misinterpreting-copyright.html - en to tr translation catalogue (95 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Misinterpreting Copyright - GNU Project - Free Software Foundation
tr: Telif Hakkının Yanlış Yorumlanması - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı

note: type: Content of: <div><h2>
en: Misinterpreting Copyright&mdash;A Series of Errors
tr: Telif Hakkının Yanlış Yorumlanması - Bir Dizi Hata

note: type: Content of: <div><address>
en: by <a href="https://stallman.org/">Richard Stallman</a>
tr: yazan <a href="https://stallman.org/">Richard Stallman</a>

note: type: Content of: <div><p>
en: Something strange and dangerous is happening in copyright law.  Under the US Constitution, copyright exists to benefit users&mdash;those who read books, listen to music, watch movies, or run software&mdash;not for the sake of publishers or authors.  Yet even as people tend increasingly to reject and disobey the copyright restrictions imposed on them &ldquo;for their own benefit,&rdquo; the US government is adding more restrictions, and trying to frighten the public into obedience with harsh new penalties.
tr: Telif hakkı kanununda bazı garip ve tehlikeli şeyler oluyor. Amerikan Anayasasında, telif hakkı, kullanıcıların çıkarınadır, başka bir deyişle, kitap okuyan, müzik dinleyen ya da yazılım çalıştıran kişilerin çıkarınadır, yayıncıların ya da yazarların çıkarına değildir. İnsanlar, kendilerine &ldquo;kendi çıkarları için&rdquo; dayatılan telif hakkı kısıtlamalarına uymamaya ve bu kısıtlamaları reddetmeye eğilimli oldukları halde, Amerikan hükümeti daha fazla kısıtlama getirmektedir ve yeni ve ciddi cezalarla insanları korkutmaya çalışmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: How did copyright policies come to be diametrically opposed to their stated purpose? And how can we bring them back into alignment with that purpose? To understand, we should start by looking at the root of United States copyright law: the US Constitution.
tr: Telif hakkı politikaları, ifade edilen amaçlarına nasıl tamamen karşı gelmeye başladı? Ve onları nasıl yeniden çıkış amacına uygun hale getirebiliriz? Anlamak için, Amerikan telif hakkı kanununun köküne bakarak başlamalıyız: A.B.D. Anayasasına.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Copyright in the US Constitution
tr: ABD Anayasasındaki Telif Hakkı

note: type: Content of: <div><p>
en: When the US Constitution was drafted, the idea that authors were entitled to a copyright monopoly was proposed&mdash;and rejected.  The founders of our country adopted a different premise, that copyright is not a natural right of authors, but an artificial concession made to them for the sake of progress.  The Constitution gives permission for a copyright system with this paragraph (Article I, Section 8):
tr: A.B.D. Anayasası tasarı haline getirildiğinde, yazarların bir telif hakkı tekelince yetkilendirilmesi önerilmiş ve reddedilmiştir. A.B.D.’nin kurucuları, telif hakkının yazarların doğal bir hakkı olmadığı ancak ilerlemenin sağlanması için yazarlara verilen yapay bir ayrıcalık olduğu gibi farklı bir dayanak noktasını benimsemiştir. Anayasa, aşağıdaki paragrafla bir telif hakkı sistemine izin vermektedir (Madde I, Bölüm 8):

note: type: Content of: <div><blockquote><p>
en: [Congress shall have the power] to promote the Progress of Science and the useful Arts, by securing for limited Times to Authors and Inventors the exclusive Right to their respective Writings and Discoveries.
tr: [Kongre şu güce sahip olmalıdır:] ilgili yazılarına ve keşiflerine özel hakkı tanıyarak ve sınırlı zamanlar için yazarları ve mucitleri koruyarak bilimin ve yararlı sanatların gelişmesine yardımcı olmalıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: The Supreme Court has repeatedly affirmed that promoting progress means benefit for the users of copyrighted works.  For example, in <em>Fox Film v. Doyal</em>, the court said,
tr: Yüksek Mahkeme tekrar tekrar bildirmiştir ki, telif hakkına sahip çalışmaların kullanıcılara yarar sağlaması ilerlemenin gelişmesi anlamına gelir. Örneğin, <em>Fox Filmi olan v. Doyal</em>’de, mahkeme şunu söylemiştir:

note: type: Content of: <div><blockquote><p>
en: The sole interest of the United States and the primary object in conferring the [copyright] monopoly lie in the general benefits derived by the public from the labors of authors.
tr: A.B.D.'nin tek ilgisi ve [telif hakkı] tekeline danışmadaki birincil amaç, yazarların emeğinden kamunun elde ettiği genel çıkarlarda yatar.

note: type: Content of: <div><p>
en: This fundamental decision explains why copyright is not <b>required</b> by the Constitution, only <b>permitted</b> as an option&mdash;and why it is supposed to last for &ldquo;limited times.&rdquo; If copyright were a natural right, something that authors have because they deserve it, nothing could justify terminating this right after a certain period of time, any more than everyone's house should become public property after a certain lapse of time from its construction.
tr: Bu temel karar, telif hakkının niçin Anayasa tarafından <b>istenmediğini</b>, yalnızca bir seçenek olarak <b>izin verildiğini</b>, ve niçin &ldquo;sınırlı süreler&rdquo; boyunca süreceğinin varsayıldığını açıklar. Telif hakkı doğal bir hak, yazarların hak ettikleri için sahip oldukları bir hak olsaydı, belirli bir süre sonra bu haktan vazgeçilmesini haklı kılan hiçbir neden olamayacaktı, bu tıpkı, herkesin evinin, yapımından belirli bir süre sonra kamu malı haline gelmesi gibi bir şeyden farklı olmazdı.

note: type: Content of: <div><h3>
en: The &ldquo;copyright bargain&rdquo;
tr: &ldquo;Telif hakkı pazarlığı&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: The copyright system works by providing privileges and thus benefits to publishers and authors; but it does not do this for their sake.  Rather, it does this to modify their behavior: to provide an incentive for authors to write more and publish more.  In effect, the government spends the public's natural rights, on the public's behalf, as part of a deal to bring the public more published works.  Legal scholars call this concept the &ldquo;copyright bargain.&rdquo; It is like a government purchase of a highway or an airplane using taxpayers' money, except that the government spends our freedom instead of our money.
tr: Telif hakkı sistemi, yayıncılara ve yazarlara ayrıcalık ve bu nedenle yarar sağlayarak çalışmaktadır; ancak bunu onların iyiliği için yapmaz. Bunu daha çok, davranışlarını iyileştirmek için yapar: yazarların daha fazla yazması ve yayınlaması için bir güdü sağlamak için yapar. Sonuç olarak, hükümet, kamunun doğal haklarını, kamunun yararına, kamuya daha çok yayınlanmış çalışma sağlamak için harcar. Bazı bilginler bu kavramı &ldquo;telif hakkı pazarlığı&rdquo; olarak adlandırır. Bu, tıpkı hükümetin, vergi verenlerin paralarıyla bir karayolu ya da uçak satın alması gibidir, buradaki fark, hükümetin para yerine özgürlüğümüzü harcamasıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: But is the bargain as it exists actually a good deal for the public? Many alternative bargains are possible; which one is best? Every issue of copyright policy is part of this question.  If we misunderstand the nature of the question, we will tend to decide the issues badly.
tr: Ama var olduğu şekliyle pazarlık kamu için iyi bir anlaşma mıdır? Birçok alternatif pazarlık mümkündür; hangisi en iyisidir? Telif hakkı politikasının her hususu, bu sorunun bir yanıtıdır. Sorunun yapısını yanlış anlarsak, hususlar konusunda yanlış karar verebiliriz.

note: type: Content of: <div><p>
en: The Constitution authorizes granting copyright powers to authors.  In practice, authors typically cede them to publishers; it is usually the publishers, not the authors, who exercise these powers and get most of the benefits, though authors may get a small portion.  Thus it is usually the publishers that lobby to increase copyright powers.  To better reflect the reality of copyright rather than the myth, this article refers to publishers rather than authors as the holders of copyright powers.  It also refers to the users of copyrighted works as &ldquo;readers,&rdquo; even though using them does not always mean reading, because &ldquo;the users&rdquo; is remote and abstract.
tr: Anayasa, yazarlara telif hakkı güçleri bahşedilmesine izin verir. Uygulamada, yazarlar tipik olarak bu hakkı yayıncılara verir; bu hakları kullananlar genelde yazarlar değil yayıncılardır ve kârın çoğu yazarlara değil yayıncılara gider, yazarlar yalnızca bu işin küçük bir oranını alır. Bu nedenle, telif hakkı güçlerini artırmak için uğraşan genelde yayıncılardır. Hayalleri bir kenara bırakıp telif hakkı gerçeğini daha iyi yansıtmak için, telif hakkı gücünün sahibi olarak burada yazarlardan çok yayıncılara atıf yapılacaktır. Ayrıca telif hakkı olan çalışmaların kullanıcılarına &ldquo;okuyucu&rdquo; olarak atıf yapılmaktadır, ancak bu çalışmaların kullanılmasının her zaman okuma olduğu anlamına gelmez, çünkü &ldquo;kullanıcılar&rdquo; uzakta ve soyuttur.

note: type: Content of: <div><h3>
en: The first error: &ldquo;striking a balance&rdquo;
tr: İlk hata: &ldquo;dengenin bozulması&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: The copyright bargain places the public first: benefit for the reading public is an end in itself; benefits (if any) for publishers are just a means toward that end.  Readers' interests and publishers' interests are thus qualitatively unequal in priority.  The first step in misinterpreting the purpose of copyright is the elevation of the publishers to the same level of importance as the readers.
tr: Telif hakkı pazarlığı, ilk olarak kamuda oluşur: okuyucu kesime ilişkin yarar, kendi içinde bir sonuçtur; yayıncılara ilişkin yarar (varsa) yalnızca bu sonuca doğru bir araçtır. Okuyucuların ilgi alanları ve yayıncıların çıkarları öncelik olarak farklıdır, eşit değildir. Telif hakkının amacının yanlış yorumlanmasındaki ilk adım, yayıncıların, okuyucularla aynı önem seviyesine çıkarılmasıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: It is often said that US copyright law is meant to &ldquo;strike a balance&rdquo; between the interests of publishers and readers.  Those who cite this interpretation present it as a restatement of the basic position stated in the Constitution; in other words, it is supposed to be equivalent to the copyright bargain.
tr: A.B.D. telif hakkı kanununun, yayıncıların ve okuyucuların çıkarları arasındaki &ldquo;dengeyi bozmak&rdquo; anlamına geldiği genellikle söylenmektedir. Bu değerlendirmeyi örnek olarak veren kimseler, bunu, Anayasada ifade edilen temel konumun yeniden ifadesi olarak sunmaktadır; başka bir deyişle, bu, telif hakkı pazarlığına eş değer olarak varsayılmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: But the two interpretations are far from equivalent; they are different conceptually, and different in their implications.  The balance concept assumes that the readers' and publishers' interests differ in importance only quantitatively, in <em>how much weight</em> we should give them, and in what actions they apply to.  The term &ldquo;stakeholders&rdquo; is often used to frame the issue in this way; it assumes that all kinds of interest in a policy decision are equally important.  This view rejects the qualitative distinction between the readers' and publishers' interests which is at the root of the government's participation in the copyright bargain.
tr: Ancak iki yorumlama, eş değerden çok uzaktadır; kavramsal olarak farklıdırlar ve anlam olarak da farklıdırlar. Denge kavramı, okuyucuların ve yayıncıların çıkarlarının yalnızca nicel olarak onlara, &ldquo;ne kadar ağırlık&rdquo; vermemiz gerektiği ve hangi işlemlere uygulandıkları konusunda farklı olduğunu varsaymaktadır. &ldquo;Paydaş&rdquo; terimi genelde olayı bu şekilde değerlendirmek için kullanılmaktadır; bir politika kararındaki tüm çıkar tiplerinin eşit ölçüde önemli olduğunu varsaymaktadır. Bu görüş, hükümetin telif hakkı pazarlığındaki katılımının kökünde olan okuyucuların ve yayıncıların çıkarları arasındaki nitel ayrımı reddetmektedir.

note: type: Content of: <div><p>
en: The consequences of this alteration are far-reaching, because the great protection for the public in the copyright bargain&mdash;the idea that copyright privileges can be justified only in the name of the readers, never in the name of the publishers&mdash;is discarded by the &ldquo;balance&rdquo; interpretation.  Since the interest of the publishers is regarded as an end in itself, it can justify copyright privileges; in other words, the &ldquo;balance&rdquo; concept says that privileges can be justified in the name of someone other than the public.
tr: Bu değişikliğin sonuçları geniş kapsamlıdır çünkü telif hakkı pazarlığında, kamuya ilişkin büyük koruma, telif hakkı ayrıcalıklarının yalnızca okuyucular adına haklı görülmesi fikri, yayıncılar adına haklı görülmemesi fikri, &ldquo;denge&rdquo; değerlendirmesi ile elenmektedir. Yayıncıların çıkarı, kendi içinde bir son olarak görüldüğü için, telif hakkı ayrıcalıklarını haklı gösterebilir; başka bir deyişle, &ldquo;denge&rdquo; kavramı, halktan başka biri adına haklı gösterilebilir.

note: type: Content of: <div><p>
en: As a practical matter, the consequence of the &ldquo;balance&rdquo; concept is to reverse the burden of justification for changes in copyright law.  The copyright bargain places the burden on the publishers to convince the readers to cede certain freedoms.  The concept of balance reverses this burden, practically speaking, because there is generally no doubt that publishers will benefit from additional privilege.  Unless harm to the readers can be proved, sufficient to &ldquo;outweigh&rdquo; this benefit, we are led to conclude that the publishers are entitled to almost any privilege they request.
tr: Pratik bir husus olarak, &ldquo;denge&rdquo; kavramının sonucu, telif hakkı kanunundaki değişiklikler için olan savunmanın yükünü tersine çevirmektir. Telif hakkı pazarlığı, belirli özgürlüklerden okuyucuları vazgeçirme işini yayıncıların omuzlarına yıkmıştır. Denge kavramı pratikte bu işi tersine çevirmektedir, çünkü yayıncıların ilâve ayrıcalıktan faydalanacağına dair bir şüphe yoktur. Bu nedenle, okuyucuların bu faydadan &ldquo;ağır basmaya&rdquo; yetecek ölçüde zarar gördükleri kanıtlanamazsa, yayıncıların, talep ettikleri her türlü ayrıcalığı alabilecekleri sonucuna varırız.

note: type: Content of: <div><p>
en: Since the idea of &ldquo;striking a balance&rdquo; between publishers and readers denies the readers the primacy they are entitled to, we must reject it.
tr: Yayıncılar ve okuyucular arasındaki &ldquo;dengenin bozulması&rdquo; fikri, okuyucuların, hak ettikleri önceliği almalarını engellerse, o zaman buna karşı gelmeliyiz.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Balancing against what?
tr: Neye karşı dengeleme?

note: type: Content of: <div><p>
en: When the government buys something for the public, it acts on behalf of the public; its responsibility is to obtain the best possible deal&mdash;best for the public, not for the other party in the agreement.
tr: Hükümet bir şeyler satın aldığında, kamunun yararına davranır; hükümetin sorumluluğu, kamu için mümkün olan en iyi pazarlığı sağlamaktır, anlaşmadaki diğer tarafın çıkarları ikinci planda kalmalıdır.Örneğin, inşaat firmalarıyla karayolu inşa etmek için anlaşmalar imzalanırken, hükümet, kamunun parasını mümkün olan en iyi şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir. Hükümet birimleri, fiyatı aşağı çekmek için rekabetçi fiyat tekliflerini kullanmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: For example, when signing contracts with construction companies to build highways, the government aims to spend as little as possible of the public's money.  Government agencies use competitive bidding to push the price down.
tr: Örneğin, inşaat firmalarıyla karayolu inşa etmek için anlaşmalar imzalanırken, hükümet, kamunun parasını mümkün olan en iyi şekilde değerlendirmeyi hedeflemektedir. Hükümet birimleri, fiyatı aşağı çekmek için rekabetçi fiyat tekliflerini kullanmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: As a practical matter, the price cannot be zero, because contractors will not bid that low.  Although not entitled to special consideration, they have the usual rights of citizens in a free society, including the right to refuse disadvantageous contracts; even the lowest bid will be high enough for some contractor to make money.  So there is indeed a balance, of a kind.  But it is not a deliberate balancing of two interests each with claim to special consideration.  It is a balance between a public goal and market forces.  The government tries to obtain for the taxpaying motorists the best deal they can get in the context of a free society and a free market.
tr: Yine pratik bir konu olarak, fiyat sıfır olamaz çünkü müteahhitler o kadar düşük fiyat teklifi vermeyecektir. Özel önemle yetkilendirilmemelerine rağmen, özgür bir toplumdaki vatandaşların genel haklarına sahiptirler ve buna, avantajlı olmayan sözleşmeleri reddetme hakkı dahildir; en düşük fiyat teklifi bile bazı müteahhitlerin para kazanması için yeterince yüksek olacaktır. Bu nedenle, belirli bir tipteki denge mevcuttur. Ancak bu, her biri özel önem isteğiyle iki çıkar arasında kasıtlı bir denge değildir. Bu, kamu hedefi ve pazar kuvvetleri arasındaki bir dengedir. Hükümet, özgür toplum ve özgür piyasa bağlamında yapabilecekleri en iyi pazarlık için vergi veren vatandaşlar için en iyi sonucu elde etmeye çalışmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: In the copyright bargain, the government spends our freedom instead of our money.  Freedom is more precious than money, so government's responsibility to spend our freedom wisely and frugally is even greater than its responsibility to spend our money thus.  Governments must never put the publishers' interests on a par with the public's freedom.
tr: Telif hakkı pazarlığında, hükümet, paramız yerine özgürlüğümüzü harcamaktadır. Özgürlük paradan daha değerlidir, bu nedenle hükümetin özgürlüğümüzü tutumlu ve iyi bir şekilde harcaması, paramızı harcama sorumluluğundan daha önemlidir. Hükümetler, yayıncıların çıkarlarını toplumun özgürlüğüyle eşit tutmamalıdır.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Not &ldquo;balance&rdquo; but &ldquo;trade-off&rdquo;
tr: &ldquo;Denge&rdquo; değil ama &ldquo;alışveriş&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: The idea of balancing the readers' interests against the publishers' is the wrong way to judge copyright policy, but there are indeed two interests to be weighed: two interests <b>of the readers</b>.  Readers have an interest in their own freedom in using published works; depending on circumstances, they may also have an interest in encouraging publication through some kind of incentive system.
tr: Okuyucuların çıkarlarının yayıncıların çıkarlarıyla dengelenmesi fikri, telif hakkı politikasının değerlendirilmesi için yanlış bir yoldur ancak gerçekte değerlendirilmesi gereken iki çıkar vardır: <b>okuyucuların</b> iki çıkarı. Okuyucular, yayınlanmış çalışmaların kullanılmasında kendi özgürlüklerine ilişkin bir çıkara sahiptir; duruma bağlı olarak, belirli bir güdü sistemi vasıtasıyla bir yayının yüreklendirilmesiyle de ilgilenebilirler.

note: type: Content of: <div><p>
en: The word &ldquo;balance,&rdquo; in discussions of copyright, has come to stand as shorthand for the idea of &ldquo;striking a balance&rdquo; between the readers and the publishers.  Therefore, to use the word &ldquo;balance&rdquo; in regard to the readers' two interests would be confusing.<a href="#footnote1">[1]</a> We need another term.
tr: Telif hakkının açıklamalarında, &ldquo;denge&rdquo; sözcüğü, okuyucular ile yayıncılar arasındaki &ldquo;dengenin bozulması&rdquo; fikri için belirli bir duruma gelmiştir. Bu nedenle, kullanıcıların iki çıkarına ilişkin olarak &ldquo;denge&rdquo; sözcüğünün kullanılması kafa karıştırıcı olabilir. <a href="#footnote1">[1]</a> Başka bir terim gerekiyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: In general, when one party has two goals that partly conflict, and cannot completely achieve both of them, we call this a &ldquo;trade-off.&rdquo; Therefore, rather than speaking of &ldquo;striking the right balance&rdquo; between parties, we should speak of &ldquo;finding the right trade-off between spending our freedom and keeping it.&rdquo;
tr: Genel olarak, bir taraf, kısmen çatışan iki hedefe sahip olduğunda ve bu hedeflerin her ikisini de tamamen sağlayamadığında, bunu &ldquo;değiş tokuş&rdquo; olarak adlandırırız. Bu nedenle, taraflar arasında &ldquo;doğru dengenin bozulması&rdquo;ndan konuşmak yerine, &ldquo;özgürlüğümüzü harcama ve koruma arasında doğru alışverişin sağlanması&rdquo; lafını kullanmalıyız.

note: type: Content of: <div><h3>
en: The second error: maximizing one output
tr: İkinci hata: tek bir sonucun maksimize edilmesi

note: type: Content of: <div><p>
en: The second mistake in copyright policy consists of adopting the goal of maximizing&mdash;not just increasing&mdash;the number of published works.  The erroneous concept of &ldquo;striking a balance&rdquo; elevated the publishers to parity with the readers; this second error places them far above the readers.
tr: Telif hakkı politikasındaki ikinci hata, yayınlanan çalışmaların sayısının, yalnızca artırılması değil, maksimize edilmesi hedefinin benimsenmesini içermektedir. &ldquo;Dengenin bozulması&rdquo; kavramı, yayıncıları okuyucularla aynı seviyeye getirmiştir; bu ikinci hata ise, yayıncıları okuyucuların çok üstünde tutmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: When we purchase something, we do not generally buy the whole quantity in stock or the most expensive model.  Instead we conserve funds for other purchases, by buying only what we need of any particular good, and choosing a model of sufficient rather than highest quality.  The principle of diminishing returns suggests that spending all our money on one particular good is likely to be an inefficient allocation of resources; we generally choose to keep some money for another use.
tr: Bir şeyler satın aldığımızda, genelde depodaki tüm birimleri ya da en pahalı modeli satın almayız. Bunun yerine, herhangi belirli bir maldan yalnızca ihtiyaç duyduğumuzu alıp ve en yüksek kalite yerine yeterli kalitede bir model seçerek, satın alacağımız diğer şeyler için para ayırırız. Azalan getiri ilkesine göre, paramızın tamamını belirli bir ürüne harcamak, kaynakların verimsiz harcanmasına neden olmaktadır; genelde başka bir kullanım için bir miktar para ayırmayı tercih ederiz.

note: type: Content of: <div><p>
en: Diminishing returns applies to copyright just as to any other purchase.  The first freedoms we should trade away are those we miss the least, and whose sacrifice gives the largest encouragement to publication.  As we trade additional freedoms that cut closer to home, we find that each trade is a bigger sacrifice than the last, while bringing a smaller increment in literary activity.  Well before the increment becomes zero, we may well say it is not worth its incremental price; we would then settle on a bargain whose overall result is to increase the amount of publication, but not to the utmost possible extent.
tr: Azalan getiri ilkesi, herhangi bir satın alma işlemine uygulandığı gibi telif hakkı için de uygulanabilir. En çok vazgeçmemiz gereken özgürlükler, en az özleyeceklerimiz olmalıdır, en büyük cesareti ise yayına vermeliyiz. Yuvamıza daha yakın olan ek özgürlükleri verdiğimizde, her bir feragatin, en sonuncusundan daha büyük bir fedakarlık olduğunu görürüz, bu da, yazınsal işlemlerde daha küçük bir artış sağlar. Artış sıfır haline gelmeden çok önce, artış fiyatına değmeyeceğini söyleyebiliriz; genel sonucu, yayın miktarını arttırmak olan bir pazarlığı sağlarız ancak bunu da mümkün olan en üst dereceye kadar sağlayamayız.

note: type: Content of: <div><p>
en: Accepting the goal of maximizing publication rejects all these wiser, more advantageous bargains in advance&mdash;it dictates that the public must cede nearly all of its freedom to use published works, for just a little more publication.
tr: Yayının maksimize edilmesi hedefinin kabul edilmesi, bu daha iyi ve daha avantajlı olan tüm pazarlıkları reddetmektedir, kamunun tüm özgürlüğünü, yalnızca biraz daha fazla yayın için, yayınlanmış çalışmaları kullanmak için bırakması gerektiğini ifade eder.

note: type: Content of: <div><h3>
en: The rhetoric of maximization
tr: Maksimizasyon söylemi

note: type: Content of: <div><p>
en: In practice, the goal of maximizing publication regardless of the cost to freedom is supported by widespread rhetoric which asserts that public copying is illegitimate, unfair, and intrinsically wrong.  For instance, the publishers call people who copy &ldquo;pirates,&rdquo; a smear term designed to equate sharing information with your neighbor with attacking a ship.  (This smear term was formerly used by authors to describe publishers who found lawful ways to publish unauthorized editions; its modern use by the publishers is almost the reverse.)  This rhetoric directly rejects the constitutional basis for copyright, but presents itself as representing the unquestioned tradition of the American legal system.
tr: Uygulamada, özgürlüğün maliyetinden bağımsız olarak yayının maksimize edilmesi hedefi, kamunun yayınları kopyalamasının yasalara aykırı, adil-olmayan ve yapısal olarak yanlış bir hareket olduğunu ifade eden yaygın bir söylemle desteklenmektedir. Örneğin, yayıncılar, kopyalama yapan insanları &ldquo;korsanlar&rdquo; olarak adlandırır, aslında korsan, gemilere saldıran kimse demektir, oysa yayıncılar bu ifadeyi komşusuyla bilgi paylaşan kimseler için kullanmaktadır. (Bu karalayıcı ifade, eskiden yazarlar tarafından izinli olmayan baskıları yayınlamak için kanuna uygun yollar bulan yayıncıları tanımlamak için kullanılıyordu.) Bu söylem, telif hakkı için olan Anayasal tabanı doğrudan reddetmektedir ancak kendini, Amerikan kanun sisteminin sorgulanmayan geleneğini temsil edecek biçimde sunmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: The &ldquo;pirate&rdquo; rhetoric is typically accepted because it so pervades the media that few people realize how radical it is.  It is effective because if copying by the public is fundamentally illegitimate, we can never object to the publishers' demand that we surrender our freedom to do so.  In other words, when the public is challenged to show why publishers should not receive some additional power, the most important reason of all&mdash;&ldquo;We want to copy&rdquo;&mdash;is disqualified in advance.
tr: &ldquo;Korsan&rdquo; ifadesi tipik olarak kabul görmektedir çünkü medyanın tüm sınırlarını kapsamaktadır, böylece az sayıda insan bu ifadenin radikal olduğunu fark etmektedir. Etkin bir ifadedir çünkü halkın bilgi kopyalaması temel olarak yasal olmazsa, o zaman hiçbir zaman yayıncıların, özgürlüğümüzü teslim etmemize ilişkin istemlerine karşı çıkamayız. Başka bir deyişle, kamu, yayıncıların, bir miktar ek güç sahibi olmamalarının niçin gerekli olduğunu göstermeye çağırıldığında, hepimizin en önemli nedeni olan, &ldquo;Kopyalamak istiyoruz&rdquo; derhal elenir.

note: type: Content of: <div><p>
en: This leaves no way to argue against increasing copyright power except using side issues.  Hence, opposition to stronger copyright powers today almost exclusively cites side issues, and never dares cite the freedom to distribute copies as a legitimate public value.
tr: Yan hususların kullanılması hariç olmak üzere, bu durum, artan telif hakkı gücüne karşı savaşmamız için hiçbir yol bırakmaz. Ayrıca günümüzdeki daha güçlü olan telif hakkı güçlerine karşı olan tutum, yan hususları ele almaktadır ve kopyaları yasal bir kamu değeri olarak dağıtma özgürlüğünden sözedilmesi bile imkânsız hale gelir.

note: type: Content of: <div><p>
en: As a practical matter, the goal of maximization enables publishers to argue that &ldquo;A certain practice is reducing our sales&mdash;or we think it might&mdash;so we presume it diminishes publication by some unknown amount, and therefore it should be prohibited.&rdquo; We are led to the outrageous conclusion that the public good is measured by publishers' sales: What's good for General Media is good for the USA.
tr: Pratik bir husus olarak, maksimizasyonun hedefi, yayıncıların aşağıdaki söylemi iddia etmelerini mümkün kılmaktadır: &ldquo;Satışlarımızı azaltmak da belirli bir uygulama olabilir, ya da öyle olabileceğini düşündük, bu nedenle, bu durumun yayını bilinmeyen bir miktar kadar azalttığını varsayarız ve bu nedenle bu durum engellenmelidir.&rdquo; Şu kötü sonuca varırız: kamunun yararı, yayıncıların satışlarıyla ölçülmektedir ve Genel Medya için iyi olan şey, A.B.D. için de iyidir.

note: type: Content of: <div><h3>
en: The third error: maximizing publishers' power
tr: Üçüncü hata: yayıncıların gücünün maksimuma çıkarılması

note: type: Content of: <div><p>
en: Once the publishers have obtained assent to the policy goal of maximizing publication output at any cost, their next step is to infer that this requires giving them the maximum possible powers&mdash;making copyright cover every imaginable use of a work, or applying some other legal tool such as &ldquo;shrink wrap&rdquo; licenses to equivalent effect.  This goal, which entails the abolition of &ldquo;fair use&rdquo; and the &ldquo;right of first sale,&rdquo; is being pressed at every available level of government, from states of the US to international bodies.
tr: Yayıncılar, herhangi bir maliyette yayın çıktısını maksimuma çıkarma politikasının onay görmesini sağladıktan sonra, sonraki adımları, bunun onlara maksimum gücün verilmesini gerektirdiğini çıkarsamalarıdır, ki bunlar telif hakkının bir çalışmanın hayal edilebilir tüm kullanımını kapsamasını sağlamak ya da eş değer etkiyi sağlayacak &ldquo;shrink wrap&rdquo; lisansları gibi bazı başka yasal araçları uygulamaktır.. &ldquo;Adil kullanım&rdquo; ve &ldquo;ilk satış hakkı&rdquo;nın yürürlükten kaldırılmasını gerektiren bu hedef, A.B.D.’nin eyaletlerinden, uluslararası Anayasalara kadar tüm mevcut hükümet seviyelerinde uygulanmaktadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: This step is erroneous because strict copyright rules obstruct the creation of useful new works.  For instance, Shakespeare borrowed the plots of some of his plays from works others had published a few decades before, so if today's copyright law had been in effect, his plays would have been illegal.
tr: Bu adım yanlıştır çünkü sert telif hakkı kuralları, yararlı yeni çalışmaların oluşturulmasını engellemektedir. Örneğin, Shakespeare, oyunlarından bazı noktaları, on yirmi yıl önce yayınlanmış diğer oyunlardan almıştır, yani günümüzün telif hakkı kanunu o zamanlar etkin olsaydı, Shakespeare’in oyunları yasadışı sayılmış olacaktı.

note: type: Content of: <div><p>
en: Even if we wanted the highest possible rate of publication, regardless of cost to the public, maximizing publishers' power is the wrong way to get it.  As a means of promoting progress, it is self-defeating.
tr: En yüksek yayın oranını istemiş olsak bile, bunun kamuya maliyeti ne olursa olsun, yayıncının gücünün maksimuma çıkarılması, bunu sağlamanın yanlış yoludur. İlerlemeyi sağlamanın bir yolu olarak, bu, yanlış bir yoldur.

note: type: Content of: <div><h3>
en: The results of the three errors
tr: Üç hatanın sonuçları

note: type: Content of: <div><p>
en: The current trend in copyright legislation is to hand publishers broader powers for longer periods of time.  The conceptual basis of copyright, as it emerges distorted from the series of errors, rarely offers a basis for saying no.  Legislators give lip service to the idea that copyright serves the public, while in fact giving publishers whatever they ask for.
tr: Telif hakkı yasalarındaki mevcut eğilim, yayıncılara daha uzun zaman periyotları boyunca daha geniş haklar verme yönündedir. Hata serisinden bozulmuş olarak çıkan telif hakkının kavramsal tabanı, hayır demek için bir temeli genellikle sunmaz. Yasa yapan kimseler, telif hakkının kamuya hizmet ettiğini savunurken, yayıncılara gerçekte her istediğini verirler.

note: type: Content of: <div><p>
en: For example, here is what Senator Hatch said when introducing S. 483, a 1995 bill to increase the term of copyright by 20 years:
tr: Örneğin, S. 483’ü (telif hakkı döneminin 20 yıla çıkarılmasını isteyen 1995 tarihli yasa tasarısı) devreye sokarken Senatör Hatch şunları söylemiştir:

note: type: Content of: <div><blockquote><p>
en: I believe we are now at such a point with respect to the question of whether the current term of copyright adequately protects the interests of authors and the related question of whether the term of protection continues to provide a sufficient incentive for the creation of new works of authorship.
tr: İnanıyorum ki, şu anda, telif hakkının mevcut durumunun yazarların çıkarlarını korumakta olup olmadığı sorusunu ve yayınların korunma durumunun, yeni yayın çalışmalarının oluşturulması için yeterli bir güdü sağlamaya devam edip etmediği sorusunu sorduğumuz bir noktadayız.

note: type: Content of: <div><p>
en: This bill extended the copyright on already published works written since the 1920s.  This change was a giveaway to publishers with no possible benefit to the public, since there is no way to retroactively increase now the number of books published back then.  Yet it cost the public a freedom that is meaningful today&mdash;the freedom to redistribute books from that era.  Note the use of the propaganda term, &ldquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Protection" >protect</a>,&rdquo; which embodies the second of the three errors.
tr: Bu yasa tasarısı, telif hakkını, 1920’lerden beri yazılmış olan halihazırda yayınlanmış tüm çalışmalara da uyguladı. Bu değişiklik, yayıncılara sağlanmış bir avantajdı, kamuya bir yararı yoktu çünkü, daha önceden yayınlanmış kitap sayısını, önceki yayınları kapsayacak şekilde artırmanın bir yolu yoktu. Ve de halkın, günümüzde anlam kazanan bir özgürlüğü kaybetmesine neden olmaktaydı, kamu, eski dönemlerden kalan kitapların yeniden dağıtılması özgürlüğünü kaybetti. Üç hatadan ikincisini barındıran &ldquo;<a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Protection">koru</a>&rdquo; propaganda teriminin kullanımına dikkat edin.

note: type: Content of: <div><p>
en: The bill also extended the copyrights of works yet to be written.  For works made for hire, copyright would last 95 years instead of the present 75 years.  Theoretically this would increase the incentive to write new works; but any publisher that claims to need this extra incentive should be required substantiate the claim with projected balance sheets for 75 years in the future.
tr: Yasa tasarısı ayrıca henüz yazılmamış çalışmaların telif haklarını da kapsıyordu. Kira karşılığı yapılan çalışmalar için, telif hakkı, şu anki 75 yıl yerine 95 yıl sürecekti. Teorik olarak, bu durum, yeni kitap yazma güdüsünü artıracaktı; ancak bu fazladan güdüye ihtiyaç duyan herhangi bir yayıncı, 2075 yılı için planlanmış bilanço föyleriyle bu iddiayı kanıtlamalıdır.

note: type: Content of: <div><p>
en: Needless to say, Congress did not question the publishers' arguments: a law extending copyright was enacted in 1998.  It was officially called the Sonny Bono Copyright Term Extension Act, named after one of its sponsors who died earlier that year.  We usually call it the Mickey Mouse Copyright Act, since we presume its real motive was to prevent the copyright on the appearance of Mickey Mouse from expiring.  Bono's widow, who served the rest of his term, made this statement:
tr: Söylememize gerek yok ki, kongre, yayıncıların iddialarını sorgulamamaktaydı: telif hakkının kapsamını genişleten bu kanun 1998 yılında çıkarıldı. Bu kanun, sponsorlarından biri olan ve yasa çıkarılmadan önce ölen Sonny Bono Telif Hakkı Dönem Genişletme Hareketi olarak adlandırıldı. Onun işlerine bakan dul eşi ise şu ifadede bulundu:

note: type: Content of: <div><blockquote><p>
en: Actually, Sonny wanted the term of copyright protection to last forever. I am informed by staff that such a change would violate the Constitution. I invite all of you to work with me to strengthen our copyright laws in all of the ways available to us. As you know, there is also Jack Valenti's proposal for term to last forever less one day. Perhaps the Committee may look at that next Congress.
tr: Gerçekte Sonny telif hakkının sonsuza kadar sürmesini isterdi. Ekip bana bu gibi bir değişikliğin Anayasaya zarar vereceğini söyledi. Telif hakkı kanunlarımızı güçlendirmek için, hepinizi benimle birlikte çalışmaya davet ediyorum. Bildiğiniz gibi, ayrıca Jack Valenti de telif hakkının sonsuza kadar olması gerektiğini teklif etmektedir. Belki de komite, sonraki kongrede bu hususu ele alabilir.

note: type: Content of: <div><p>
en: The Supreme Court later heard a case that sought to overturn the law on the grounds that the retroactive extension fails to serve the Constitution's goal of promoting progress.  The court responded by abdicating its responsibility to judge the question; on copyright, the Constitution requires only lip service.
tr: Yüksek Mahkeme, Anayasanın ilerleme hedefine hizmet eden geçmişe dönük genişlemelere yönelik yasayı değiştirmeyi amaçlayan bir davayı dinlemeyi kabul etti. Mahkeme hususu yargılama sorumluluğundan el çekerek yanıt verdi; Anayasa, telif hakkı için, sadece sözde bağlılık gerektiriyor.

note: type: Content of: <div><p>
en: Another law, passed in 1997, made it a felony to make sufficiently many copies of any published work, even if you give them away to friends just to be nice.  Previously this was not a crime in the US at all.
tr: 1997’da kabul edilen başka bir kanun, yayınlanmış herhangi bir çalışmanın yeterince fazla sayıda kopyasının hazırlanmasını, bu kopyaları kibar olmak adına arkadaşlarınıza verseniz bile, ağır bir suç olarak kabul etti. Önceden bu, A.B.D.’de bir suç bile değildi.

note: type: Content of: <div><p>
en: An even worse law, the Digital Millennium Copyright Act (DMCA), was designed to bring back what was then called &ldquo;copy protection&rdquo;&mdash;now known as <a href="/proprietary/proprietary-drm.html">DRM</a> (Digital Restrictions Management)&mdash;which users already detested, by making it a crime to defeat the restrictions, or even publish information about how to defeat them.  This law ought to be called the &ldquo;Domination by Media Corporations Act&rdquo; because it effectively offers publishers the chance to write their own copyright law.  It says they can impose any restrictions whatsoever on the use of a work, and these restrictions take the force of law provided the work contains some sort of encryption or license manager to enforce them.
tr: Bunlardan daha da kötü olan bir kanun olan Dijital Milenyum Telif Hakkı Hareketi (DMCA), kısıtlamaları aşmayı, hatta nasıl aşılacağına ilişkin bilgi vermeyi suç haline getirerek (bilgisayar kullanıcılarının zaten nefret ettiği) o zamanlar &ldquo;kopya koruması&rdquo; denileni (şimdi <a href="/proprietary/proprietary-drm.html">DRM</a> (Dijital Kısıtlamalar Yönetimi) adı veriliyor) geri getirmek için tasarlandı. Bu kanun, &ldquo;Medya Şirketleri Hareketi ile Egemenlik&rdquo; olarak adlandırılmalıydı çünkü bu kanun, yayıncılara etkin bir şekilde kendi telif hakkı kanunlarını yazma şansını vermekteydi. Bu kanun, bir çalışmanın kullanımında istediğiniz kısıtlamaları dayatabileceğinizi söylemektedir ve bu kısıtlamalar, çalışmanın birtakım şifreleme özelliği ya da lisans yöneticisi içermesi şartıyla kanunun gücünü kullanır.

note: type: Content of: <div><p>
en: One of the arguments offered for this bill was that it would implement a recent treaty to increase copyright powers.  The treaty was promulgated by the World <a href="/philosophy/not-ipr.html">Intellectual Property</a> Organization, an organization dominated by copyright- and patent-holding interests, with the aid of pressure from the Clinton administration; since the treaty only increases copyright power, whether it serves the public interest in any country is doubtful.  In any case, the bill went far beyond what the treaty required.
tr: Bu yasa tasarısı için sunulan dayanaklardan biri, telif hakkı gücünü artırmak için yakın zamandaki bir anlaşmayı gerçeklemesiydi. Bu anlaşma, Dünya <a href="/philosophy/not-ipr.html">Fikri Mülkiyet</a> Örgütü tarafından yürürlüğe konmuştu, bu örgüt, Clinton yönetiminin baskısının yardımıyla, telif hakkı tutma ve patent tutma çıkarları için çalışmaktaydı; çünkü anlaşma yalnızca telif hakkı gücünü artırmaktaydı ve herhangi bir ülkedeki kamu çıkarına hizmet edip etmediği şüpheliydi. Her durumda, kanun tasarısı, anlaşmanın gerektirdiğinin üstüne çıktı.

note: type: Content of: <div><p>
en: Libraries were a key source of opposition to this bill, especially to the aspects that block the forms of copying that are considered fair use. How did the publishers respond? Former representative Pat Schroeder, now a lobbyist for the Association of American Publishers, said that the publishers &ldquo;could not live with what [the libraries were] asking for.&rdquo; Since the libraries were asking only to preserve part of the status quo, one might respond by wondering how the publishers had survived until the present day.
tr: Kütüphaneler, bu yasa tasarısına, özellikle, &ldquo;adil kullanım&rdquo; olarak değerlendirilen kopyalama biçimlerini engelleyen konulara karşı konulmasına ilişkin kilit kaynaktı. Yayıncılar bu duruma nasıl tepki verdi? Eski temsilci, günümüzde Amerikan Yayıncılar Birliği için lobici olan Pat Schroeder, yayıncıların &ldquo;[kütüphanelerin] istediği şeyle yaşayamayacağını&ldquo; söyledi. Kütüphanelerin yalnızca mevcut durumun bir kısmını korumak istediklerinden, yayıncıların, günümüze kadar yaşamlarını nasıl sürdürdüklerini merak edebiliriz.

note: type: Content of: <div><p>
en: Congressman Barney Frank, in a meeting with me and others who opposed this bill, showed how far the US Constitution's view of copyright has been disregarded.  He said that new powers, backed by criminal penalties, were needed urgently because the &ldquo;movie industry is worried,&rdquo; as well as the &ldquo;music industry&rdquo; and other &ldquo;industries.&rdquo; I asked him, &ldquo;But is this in the public interest?&rdquo; His response was telling: &ldquo;Why are you talking about the public interest? These creative people don't have to give up their rights for the public interest!&rdquo; The &ldquo;industry&rdquo; has been identified with the &ldquo;creative people&rdquo; it hires, copyright has been treated as its entitlement, and the Constitution has been turned upside down.
tr: Bu yasa tasarısına karşı olan benimle ve diğerleriyle yapılan bir görüşmede, kongre üyesi Barney Frank, A.B.D. Anayasasının telif hakkına bakış açısının nasıl önemsenmediğini gösterdi. Suçla ilgili cezalar tarafından desteklenen yeni güçlerin acil olarak gerekli olduğunu söyledi çünkü &ldquo;film endüstrisinden&rdquo; ve &ldquo;müzik endüstrisinden&rdquo; ve diğer &ldquo;endüstrilerden&rdquo; korkulmaktaydı. Ona şunu sordum: &ldquo;Ama bu kamunun çıkarına mı?&rdquo; Cevabı şöyleydi: &ldquo;Niye kamunun çıkarını soruyorsun? Bu yaratıcı insanlar, kamunun çıkarı için kendi haklarından vazgeçmek zorunda değiller!&rdquo; &ldquo;Endüstri&rdquo; para verip çalıştırdığı &ldquo;yaratıcı insanlarla&rdquo; tanımlanmıştır, telif hakkı onun yetkisi olarak değerlendirilmiştir ve Anayasa, ters yüz edilmiştir.

note: type: Content of: <div><p>
en: The DMCA was enacted in 1998.  As enacted, it says that fair use remains nominally legitimate, but allows publishers to prohibit all software or hardware that you could practice it with.  Effectively, fair use is prohibited.
tr: DMCA yasası 1998 yılında çıkarıldı. Yasa çıkarıldığında, adil kullanımın yasal olarak kalacağı söylendi ancak yayıncıların, uygulamadaki tüm donanımları ve yazılımları yasaklamasına imkân verildi. Etkin olarak, adil kullanım yasaklandı.

note: type: Content of: <div><p>
en: Based on this law, the movie industry has imposed censorship on free software for reading and playing DVDs, and even on the information about how to read them.  In April 2001, Professor Edward Felten of Princeton University was intimidated by lawsuit threats from the Recording Industry Association of America (RIAA) into withdrawing a scientific paper stating what he had learned about a proposed encryption system for restricting access to recorded music.
tr: Bu kanunu esas alarak, film endüstrisi DVD’lerinin okunması ve oynatılması için özgür yazılıma ve hatta nasıl okunacaklarına ilişkin bilgiye bile sansür uyguladı. 2001 yılının Nisan ayında, Amerikan Kayıt Endüstri Birliği’nden (RIAA) gelen dava tehditleriyle Princeton Üniversitesindeki Profesör Edward Felten’in gözü korkutulmuş ve profesör, kayıtlı müziğe erişimi kısıtlamak için önerilmiş bir şifreleme sistemi hakkında öğrendiklerini yazan bilimsel makalesini geri çekmişti.

note: type: Content of: <div><p>
en: We are also beginning to see e-books that take away many of readers' traditional freedoms&mdash;for instance, the freedom to lend a book to your friend, to sell it to a used book store, to borrow it from a library, to buy it without giving your name to a corporate data bank, even the freedom to read it twice.  Encrypted e-books generally restrict all these activities&mdash;you can read them only with special secret software designed to restrict you.
tr: Ayrıca okurların geleneksel özgürlüklerinin birçoğunu alan e-kitapları piyasada görmeye başladık, örneğin arkadaşınıza kitabınızı ödünç verme özgürlüğü, kitabınızı kullanılmış kitap satılan yerlere satma özgürlüğü, kütüphaneden kitap alma özgürlüğü, ortak bir veri bankasına adınızı vermeksizin kitap satın alabilme özgürlüğü ve hatta kitabı iki defa okuma özgürlüğü. Şifreli e-kitaplar, genel olarak bu etkinliklerin tümünü kısıtlamaktadır, bu kitapları yalnızca sizleri kısıtlamak için tasarımlanmış özel gizli yazılımlar ile okuyabilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: I will never buy one of these encrypted, restricted e-books, and I hope you will reject them too.  If an e-book doesn't give you the same freedoms as a traditional paper book, don't accept it!
tr: Bu şifreli, kısıtlanmış e-kitaplardan hiçbir zaman almayacağım ve umarım ki siz de almazsınız. Bir e-kitap size geleneksel bir kağıt kitapla aynı özgürlüğü sunmuyorsa, o kitabı kabul etmeyin!

note: type: Content of: <div><p>
en: Anyone independently releasing software that can read restricted e-books risks prosecution.  A Russian programmer, Dmitry Sklyarov, was arrested in 2001 while visiting the US to speak at a conference, because he had written such a program in Russia, where it was lawful to do so.  Now Russia is preparing a law to prohibit it too, and the European Union recently adopted one.
tr: Kısıtlanmış e-kitapları okuyabilen yazılımı bağımsız olarak yayan herhangi bir kimse aleyhinde dava açılabilir. Rus bir programcı olan Dmitry Sklyarov, 2001 yılında bir konferansta konuşmak için A.B.D.’de bulunduğu bir sırada tutuklandı çünkü Rusya’da bu gibi bir program yazmıştı ve Rusya’da böyle bir programın yazılması kanunlara aykırı değildi. Şimdi Rusya da bu tip yazılımları yasaklamak için bir kanun hazırlamaktadır ve Avrupa Birliği yakın zamanda bu gibi bir kanunu kabul etmiştir.

note: type: Content of: <div><p>
en: Mass-market e-books have been a commercial failure so far, but not because readers chose to defend their freedom; they were unattractive for other reasons, such as that computer display screens are not easy surfaces to read from.  We can't rely on this happy accident to protect us in the long term; the next attempt to promote e-books will use &ldquo;electronic paper&rdquo;&mdash;book-like objects into which an encrypted, restricted e-book can be downloaded.  If this paper-like surface proves more appealing than today's display screens, we will have to defend our freedom in order to keep it.  Meanwhile, e-books are making inroads in niches: NYU and other dental schools require students to buy their textbooks in the form of restricted e-books.
tr: Geniş bir pazara sahip olan e-kitaplar şimdiye kadar ticari bir başarısızlığa imza atmıştır ama bunun nedeni okurların özgürlüklerini korumak istemeleri değildir; bu durum başka nedenlere bağlıdır, örneğin, bilgisayar ekranlarından kitap okumanın rahat olmaması gibi. Uzun vadede bu mutlu durumun bizi korumasını bekleyemeyiz; e-kitapların gelişmesine yardımcı olmak için sıradaki adım &ldquo;elektronik kağıdın&rdquo; kullanılması olacaktır, elektronik kağıt, şifreli ve kısıtlandırılmış bir e-kitabın içine indirilebildiği kitap benzeri bir nesnedir. Bu kağıt-benzeri yüzey, günümüzün ekranlarından daha çekici olursa, o zaman özgürlüğümüzü korumak için savaşmak zorunda kalacağız. Bu arada, e-kitaplar, girişimlerine devam etmektedir: NYU ve diğer diş hekimliği ile ilgili okullar, öğrencilerden, okul kitapları olarak kısıtlanmış e-kitapların satın alınmasını istemektedir.

note: type: Content of: <div><p>
en: The media companies are not satisfied yet.  In 2001, Disney-funded Senator Hollings proposed a bill called the &ldquo;Security Systems Standards and Certification Act&rdquo; (SSSCA)<a href="#footnote2">[2]</a>, which would require all computers (and other digital recording and playback devices) to have government-mandated copy-restriction systems.  That is their ultimate goal, but the first item on their agenda is to prohibit any equipment that can tune digital HDTV unless it is designed to be impossible for the public to &ldquo;tamper with&rdquo; (i.e., modify for their own purposes).  Since free software is software that users can modify, we face here for the first time a proposed law that explicitly prohibits free software for a certain job.  Prohibition of other jobs will surely follow. If the FCC adopts this rule, existing free software such as GNU Radio would be censored.
tr: Medya firmaları henüz tatmin olmamıştır. 2001 yılında, Disney-finansmanlı Senatör Hollings, &ldquo;Güvenlik Sistem Standardı ve Sertifikasyon Hareketi&rdquo; (SSSCA)<a href="#footnote2">[2]</a> olarak adlandırılan bir yasa tasarısını önermiştir, bu yasa tasarısı, tüm bilgisayarların (ve diğer dijital kayıt ve playback cihazlarının) hükümet yönetiminde kopya kısıtlama sistemlerine sahip olmasını gerektirmektedir. Bu, onların nihai hedefleridir ama ajandalarındaki ilk madde, dijital HDTV’yi oynatabilen her türlü cihazın, bu cihazlar insanlar tarafından &ldquo;kurcalanabilen&rdquo; (başka bir deyişle, kendi amaçlarına göre değiştirilebilen) bir şekilde tasarlanmışsa, engellenmesidir. Özgür yazılım kullanıcıların değiştirebildiği bir yazılım olduğu için, ilk defa burada, özgür yazılımı belirli bir iş için açık bir şekilde yasaklayan önerilmiş bir kanunla karşı karşıyayız. Diğer işlerin yasaklanması da kesin bir şekilde bunu takip edecektir. FCC bu kuralı benimserse, GNU Radyo gibi mevcut özgür yazılımlar sansürlenecektir.

note: type: Content of: <div><p>
en: To block these bills and rules requires political action.<a href="#footnote3">[3]</a>
tr: Bu yasa tasarılarının ve kuralların engellenmesi politik eylemleri gerektirmektedir.<a href="#footnote3">[3]</a>

note: type: Content of: <div><h3>
en: Finding the right bargain
tr: Doğru pazarlığın sağlanması

note: type: Content of: <div><p>
en: What is the proper way to decide copyright policy? If copyright is a bargain made on behalf of the public, it should serve the public interest above all.  The government's duty when selling the public's freedom is to sell only what it must, and sell it as dearly as possible.  At the very least, we should pare back the extent of copyright as much as possible while maintaining a comparable level of publication.
tr: Telif hakkı politikasına karar vermek için doğru yol nedir? Telif hakkı kamu adına yapılan bir pazarlıksa, kamu çıkarını her şeyin üstünde tutmalıdır. Kamunun özgürlüğünü satarken hükümetin görevi, yalnızca satması gereken şeyi satmak ve bunu, mümkün olduğunca pahalıya satmaktır. En azından, karşılaştırılabilir bir yayın seviyesi sağlarken, telif hakkını mümkün olduğunca törpülemeliyiz.

note: type: Content of: <div><p>
en: Since we cannot find this minimum price in freedom through competitive bidding, as we do for construction projects, how can we find it?
tr: İnşaat projelerinde olduğu gibi, rekabete dayanan fiyat teklifiyle özgürlükteki bu en düşük fiyatı bulamayacağımız durumda, bunu nasıl bulabiliriz?

note: type: Content of: <div><p>
en: One possible method is to reduce copyright privileges in stages, and observe the results.  By seeing if and when measurable diminutions in publication occur, we will learn how much copyright power is really necessary to achieve the public's purposes.  We must judge this by actual observation, not by what publishers say will happen, because they have every incentive to make exaggerated predictions of doom if their powers are reduced in any way.
tr: Mümkün olan bir yöntem, telif hakkı ayrıcalıklarını adım adım azaltmak ve sonuçları gözlemlemektir. Yayında ölçülebilir bir düşüş varsa ve bunların ne zaman ortaya çıktığını görerek, kamunun çıkarları doğrultusunda , ne kadar telif hakkı gücünün gerçekten de gerekli olduğunu öğreneceğiz. Bunu, yayıncıların söyledikleriyle değil, gerçek gözlemle değerlendirebiliriz çünkü yayıncılar, güçleri herhangi bir şekilde azaldığında, abartılı kötü kader tahminleri yapma eğilimine sahiptir.

note: type: Content of: <div><p>
en: Copyright policy includes several independent dimensions, which can be adjusted separately.  After we find the necessary minimum for one policy dimension, it may still be possible to reduce other dimensions of copyright while maintaining the desired publication level.
tr: Telif hakkı politikası, birbirinden bağımsız çok boyutlu bir meseledir. Bir tane politika boyutu için gerekli minimumu bulduktan sonra, gerekli yayın seviyesini korurken, telif hakkının diğer boyutlarının azaltılması hâlâ mümkün olabilir.

note: type: Content of: <div><p>
en: One important dimension of copyright is its duration, which is now typically on the order of a century.  Reducing the monopoly on copying to ten years, starting from the date when a work is published, would be a good first step.  Another aspect of copyright, which covers the making of derivative works, could continue for a longer period.
tr: Telif hakkının önemli bir boyutu da telif hakkının süresidir, şu anda bu süre genel olarak yüz yıl seviyesindedir. Tekelin on yıla düşürülmesi ve çalışmanın yayınlandığı tarihten itibaren başlanması iyi bir ilk adım olacaktır. Telif hakkının, türemiş çalışmaların hazırlanmasını kapsayan başka bir yönü daha uzun bir dönem boyunca sürebilir.

note: type: Content of: <div><p>
en: Why count from the date of publication? Because copyright on unpublished works does not directly limit readers' freedom; whether we are free to copy a work is moot when we do not have copies.  So giving authors a longer time to get a work published does no harm.  Authors (who generally do own the copyright prior to publication) will rarely choose to delay publication just to push back the end of the copyright term.
tr: Niçin yayın tarihinden itibaren saymaya başlanıyor? Çünkü yayınlanmamış çalışmalar üzerindeki telif hakkı, okurların özgürlüğünü doğrudan kısıtlamamaktadır; kopyalarına sahip olmadığımız bir çalışmayı kopyalamamız konusunda özgür olup olmamamız tartışma konusudur. Bu nedenle, yazarlara, bir çalışmanın yayınlanması için daha uzun bir süre ayırmak zarar verici değildir. Yazarlar (genelde yayından önce telif hakkına sahiptirler) telif hakkı vadesinin sonunu ötelemek için yayının gecikmesini nadiren tercih edecektir.

note: type: Content of: <div><p>
en: Why ten years? Because that is a safe proposal; we can be confident on practical grounds that this reduction would have little impact on the overall viability of publishing today.  In most media and genres, successful works are very profitable in just a few years, and even successful works are usually out of print well before ten.  Even for reference works, whose useful life may be many decades, ten-year copyright should suffice: updated editions are issued regularly, and many readers will buy the copyrighted current edition rather than copy a ten-year-old public domain version.
tr: Niçin on yıl? Çünkü bu güvenli bir öneridir; pratik temelde,  bu indirgemenin günümüzde genel uygulanabilirliği üzerinde küçük bir etkisinin olacağına inanabiliriz. Birçok yayın tipinde ve türde, başarılı çalışmalar, yalnızca birkaç yılda çok kârlıdır ve başarılı çalışmalar bile, on yıldan önce baskıdan kalkmaktadır. yararlı ömrü on yıllarca olabilen referans çalışmalar için bile, on yıllık telif hakkı yeterli olmalıdır: güncellenmiş baskılar düzenli olarak yayınlanmaktadır ve birçok okur, on yaşındaki temel sürümü kopyalamak yerine telif hakkı olan mevcut baskıyı satın almayı tercih edecektir.

note: type: Content of: <div><p>
en: Ten years may still be longer than necessary; once things settle down, we could try a further reduction to tune the system.  At a panel on copyright at a literary convention, where I proposed the ten-year term, a noted fantasy author sitting beside me objected vehemently, saying that anything beyond five years was intolerable.
tr: On yıl yine de gerekli olandan daha uzun olabilir; olaylar bir kere istikrara ulaştığında, sistemi ayarlamak için ek bir indirgemeye gitmeye çalışabiliriz. Bir kitap fuarındaki telif hakları konulu bir panelde Edebi bir anlaşmada telif hakkı üzerine bir panelde, on yıllık bir dönemi teklif ettiğimde, yanımda oturan bir ünlü fantastik roman yazarı beş yılın üstündeki herhangi bir şeyin tahammül edilemeyen bir şey olduğunu söyleyerek öfkeli bir şekilde karşı çıkmıştı.

note: type: Content of: <div><p>
en: But we don't have to apply the same time span to all kinds of works.  Maintaining the utmost uniformity of copyright policy is not crucial to the public interest, and copyright law already has many exceptions for specific uses and media.  It would be foolish to pay for every highway project at the rates necessary for the most difficult projects in the most expensive regions of the country; it is equally foolish to &ldquo;pay&rdquo; for all kinds of art with the greatest price in freedom that we find necessary for any one kind.
tr: Ancak aynı zaman aralığını tüm çalışma tiplerine uygulamamız gerekmez. En ileri düzeyde telif hakkı politikası tekbiçimliliğinin sağlanması, kamunun çıkarı için çok önemli değildir ve telif hakkı kanunu, halihazırda özel kullanımlar ve yayın tipleri için birçok özel duruma sahiptir. Her karayolu projesi için, ülkenin en pahalı bölgelerindeki en zor projeler için gerekli olan oranların ödenmesi aptalcadır; aynı şekilde, tüm sanat tipleri için herhangi bir tip için gerekli bulduğumuz özgürlükteki en yüksek fiyatla &ldquo;ödeme yapılması&rdquo; da benzer şekilde aptalcadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: So perhaps novels, dictionaries, computer programs, songs, symphonies, and movies should have different durations of copyright, so that we can reduce the duration for each kind of work to what is necessary for many such works to be published.  Perhaps movies over one hour long could have a twenty-year copyright, because of the expense of producing them.  In my own field, computer programming, three years should suffice, because product cycles are even shorter than that.
tr: Bu nedenle, romanlar, sözlükler, bilgisayar programları, şarkılar, senfoniler ve filmler farklı telif hakkı sürelerine sahip olmalıdır, böylece her bir iş tipi için gerekli olan süreyi, bu gibi birçok çalışmanın yayınlanması için gerekli olan süreye indirebiliriz. Belki de bir saatten uzun süren filmlerin telif hakkı süresi yirmi-yıl olabilir çünkü bu filmlerin üretilmesinin yüksek bir maliyeti vardır. Kendi alanımda, yani bilgisayar programlamasında, üç yıl yeterlidir çünkü ürün çevrimleri bu süreden bile kısadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: Another dimension of copyright policy is the extent of fair use: some ways of reproducing all or part of a published work that are legally permitted even though it is copyrighted.  The natural first step in reducing this dimension of copyright power is to permit occasional private small-quantity noncommercial copying and distribution among individuals.  This would eliminate the intrusion of the copyright police into people's private lives, but would probably have little effect on the sales of published works.  (It may be necessary to take other legal steps to ensure that shrink-wrap licenses cannot be used to substitute for copyright in restricting such copying.)  The experience of Napster shows that we should also permit noncommercial verbatim redistribution to the general public&mdash;when so many of the public want to copy and share, and find it so useful, only draconian measures will stop them, and the public deserves to get what it wants.
tr: Telif hakkı politikasının başka bir boyutu adil kullanımdır: bu, yayınlanmış bir çalışmanın tamamının ya da bir kısmının, telif hakkının olmasına rağmen, yasal olarak izin verilen bir şekilde yeniden çoğaltılmasının bazı yollarıdır. Telif hakkı gücünün bu boyutunun azaltılmasında doğal ilk adım, özel küçük miktarlardaki çalışmanın, ticari ilişki içinde olmayan bireyler arasında kopyalanmasına ve dağıtılmasına izin vermektir. Bu, telif hakkı polisinin insanların özel hayatlarına girmesini önler ancak bu, yayınlanan çalışmaların satışları üzerinde muhtemelen az etkiye sahip olacaktır. (Shrink-wrap lisanslarının bu gibi kopyalamanın kısıtlanmasında telif hakkının yerine geçmesi için kullanılamamasını sağlamak için başka yasal adımların atılması gerekli olabilir.) Napster’da olan tecrübeler göstermektedir ki, ticari olmayan birebir yeniden dağıtımın halka sunulmasına da izin vermeliyiz, halkın büyük bir çoğunluğu kopyalamak ve paylaşmak isterken ve bu çalışmaları yararlı bulurken, yalnızca acımasız önlemler bunları durduracaktır ve kamu, istediği şeyi almayı hak etmektedir.

note: type: Content of: <div><p>
en: For novels, and in general for works that are used for entertainment, noncommercial verbatim redistribution may be sufficient freedom for the readers.  Computer programs, being used for functional purposes (to get jobs done), call for additional freedoms beyond that, including the freedom to publish an improved version.  See &ldquo;Free Software Definition,&rdquo; in this book, for an explanation of the freedoms that software users should have.  But it may be an acceptable compromise for these freedoms to be universally available only after a delay of two or three years from the program's publication.
tr: Romanlar ve genel olarak eğlence için kullanılan çalışmalar için, ticari olmayan birebir yeniden dağıtım, okuyucular için yeterli özgürlük sağlayabilir. Fonksiyonel amaçlar için (işleri yaptırmak için) kullanılmakta olan bilgisayar programları, gelişmiş bir sürümün yayınlanmasına ilişkin özgürlüğü içererek bunun ötesinde ek özgürlükleri gerektirmektedir. Yazılım kullanıcılarının sahip olması gereken özgürlüklerin açıklaması için, bu kitaptaki &ldquo;Özgür Yazılım Tanımına&rdquo; bakınız. Ancak programın yayınlanmasından itibaren yalnızca iki ya da üç yıllık bir gecikmeden sonra bu özgürlüklerin evrensel olarak mevcut olması için bu, kabul edilebilir bir uzlaşmadır.

note: type: Content of: <div><p>
en: Changes like these could bring copyright into line with the public's wish to use digital technology to copy.  Publishers will no doubt find these proposals &ldquo;unbalanced&rdquo;; they may threaten to take their marbles and go home, but they won't really do it, because the game will remain profitable and it will be the only game in town.
tr: Bu gibi değişiklikler, telif haklarını, kamunun bu içerikleri kopyalamak için dijital teknolojiyi kullanılması isteğiyle aynı çizgiye getirir. Yayıncılar hiç şüphesiz ki bu önerileri &ldquo;dengesiz&rdquo; bulacaktır; yayıncılar, insanları bilyelerini alıp eve gitmekle tehdit edebilir ancak bunu gerçekten de yapmazlar, çünkü oyun yine de kârlıdır ve bu, mevcut tek oyundur.

note: type: Content of: <div><p>
en: As we consider reductions in copyright power, we must make sure media companies do not simply replace it with end-user license agreements.  It would be necessary to prohibit the use of contracts to apply restrictions on copying that go beyond those of copyright.  Such limitations on what mass-market nonnegotiated contracts can require are a standard part of the US legal system.
tr: Telif hakkı gücündeki indirgemeleri değerlendirdiğimizde, medya firmalarının, bunu, son kullanıcı lisans anlaşmalarıyla değiştirmediğinden emin olmalıyız. Telif haklarının ötesine geçen, kopyalama üzerinde kısıtlama uygulamak için sözleşmelerin kullanılmasının engellenmesi gereklidir. Geniş pazarlı sektörler için bu tip tartışılmamış kısıtlamalar A.B.D. hukuk sisteminin standart bir parçası olmayı gerektirebilir.

note: type: Content of: <div><h3>
en: A personal note
tr: Kişisel bir not

note: type: Content of: <div><p>
en: I am a software designer, not a legal scholar.  I've become concerned with copyright issues because there's no avoiding them in the world of computer networks, such as the Internet.  As a user of computers and networks for 30 years, I value the freedoms that we have lost, and the ones we may lose next.  As an author, I can reject the romantic mystique of the author as semidivine <a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Creator">creator</a>, often cited by publishers to justify increased copyright powers for authors&mdash;powers which these authors will then sign away to publishers.
tr: Ben resmi olarak bir bilim adamı değil, bir yazılım tasarımcısıyım. Telif hakkı konularıyla aşina oldum çünkü İnternet dünyasında bunlardan kaçmanın yolu yoktur. Otuz yıldır bilgisayar ve İnternet kullanan biri olarak, kaybetmiş olduğum ve ileride kaybedebileceğim özgürlüklere değer veriyorum. Bir yazar olarak, genelde yayıncılar tarafından yazarların telif hakkı gücünü, ki daha sonra yazar tarafından yayıncılara devredilmektedir, arttırmak için yazarlara atfedilmiş olan yarı ilahi <a href="/philosophy/words-to-avoid.html#Creator">yaratıcı</a> romantik esrarı reddedebilirim.

note: type: Content of: <div><p>
en: Most of this article consists of facts and reasoning that you can check, and proposals on which you can form your own opinions.  But I ask you to accept one thing on my word alone: that authors like me don't deserve special power over you.  If you wish to reward me further for the software or books I have written, I would gratefully accept a check&mdash;but please don't surrender your freedom in my name.
tr: Bu yazının çoğunluğu, kontrol edebileceğiniz gerçeklerden ve nedenlerden ve üzerinde kendi fikirlerinizi oluşturabileceğiniz tekliflerden oluşmaktadır. Ancak sizden yalnızca tek bir şeyi kabul etmenizi istiyorum: benim gibi yazarlar sizin üzerinizde özel bir gücü hak etmiyor. Yazmış olduğum yazılım ya da kitaplar için beni ödüllendirmek isterseniz, teşekkür olarak bir çek kabul edebilirim, ama lütfen özgürlüğünüzü teslim etmeyin.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Footnotes
tr: Dipnotlar

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: See Julian Sanchez’s article <a href="http://www.juliansanchez.com/2011/02/04/the-trouble-with-balance-metaphors/">&ldquo;The Trouble with &lsquo;Balance&rsquo; Metaphors&rdquo;</a> for an examination of &ldquo;how the analogy between sound judgment and balancing weights may constrain our thinking in unhealthy ways.&rdquo;
tr: &ldquo;Sağlıklı karar almakla ağırlığı dengeleme arasındaki karşılaştırmanın düşünüş şeklimizi nasıl sağlıksız bir şekilde sınırladığına&rdquo; ilişkin bir inceleme için Julian Sanchez’in <a href="http://www.juliansanchez.com/2011/02/04/the-trouble-with-balance-metaphors/">&ldquo;&lsquo;Denge&rsquo; Metaforlarının Sorunu&rdquo;</a> yazısına bakabilirsiniz.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: Since renamed to the unpronounceable CBDTPA, for which a good mnemonic is &ldquo;Consume, But Don't Try Programming Anything,&rdquo; but it really stands for the &ldquo;Consumer Broadband and Digital Television Promotion Act.&rdquo;
tr: Telaffuz edilemeyen CBDTPA olarak adı değiştirilmiştir, &ldquo;Tüket Ama Hiçbirşey Programlamaya Çalışma'nın&rdquo; (Consume, But Don’t Try Programming Anything) kısaltması olarak akılda tutulabilir ancak aslında &ldquo;Tüketici Geniş Bant ve Dijital Televizyon Promosyon Hareketinin&rdquo; kısaltmasıdır.

note: type: Content of: <div><ol><li>
en: If you would like to help, I recommend the Web sites <a href="https://www.defectivebydesign.org/">DefectiveByDesign.org</a>, <a href="https://www.publicknowledge.org/">publicknowledge.org</a> and <a href="https://www.eff.org/">www.eff.org</a>.
tr: Yardım etmek isterseniz, <a href="https://www.defectivebydesign.org/">DefectiveByDesign.org</a>, <a href="https://www.publicknowledge.org/">publicknowledge.org</a> ve <a href="https://www.eff.org/">www.eff.org</a> websitelerini öneririm.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: This essay is published in <a href="https://shop.fsf.org/product/free-software-free-society/"><cite>Free Software, Free Society: The Selected Essays of Richard M. Stallman</cite></a>.
tr: Bu yazı <a href="https://shop.fsf.org/product/free-software-free-society/"><cite>Özgür Yazılım, Özgür Toplum: Richard M. Stallman Seçilmiş Yazıları</cite></a> kitabında yayınlanmıştır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
tr: Lütfen FSF ve GNU ile ilgili sorularınızı <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a> adresine iletin. FSF ile iletişim kurmanın <a href="/contact/">başka yolları</a> da vardır. Lütfen çalışmayan bağlantıları ve başka düzeltmeleri veya önerilerinizi <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine gönderin.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
tr: Çevirilerimizde bulmuş olabileceğiniz hataları, aklınızdaki soru ve önerilerinizi lütfen <a href="mailto:web-translators@gnu.org">bize&nbsp;bildirin</a>.</p><p>Bu yazının çeviri düzenlemesi ve sunuşu ile ilgili bilgi için lütfen <a href="/server/standards/README.translations.html">Çeviriler BENİOKU</a> sayfasına bakın. Bu sayfanın ve diğer tüm sayfaların Türkçe çevirileri gönüllüler tarafından yapılmaktadır; Türkçe niteliği yüksek bir <a href="/home.html">www.gnu.org</a> için bize yardımcı olmak istiyorsanız, <a href="https://savannah.gnu.org/projects/www-tr">çalışma&nbsp;sayfamızı</a> ziyaret edebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
tr: Bu sayfa <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.tr">Creative Commons Alıntı-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı</a> altında lisanslanmıştır.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
tr: <p><strong>Çeviriye katkıda bulunanlar:</strong></p>
    <ul>
    <li>T. E. Kalaycı, 2009, 2019.</li>
    <li>Çiğdem Özşar, 2009.</li>
    <li>Birkan Sarıfakıoğlu, 2009.</li>
    <li>Serkan Çapkan, 2009.</li>
    <li>İzlem Gözükeleş, 2009.</li>
    </ul>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
tr: Son Güncelleme:
