to have control of our own computing. How can we win this control?
tr: Kendi bilgisayarımızın denetimini hak ediyoruz; bu denetimi nasıl kazanabiliriz?

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: By rejecting nonfree software on the computers we own or regularly use, and rejecting SaaSS.
tr: Sahip olduğumuz veya düzenli olarak kullandığımız bilgisayarlardaki özgür olmayan yazılımları reddederek ve SaaSS'yi reddederek.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: By <a href="/licenses/license-recommendations.html"> developing free software</a> (for those of us who are programmers.)
tr: <a href="/licenses/license-recommendations.html"> Özgür yazılım geliştirerek</a> (programcı olanlar için).

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: By refusing to develop or promote nonfree software or SaaSS.
tr: Özgür olmayan yazılım veya SaaSS geliştirmeyi veya tanıtmayı reddederek.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: By <a href="/help/help.html">spreading these ideas to others</a>.
tr: <a href="/help/help.html">Bu fikirleri başkalarına yayarak</a>.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: By <a href="/philosophy/saying-no-even-once.html">saying no and stating our reasons</a> when we are invited to run a nonfree program.
tr: Özgür olmayan bir program kullanmaya davet edildiğimizde <a href="/philosophy/saying-no-even-once.html">hayır diyerek ve gerekçelerimizi belirterek</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: We and thousands of users have done this since 1984, which is how we now have the free GNU/Linux operating system that anyone&mdash;programmer or not&mdash;can use.  Join our cause, as a programmer or an activist.  Let's make all computer users free.
tr: 1984'ten bu yana biz ve binlerce kullanıcı bunu yaptık, böylece, şimdi herkesin (programcı olsun veya olmasın) kullanabileceği özgür bir GNU/Linux işletim sistemine sahibiz. Mücadelemize bir programcı veya aktivist olarak katılın. Bütün bilgisayar kullanıcılarını özgürleştirelim.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: <a href="/help/help.html">Suggested ways you can help the free software movement</a>
tr: <a href="/help/help.html">Özgür yazılım hareketine yardımcı olmak için önerilen yollar</a>

note: type: Content of: <div><div><p>
en: A substantially edited version of this article was published in <a href="https://www.wired.com/2013/09/why-free-software-is-more-important-now-than-ever-before/"> <cite>Wired</cite></a>.
tr: Bu makalenin büyük ölçüde düzenlenmiş bir sürümü <a href="https://www.wired.com/2013/09/why-free-software-is-more-important-now-than-ever-before/"> <cite>Wired</cite></a>'de yayımlandı.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
tr: Lütfen FSF ve GNU ile ilgili sorularınızı <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a> adresine iletin. FSF ile iletişim kurmanın <a href="/contact/">başka yolları</a> da vardır. Lütfen çalışmayan bağlantıları ve başka düzeltmeleri veya önerilerinizi <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine gönderin.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
tr: Çevirilerimizde bulmuş olabileceğiniz hataları, aklınızdaki soru ve önerilerinizi lütfen <a href="mailto:web-translators@gnu.org">bize&nbsp;bildirin</a>.</p><p>Bu yazının çeviri düzenlemesi ve sunuşu ile ilgili bilgi için lütfen <a href="/server/standards/README.translations.html">Çeviriler BENİOKU</a> sayfasına bakın. Bu sayfanın ve diğer tüm sayfaların Türkçe çevirileri gönüllüler tarafından yapılmaktadır; Türkçe niteliği yüksek bir <a href="/home.html">www.gnu.org</a> için bize yardımcı olmak istiyorsanız, <a href="https://savannah.gnu.org/projects/www-tr">çalışma&nbsp;sayfamızı</a> ziyaret edebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
tr: Bu sayfa <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.tr">Creative Commons Alıntı-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı</a> altında lisanslanmıştır.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
tr: <p><strong>Çeviriye katkıda bulunanlar:</strong></p>
    <ul>
    <li>T. E. Kalaycı, 2021, 2023.</li>
    <li>The FLOSS Information <a href="mailto:theflossinformation@gmail.com">&lt;theflossinformation@gmail.com&gt;</a>, 2019, 2020.</li>
    </ul>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
tr: Son Güncelleme:
