Why Open Source misses the point of Free Software - en to pl translation catalogue (70 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Why Open Source Misses the Point of Free Software - GNU Project - Free Software Foundation
pl: Dlaczego otwartemu oprogramowaniu umyka idea Wolnego Oprogramowania - Projekt GNU - Fundacja Wolnego Oprogramowania (FSF)

note: type: Content of: <div><h2>
en: Why Open Source Misses the Point of Free Software
pl: Dlaczego otwartemu oprogramowaniu umyka idea Wolnego Oprogramowania

note: type: Content of: <div><address>
en: by Richard Stallman
pl: Richard Stallman

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The terms &ldquo;free software&rdquo; and &ldquo;open source&rdquo; stand for almost the same range of programs.  However, they say deeply different things about those programs, based on different values.  The free software movement campaigns for freedom for the users of computing; it is a movement for freedom and justice.  By contrast, the open source idea values mainly practical advantage and does not campaign for principles.  This is why we do not agree with open source, and do not use that term.
pl: Wyrażenia &bdquo;free software&rdquo; i&nbsp;&bdquo;open source&rdquo; [<em>niniejsze tłumaczenie artykułu będzie używało polskich terminów &bdquo;wolne oprogramowanie&rdquo; oraz&nbsp;&bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo;&nbsp;&ndash; przyp. tłum.</em>] odnoszą się do&nbsp;prawie tego samego zakresu programów. Jednakże mówią znacznie inne rzeczy o tych programach, bazujących na&nbsp;innych wartościach. Ruch wolnego oprogramowania ubiega się o wolność użytkowników komputerów; jest to ruch na&nbsp;rzecz wolności i&nbsp;sprawiedliwości. W&nbsp;kontraście pomysł otwartego źródła skupia się głównie na&nbsp;praktycznych zaletach i&nbsp;nie ubiega się o zasady. Dlatego&nbsp;nie zgadzamy się z&nbsp;otwartym źródłem i&nbsp;nie używamy tego terminu.

note: type: Content of: <div><p>
en: When we call software &ldquo;free,&rdquo; we mean that it respects the <a href="/philosophy/free-sw.html">users' essential freedoms</a>: the freedom to run it, to study and change it, and to redistribute copies with or without changes.  This is a matter of freedom, not price, so think of &ldquo;free speech,&rdquo; not &ldquo;free beer.&rdquo;
pl: Kiedy nazywamy oprogramowanie &bdquo;wolnym&rdquo;, myślimy o takim oprogramowaniu, które respektuje <a href="/philosophy/free-sw.html">podstawowe wolności użytkownika</a>: wolność użytkowania, wolność analizy i&nbsp;zmiany kodu źródłowego oraz&nbsp;wolność do&nbsp;rozpowszechniania go wraz ze zmianami lub&nbsp;bez zmian. Jest to kwestia wolności, nie ceny, pomyślcie więc&nbsp;o wolności słowa (&bdquo;free speech&rdquo;), a&nbsp;nie o darmowym piwie (&bdquo;free beer&rdquo;).

note: type: Content of: <div><p>
en: These freedoms are vitally important.  They are essential, not just for the individual users' sake, but for society as a whole because they promote social solidarity&mdash;that is, sharing and cooperation.  They become even more important as our culture and life activities are increasingly digitized. In a world of digital sounds, images, and words, free software becomes increasingly essential for freedom in general.
pl: Te wolności są niezwykle ważne. Są one kluczowe, nie tylko dla użytkownika indywidualnego, ale&nbsp;również dla społeczności jako całości, ponieważ&nbsp;promują solidarność społeczną&nbsp;&ndash; to znaczy współdzielenie i&nbsp;współpracę. Wolności owe stają się obecnie jeszcze ważniejsze; nasza kultura i&nbsp;aktywność życiowa stają się coraz bardziej cyfrowe. W&nbsp;świecie cyfrowych dźwięków, obrazów i&nbsp;słów, wolne oprogramowanie staje się coraz bardziej niezbędne dla wolności.

note: type: Content of: <div><p>
en: Tens of millions of people around the world now use free software; the public schools of some regions of India and Spain now teach all students to use the free <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">GNU/Linux operating system</a>.  Most of these users, however, have never heard of the ethical reasons for which we developed this system and built the free software community, because nowadays this system and community are more often spoken of as &ldquo;open source,&rdquo; attributing them to a different philosophy in which these freedoms are hardly mentioned.
pl: Dziesiątki milionów ludzi na&nbsp;całym świecie używa wolnego oprogramowania, szkoły publiczne w&nbsp;niektórych regionach Indii i&nbsp;Hiszpanii uczą wszystkich uczniów obsługi wolnego <a href="/gnu/linux-and-gnu.html">systemu operacyjnego GNU/Linux</a>. Większość tych użytkowników nigdy nie słyszała o etycznych powodach, dla których rozwinęliśmy ten system i&nbsp;zbudowaliśmy społeczność wolnego oprogramowania, dlatego&nbsp;obecnie ten system i&nbsp;społeczność są częściej nazywane &bdquo;otwartym oprogramowaniem&rdquo;, co kwalifikuje je do&nbsp;innej filozofii, w&nbsp;której te wolności są rzadko wspominane.

note: type: Content of: <div><p>
en: The free software movement has campaigned for computer users' freedom since 1983.  In 1984 we launched the development of the free operating system GNU, so that we could avoid the nonfree operating systems that deny freedom to their users.  During the 1980s, we developed most of the essential components of the system and designed the <a href="/licenses/gpl.html">GNU General Public License</a> (GNU GPL)  to release them under&mdash;a license designed specifically to protect freedom for all users of a program.
pl: Ruch wolnego oprogramowania prowadzi kampanie na&nbsp;rzecz wolności użytkowników od&nbsp;1983 roku. W&nbsp;roku 1984 uruchomiliśmy rozwój wolnego systemu GNU, tak więc&nbsp;mogliśmy uniknąć niewolnych systemów operacyjnych, które odmawiają wolności swoim użytkownikom. W&nbsp;latach 80-tych rozwinęliśmy większość kluczowych składników systemu i&nbsp;dla tych składników zaprojektowaliśmy <a href="/licenses/gpl.html">GNU General Public License</a> (GNU GPL)&nbsp;&ndash; licencję zaprojektowaną specjalnie po&nbsp;to, by chronić wolność wszystkich użytkowników programu.

note: type: Content of: <div><p>
en: Not all of the users and developers of free software agreed with the goals of the free software movement.  In 1998, a part of the free software community splintered off and began campaigning in the name of &ldquo;open source.&rdquo; The term was originally proposed to avoid a possible misunderstanding of the term &ldquo;free software,&rdquo; but it soon became associated with philosophical views quite different from those of the free software movement.
pl: Nie wszyscy użytkownicy i&nbsp;projektanci wolnego oprogramowania zgodzili się z&nbsp;celami wytyczonymi przez ruch wolnego oprogramowania. W&nbsp;1998 roku doszło do&nbsp;rozłamu w&nbsp;społeczności wolnego oprogramowania &mdash; część społeczności rozpoczęła kampanię nazwaną &bdquo;otwartym oprogramowaniem&rdquo;. Pojęcie to zostało stworzone, by uniknąć możliwości pomyłki w&nbsp;rozumieniu terminu &ldquo;free software&rdquo; (w znaczeniu darmowego oprogramowania), lecz&nbsp;wkrótce zostało ono skojarzone z&nbsp;nieco inną filozofią, aniżeli ta związana z&nbsp;ruchem wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><p>
en: Some of the supporters of open source considered the term a &ldquo;marketing campaign for free software,&rdquo; which would appeal to business executives by highlighting the software's practical benefits, while not raising issues of right and wrong that they might not like to hear.  Other supporters flatly rejected the free software movement's ethical and social values.  Whichever their views, when campaigning for open source, they neither cited nor advocated those values.  The term &ldquo;open source&rdquo; quickly became associated with ideas and arguments based only on practical values, such as making or having powerful, reliable software.  Most of the supporters of open source have come to it since then, and they make the same association.  Most discussion of &ldquo;open source&rdquo; pays no attention to right and wrong, only to popularity and success; here's a <a href="https://linuxinsider.com/story/Open-Source-Is-Woven-Into-the-Latest-Hottest-Trends-78937.html"> typical example</a>.  A minority of supporters of open source do nowadays say freedom is part of the issue, but they are not very visible among the many that don't.
pl: Cześć osób wspierających środowisko otwartego oprogramowania rozważało użycie tego pojęcia jako &bdquo;marketingowej kampanii na&nbsp;rzecz wolnego oprogramowania&rdquo;, która mogłaby apelować do&nbsp;środowisk biznesowych, uwydatniając praktyczne korzyści używania wolnego oprogramowania bez&nbsp;poruszania problemów, o których ci nie chcieliby słyszeć. Inni wspierający wprost odrzucili wartości etyczne i&nbsp;społeczne ruchu wolnego oprogramowania. Ich postawa w&nbsp;sprawie kampanii otwartego oprogramowania była taka, że&nbsp;nie byli ani&nbsp;przeciwnikami, ani&nbsp;zwolennikami tych wartości. Termin &bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo; szybko został związany z&nbsp;pomysłami i&nbsp;argumentami opartymi o praktyczne wartości, takie jak tworzenie lub&nbsp;posiadanie potężnego, niezawodnego oprogramowania. Większość propagatorów otwartego oprogramowania przyłączyło się do&nbsp;tego środowiska od&nbsp;tamtego czasu i&nbsp;myślą tylko o tych praktycznych wartościach. Większość dyskusji o &bdquo;otwartym oprogramowaniu&rdquo; nie zauważa dobra i&nbsp;zła, a&nbsp;jednynie popularność i&nbsp;sukces. Oto <a href="https://www.linuxinsider.com/story/Open-Source-Is-Woven-Into-the-Latest-Hottest-Trends-78937.html">typowy przykład</a>. Mniejszość obecnych zwolenników otwartego oprogramowania dziś mówi, że&nbsp;wolność jest częścią kwiesti, ale&nbsp;nie są zbyt widoczni wśród tłumów, którzy tego nie robią.

note: type: Content of: <div><p>
en: The two now describe almost the same category of software, but they stand for views based on fundamentally different values.  For the free software movement, free software is an ethical imperative, essential respect for the users' freedom.  By contrast, the philosophy of open source considers issues in terms of how to make software &ldquo;better&rdquo;&mdash;in a practical sense only.  It says that nonfree software is an inferior solution to the practical problem at hand.
pl: Te dwa określenia opisują niemalże tę samą kategorie oprogramowania, lecz&nbsp;opierają się na&nbsp;zasadniczo różnych wartościach. Dla ruchu wolnego oprogramowania, wolne oprogramowanie jest koniecznością etyczną, nieodzownym respektem dla wolności użytkowników. Dla kontrastu, filozofia otwartego oprogramowania rozważa kwestie, jak tworzyć oprogramowanie &bdquo;lepiej&rdquo; wyłącznie w&nbsp;sensie praktycznym. Twierdzi, że&nbsp;niewolne oprogramowanie jest gorszym rozwiązaniem konkretnego problemu.

note: type: Content of: <div><p>
en: For the free software movement, however, nonfree software is a social problem, and the solution is to stop using it and move to free software.
pl: Dla ruchu wolnego oprogramowania niewolne oprogramowanie jest problemem społecznym, którego jedynym rozwiązaniem jest rezygnacja z&nbsp;używania go i&nbsp;przejście do&nbsp;używania wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><p>
en: &ldquo;Free software.&rdquo; &ldquo;Open source.&rdquo; If it's the same software (<a href="/philosophy/free-open-overlap.html">or nearly so</a>), does it matter which name you use? Yes, because different words convey different ideas.  While a free program by any other name would give you the same freedom today, establishing freedom in a lasting way depends above all on teaching people to value freedom.  If you want to help do this, it is essential to speak of &ldquo;free software.&rdquo;
pl: &bdquo;Wolne oprogramowanie.&rdquo; &bdquo;Otwarte oprogramowanie.&rdquo; Jeżeli&nbsp;jest to to samo oprogramowanie (<a href="/philosophy/free-open-overlap.html">lub&nbsp;prawie to samo</a>, czy&nbsp;robi różnicę, którą z&nbsp;tych nazw użyjesz? Tak, ponieważ&nbsp;różne słowa wyrażają różne myśli. Wolny program niezależnie od&nbsp;swojej nazwy może zapewnić nam dzisiaj taką samą wolność, ale&nbsp;ugruntowanie wolności na&nbsp;dłuższą metę zależy przede wszystkim od&nbsp;nauczenia ludzi, jaką wartość daje wolność. Jeżeli&nbsp;chcesz w&nbsp;tym pomóc, kluczowym jest, by mówić o &bdquo;wolnym oprogramowaniu&rdquo;.

note: type: Content of: <div><p>
en: We in the free software movement don't think of the open source camp as an enemy; the enemy is proprietary (nonfree) software.  But we want people to know we stand for freedom, so we do not accept being mislabeled as open source supporters.  What we advocate is not &ldquo;open source,&rdquo; and what we oppose is not &ldquo;closed source.&rdquo; To make this clear, we avoid using those terms.
pl: My z&nbsp;ruchu wolnego oprogramowania nie uważamy obozu otwartego oprogramowania za&nbsp;wroga; wrogiem jest oprogramowanie własnościowe (niewolne). To, czego oczekujemy od&nbsp;ludzi, to świadomość, że&nbsp;my stawiamy na&nbsp;wolność, a&nbsp;więc nie akceptujemy sytuacji, w&nbsp;której jesteśmy błędnie określani jako popierający otwarte oprogramowanie. Za&nbsp;czym ubiegamy nie jest &bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo; a&nbsp;to czym się sprzeciwiamy nie jest &bdquo;zamknięte oprogramowanie&rdquo; [<em>closed source&nbsp;&ndash; przyp. tłum.</em>]. Aby&nbsp;to było jasne, unikamy tych terminów.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Practical Differences between Free Software and Open Source
pl: Praktyczne różnice pomiędzy wolnym oprogramowaniem a&nbsp;otwartym oprogramowaniem

note: type: Content of: <div><p>
en: In practice, open source stands for criteria a little looser than those of free software.  As far as we know, all existing released free software source code would qualify as open source.  Nearly all open source software is free software, but there are exceptions.
pl: W&nbsp;praktyce, oprogramowanie otwartego źródła opowiada się za&nbsp;kryteriami nieco luźniejszymi od&nbsp;wolnego oprogramowania. Z&nbsp;tego, co wiemy, wszystkie programy udostępnione jako wolne oprogramowanie kwalifikowałyby się także jako otwarte oprogramowanie. Również prawie wszystkie programy będące otwartym oprogramowaniem są wolnym oprogramowaniem, ale&nbsp;istnieje kilka wyjątków.

note: type: Content of: <div><p>
en: First, some open source licenses are too restrictive, so they do not qualify as free licenses.  For example, Open Watcom is nonfree because its license does not allow making a modified version and using it privately.  Fortunately, few programs use such licenses.
pl: Po&nbsp;pierwsze, niektóre licencje otwartego oprogramowania są zbyt restrykcyjne, by móc kwalifikować się jako licencje wolnego oprogramowania. Przykładowo &bdquo;Open Watcom&rdquo; jest niewolne, bo&nbsp;licencja nie pozwala na&nbsp;prywatne używanie zmodyfikowanej wersji. Na&nbsp;szczęście niewiele programów wykorzystuje takie licencje.

note: type: Content of: <div><p>
en: Second, trademark requirements added on top of the code's copyright license can make a program nonfree.  For instance, the Rust compiler may be nonfree, because the trademark conditions forbid selling copies or distributing modified versions, unless you fully remove all <em>uses of the trademark</em>.  Just what that requires in practice is not clear.
pl: Po&nbsp;drugie, wymagania co do&nbsp;znaków handlowych ponad wymagania praw autorskich na&nbsp;kodzie źródłowym mogą sprawić, że&nbsp;program staje się niewolny. Przykładowo kompilator Rust przypuszczalnie jest niewolny ponieważ&nbsp;ograniczenia na&nbsp;znakach handlowych zabraniają sprzedawania kopii lub&nbsp;rozprowadzania zmodyfikowanych wersji aż nie usuniecie wszystkie <em>użycia znaku handlowego</em>. Nie jest jasne co to oznacza w&nbsp;praktyce.

note: type: Content of: <div><p>
en: Third, the criteria for open source are concerned solely with the use of the source code.  Indeed, almost all the items in the <a href="https://opensource.org/osd">Open Source Definition</a> are formulated as conditions on the software's <em>source license</em> rather than on what users are <em>free to do</em>.  However, people often describe an executable as &ldquo;open source,&rdquo; because its source code is available that way.  That causes confusion in paradoxical situations where the source code is open source (and free)  but the executable itself is nonfree.
pl: Po&nbsp;trzecie, kryteria otwartego oprogramowania zwracają uwagę tylko na&nbsp;używanie kodu źródłowego. Prawie wszystkie elementy <a href="https://opensource.org/osd">Open Source Definition</a> są sformułowane jako warunki na&nbsp;<em>licencji kodu źródłowego</em> a&nbsp;nie co użytkownikom <em>wolno zrobić</em>. Jednakże często ludzie opisują pliki wykonawcze jako &bdquo;open source&rdquo; tyle dlatego, że&nbsp;ich źródło jest dostępne. To tworzy zamieszanie w&nbsp;paradoksalnych sytuacjach gdy kod źródłowy jest otwarty (i wolny), ale&nbsp;sam plik wykonawczy jest niewolny.

note: type: Content of: <div><p>
en: The trivial case of this paradox is when a program's source code carries a weak free license, one without copyleft, but its executables carry additional nonfree conditions.  Supposing the executables correspond exactly to the released sources&mdash;which may or may not be so&mdash;users can compile the source code to make and distribute free executables.  That's why this case is trivial; it is no grave problem.
pl: Trywialny przypadek tego paradoksu jest gdy źródło oprogramowania jest na&nbsp;słabej wolnej licencji, czyli&nbsp;takiej bez&nbsp;copyleft, a&nbsp;pliki wykonawcze mają dodatkowe niewolne wymagania. Jeśli te pliki wykonywalne w&nbsp;pełni odpowiadają dostępnym źródłom&nbsp;&ndash; co może jest, lub&nbsp;może nie&nbsp;&ndash; to użytkownicy mogliby skompilować kod źródłowy, aby&nbsp;stworzyć i&nbsp;rozprowadzać wolne pliki wykonywalne. Dlatego&nbsp;ten przypadek jest trywialny; nie jest poważnym problemem.

note: type: Content of: <div><p>
en: The nontrivial case is harmful and important.  Many products containing computers check signatures on their executable programs to block users from effectively using different executables; only one privileged company can make executables that can run in the device and use its full capabilities.  We call these devices &ldquo;tyrants,&rdquo; and the practice is called &ldquo;tivoization&rdquo; after the product (Tivo) where we first saw it.  Even if the executable is made from free source code, and nominally carries a free license, the users cannot usefully run modified versions of it, so the executable is de-facto nonfree.
pl: Nietrywialny przypadek jest ważny a&nbsp;zarazem szkodliwy. Wiele produktów będących swego rodzaju komputerami sprawdzają podpisy na&nbsp;programach aby&nbsp;uniemożliwić użytkownikom instalowanie zmodyfikowanych wersji; wyłącznie jedna uprzywilejowana firma ma prawo tworzenia programów na&nbsp;ten sprzęt lub&nbsp;ma dostęp do&nbsp;wszystkich zasobów. Nazywamy takie urządzenia &ldquo;tyranami&rdquo;, a&nbsp;taka praktyka określana jest mianem &ldquo;tiwoizacji&rdquo; zgodnie z&nbsp;nazwą produktu (Tivo), w&nbsp;którym została pierwszy raz zauważona. Nawet jeśli program jest zrobiony na&nbsp;podstawie wolnego kodu źródłowego, i&nbsp;teoretycznie ma wolną licencję, użytkownicy nie mogą uruchomić zmodyfikowanej wersji programu, więc&nbsp;de facto program jest niewolny.

note: type: Content of: <div><p>
en: Many Android products contain nonfree tivoized executables of Linux, even though its source code is under GNU GPL version 2.  (We designed GNU GPL version 3 to prohibit this practice; too bad Linux did not adopt it.)  These executables, made from source code that is open source and free, are generally spoken of as &ldquo;open source,&rdquo; but they are <em>not</em> free software.
pl: Wiele produktów Android zawiera niewolne tiwoizowane pliki wykonywalne Linuksa, nawet jeśli licencja kodu źródłowego jest GNU GPL w&nbsp;wersji 2. (Zaprojektowaliśmy GNU GPL w&nbsp;wersji 3, aby&nbsp;temu zapobiec; szkoda, że&nbsp;Linuks jej nie zaadoptował.) Te pliki wykonywalne są tworzone z&nbsp;kodu źródłowego, który jest otwarty i&nbsp;wolny, i&nbsp;zwykle się o nich mówi, że&nbsp;są &bdquo;otwartym oprogramowaniem&rdquo;, ale&nbsp;<em>nie</em> są wolnym oprogramowaniem.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Common Misunderstandings of &ldquo;Free Software&rdquo; and &ldquo;Open Source&rdquo;
pl: Powszechne pomyłki w&nbsp;rozumieniu pojęć &bdquo;Wolne Oprogramowanie&rdquo; i&nbsp;&bdquo;Otwarte Oprogramowanie&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: The term &ldquo;free software&rdquo; is prone to misinterpretation: an unintended meaning, &ldquo;software you can get for zero price,&rdquo; fits the term just as well as the intended meaning, &ldquo;software which gives the user certain freedoms.&rdquo; We address this problem by publishing the definition of free software, and by saying &ldquo;Think of &lsquo;free speech,&rsquo; not &lsquo;free beer.&rsquo;&rdquo; This is not a perfect solution; it cannot completely eliminate the problem. An unambiguous and correct term would be better, if it didn't present other problems.
pl: Wyrażenie &bdquo;free software&rdquo; w&nbsp;języku angielskim jest podatne na&nbsp;błędną interpretację: niezamierzone znaczenie &bdquo;oprogramowanie, które można dostać za&nbsp;darmo&rdquo; pasuje równie dobrze, jak znaczenie zamierzone, czyli&nbsp;&bdquo;oprogramowanie, które daje użytkownikowi pewne wolności&rdquo;. My rozwiązujemy ten problem poprzez&nbsp;publikację definicji wolnego oprogramowania oraz&nbsp;przypominanie naszego hasła &bdquo;Think of &sbquo;free speech,&rsquo; not &sbquo;free beer.&rsquo;&rdquo; [<em>&sbquo;Wolność słowa&rsquo;, a&nbsp;nie &sbquo;darmowe piwo&lsquo;.</em>] To nie jest idealne rozwiązanie i&nbsp;nie może całkowicie rozwiązać tego problemu. Lepszym rozwiązaniem byłby wybór jednoznacznego określenia, oczywiście jeśli nie wiązałoby się to z&nbsp;innymi problemami.

note: type: Content of: <div><p>
en: Unfortunately, all the alternatives in English have problems of their own.  We've looked at many that people have suggested, but none is so clearly &ldquo;right&rdquo; that switching to it would be a good idea.  (For instance, in some contexts the French and Spanish word &ldquo;libre&rdquo; works well, but people in India do not recognize it at all.)  Every proposed replacement for &ldquo;free software&rdquo; has some kind of semantic problem&mdash;and this includes &ldquo;open source software.&rdquo;
pl: Niestety, wszystkie inne angielskie wyrażenia wiążą się z&nbsp;innymi problemami. Sprawdziliśmy wiele propozycji, które zostały nam zaproponowane, lecz&nbsp;żadna z&nbsp;nich nie była  na&nbsp;tyle &bdquo;jasna&rdquo; by zmiana na&nbsp;nią była dobrym pomysłem. (Na przykład, w&nbsp;niektórych znaczeniach francuskie i&nbsp;hiszpańskie słowo &bdquo;libre&rdquo; spełniało swoją rolę, lecz&nbsp;mieszkańcy Indii w&nbsp;ogóle nie znają znaczenia tego słowa). Każdy zaproponowany zamiennik słów &bdquo;wolne oprogramowanie &rdquo; posiada jakiś problem znaczeniowy&nbsp;&ndash; dotyczy to również &bdquo;otwartego oprogramowania&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: The <a href="https://opensource.org/osd">official definition of open source software</a> (which is published by the Open Source Initiative and is too long to include here) was derived indirectly from our criteria for free software.  It is not the same; it is a little looser in some respects.  Nonetheless, their definition agrees with our definition in most cases.
pl: <a href="https://opensource.org/osd">Oficjalna definicja terminu &bdquo;oprogramowanie o otwartym źródle&rdquo;</a> (która jest publikowana przez Open Source Initiative i&nbsp;jest zbyt długa, by ją tu przytoczyć) była wyprowadzona niebezpośrednio z&nbsp;naszych kryteriów odnośnie wolnego oprogramowania. Nie jest taka sama, a&nbsp;w pewnych aspektach jest mniej restrykcyjna. Jednakże ich definicja pokrywa się z&nbsp;naszą w&nbsp;większości przypadków.

note: type: Content of: <div><p>
en: However, the obvious meaning for the expression &ldquo;open source software&rdquo; is &ldquo;You can look at the source code.&rdquo; Indeed, most people seem to misunderstand &ldquo;open source software&rdquo; that way.  (The clear term for that meaning is &ldquo;source available.&rdquo;) That criterion is much weaker than the free software definition, much weaker also than the official definition of open source.  It includes many programs that are neither free nor open source.
pl: Jednakże oczywistym znaczeniem wyrażenia &bdquo;oprogramowanie o otwartym źródle&rdquo; jest to, że&nbsp;&bdquo;użytkownik ma wgląd do&nbsp;kodu źródłowego&rdquo;. Większość osób właśnie w&nbsp;ten sposób źle rozumie &bdquo;oprogramowanie o otwartym źródle&rdquo;. (Lepszym terminem na&nbsp;to znaczenie byłoby &bdquo;kod źródłowy dostępny&rdquo;.) To kryterium jest o wiele słabsze niż definicja wolnego oprogramowanie, a&nbsp;także o wiele słabsze niż oficjalna definicja oprogramowania o otwartym źródle. Zawiera wiele programów, które nie są ani&nbsp;wolne, ani&nbsp;otwarte.

note: type: Content of: <div><p>
en: Why do people misunderstand it that way? Because that is the natural meaning of the words &ldquo;open source.&rdquo; But the concept for which the open source advocates sought another name was a variant of that of free software.
pl: Dlaczego ludzie błędnie w&nbsp;ten sposób to rozumieją? Bo&nbsp;to jest naturalne znaczenie słów &bdquo;otwarte źródło&rdquo; [<em>open source</em>]. Ale&nbsp;pojęcie, dla którego zwolennicy ruchu otwartego źródła szukali nowej nazwy, to wariant wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><p>
en: Since the obvious meaning for &ldquo;open source&rdquo; is not the meaning that its advocates intend, the result is that most people misunderstand the term.  According to writer Neal Stephenson, &ldquo;Linux is &lsquo;open source&rsquo; software meaning, simply, that anyone can get copies of its source code files.&rdquo; I don't think he deliberately sought to reject or dispute the official definition.  I think he simply applied the conventions of the English language to come up with a meaning for the term.  The <a href="https://web.archive.org/web/20001011193422/http://da.state.ks.us/ITEC/TechArchPt6ver80.pdf">state of Kansas</a> published a similar definition: &ldquo;Make use of open-source software (OSS).  OSS is software for which the source code is freely and publicly available, though the specific licensing agreements vary as to what one is allowed to do with that code.&rdquo;
pl: Od&nbsp;kiedy oczywiste znaczenie terminu &bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo; przestało być tym, które mieli na&nbsp;myśli jego twórcy, doszło do&nbsp;tego, że&nbsp;większośc ludzi zaczęło je źle pojmować. Powołując się na&nbsp;pisarza Neala Stephensona: &bdquo;Linux jest &sbquo;oprogramowaniem o otwartym kodzie&rsquo; czyli&nbsp;każdy może zdobyć kopię jego plików źródłowych&rdquo;. Nie sądzę, by świadomie poszukiwał on argumentów na&nbsp;odrzucenie lub&nbsp;zakwestionowanie &bdquo;oficjalnej&rdquo; definicji. Myślę, że&nbsp;zwyczajnie zastosował regułę języka angielskiego, by zaproponować znaczenie tego terminu. Amerykański <a href="https://web.archive.org/web/20001011193422/http://da.state.ks.us/ITEC/TechArchPt6ver80.pdf">stan Kansas</a> opublikował podobną definicję: &bdquo;Używajcie oprogramowania o otwartym kodzie (OSS). OSS jest oprogramowaniem, którego kod źródłowy jest ogólnie dostępny, jednakże różne umowy licencyjne mogą określać, co można robić z&nbsp;danym kodem źródłowym.&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: The <cite>New York Times</cite> <a href="https://www.nytimes.com/external/gigaom/2009/02/07/07gigaom-the-brave-new-world-of-open-source-game-design-37415.html"> ran an article that stretched the meaning of the term</a> to refer to user beta testing&mdash;letting a few users try an early version and give confidential feedback&mdash;which proprietary software developers have practiced for decades.
pl: <cite>New York Times</cite> opublikował <a href="https://www.nytimes.com/external/gigaom/2009/02/07/07gigaom-the-brave-new-world-of-open-source-game-design-37415.html">artykuł rozszerzający znaczenie tego terminu</a> na&nbsp;beta testerów&nbsp;&ndash; pozwalając pewnej grupie użytkowników przetestować wczesne wersje produktu oraz&nbsp;odesłać opinie na&nbsp;temat produktu&nbsp;&ndash; co twórcy oprogramowania własnościowego praktykują od&nbsp;lat.

note: type: Content of: <div><p>
en: The term has even been stretched to include designs for equipment that are <a href="https://www.theguardian.com/sustainable-business/2015/aug/27/texas-teenager-water-purifier-toxic-e-waste-pollution">published without a patent</a>.  Patent-free equipment designs can be laudable contributions to society, but the term &ldquo;source code&rdquo; does not pertain to them.
pl: Termin został naciągnięty aby&nbsp;objąć projekty na&nbsp;sprzęt <a href="https://www.theguardian.com/sustainable-business/2015/aug/27/texas-teenager-water-purifier-toxic-e-waste-pollution">opublikowane bez&nbsp;patentu</a>. Projekty nie objęte patentami są dobre dla społeczeństwa, ale&nbsp;termin &bdquo;kod źródłowy&rdquo; ich nie dotyczy.

note: type: Content of: <div><p>
en: Open source supporters try to deal with this by pointing to their official definition, but that corrective approach is less effective for them than it is for us.  The term &ldquo;free software&rdquo; has two natural meanings, one of which is the intended meaning, so a person who has grasped the idea of &ldquo;free speech, not free beer&rdquo; will not get it wrong again.  But the term &ldquo;open source&rdquo; has only one natural meaning, which is different from the meaning its supporters intend.  So there is no succinct way to explain and justify its official definition.  That makes for worse confusion.
pl: Wspierający środowisko otwartego oprogramowania próbują radzić sobie z&nbsp;tym problemem przez wskazywanie na&nbsp;oficjalną definicję, lecz&nbsp;to poprawne podejście do&nbsp;sprawy jest mniej efektywne dla nich niż dla nas. Termin &bdquo;free sofware&rdquo; [wolne oprogramowanie] posiada [po angielsku] dwa naturalne znaczenia, więc&nbsp;osoba, która pojęła ideę &bdquo;free speech, not free beer&rdquo; [wolność słowa, nie darmowe piwo] ponownie nie zrozumie tego błędnie. Termin &bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo; posiada tylko jedno znaczenie, które jest inne niż znaczenie wykorzystywane przez wspierających środowisko otwartego oprogramowania. W&nbsp;tym przypadku nie ma prostej drogi, by wyjaśnić tę oficjalną definicję, co powoduje jeszcze większe zamieszanie.

note: type: Content of: <div><p>
en: Another misunderstanding of &ldquo;open source&rdquo; is the idea that it means &ldquo;not using the GNU GPL.&rdquo; This tends to accompany another misunderstanding that &ldquo;free software&rdquo; means &ldquo;GPL-covered software.&rdquo; These are both mistaken, since the GNU GPL qualifies as an open source license and most of the open source licenses qualify as free software licenses.  There are <a href="/licenses/license-list.html"> many free software licenses</a> aside from the GNU GPL.
pl: Kolejnym błędem w&nbsp;rozumieniu idei &bdquo;otwartego oprogramowania&rdquo; jest przekonanie o nieużywaniu licencji GNU GPL. Istnieje także przekonanie, że&nbsp;&bdquo;wolne oprogramowanie&rdquo; oznacza oprogramowanie objęte licencją GPL. Te dwa twierdzenia są błędne, ponieważ&nbsp;licencja GNU GPL uważana jest za&nbsp;licencję otwartego oprogramowania, a&nbsp;większość licencji otwartego oprogramowania uważana jest za&nbsp;licencje wolnego oprogramowania. Oprócz licencji GNU GPL istnieje <a href="/licenses/license-list.html">wiele innych licencji wolnego oprogramowania</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: The term &ldquo;open source&rdquo; has been further stretched by its application to other activities, such as government, education, and science, where there is no such thing as source code, and where criteria for software licensing are simply not pertinent.  The only thing these activities have in common is that they somehow invite people to participate.  They stretch the term so far that it only means &ldquo;participatory&rdquo; or &ldquo;transparent,&rdquo; or less than that.  At worst, it has <a href="https://www.nytimes.com/2013/03/17/opinion/sunday/morozov-open-and-closed.html"> become a vacuous buzzword</a>.
pl: Termin &bdquo;oprogramowanie o otwartym źródle&rdquo; był dalej rozszerzany poprzez&nbsp;zastosowanie go w&nbsp;innych dziedzinach, takich jak administracja rządowa, edukacja, oraz&nbsp;nauka, gdzie nie występuje coś takiego jak kod źródłowy i&nbsp;gdzie kryteria odnośnie licencjonowania oprogramowania nie są stosowane. Jedyną wspólna cechą tych nowych obszarów jest to, że&nbsp;w jakiś sposób zapraszają użytkowników do&nbsp;uczestnictwa. Oni rozszerzają znaczenie terminu do&nbsp;tego stopnia, że&nbsp;znaczy tyle, co słowo &bdquo;uczestniczący&rdquo; lub&nbsp;&bdquo;przejrzysty&rdquo;, lub&nbsp;nawet mniej. W&nbsp;najgorszym przypadku <a href="https://www.nytimes.com/2013/03/17/opinion/sunday/morozov-open-and-closed.html">stało się bezsensowną frazą marketingową</a>.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Different Values Can Lead to Similar Conclusions&mdash;but Not Always
pl: Różne wartości mogą prowadzić do&nbsp;tych samych wniosków&nbsp;&ndash; lecz&nbsp;nie zawsze

note: type: Content of: <div><p>
en: Radical groups in the 1960s had a reputation for factionalism: some organizations split because of disagreements on details of strategy, and the two daughter groups treated each other as enemies despite having similar basic goals and values.  The right wing made much of this and used it to criticize the entire left.
pl: Radykalne grupy w&nbsp;latach sześćdziesiątych miały opinie frakcji: niektóre organizacje podzieliły się z&nbsp;powodu niezgody w&nbsp;sprawach wspólnej strategii, powstały dwie grupy-córki i&nbsp;traktowały się nawzajem jako wrogów pomimo posiadania tych samych celów i&nbsp;wartości. Prawica używała tego, by krytykować całą lewicę.

note: type: Content of: <div><p>
en: Some try to disparage the free software movement by comparing our disagreement with open source to the disagreements of those radical groups.  They have it backwards.  We disagree with the open source camp on the basic goals and values, but their views and ours lead in many cases to the same practical behavior&mdash;such as developing free software.
pl: Niektórzy próbują zdyskredytować ruch wolnego oprogramowania poprzez&nbsp;porównanie naszej niezgody z&nbsp;otwartym oprogramowaniem do&nbsp;niezgody tych radykalnych grup, ale&nbsp;tu występuje odwrotna sytuacja. Nie zgadzamy się z&nbsp;obozem otwartego oprogramowaniem w&nbsp;stosunku do&nbsp;podstawowych celów i&nbsp;wartości, lecz&nbsp;w praktyce nasze i&nbsp;ich poglądy prowadzą do&nbsp;tych samych działań, jak na&nbsp;przykład rozwój wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><p>
en: As a result, people from the free software movement and the open source camp often work together on practical projects such as software development.  It is remarkable that such different philosophical views can so often motivate different people to participate in the same projects.  Nonetheless, there are situations where these fundamentally different views lead to very different actions.
pl: W&nbsp;rezultacie ludzie z&nbsp;ruchu wolnego oprogramowania i&nbsp;z obozu otwartego oprogramowania często współpracują ze sobą nad&nbsp;projektami takimi jak rozwój oprogramowania. Jest wartym odnotowania, że&nbsp;dwa tak różne poglądy motywują ludzi do&nbsp;współpracy nad&nbsp;tymi samymi projektami. Jednakże, występują sytuacje, gdzie te dwa fundamentalne poglądy prowadzą do&nbsp;bardzo różnych działań.

note: type: Content of: <div><p>
en: The idea of open source is that allowing users to change and redistribute the software will make it more powerful and reliable.  But this is not guaranteed.  Developers of proprietary software are not necessarily incompetent.  Sometimes they produce a program that is powerful and reliable, even though it does not respect the users' freedom.  Free software activists and open source enthusiasts will react very differently to that.
pl: Idea otwartego oprogramowania polega na&nbsp;tym, że&nbsp;pozwolenie użytkownikowi na&nbsp;zmianę oraz&nbsp;redystrybucję oprogramowania powoduje że&nbsp;staje się ono potężniejsze i&nbsp;bardziej niezawodne. To nie jest jednak&nbsp;gwarantowane. Twórcy własnościowego oprogramowania niekoniecznie są niekompetentni. Czasami stworzą program, który jest potężny i&nbsp;niezawodny, mimo że&nbsp;nie respektuje wolności użytkownika. Aktywiści wolnego oprogramowania i&nbsp;zwolennicy otwartego oprogramowania różnie reagują na&nbsp;coś takiego.

note: type: Content of: <div><p>
en: A pure open source enthusiast, one that is not at all influenced by the ideals of free software, will say, &ldquo;I am surprised you were able to make the program work so well without using our development model, but you did.  How can I get a copy?&rdquo; This attitude will reward schemes that take away our freedom, leading to its loss.
pl: Prawdziwi entuzjaści otwartego oprogramowania, ci którzy nie są skażeni ideami wolnego oprogramowania, powiedzą &bdquo;jestem zaskoczony, że&nbsp;byłeś w&nbsp;stanie stworzyć program, który dobrze działa bez&nbsp;użycia naszego modelu rozwoju, ale&nbsp;Ci się udało. W&nbsp;jaki sposób mogę otrzymać kopię?&rdquo; Taka postawa doprowadzi do&nbsp;akceptacji spisków zabierających naszą wolność.

note: type: Content of: <div><p>
en: The free software activist will say, &ldquo;Your program is very attractive, but I value my freedom more.  So I reject your program.  I will get my work done some other way, and support a project to develop a free replacement.&rdquo; If we value our freedom, we can act to maintain and defend it.
pl: Członkowie ruchu wolnego oprogramowania powiedzą &bdquo;Twój program jest bardzo atrakcyjny, lecz&nbsp;ja bardziej cenię sobie moją wolność, a&nbsp;więc odrzucam twój program. W&nbsp;inny sposób zrobię to, co potrzbuję, a&nbsp;wspomogę rozwój wolnego odpowiednika&rdquo;. Jeżeli&nbsp;cenimy swoją wolność, możemy działać tak, aby&nbsp;ją utrzymywać i&nbsp;chronić.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Powerful, Reliable Software Can Be Bad
pl: Potężne, niezawodne oprogramowanie może być złe

note: type: Content of: <div><p>
en: The idea that we want software to be powerful and reliable comes from the supposition that the software is designed to serve its users.  If it is powerful and reliable, that means it serves them better.
pl: Pomysł, który głosi, że&nbsp;chcemy potężnego i&nbsp;niezawodnego oprogramowania, pochodzi z&nbsp;twierdzenia, że&nbsp;oprogramowanie jest zaprojektowane po&nbsp;to, by służyć jego użytkownikom. Jeżeli&nbsp;jest potężne i&nbsp;niezawodne, to znaczy, że&nbsp;lepiej służy użytkownikom.

note: type: Content of: <div><p>
en: But software can be said to serve its users only if it respects their freedom.  What if the software is designed to put chains on its users? Then powerfulness means the chains are more constricting, and reliability that they are harder to remove.  Malicious features, such as spying on the users, restricting the users, back doors, and imposed upgrades are common in proprietary software, and some open source supporters want to implement them in open source programs.
pl: Można powiedzieć, że&nbsp;oprogramowanie służy użytkownikom tylko jeżeli&nbsp;respektuje ich wolność. A&nbsp;co w&nbsp;przypadku, kiedy oprogramowanie jest zaprojektowane, by tę wolność ograniczyć? W&nbsp;takim przypadku potęga takiego programu oznacza, że&nbsp;ograniczenia są bardziej restrykcyjne i&nbsp;ciężej je usunąć. W&nbsp;programach własnościowych często spotyka się szpiegowanie użytkowników, ograniczanie ich możliwości, nieudokumentowane możliwości dostępu do&nbsp;maszyny użytkownika i&nbsp;narzucone aktualizacje. Niektórzy w&nbsp;środowisku otwartego oprogramowania chcą wyposażyć w&nbsp;takie rozwiązania również programy o otwartym źródle.

note: type: Content of: <div><p>
en: Under pressure from the movie and record companies, software for individuals to use is increasingly designed specifically to restrict them.  This malicious feature is known as Digital Restrictions Management (DRM) (see <a href="https://defectivebydesign.org">DefectiveByDesign.org</a>) and is the antithesis in spirit of the freedom that free software aims to provide.  And not just in spirit: since the goal of DRM is to trample your freedom, DRM developers try to make it hard, impossible, or even illegal for you to change the software that implements the DRM.
pl: Presja ze strony wytwórni muzycznych i&nbsp;filmowych powoduje, że&nbsp;w oprogramowaniu następuje wzrost rozwiązań ograniczających użytkowników. Ta złośliwa cecha znana jest jako &bdquo;Digital Restrictions Management (DRM)&rdquo; [zarządzanie cyfrowymi ograniczeniami] (strona <a href="https://defectivebydesign.org/">DefectiveByDesign.org</a> jest temu poświęcona) i&nbsp;jest zaprzeczeniem ducha wolności, które to oprogramowanie ma dostarczać. I&nbsp;nie tylko ducha. Ponieważ&nbsp;celem DRM jest zdeptanie twojej wolności, twórcy DRM próbują utrudnić, uniemożliwić lub&nbsp;nawet spowodować, by jakiekolwiek zmiany w&nbsp;oprogramowaniu zawierające DRM były nielegalne.

note: type: Content of: <div><p>
en: Yet some open source supporters have proposed &ldquo;open source DRM&rdquo; software.  Their idea is that, by publishing the source code of programs designed to restrict your access to encrypted media and by allowing others to change it, they will produce more powerful and reliable software for restricting users like you.  The software would then be delivered to you in devices that do not allow you to change it.
pl: Niektórzy wspierający otwarte oprogramowanie zaproponowali oprogramowanie &bdquo;open source DRM&rdquo;. Ich pomysł polega na&nbsp;tym, aby&nbsp;poprzez publikowanie kodu źródłowego programów zaprojektowanych do&nbsp;ograniczania Twojego dostępu do&nbsp;zakodowanych mediów i&nbsp;poprzez pozwalanie innym na&nbsp;zmiany, mogli stworzyć lepsze i&nbsp;potężniejsze oprogramowanie do&nbsp;ograniczania użytkowników takich jak Ty. To oprogramowanie mogłoby być dostarczone do&nbsp;Ciebie w&nbsp;urządzeniach, które nie pozwalają na&nbsp;zmiany kodu.

note: type: Content of: <div><p>
en: This software might be open source and use the open source development model, but it won't be free software since it won't respect the freedom of the users that actually run it.  If the open source development model succeeds in making this software more powerful and reliable for restricting you, that will make it even worse.
pl: To oprogramowanie może być otwartym oprogramowaniem i&nbsp;może używać modelu rozwoju charakterystycznego dla otwartego oprogramowania, lecz&nbsp;nie będzie to wolne oprogramowanie, ponieważ&nbsp;nie będzie respektować wolności użytkownika. Jeżeli&nbsp;dzięki modelowi rozwoju otwartego oprogramowania będzie mogło w&nbsp;lepszy i&nbsp;bardziej wydajny sposób ograniczać użytkownika, będzie jeszcze gorzej.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Fear of Freedom
pl: Strach przed wolnością

note: type: Content of: <div><p>
en: The main initial motivation of those who split off the open source camp from the free software movement was that the ethical ideas of free software made some people uneasy.  That's true: raising ethical issues such as freedom, talking about responsibilities as well as convenience, is asking people to think about things they might prefer to ignore, such as whether their conduct is ethical.  This can trigger discomfort, and some people may simply close their minds to it.  It does not follow that we ought to stop talking about these issues.
pl: Główną motywacją tych, którzy oddzielili obóz otwartego oprogramowania od&nbsp;ruchu wolnego oprogramowania było to, że&nbsp;etyczna idea wolnego oprogramowania wprowadzała niepokój wśród niektórych osób. To prawda, że&nbsp;poruszanie zagadnień etycznych takich jak wolność, mówienie zarówno o odpowiedzialności, jak i&nbsp;wygodzie, to proszenie ludzi, aby&nbsp;myśleli o rzeczach, które woleliby ignorować, jak chociażby pytanie, czy&nbsp;ich zachowania są etyczne. To może wywołać zakłopotanie i&nbsp;doprowadzić, że&nbsp;część ludzi się zamknie się na&nbsp;te kwestie. To nie znaczy, że&nbsp;powinniśmy przestać mówić o tych sprawach.

note: type: Content of: <div><p>
en: That is, however, what the leaders of open source decided to do.  They figured that by keeping quiet about ethics and freedom, and talking only about the immediate practical benefits of certain free software, they might be able to &ldquo;sell&rdquo; the software more effectively to certain users, especially business.
pl: To jest to, co liderzy otwartego oprogramowania zadecydowali robić. Doszli oni do&nbsp;wniosku, że&nbsp;przez milczenie w&nbsp;kwestii etyki i&nbsp;wolności oraz&nbsp;mówienie tylko o natychmiastowych praktycznych korzyściach wolnego oprogramowania, byliby w&nbsp;stanie &bdquo;sprzedawać&rdquo; oprogramowanie bardziej efektywnie niektórym użytkownikom, szczególnie biznesowym.

note: type: Content of: <div><p>
en: When open source proponents talk about anything deeper than that, it is usually the idea of making a &ldquo;gift&rdquo; of source code to humanity.  Presenting this as a special good deed, beyond what is morally required, presumes that distributing proprietary software without source code is morally legitimate.
pl: Gdy zwolennicy open source rozmawiają o czymś więcej, zwykle chodzi o &bdquo;darowiźnie&rdquo; kodu źródłowego dla ludzkości. Przedstawiając to jako wyjątkowo dobry uczynek, ponad to co jest moralnie wymagane, zakłada, że&nbsp;rozprowadzanie oprogramowania własnościowego bez&nbsp;kodu źródłowego jest moralnie dopuszczalne.

note: type: Content of: <div><p>
en: This approach has proved effective, in its own terms.  The rhetoric of open source has convinced many businesses and individuals to use, and even develop, free software, which has extended our community&mdash;but only at the superficial, practical level.  The philosophy of open source, with its purely practical values, impedes understanding of the deeper ideas of free software; it brings many people into our community, but does not teach them to defend it.  That is good, as far as it goes, but it is not enough to make freedom secure.  Attracting users to free software takes them just part of the way to becoming defenders of their own freedom.
pl: To podejście okazało się skuteczne. Retoryka otwartego oprogramowania przekonała wielu, by używać go w&nbsp;biznesie i&nbsp;do celów prywatnych, a&nbsp;nawet rozwijać wolne oprogramowanie, które rozszerzyło naszą społeczność&nbsp;&ndash; lecz&nbsp;tylko na&nbsp;poziomie powierzchownym, praktycznym. Filozofia otwartego oprogramowania ze swoimi wyłącznie praktycznymi wartościami przeszkadza w&nbsp;zrozumieniu głębszych idei wolnego oprogramowania&nbsp;&ndash; sprowadza to wielu użytkowników do&nbsp;naszej społeczności, ale&nbsp;nie uczy ich, jak bronić tych idei. Takie rozwiązanie jest dobre samo w&nbsp;sobie, lecz&nbsp;nie wystarczające, by chronić wolność. Przyciąganie użytkowników w&nbsp;stronę wolnego oprogramowania to tylko część drogi prowadzącej do&nbsp;stania się obrońcami swojej własnej wolności.

note: type: Content of: <div><p>
en: Sooner or later these users will be invited to switch back to proprietary software for some practical advantage.  Countless companies seek to offer such temptation, some even offering copies gratis.  Why would users decline? Only if they have learned to value the freedom free software gives them, to value freedom in and of itself rather than the technical and practical convenience of specific free software.  To spread this idea, we have to talk about freedom.  A certain amount of the &ldquo;keep quiet&rdquo; approach to business can be useful for the community, but it is dangerous if it becomes so common that the love of freedom comes to seem like an eccentricity.
pl: Prędzej czy&nbsp;później ci użytkownicy zostaną zaproszeni do&nbsp;powrotu do&nbsp;własnościowego oprogramowania dla pewnych praktycznych udogodnień. Niezliczona ilość firm oferuje pewne pokusy, inne nawet oferują kopie produktu gratis. Dlaczego użytkownicy mieliby z&nbsp;tego zrezygnować? Tylko dlatego, że&nbsp;nauczyli się cenić wolność. którą daje im wolne oprogramowanie, cenić wolność w&nbsp;samą sobie zamiast technicznych i&nbsp;praktycznych wygód wolnego oprogramowania. By upowszechnić tę ideę, musimy mówić o wolności. Pewna ilość użytkowników z&nbsp;&bdquo;cichym&rdquo; podejściem do&nbsp;biznesu może być użyteczna dla społeczności, ale&nbsp;może być niebezpieczna, gdy chodzi o wspólne umiłowanie wolności, które z&nbsp;czasem może być uważane za&nbsp;ekscentryczność.

note: type: Content of: <div><p>
en: That dangerous situation is exactly what we have.  Most people involved with free software, especially its distributors, say little about freedom&mdash;usually because they seek to be &ldquo;more acceptable to business.&rdquo; Nearly all GNU/Linux operating system distributions add proprietary packages to the basic free system, and they invite users to consider this an advantage rather than a flaw.
pl: Ta niebezpieczna sytuacja to właśnie to, co się nam przytrafiło. Większość osób związanych z&nbsp;wolnym oprogramowaniem, szczególnie dystrybutorzy, mówią mało o wolności, zazwyczaj ponieważ&nbsp;chcą być &bdquo;bardziej dostępni dla biznesu&rdquo;. Prawie wszystkie dystrybucje systemu operacyjnego GNU/Linux dodają pakiety własnościowe do&nbsp;podstawowego wolnego systemu i&nbsp;zachęcają użytkowników, by uważali to za&nbsp;zaletę aniżeli wadę.

note: type: Content of: <div><p>
en: Proprietary add-on software and partially nonfree GNU/Linux distributions find fertile ground because most of our community does not insist on freedom with its software.  This is no coincidence.  Most GNU/Linux users were introduced to the system through &ldquo;open source&rdquo; discussion, which doesn't say that freedom is a goal.  The practices that don't uphold freedom and the words that don't talk about freedom go hand in hand, each promoting the other.  To overcome this tendency, we need more, not less, talk about freedom.
pl: Własnościowe oprogramowanie firm trzecich i&nbsp;częściowo niewolne dystrybucje GNU/Linuksa trafiają podatny grunt, ponieważ&nbsp;większość naszej społeczności nie obstaje przy wolności oprogramowania. Nie jest to przypadek. Większość użytkowników GNU/Linuksa została wprowadzona do&nbsp;systemu poprzez&nbsp;dyskusję o &bdquo;otwartym oprogramowaniu&rdquo;, w&nbsp;której nie wspomina się o tym, że&nbsp;wolność może jest [naszym] celem. Praktyki niepodtrzymywania wolności i&nbsp;używania zwrotów nieporuszających kwestii wolności wzajemnie się uzupełniają. By przezwyciężyć tę tendencję, musimy o wolności rozmawiać więcej, a&nbsp;nie mniej.

note: type: Content of: <div><h3>
en: &ldquo;FLOSS&rdquo; and &ldquo;FOSS&rdquo;
pl: &bdquo;FLOSS&rdquo; i&nbsp;&bdquo;FOSS&rdquo;

note: type: Content of: <div><p>
en: The terms &ldquo;FLOSS&rdquo; and &ldquo;FOSS&rdquo; are used to be <a href="/philosophy/floss-and-foss.html"> neutral between free software and open source</a>.  If neutrality is your goal, &ldquo;FLOSS&rdquo; is the better of the two, since it really is neutral.  But if you want to stand up for freedom, using a neutral term isn't the way.  Standing up for freedom entails showing people your support for freedom.
pl: Terminy &bdquo;FLOSS&rdquo; i&nbsp;&bdquo;FOSS&rdquo; są używane aby&nbsp;być <a href="/philosophy/floss-and-foss.html">neutralne pomiędzy wolnym oprogramowaniem a&nbsp;open source</a>. Jeśli waszym celem jest neutralność, &bdquo;FLOSS&rdquo; jest lepszym ponieważ&nbsp;jest prawdziwie neutralne. Ale&nbsp;jeśli chcecie promować wolność, nie należy robić tego neutralnym terminem. Aby&nbsp;promować wolność, musicie wykazać, że&nbsp;ją popieracie.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Rivals for Mindshare
pl: Rywale na&nbsp;podział umysłu

note: type: Content of: <div><p>
en: &ldquo;Free&rdquo; and &ldquo;open&rdquo; are rivals for mindshare.  Free software and open source are different ideas but, in most people's way of looking at software, they compete for the same conceptual slot.  When people become habituated to saying and thinking &ldquo;open source,&rdquo; that is an obstacle to their grasping the free software movement's philosophy and thinking about it.  If they have already come to associate us and our software with the word &ldquo;open,&rdquo; we may need to shock them intellectually before they recognize that we stand for something <em>else</em>.  Any activity that promotes the word &ldquo;open&rdquo; tends to extend the curtain that hides the ideas of the free software movement.
pl: &bdquo;Wolne&rdquo; i&nbsp;&bdquo;otwarte&rdquo; konkurują o umysł. Wolne oprogramowanie i&nbsp;oprogramowanie open source są odmiennymi pojęciami, ale&nbsp;większość osób postrzega ich jako wypełniające tę samą szufladkę w&nbsp;dziedzinie oprogramowania. Gdy ludzie przywykną mówić i&nbsp;myśleć &bdquo;open source&rdquo; to im utrudnia zrozumienie i&nbsp;myślenie o filozofii ruchu wolnego oprogramowania. Jeśli już połączyli nas i&nbsp;nasze oprogramowanie ze słowem &bdquo;otwarte&rdquo;, będziemy musieli wstrząsnąć ich intelektualnie zanim zrozumieją, że&nbsp;nasz ruch to <em>co innego</em>. Jakakolwiek aktywność, która promuje słowo &bdquo;otwarte&rdquo; zamyka kurtynę, która ukrywa zagadnienia ruchu wolnego oprogramowania.

note: type: Content of: <div><p>
en: Thus, free software activists are well advised to decline to work on an activity that calls itself &ldquo;open.&rdquo; Even if the activity is good in and of itself, each contribution you make does a little harm on the side by promoting the open source idea.  There are plenty of other good activities which call themselves &ldquo;free&rdquo; or &ldquo;libre.&rdquo; Each contribution to those projects does a little extra good on the side.  With so many useful projects to choose from, why not choose one which does extra good?
pl: Działacze wolnego oprogramowania są zalecani aby&nbsp;odmawiać pracy nad&nbsp;przedsięwzięciami, które nazywają się &bdquo;otwarte&rdquo;. Nawet jeśli aktywność jest dobra sama w&nbsp;sobie, każdy współudział powoduje trochę szkody na&nbsp;boku, promując ideały open source. Jest wiele innych dobrych aktywności, które nazywają się &bdquo;wolne&rdquo; lub&nbsp;&bdquo;libre&rdquo;. Każda pomóc w&nbsp;tych projektach powoduje trochę dobra na&nbsp;boku. Z&nbsp;tyloma pożytecznymi projektami do&nbsp;wyboru, dlaczego nie wybrać takiego, które ma dodatkowe dobro?

note: type: Content of: <div><h3>
en: Conclusion
pl: Wnioski

note: type: Content of: <div><p>
en: As the advocates of open source draw new users into our community, we free software activists must shoulder the task of bringing the issue of freedom to their attention.  We have to say, &ldquo;It's free software and it gives you freedom!&rdquo;&mdash;more and louder than ever.  Every time you say &ldquo;free software&rdquo; rather than &ldquo;open source,&rdquo; you help our cause.
pl: Podczas gdy adwokaci otwartego oprogramowania przyciągają nowych użytkowników do&nbsp;naszej społeczności, my, aktywiści wolnego oprogramowania, musimy wziąć na&nbsp;siebie zadanie wskazania zagadnienia wolności. Musimy powiedzieć &bdquo;to jest wolne oprogramowanie, które daje wam wolność!&rdquo;. Musimy powtarzać to częściej i&nbsp;głośniej aniżeli zazwyczaj. Zawsze, gdy mówisz &bdquo;wolne oprogramowanie&rdquo; zamiast &bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo;, pomagasz naszej sprawie.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Notes
pl: Przypisy

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: Joe Barr wrote an article called <a href="https://web.archive.org/web/20010618050431/itworld.com/AppDev/350/LWD010523vcontrol4/pfindex.html"> Live and let license</a> that gives his perspective on this issue.
pl: Joe Barr napisał artykuł <a href="https://web.archive.org/web/20010618050431/itworld.com/AppDev/350/LWD010523vcontrol4/pfindex.html"> Live and let license</a> [<em>Żyj i&nbsp;pozwól licencjować</em>, gra słów na&nbsp;tytule powieści/filmu/piosenki <em>Żyj i&nbsp;pozwól umrzeć</em>], który opisuje jego perspektywę w&nbsp;tej kwestii.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: Lakhani and Wolf's <a href="https://ocw.mit.edu/courses/sloan-school-of-management/15-352-managing-innovation-emerging-trends-spring-2005/readings/lakhaniwolf.pdf"> paper on the motivation of free software developers</a> says that a considerable fraction are motivated by the view that software should be free. This is despite the fact that they surveyed the developers on SourceForge, a site that does not support the view that this is an ethical issue.
pl: <a href="https://ocw.mit.edu/courses/sloan-school-of-management/15-352-managing-innovation-emerging-trends-spring-2005/readings/lakhaniwolf.pdf">Artykuł o motywacji deweloperów wolnego oprogramowania</a> autorstwa Lakhani i&nbsp;Wolf opowiada o tym, że&nbsp;znaczna część z&nbsp;nich motywowana jest ideą, że&nbsp;oprogramowanie powinno być wolne. I&nbsp;to pomimo faktu, że&nbsp;deweloperzy byli badani w&nbsp;serwisie SourceForge, który nie popiera poglądu, że&nbsp;jest to kwestia etyki.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
pl: Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href="/contact/contact.html">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
pl: Staramy się, aby&nbsp;tłumaczenia były wierne i&nbsp;wysokiej jakości, ale&nbsp;nie jesteśmy zwolnieni z&nbsp;niedoskonałości. Komentarze odnośnie tłumaczenia polskiego oraz&nbsp;zgłoszenia dotyczące chęci współpracy w&nbsp;tłumaczeniu prosimy kierować na&nbsp;adres <a href="mailto:www-pl-trans@gnu.org">www-pl-trans@gnu.org</a>. <br /> Więcej informacji na&nbsp;temat koordynacji oraz&nbsp;zgłaszania propozycji tłumaczeń artykułów znajdziecie na&nbsp;<a href="/server/standards/README.translations.html">stronie tłumaczeń</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
pl: Ta strona jest dostępna na&nbsp;<a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa&nbsp;&ndash; Bez&nbsp;utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
pl: Tłumaczenie: Marek Sadowski 2010, Jan Owoc 2014, 2015, 2017, 2020, 2023; poprawki Jan Owoc 2010, 2011, 2013, 2016, 2021, 2022, Tomasz W. Kozłowski 2010, 2012.

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
pl: Aktualizowane:
