# Polish translation of http://www.gnu.org/philosophy/open-source-missess-the-point.html
# Copyright (C) 2010-2017, 2020-2023 Free Software Foundation, Inc.
# This file is distributed under the same license as the gnu.org article.
# Marek Sadowski <sadusx@gmail.com>, 2010.
# Tomasz W. Kozłowski <odder.wiki@gmail.com>, 2010.
# Jan Owoc <jsowoc AT gmail.com>, 2010, 2011, 2013-2017, 2020-2023.
# Sept-Oct 2021: unfuzzify (T. Godefroy).
msgid ""
msgstr ""
"Project-Id-Version: Why Open Source misses the point of Free Software\n"
"Report-Msgid-Bugs-To: \n"
"POT-Creation-Date: 2024-01-01 05:26+0000\n"
"PO-Revision-Date: 2023-11-04 12:09-0600\n"
"Last-Translator: Jan Owoc <jsowoc AT gmail DOT com>\n"
"Language-Team: Polish <www-pl-trans@gnu.org>\n"
"Language: pl\n"
"MIME-Version: 1.0\n"
"Content-Type: text/plain; charset=utf-8\n"
"Content-Transfer-Encoding: 8bit\n"
"Plural-Forms: nplurals=3; plural=(n==1 ? 0 : n%10>=2 && n%10<=4 && (n%100<10 "
"|| n%100>=20) ? 1 : 2);\n"
"X-Generator: Poedit 2.3\n"

#. type: Content of: <title>
msgid ""
"Why Open Source Misses the Point of Free Software - GNU Project - Free "
"Software Foundation"
msgstr ""
"Dlaczego otwartemu oprogramowaniu umyka idea Wolnego Oprogramowania - "
"Projekt GNU - Fundacja Wolnego Oprogramowania (FSF)"

#. type: Content of: <div><h2>
msgid "Why Open Source Misses the Point of Free Software"
msgstr "Dlaczego otwartemu oprogramowaniu umyka idea Wolnego Oprogramowania"

#. type: Content of: <div><address>
msgid "by Richard Stallman"
msgstr "Richard Stallman"

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"The terms &ldquo;free software&rdquo; and &ldquo;open source&rdquo; stand "
"for almost the same range of programs.  However, they say deeply different "
"things about those programs, based on different values.  The free software "
"movement campaigns for freedom for the users of computing; it is a movement "
"for freedom and justice.  By contrast, the open source idea values mainly "
"practical advantage and does not campaign for principles.  This is why we do "
"not agree with open source, and do not use that term."
msgstr ""
"Wyrażenia &bdquo;free software&rdquo; i&nbsp;&bdquo;open source&rdquo; "
"[<em>niniejsze tłumaczenie artykułu będzie używało polskich terminów &bdquo;"
"wolne oprogramowanie&rdquo; oraz&nbsp;&bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo;"
"&nbsp;&ndash; przyp. tłum.</em>] odnoszą się do&nbsp;prawie tego samego "
"zakresu programów. Jednakże mówią znacznie inne rzeczy o tych programach, "
"bazujących na&nbsp;innych wartościach. Ruch wolnego oprogramowania ubiega "
"się o wolność użytkowników komputerów; jest to ruch na&nbsp;rzecz wolności "
"i&nbsp;sprawiedliwości. W&nbsp;kontraście pomysł otwartego źródła skupia się "
"głównie na&nbsp;praktycznych zaletach i&nbsp;nie ubiega się o zasady. "
"Dlatego&nbsp;nie zgadzamy się z&nbsp;otwartym źródłem i&nbsp;nie używamy "
"tego terminu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"When we call software &ldquo;free,&rdquo; we mean that it respects the <a "
"href=\"/philosophy/free-sw.html\">users' essential freedoms</a>: the freedom "
"to run it, to study and change it, and to redistribute copies with or "
"without changes.  This is a matter of freedom, not price, so think of &ldquo;"
"free speech,&rdquo; not &ldquo;free beer.&rdquo;"
msgstr ""
"Kiedy nazywamy oprogramowanie &bdquo;wolnym&rdquo;, myślimy o takim "
"oprogramowaniu, które respektuje <a href=\"/philosophy/free-sw.html"
"\">podstawowe wolności użytkownika</a>: wolność użytkowania, wolność analizy "
"i&nbsp;zmiany kodu źródłowego oraz&nbsp;wolność do&nbsp;rozpowszechniania go "
"wraz ze zmianami lub&nbsp;bez zmian. Jest to kwestia wolności, nie ceny, "
"pomyślcie więc&nbsp;o wolności słowa (&bdquo;free speech&rdquo;), a&nbsp;nie "
"o darmowym piwie (&bdquo;free beer&rdquo;)."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"These freedoms are vitally important.  They are essential, not just for the "
"individual users' sake, but for society as a whole because they promote "
"social solidarity&mdash;that is, sharing and cooperation.  They become even "
"more important as our culture and life activities are increasingly "
"digitized. In a world of digital sounds, images, and words, free software "
"becomes increasingly essential for freedom in general."
msgstr ""
"Te wolności są niezwykle ważne. Są one kluczowe, nie tylko dla użytkownika "
"indywidualnego, ale&nbsp;również dla społeczności jako całości, "
"ponieważ&nbsp;promują solidarność społeczną&nbsp;&ndash; to znaczy "
"współdzielenie i&nbsp;współpracę. Wolności owe stają się obecnie jeszcze "
"ważniejsze; nasza kultura i&nbsp;aktywność życiowa stają się coraz bardziej "
"cyfrowe. W&nbsp;świecie cyfrowych dźwięków, obrazów i&nbsp;słów, wolne "
"oprogramowanie staje się coraz bardziej niezbędne dla wolności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Tens of millions of people around the world now use free software; the "
"public schools of some regions of India and Spain now teach all students to "
"use the free <a href=\"/gnu/linux-and-gnu.html\">GNU/Linux operating system</"
"a>.  Most of these users, however, have never heard of the ethical reasons "
"for which we developed this system and built the free software community, "
"because nowadays this system and community are more often spoken of as "
"&ldquo;open source,&rdquo; attributing them to a different philosophy in "
"which these freedoms are hardly mentioned."
msgstr ""
"Dziesiątki milionów ludzi na&nbsp;całym świecie używa wolnego "
"oprogramowania, szkoły publiczne w&nbsp;niektórych regionach Indii i&nbsp;"
"Hiszpanii uczą wszystkich uczniów obsługi wolnego <a href=\"/gnu/linux-and-"
"gnu.html\">systemu operacyjnego GNU/Linux</a>. Większość tych użytkowników "
"nigdy nie słyszała o etycznych powodach, dla których rozwinęliśmy ten system "
"i&nbsp;zbudowaliśmy społeczność wolnego oprogramowania, dlatego&nbsp;obecnie "
"ten system i&nbsp;społeczność są częściej nazywane &bdquo;otwartym "
"oprogramowaniem&rdquo;, co kwalifikuje je do&nbsp;innej filozofii, w&nbsp;"
"której te wolności są rzadko wspominane."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The free software movement has campaigned for computer users' freedom since "
"1983.  In 1984 we launched the development of the free operating system GNU, "
"so that we could avoid the nonfree operating systems that deny freedom to "
"their users.  During the 1980s, we developed most of the essential "
"components of the system and designed the <a href=\"/licenses/gpl.html\">GNU "
"General Public License</a> (GNU GPL)  to release them under&mdash;a license "
"designed specifically to protect freedom for all users of a program."
msgstr ""
"Ruch wolnego oprogramowania prowadzi kampanie na&nbsp;rzecz wolności "
"użytkowników od&nbsp;1983 roku. W&nbsp;roku 1984 uruchomiliśmy rozwój "
"wolnego systemu GNU, tak więc&nbsp;mogliśmy uniknąć niewolnych systemów "
"operacyjnych, które odmawiają wolności swoim użytkownikom. W&nbsp;latach 80-"
"tych rozwinęliśmy większość kluczowych składników systemu i&nbsp;dla tych "
"składników zaprojektowaliśmy <a href=\"/licenses/gpl.html\">GNU General "
"Public License</a> (GNU GPL)&nbsp;&ndash; licencję zaprojektowaną specjalnie "
"po&nbsp;to, by chronić wolność wszystkich użytkowników programu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Not all of the users and developers of free software agreed with the goals "
"of the free software movement.  In 1998, a part of the free software "
"community splintered off and began campaigning in the name of &ldquo;open "
"source.&rdquo; The term was originally proposed to avoid a possible "
"misunderstanding of the term &ldquo;free software,&rdquo; but it soon became "
"associated with philosophical views quite different from those of the free "
"software movement."
msgstr ""
"Nie wszyscy użytkownicy i&nbsp;projektanci wolnego oprogramowania zgodzili "
"się z&nbsp;celami wytyczonymi przez ruch wolnego oprogramowania. W&nbsp;1998 "
"roku doszło do&nbsp;rozłamu w&nbsp;społeczności wolnego oprogramowania "
"&mdash; część społeczności rozpoczęła kampanię nazwaną &bdquo;otwartym "
"oprogramowaniem&rdquo;. Pojęcie to zostało stworzone, by uniknąć możliwości "
"pomyłki w&nbsp;rozumieniu terminu &ldquo;free software&rdquo; (w znaczeniu "
"darmowego oprogramowania), lecz&nbsp;wkrótce zostało ono skojarzone z&nbsp;"
"nieco inną filozofią, aniżeli ta związana z&nbsp;ruchem wolnego "
"oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Some of the supporters of open source considered the term a &ldquo;marketing "
"campaign for free software,&rdquo; which would appeal to business executives "
"by highlighting the software's practical benefits, while not raising issues "
"of right and wrong that they might not like to hear.  Other supporters "
"flatly rejected the free software movement's ethical and social values.  "
"Whichever their views, when campaigning for open source, they neither cited "
"nor advocated those values.  The term &ldquo;open source&rdquo; quickly "
"became associated with ideas and arguments based only on practical values, "
"such as making or having powerful, reliable software.  Most of the "
"supporters of open source have come to it since then, and they make the same "
"association.  Most discussion of &ldquo;open source&rdquo; pays no attention "
"to right and wrong, only to popularity and success; here's a <a href="
"\"https://linuxinsider.com/story/Open-Source-Is-Woven-Into-the-Latest-"
"Hottest-Trends-78937.html\"> typical example</a>.  A minority of supporters "
"of open source do nowadays say freedom is part of the issue, but they are "
"not very visible among the many that don't."
msgstr ""
"Cześć osób wspierających środowisko otwartego oprogramowania rozważało "
"użycie tego pojęcia jako &bdquo;marketingowej kampanii na&nbsp;rzecz wolnego "
"oprogramowania&rdquo;, która mogłaby apelować do&nbsp;środowisk biznesowych, "
"uwydatniając praktyczne korzyści używania wolnego oprogramowania bez&nbsp;"
"poruszania problemów, o których ci nie chcieliby słyszeć. Inni wspierający "
"wprost odrzucili wartości etyczne i&nbsp;społeczne ruchu wolnego "
"oprogramowania. Ich postawa w&nbsp;sprawie kampanii otwartego oprogramowania "
"była taka, że&nbsp;nie byli ani&nbsp;przeciwnikami, ani&nbsp;zwolennikami "
"tych wartości. Termin &bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo; szybko został "
"związany z&nbsp;pomysłami i&nbsp;argumentami opartymi o praktyczne wartości, "
"takie jak tworzenie lub&nbsp;posiadanie potężnego, niezawodnego "
"oprogramowania. Większość propagatorów otwartego oprogramowania przyłączyło "
"się do&nbsp;tego środowiska od&nbsp;tamtego czasu i&nbsp;myślą tylko o tych "
"praktycznych wartościach. Większość dyskusji o &bdquo;otwartym "
"oprogramowaniu&rdquo; nie zauważa dobra i&nbsp;zła, a&nbsp;jednynie "
"popularność i&nbsp;sukces. Oto <a href=\"https://www.linuxinsider.com/story/"
"Open-Source-Is-Woven-Into-the-Latest-Hottest-Trends-78937.html\">typowy "
"przykład</a>. Mniejszość obecnych zwolenników otwartego oprogramowania dziś "
"mówi, że&nbsp;wolność jest częścią kwiesti, ale&nbsp;nie są zbyt widoczni "
"wśród tłumów, którzy tego nie robią."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The two now describe almost the same category of software, but they stand "
"for views based on fundamentally different values.  For the free software "
"movement, free software is an ethical imperative, essential respect for the "
"users' freedom.  By contrast, the philosophy of open source considers issues "
"in terms of how to make software &ldquo;better&rdquo;&mdash;in a practical "
"sense only.  It says that nonfree software is an inferior solution to the "
"practical problem at hand."
msgstr ""
"Te dwa określenia opisują niemalże tę samą kategorie oprogramowania, "
"lecz&nbsp;opierają się na&nbsp;zasadniczo różnych wartościach. Dla ruchu "
"wolnego oprogramowania, wolne oprogramowanie jest koniecznością etyczną, "
"nieodzownym respektem dla wolności użytkowników. Dla kontrastu, filozofia "
"otwartego oprogramowania rozważa kwestie, jak tworzyć oprogramowanie &bdquo;"
"lepiej&rdquo; wyłącznie w&nbsp;sensie praktycznym. Twierdzi, że&nbsp;"
"niewolne oprogramowanie jest gorszym rozwiązaniem konkretnego problemu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"For the free software movement, however, nonfree software is a social "
"problem, and the solution is to stop using it and move to free software."
msgstr ""
"Dla ruchu wolnego oprogramowania niewolne oprogramowanie jest problemem "
"społecznym, którego jedynym rozwiązaniem jest rezygnacja z&nbsp;używania go "
"i&nbsp;przejście do&nbsp;używania wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"&ldquo;Free software.&rdquo; &ldquo;Open source.&rdquo; If it's the same "
"software (<a href=\"/philosophy/free-open-overlap.html\">or nearly so</a>), "
"does it matter which name you use? Yes, because different words convey "
"different ideas.  While a free program by any other name would give you the "
"same freedom today, establishing freedom in a lasting way depends above all "
"on teaching people to value freedom.  If you want to help do this, it is "
"essential to speak of &ldquo;free software.&rdquo;"
msgstr ""
"&bdquo;Wolne oprogramowanie.&rdquo; &bdquo;Otwarte oprogramowanie.&rdquo; "
"Jeżeli&nbsp;jest to to samo oprogramowanie (<a href=\"/philosophy/free-open-"
"overlap.html\">lub&nbsp;prawie to samo</a>, czy&nbsp;robi różnicę, którą "
"z&nbsp;tych nazw użyjesz? Tak, ponieważ&nbsp;różne słowa wyrażają różne "
"myśli. Wolny program niezależnie od&nbsp;swojej nazwy może zapewnić nam "
"dzisiaj taką samą wolność, ale&nbsp;ugruntowanie wolności na&nbsp;dłuższą "
"metę zależy przede wszystkim od&nbsp;nauczenia ludzi, jaką wartość daje "
"wolność. Jeżeli&nbsp;chcesz w&nbsp;tym pomóc, kluczowym jest, by mówić o "
"&bdquo;wolnym oprogramowaniu&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"We in the free software movement don't think of the open source camp as an "
"enemy; the enemy is proprietary (nonfree) software.  But we want people to "
"know we stand for freedom, so we do not accept being mislabeled as open "
"source supporters.  What we advocate is not &ldquo;open source,&rdquo; and "
"what we oppose is not &ldquo;closed source.&rdquo; To make this clear, we "
"avoid using those terms."
msgstr ""
"My z&nbsp;ruchu wolnego oprogramowania nie uważamy obozu otwartego "
"oprogramowania za&nbsp;wroga; wrogiem jest oprogramowanie własnościowe "
"(niewolne). To, czego oczekujemy od&nbsp;ludzi, to świadomość, że&nbsp;my "
"stawiamy na&nbsp;wolność, a&nbsp;więc nie akceptujemy sytuacji, w&nbsp;"
"której jesteśmy błędnie określani jako popierający otwarte oprogramowanie. "
"Za&nbsp;czym ubiegamy nie jest &bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo; a&nbsp;"
"to czym się sprzeciwiamy nie jest &bdquo;zamknięte oprogramowanie&rdquo; "
"[<em>closed source&nbsp;&ndash; przyp. tłum.</em>]. Aby&nbsp;to było jasne, "
"unikamy tych terminów."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "Practical Differences between Free Software and Open Source"
msgstr ""
"Praktyczne różnice pomiędzy wolnym oprogramowaniem a&nbsp;otwartym "
"oprogramowaniem"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"In practice, open source stands for criteria a little looser than those of "
"free software.  As far as we know, all existing released free software "
"source code would qualify as open source.  Nearly all open source software "
"is free software, but there are exceptions."
msgstr ""
"W&nbsp;praktyce, oprogramowanie otwartego źródła opowiada się za&nbsp;"
"kryteriami nieco luźniejszymi od&nbsp;wolnego oprogramowania. Z&nbsp;tego, "
"co wiemy, wszystkie programy udostępnione jako wolne oprogramowanie "
"kwalifikowałyby się także jako otwarte oprogramowanie. Również prawie "
"wszystkie programy będące otwartym oprogramowaniem są wolnym "
"oprogramowaniem, ale&nbsp;istnieje kilka wyjątków."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"First, some open source licenses are too restrictive, so they do not qualify "
"as free licenses.  For example, Open Watcom is nonfree because its license "
"does not allow making a modified version and using it privately.  "
"Fortunately, few programs use such licenses."
msgstr ""
"Po&nbsp;pierwsze, niektóre licencje otwartego oprogramowania są zbyt "
"restrykcyjne, by móc kwalifikować się jako licencje wolnego oprogramowania. "
"Przykładowo &bdquo;Open Watcom&rdquo; jest niewolne, bo&nbsp;licencja nie "
"pozwala na&nbsp;prywatne używanie zmodyfikowanej wersji. Na&nbsp;szczęście "
"niewiele programów wykorzystuje takie licencje."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Second, trademark requirements added on top of the code's copyright license "
"can make a program nonfree.  For instance, the Rust compiler may be nonfree, "
"because the trademark conditions forbid selling copies or distributing "
"modified versions, unless you fully remove all <em>uses of the trademark</"
"em>.  Just what that requires in practice is not clear."
msgstr ""
"Po&nbsp;drugie, wymagania co do&nbsp;znaków handlowych ponad wymagania praw "
"autorskich na&nbsp;kodzie źródłowym mogą sprawić, że&nbsp;program staje się "
"niewolny. Przykładowo kompilator Rust przypuszczalnie jest niewolny "
"ponieważ&nbsp;ograniczenia na&nbsp;znakach handlowych zabraniają "
"sprzedawania kopii lub&nbsp;rozprowadzania zmodyfikowanych wersji aż nie "
"usuniecie wszystkie <em>użycia znaku handlowego</em>. Nie jest jasne co to "
"oznacza w&nbsp;praktyce."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Third, the criteria for open source are concerned solely with the use of the "
"source code.  Indeed, almost all the items in the <a href=\"https://"
"opensource.org/osd\">Open Source Definition</a> are formulated as conditions "
"on the software's <em>source license</em> rather than on what users are "
"<em>free to do</em>.  However, people often describe an executable as &ldquo;"
"open source,&rdquo; because its source code is available that way.  That "
"causes confusion in paradoxical situations where the source code is open "
"source (and free)  but the executable itself is nonfree."
msgstr ""
"Po&nbsp;trzecie, kryteria otwartego oprogramowania zwracają uwagę tylko "
"na&nbsp;używanie kodu źródłowego. Prawie wszystkie elementy <a href="
"\"https://opensource.org/osd\">Open Source Definition</a> są sformułowane "
"jako warunki na&nbsp;<em>licencji kodu źródłowego</em> a&nbsp;nie co "
"użytkownikom <em>wolno zrobić</em>. Jednakże często ludzie opisują pliki "
"wykonawcze jako &bdquo;open source&rdquo; tyle dlatego, że&nbsp;ich źródło "
"jest dostępne. To tworzy zamieszanie w&nbsp;paradoksalnych sytuacjach gdy "
"kod źródłowy jest otwarty (i wolny), ale&nbsp;sam plik wykonawczy jest "
"niewolny."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The trivial case of this paradox is when a program's source code carries a "
"weak free license, one without copyleft, but its executables carry "
"additional nonfree conditions.  Supposing the executables correspond exactly "
"to the released sources&mdash;which may or may not be so&mdash;users can "
"compile the source code to make and distribute free executables.  That's why "
"this case is trivial; it is no grave problem."
msgstr ""
"Trywialny przypadek tego paradoksu jest gdy źródło oprogramowania jest "
"na&nbsp;słabej wolnej licencji, czyli&nbsp;takiej bez&nbsp;copyleft, a&nbsp;"
"pliki wykonawcze mają dodatkowe niewolne wymagania. Jeśli te pliki "
"wykonywalne w&nbsp;pełni odpowiadają dostępnym źródłom&nbsp;&ndash; co może "
"jest, lub&nbsp;może nie&nbsp;&ndash; to użytkownicy mogliby skompilować kod "
"źródłowy, aby&nbsp;stworzyć i&nbsp;rozprowadzać wolne pliki wykonywalne. "
"Dlatego&nbsp;ten przypadek jest trywialny; nie jest poważnym problemem."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The nontrivial case is harmful and important.  Many products containing "
"computers check signatures on their executable programs to block users from "
"effectively using different executables; only one privileged company can "
"make executables that can run in the device and use its full capabilities.  "
"We call these devices &ldquo;tyrants,&rdquo; and the practice is called "
"&ldquo;tivoization&rdquo; after the product (Tivo) where we first saw it.  "
"Even if the executable is made from free source code, and nominally carries "
"a free license, the users cannot usefully run modified versions of it, so "
"the executable is de-facto nonfree."
msgstr ""
"Nietrywialny przypadek jest ważny a&nbsp;zarazem szkodliwy. Wiele produktów "
"będących swego rodzaju komputerami sprawdzają podpisy na&nbsp;programach "
"aby&nbsp;uniemożliwić użytkownikom instalowanie zmodyfikowanych wersji; "
"wyłącznie jedna uprzywilejowana firma ma prawo tworzenia programów na&nbsp;"
"ten sprzęt lub&nbsp;ma dostęp do&nbsp;wszystkich zasobów. Nazywamy takie "
"urządzenia &ldquo;tyranami&rdquo;, a&nbsp;taka praktyka określana jest "
"mianem &ldquo;tiwoizacji&rdquo; zgodnie z&nbsp;nazwą produktu (Tivo), w&nbsp;"
"którym została pierwszy raz zauważona. Nawet jeśli program jest zrobiony "
"na&nbsp;podstawie wolnego kodu źródłowego, i&nbsp;teoretycznie ma wolną "
"licencję, użytkownicy nie mogą uruchomić zmodyfikowanej wersji programu, "
"więc&nbsp;de facto program jest niewolny."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Many Android products contain nonfree tivoized executables of Linux, even "
"though its source code is under GNU GPL version 2.  (We designed GNU GPL "
"version 3 to prohibit this practice; too bad Linux did not adopt it.)  These "
"executables, made from source code that is open source and free, are "
"generally spoken of as &ldquo;open source,&rdquo; but they are <em>not</em> "
"free software."
msgstr ""
"Wiele produktów Android zawiera niewolne tiwoizowane pliki wykonywalne "
"Linuksa, nawet jeśli licencja kodu źródłowego jest GNU GPL w&nbsp;wersji 2. "
"(Zaprojektowaliśmy GNU GPL w&nbsp;wersji 3, aby&nbsp;temu zapobiec; szkoda, "
"że&nbsp;Linuks jej nie zaadoptował.) Te pliki wykonywalne są tworzone z&nbsp;"
"kodu źródłowego, który jest otwarty i&nbsp;wolny, i&nbsp;zwykle się o nich "
"mówi, że&nbsp;są &bdquo;otwartym oprogramowaniem&rdquo;, ale&nbsp;<em>nie</"
"em> są wolnym oprogramowaniem."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid ""
"Common Misunderstandings of &ldquo;Free Software&rdquo; and &ldquo;Open "
"Source&rdquo;"
msgstr ""
"Powszechne pomyłki w&nbsp;rozumieniu pojęć &bdquo;Wolne "
"Oprogramowanie&rdquo; i&nbsp;&bdquo;Otwarte Oprogramowanie&rdquo;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The term &ldquo;free software&rdquo; is prone to misinterpretation: an "
"unintended meaning, &ldquo;software you can get for zero price,&rdquo; fits "
"the term just as well as the intended meaning, &ldquo;software which gives "
"the user certain freedoms.&rdquo; We address this problem by publishing the "
"definition of free software, and by saying &ldquo;Think of &lsquo;free "
"speech,&rsquo; not &lsquo;free beer.&rsquo;&rdquo; This is not a perfect "
"solution; it cannot completely eliminate the problem. An unambiguous and "
"correct term would be better, if it didn't present other problems."
msgstr ""
"Wyrażenie &bdquo;free software&rdquo; w&nbsp;języku angielskim jest podatne "
"na&nbsp;błędną interpretację: niezamierzone znaczenie &bdquo;oprogramowanie, "
"które można dostać za&nbsp;darmo&rdquo; pasuje równie dobrze, jak znaczenie "
"zamierzone, czyli&nbsp;&bdquo;oprogramowanie, które daje użytkownikowi pewne "
"wolności&rdquo;. My rozwiązujemy ten problem poprzez&nbsp;publikację "
"definicji wolnego oprogramowania oraz&nbsp;przypominanie naszego hasła "
"&bdquo;Think of &sbquo;free speech,&rsquo; not &sbquo;free beer.&rsquo;"
"&rdquo; [<em>&sbquo;Wolność słowa&rsquo;, a&nbsp;nie &sbquo;darmowe "
"piwo&lsquo;.</em>] To nie jest idealne rozwiązanie i&nbsp;nie może "
"całkowicie rozwiązać tego problemu. Lepszym rozwiązaniem byłby wybór "
"jednoznacznego określenia, oczywiście jeśli nie wiązałoby się to z&nbsp;"
"innymi problemami."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Unfortunately, all the alternatives in English have problems of their own.  "
"We've looked at many that people have suggested, but none is so clearly "
"&ldquo;right&rdquo; that switching to it would be a good idea.  (For "
"instance, in some contexts the French and Spanish word &ldquo;libre&rdquo; "
"works well, but people in India do not recognize it at all.)  Every proposed "
"replacement for &ldquo;free software&rdquo; has some kind of semantic "
"problem&mdash;and this includes &ldquo;open source software.&rdquo;"
msgstr ""
"Niestety, wszystkie inne angielskie wyrażenia wiążą się z&nbsp;innymi "
"problemami. Sprawdziliśmy wiele propozycji, które zostały nam zaproponowane, "
"lecz&nbsp;żadna z&nbsp;nich nie była  na&nbsp;tyle &bdquo;jasna&rdquo; by "
"zmiana na&nbsp;nią była dobrym pomysłem. (Na przykład, w&nbsp;niektórych "
"znaczeniach francuskie i&nbsp;hiszpańskie słowo &bdquo;libre&rdquo; "
"spełniało swoją rolę, lecz&nbsp;mieszkańcy Indii w&nbsp;ogóle nie znają "
"znaczenia tego słowa). Każdy zaproponowany zamiennik słów &bdquo;wolne "
"oprogramowanie &rdquo; posiada jakiś problem znaczeniowy&nbsp;&ndash; "
"dotyczy to również &bdquo;otwartego oprogramowania&rdquo;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The <a href=\"https://opensource.org/osd\">official definition of open "
"source software</a> (which is published by the Open Source Initiative and is "
"too long to include here) was derived indirectly from our criteria for free "
"software.  It is not the same; it is a little looser in some respects.  "
"Nonetheless, their definition agrees with our definition in most cases."
msgstr ""
"<a href=\"https://opensource.org/osd\">Oficjalna definicja terminu &bdquo;"
"oprogramowanie o otwartym źródle&rdquo;</a> (która jest publikowana przez "
"Open Source Initiative i&nbsp;jest zbyt długa, by ją tu przytoczyć) była "
"wyprowadzona niebezpośrednio z&nbsp;naszych kryteriów odnośnie wolnego "
"oprogramowania. Nie jest taka sama, a&nbsp;w pewnych aspektach jest mniej "
"restrykcyjna. Jednakże ich definicja pokrywa się z&nbsp;naszą w&nbsp;"
"większości przypadków."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"However, the obvious meaning for the expression &ldquo;open source "
"software&rdquo; is &ldquo;You can look at the source code.&rdquo; Indeed, "
"most people seem to misunderstand &ldquo;open source software&rdquo; that "
"way.  (The clear term for that meaning is &ldquo;source available.&rdquo;) "
"That criterion is much weaker than the free software definition, much weaker "
"also than the official definition of open source.  It includes many programs "
"that are neither free nor open source."
msgstr ""
"Jednakże oczywistym znaczeniem wyrażenia &bdquo;oprogramowanie o otwartym "
"źródle&rdquo; jest to, że&nbsp;&bdquo;użytkownik ma wgląd do&nbsp;kodu "
"źródłowego&rdquo;. Większość osób właśnie w&nbsp;ten sposób źle rozumie "
"&bdquo;oprogramowanie o otwartym źródle&rdquo;. (Lepszym terminem na&nbsp;to "
"znaczenie byłoby &bdquo;kod źródłowy dostępny&rdquo;.) To kryterium jest o "
"wiele słabsze niż definicja wolnego oprogramowanie, a&nbsp;także o wiele "
"słabsze niż oficjalna definicja oprogramowania o otwartym źródle. Zawiera "
"wiele programów, które nie są ani&nbsp;wolne, ani&nbsp;otwarte."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Why do people misunderstand it that way? Because that is the natural meaning "
"of the words &ldquo;open source.&rdquo; But the concept for which the open "
"source advocates sought another name was a variant of that of free software."
msgstr ""
"Dlaczego ludzie błędnie w&nbsp;ten sposób to rozumieją? Bo&nbsp;to jest "
"naturalne znaczenie słów &bdquo;otwarte źródło&rdquo; [<em>open source</"
"em>]. Ale&nbsp;pojęcie, dla którego zwolennicy ruchu otwartego źródła "
"szukali nowej nazwy, to wariant wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Since the obvious meaning for &ldquo;open source&rdquo; is not the meaning "
"that its advocates intend, the result is that most people misunderstand the "
"term.  According to writer Neal Stephenson, &ldquo;Linux is &lsquo;open "
"source&rsquo; software meaning, simply, that anyone can get copies of its "
"source code files.&rdquo; I don't think he deliberately sought to reject or "
"dispute the official definition.  I think he simply applied the conventions "
"of the English language to come up with a meaning for the term.  The <a href="
"\"https://web.archive.org/web/20001011193422/http://da.state.ks.us/ITEC/"
"TechArchPt6ver80.pdf\">state of Kansas</a> published a similar definition: "
"&ldquo;Make use of open-source software (OSS).  OSS is software for which "
"the source code is freely and publicly available, though the specific "
"licensing agreements vary as to what one is allowed to do with that code."
"&rdquo;"
msgstr ""
"Od&nbsp;kiedy oczywiste znaczenie terminu &bdquo;otwarte "
"oprogramowanie&rdquo; przestało być tym, które mieli na&nbsp;myśli jego "
"twórcy, doszło do&nbsp;tego, że&nbsp;większośc ludzi zaczęło je źle "
"pojmować. Powołując się na&nbsp;pisarza Neala Stephensona: &bdquo;Linux jest "
"&sbquo;oprogramowaniem o otwartym kodzie&rsquo; czyli&nbsp;każdy może zdobyć "
"kopię jego plików źródłowych&rdquo;. Nie sądzę, by świadomie poszukiwał on "
"argumentów na&nbsp;odrzucenie lub&nbsp;zakwestionowanie &bdquo;"
"oficjalnej&rdquo; definicji. Myślę, że&nbsp;zwyczajnie zastosował regułę "
"języka angielskiego, by zaproponować znaczenie tego terminu. Amerykański <a "
"href=\"https://web.archive.org/web/20001011193422/http://da.state.ks.us/ITEC/"
"TechArchPt6ver80.pdf\">stan Kansas</a> opublikował podobną definicję: &bdquo;"
"Używajcie oprogramowania o otwartym kodzie (OSS). OSS jest oprogramowaniem, "
"którego kod źródłowy jest ogólnie dostępny, jednakże różne umowy licencyjne "
"mogą określać, co można robić z&nbsp;danym kodem źródłowym.&rdquo;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The <cite>New York Times</cite> <a href=\"https://www.nytimes.com/external/"
"gigaom/2009/02/07/07gigaom-the-brave-new-world-of-open-source-game-"
"design-37415.html\"> ran an article that stretched the meaning of the term</"
"a> to refer to user beta testing&mdash;letting a few users try an early "
"version and give confidential feedback&mdash;which proprietary software "
"developers have practiced for decades."
msgstr ""
"<cite>New York Times</cite> opublikował <a href=\"https://www.nytimes.com/"
"external/gigaom/2009/02/07/07gigaom-the-brave-new-world-of-open-source-game-"
"design-37415.html\">artykuł rozszerzający znaczenie tego terminu</a> na&nbsp;"
"beta testerów&nbsp;&ndash; pozwalając pewnej grupie użytkowników "
"przetestować wczesne wersje produktu oraz&nbsp;odesłać opinie na&nbsp;temat "
"produktu&nbsp;&ndash; co twórcy oprogramowania własnościowego praktykują "
"od&nbsp;lat."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The term has even been stretched to include designs for equipment that are "
"<a href=\"https://www.theguardian.com/sustainable-business/2015/aug/27/texas-"
"teenager-water-purifier-toxic-e-waste-pollution\">published without a "
"patent</a>.  Patent-free equipment designs can be laudable contributions to "
"society, but the term &ldquo;source code&rdquo; does not pertain to them."
msgstr ""
"Termin został naciągnięty aby&nbsp;objąć projekty na&nbsp;sprzęt <a href="
"\"https://www.theguardian.com/sustainable-business/2015/aug/27/texas-"
"teenager-water-purifier-toxic-e-waste-pollution\">opublikowane bez&nbsp;"
"patentu</a>. Projekty nie objęte patentami są dobre dla społeczeństwa, "
"ale&nbsp;termin &bdquo;kod źródłowy&rdquo; ich nie dotyczy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Open source supporters try to deal with this by pointing to their official "
"definition, but that corrective approach is less effective for them than it "
"is for us.  The term &ldquo;free software&rdquo; has two natural meanings, "
"one of which is the intended meaning, so a person who has grasped the idea "
"of &ldquo;free speech, not free beer&rdquo; will not get it wrong again.  "
"But the term &ldquo;open source&rdquo; has only one natural meaning, which "
"is different from the meaning its supporters intend.  So there is no "
"succinct way to explain and justify its official definition.  That makes for "
"worse confusion."
msgstr ""
"Wspierający środowisko otwartego oprogramowania próbują radzić sobie z&nbsp;"
"tym problemem przez wskazywanie na&nbsp;oficjalną definicję, lecz&nbsp;to "
"poprawne podejście do&nbsp;sprawy jest mniej efektywne dla nich niż dla nas. "
"Termin &bdquo;free sofware&rdquo; [wolne oprogramowanie] posiada [po "
"angielsku] dwa naturalne znaczenia, więc&nbsp;osoba, która pojęła ideę "
"&bdquo;free speech, not free beer&rdquo; [wolność słowa, nie darmowe piwo] "
"ponownie nie zrozumie tego błędnie. Termin &bdquo;otwarte "
"oprogramowanie&rdquo; posiada tylko jedno znaczenie, które jest inne niż "
"znaczenie wykorzystywane przez wspierających środowisko otwartego "
"oprogramowania. W&nbsp;tym przypadku nie ma prostej drogi, by wyjaśnić tę "
"oficjalną definicję, co powoduje jeszcze większe zamieszanie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Another misunderstanding of &ldquo;open source&rdquo; is the idea that it "
"means &ldquo;not using the GNU GPL.&rdquo; This tends to accompany another "
"misunderstanding that &ldquo;free software&rdquo; means &ldquo;GPL-covered "
"software.&rdquo; These are both mistaken, since the GNU GPL qualifies as an "
"open source license and most of the open source licenses qualify as free "
"software licenses.  There are <a href=\"/licenses/license-list.html\"> many "
"free software licenses</a> aside from the GNU GPL."
msgstr ""
"Kolejnym błędem w&nbsp;rozumieniu idei &bdquo;otwartego "
"oprogramowania&rdquo; jest przekonanie o nieużywaniu licencji GNU GPL. "
"Istnieje także przekonanie, że&nbsp;&bdquo;wolne oprogramowanie&rdquo; "
"oznacza oprogramowanie objęte licencją GPL. Te dwa twierdzenia są błędne, "
"ponieważ&nbsp;licencja GNU GPL uważana jest za&nbsp;licencję otwartego "
"oprogramowania, a&nbsp;większość licencji otwartego oprogramowania uważana "
"jest za&nbsp;licencje wolnego oprogramowania. Oprócz licencji GNU GPL "
"istnieje <a href=\"/licenses/license-list.html\">wiele innych licencji "
"wolnego oprogramowania</a>."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The term &ldquo;open source&rdquo; has been further stretched by its "
"application to other activities, such as government, education, and science, "
"where there is no such thing as source code, and where criteria for software "
"licensing are simply not pertinent.  The only thing these activities have in "
"common is that they somehow invite people to participate.  They stretch the "
"term so far that it only means &ldquo;participatory&rdquo; or &ldquo;"
"transparent,&rdquo; or less than that.  At worst, it has <a href=\"https://"
"www.nytimes.com/2013/03/17/opinion/sunday/morozov-open-and-closed.html\"> "
"become a vacuous buzzword</a>."
msgstr ""
"Termin &bdquo;oprogramowanie o otwartym źródle&rdquo; był dalej rozszerzany "
"poprzez&nbsp;zastosowanie go w&nbsp;innych dziedzinach, takich jak "
"administracja rządowa, edukacja, oraz&nbsp;nauka, gdzie nie występuje coś "
"takiego jak kod źródłowy i&nbsp;gdzie kryteria odnośnie licencjonowania "
"oprogramowania nie są stosowane. Jedyną wspólna cechą tych nowych obszarów "
"jest to, że&nbsp;w jakiś sposób zapraszają użytkowników do&nbsp;"
"uczestnictwa. Oni rozszerzają znaczenie terminu do&nbsp;tego stopnia, "
"że&nbsp;znaczy tyle, co słowo &bdquo;uczestniczący&rdquo; lub&nbsp;&bdquo;"
"przejrzysty&rdquo;, lub&nbsp;nawet mniej. W&nbsp;najgorszym przypadku <a "
"href=\"https://www.nytimes.com/2013/03/17/opinion/sunday/morozov-open-and-"
"closed.html\">stało się bezsensowną frazą marketingową</a>."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "Different Values Can Lead to Similar Conclusions&mdash;but Not Always"
msgstr ""
"Różne wartości mogą prowadzić do&nbsp;tych samych wniosków&nbsp;&ndash; "
"lecz&nbsp;nie zawsze"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Radical groups in the 1960s had a reputation for factionalism: some "
"organizations split because of disagreements on details of strategy, and the "
"two daughter groups treated each other as enemies despite having similar "
"basic goals and values.  The right wing made much of this and used it to "
"criticize the entire left."
msgstr ""
"Radykalne grupy w&nbsp;latach sześćdziesiątych miały opinie frakcji: "
"niektóre organizacje podzieliły się z&nbsp;powodu niezgody w&nbsp;sprawach "
"wspólnej strategii, powstały dwie grupy-córki i&nbsp;traktowały się nawzajem "
"jako wrogów pomimo posiadania tych samych celów i&nbsp;wartości. Prawica "
"używała tego, by krytykować całą lewicę."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Some try to disparage the free software movement by comparing our "
"disagreement with open source to the disagreements of those radical groups.  "
"They have it backwards.  We disagree with the open source camp on the basic "
"goals and values, but their views and ours lead in many cases to the same "
"practical behavior&mdash;such as developing free software."
msgstr ""
"Niektórzy próbują zdyskredytować ruch wolnego oprogramowania poprzez&nbsp;"
"porównanie naszej niezgody z&nbsp;otwartym oprogramowaniem do&nbsp;niezgody "
"tych radykalnych grup, ale&nbsp;tu występuje odwrotna sytuacja. Nie zgadzamy "
"się z&nbsp;obozem otwartego oprogramowaniem w&nbsp;stosunku do&nbsp;"
"podstawowych celów i&nbsp;wartości, lecz&nbsp;w praktyce nasze i&nbsp;ich "
"poglądy prowadzą do&nbsp;tych samych działań, jak na&nbsp;przykład rozwój "
"wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"As a result, people from the free software movement and the open source camp "
"often work together on practical projects such as software development.  It "
"is remarkable that such different philosophical views can so often motivate "
"different people to participate in the same projects.  Nonetheless, there "
"are situations where these fundamentally different views lead to very "
"different actions."
msgstr ""
"W&nbsp;rezultacie ludzie z&nbsp;ruchu wolnego oprogramowania i&nbsp;z obozu "
"otwartego oprogramowania często współpracują ze sobą nad&nbsp;projektami "
"takimi jak rozwój oprogramowania. Jest wartym odnotowania, że&nbsp;dwa tak "
"różne poglądy motywują ludzi do&nbsp;współpracy nad&nbsp;tymi samymi "
"projektami. Jednakże, występują sytuacje, gdzie te dwa fundamentalne poglądy "
"prowadzą do&nbsp;bardzo różnych działań."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The idea of open source is that allowing users to change and redistribute "
"the software will make it more powerful and reliable.  But this is not "
"guaranteed.  Developers of proprietary software are not necessarily "
"incompetent.  Sometimes they produce a program that is powerful and "
"reliable, even though it does not respect the users' freedom.  Free software "
"activists and open source enthusiasts will react very differently to that."
msgstr ""
"Idea otwartego oprogramowania polega na&nbsp;tym, że&nbsp;pozwolenie "
"użytkownikowi na&nbsp;zmianę oraz&nbsp;redystrybucję oprogramowania powoduje "
"że&nbsp;staje się ono potężniejsze i&nbsp;bardziej niezawodne. To nie jest "
"jednak&nbsp;gwarantowane. Twórcy własnościowego oprogramowania niekoniecznie "
"są niekompetentni. Czasami stworzą program, który jest potężny i&nbsp;"
"niezawodny, mimo że&nbsp;nie respektuje wolności użytkownika. Aktywiści "
"wolnego oprogramowania i&nbsp;zwolennicy otwartego oprogramowania różnie "
"reagują na&nbsp;coś takiego."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"A pure open source enthusiast, one that is not at all influenced by the "
"ideals of free software, will say, &ldquo;I am surprised you were able to "
"make the program work so well without using our development model, but you "
"did.  How can I get a copy?&rdquo; This attitude will reward schemes that "
"take away our freedom, leading to its loss."
msgstr ""
"Prawdziwi entuzjaści otwartego oprogramowania, ci którzy nie są skażeni "
"ideami wolnego oprogramowania, powiedzą &bdquo;jestem zaskoczony, że&nbsp;"
"byłeś w&nbsp;stanie stworzyć program, który dobrze działa bez&nbsp;użycia "
"naszego modelu rozwoju, ale&nbsp;Ci się udało. W&nbsp;jaki sposób mogę "
"otrzymać kopię?&rdquo; Taka postawa doprowadzi do&nbsp;akceptacji spisków "
"zabierających naszą wolność."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The free software activist will say, &ldquo;Your program is very attractive, "
"but I value my freedom more.  So I reject your program.  I will get my work "
"done some other way, and support a project to develop a free replacement."
"&rdquo; If we value our freedom, we can act to maintain and defend it."
msgstr ""
"Członkowie ruchu wolnego oprogramowania powiedzą &bdquo;Twój program jest "
"bardzo atrakcyjny, lecz&nbsp;ja bardziej cenię sobie moją wolność, a&nbsp;"
"więc odrzucam twój program. W&nbsp;inny sposób zrobię to, co potrzbuję, "
"a&nbsp;wspomogę rozwój wolnego odpowiednika&rdquo;. Jeżeli&nbsp;cenimy swoją "
"wolność, możemy działać tak, aby&nbsp;ją utrzymywać i&nbsp;chronić."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "Powerful, Reliable Software Can Be Bad"
msgstr "Potężne, niezawodne oprogramowanie może być złe"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The idea that we want software to be powerful and reliable comes from the "
"supposition that the software is designed to serve its users.  If it is "
"powerful and reliable, that means it serves them better."
msgstr ""
"Pomysł, który głosi, że&nbsp;chcemy potężnego i&nbsp;niezawodnego "
"oprogramowania, pochodzi z&nbsp;twierdzenia, że&nbsp;oprogramowanie jest "
"zaprojektowane po&nbsp;to, by służyć jego użytkownikom. Jeżeli&nbsp;jest "
"potężne i&nbsp;niezawodne, to znaczy, że&nbsp;lepiej służy użytkownikom."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But software can be said to serve its users only if it respects their "
"freedom.  What if the software is designed to put chains on its users? Then "
"powerfulness means the chains are more constricting, and reliability that "
"they are harder to remove.  Malicious features, such as spying on the users, "
"restricting the users, back doors, and imposed upgrades are common in "
"proprietary software, and some open source supporters want to implement them "
"in open source programs."
msgstr ""
"Można powiedzieć, że&nbsp;oprogramowanie służy użytkownikom tylko "
"jeżeli&nbsp;respektuje ich wolność. A&nbsp;co w&nbsp;przypadku, kiedy "
"oprogramowanie jest zaprojektowane, by tę wolność ograniczyć? W&nbsp;takim "
"przypadku potęga takiego programu oznacza, że&nbsp;ograniczenia są bardziej "
"restrykcyjne i&nbsp;ciężej je usunąć. W&nbsp;programach własnościowych "
"często spotyka się szpiegowanie użytkowników, ograniczanie ich możliwości, "
"nieudokumentowane możliwości dostępu do&nbsp;maszyny użytkownika i&nbsp;"
"narzucone aktualizacje. Niektórzy w&nbsp;środowisku otwartego oprogramowania "
"chcą wyposażyć w&nbsp;takie rozwiązania również programy o otwartym źródle."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Under pressure from the movie and record companies, software for individuals "
"to use is increasingly designed specifically to restrict them.  This "
"malicious feature is known as Digital Restrictions Management (DRM) (see <a "
"href=\"https://defectivebydesign.org\">DefectiveByDesign.org</a>) and is the "
"antithesis in spirit of the freedom that free software aims to provide.  And "
"not just in spirit: since the goal of DRM is to trample your freedom, DRM "
"developers try to make it hard, impossible, or even illegal for you to "
"change the software that implements the DRM."
msgstr ""
"Presja ze strony wytwórni muzycznych i&nbsp;filmowych powoduje, że&nbsp;w "
"oprogramowaniu następuje wzrost rozwiązań ograniczających użytkowników. Ta "
"złośliwa cecha znana jest jako &bdquo;Digital Restrictions Management (DRM)"
"&rdquo; [zarządzanie cyfrowymi ograniczeniami] (strona <a href=\"https://"
"defectivebydesign.org/\">DefectiveByDesign.org</a> jest temu poświęcona) "
"i&nbsp;jest zaprzeczeniem ducha wolności, które to oprogramowanie ma "
"dostarczać. I&nbsp;nie tylko ducha. Ponieważ&nbsp;celem DRM jest zdeptanie "
"twojej wolności, twórcy DRM próbują utrudnić, uniemożliwić lub&nbsp;nawet "
"spowodować, by jakiekolwiek zmiany w&nbsp;oprogramowaniu zawierające DRM "
"były nielegalne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Yet some open source supporters have proposed &ldquo;open source DRM&rdquo; "
"software.  Their idea is that, by publishing the source code of programs "
"designed to restrict your access to encrypted media and by allowing others "
"to change it, they will produce more powerful and reliable software for "
"restricting users like you.  The software would then be delivered to you in "
"devices that do not allow you to change it."
msgstr ""
"Niektórzy wspierający otwarte oprogramowanie zaproponowali oprogramowanie "
"&bdquo;open source DRM&rdquo;. Ich pomysł polega na&nbsp;tym, aby&nbsp;"
"poprzez publikowanie kodu źródłowego programów zaprojektowanych do&nbsp;"
"ograniczania Twojego dostępu do&nbsp;zakodowanych mediów i&nbsp;poprzez "
"pozwalanie innym na&nbsp;zmiany, mogli stworzyć lepsze i&nbsp;potężniejsze "
"oprogramowanie do&nbsp;ograniczania użytkowników takich jak Ty. To "
"oprogramowanie mogłoby być dostarczone do&nbsp;Ciebie w&nbsp;urządzeniach, "
"które nie pozwalają na&nbsp;zmiany kodu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"This software might be open source and use the open source development "
"model, but it won't be free software since it won't respect the freedom of "
"the users that actually run it.  If the open source development model "
"succeeds in making this software more powerful and reliable for restricting "
"you, that will make it even worse."
msgstr ""
"To oprogramowanie może być otwartym oprogramowaniem i&nbsp;może używać "
"modelu rozwoju charakterystycznego dla otwartego oprogramowania, lecz&nbsp;"
"nie będzie to wolne oprogramowanie, ponieważ&nbsp;nie będzie respektować "
"wolności użytkownika. Jeżeli&nbsp;dzięki modelowi rozwoju otwartego "
"oprogramowania będzie mogło w&nbsp;lepszy i&nbsp;bardziej wydajny sposób "
"ograniczać użytkownika, będzie jeszcze gorzej."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "Fear of Freedom"
msgstr "Strach przed wolnością"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The main initial motivation of those who split off the open source camp from "
"the free software movement was that the ethical ideas of free software made "
"some people uneasy.  That's true: raising ethical issues such as freedom, "
"talking about responsibilities as well as convenience, is asking people to "
"think about things they might prefer to ignore, such as whether their "
"conduct is ethical.  This can trigger discomfort, and some people may simply "
"close their minds to it.  It does not follow that we ought to stop talking "
"about these issues."
msgstr ""
"Główną motywacją tych, którzy oddzielili obóz otwartego oprogramowania "
"od&nbsp;ruchu wolnego oprogramowania było to, że&nbsp;etyczna idea wolnego "
"oprogramowania wprowadzała niepokój wśród niektórych osób. To prawda, "
"że&nbsp;poruszanie zagadnień etycznych takich jak wolność, mówienie zarówno "
"o odpowiedzialności, jak i&nbsp;wygodzie, to proszenie ludzi, aby&nbsp;"
"myśleli o rzeczach, które woleliby ignorować, jak chociażby pytanie, "
"czy&nbsp;ich zachowania są etyczne. To może wywołać zakłopotanie i&nbsp;"
"doprowadzić, że&nbsp;część ludzi się zamknie się na&nbsp;te kwestie. To nie "
"znaczy, że&nbsp;powinniśmy przestać mówić o tych sprawach."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"That is, however, what the leaders of open source decided to do.  They "
"figured that by keeping quiet about ethics and freedom, and talking only "
"about the immediate practical benefits of certain free software, they might "
"be able to &ldquo;sell&rdquo; the software more effectively to certain "
"users, especially business."
msgstr ""
"To jest to, co liderzy otwartego oprogramowania zadecydowali robić. Doszli "
"oni do&nbsp;wniosku, że&nbsp;przez milczenie w&nbsp;kwestii etyki i&nbsp;"
"wolności oraz&nbsp;mówienie tylko o natychmiastowych praktycznych "
"korzyściach wolnego oprogramowania, byliby w&nbsp;stanie &bdquo;"
"sprzedawać&rdquo; oprogramowanie bardziej efektywnie niektórym użytkownikom, "
"szczególnie biznesowym."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"When open source proponents talk about anything deeper than that, it is "
"usually the idea of making a &ldquo;gift&rdquo; of source code to humanity.  "
"Presenting this as a special good deed, beyond what is morally required, "
"presumes that distributing proprietary software without source code is "
"morally legitimate."
msgstr ""
"Gdy zwolennicy open source rozmawiają o czymś więcej, zwykle chodzi o &bdquo;"
"darowiźnie&rdquo; kodu źródłowego dla ludzkości. Przedstawiając to jako "
"wyjątkowo dobry uczynek, ponad to co jest moralnie wymagane, zakłada, "
"że&nbsp;rozprowadzanie oprogramowania własnościowego bez&nbsp;kodu "
"źródłowego jest moralnie dopuszczalne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"This approach has proved effective, in its own terms.  The rhetoric of open "
"source has convinced many businesses and individuals to use, and even "
"develop, free software, which has extended our community&mdash;but only at "
"the superficial, practical level.  The philosophy of open source, with its "
"purely practical values, impedes understanding of the deeper ideas of free "
"software; it brings many people into our community, but does not teach them "
"to defend it.  That is good, as far as it goes, but it is not enough to make "
"freedom secure.  Attracting users to free software takes them just part of "
"the way to becoming defenders of their own freedom."
msgstr ""
"To podejście okazało się skuteczne. Retoryka otwartego oprogramowania "
"przekonała wielu, by używać go w&nbsp;biznesie i&nbsp;do celów prywatnych, "
"a&nbsp;nawet rozwijać wolne oprogramowanie, które rozszerzyło naszą "
"społeczność&nbsp;&ndash; lecz&nbsp;tylko na&nbsp;poziomie powierzchownym, "
"praktycznym. Filozofia otwartego oprogramowania ze swoimi wyłącznie "
"praktycznymi wartościami przeszkadza w&nbsp;zrozumieniu głębszych idei "
"wolnego oprogramowania&nbsp;&ndash; sprowadza to wielu użytkowników do&nbsp;"
"naszej społeczności, ale&nbsp;nie uczy ich, jak bronić tych idei. Takie "
"rozwiązanie jest dobre samo w&nbsp;sobie, lecz&nbsp;nie wystarczające, by "
"chronić wolność. Przyciąganie użytkowników w&nbsp;stronę wolnego "
"oprogramowania to tylko część drogi prowadzącej do&nbsp;stania się obrońcami "
"swojej własnej wolności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Sooner or later these users will be invited to switch back to proprietary "
"software for some practical advantage.  Countless companies seek to offer "
"such temptation, some even offering copies gratis.  Why would users decline? "
"Only if they have learned to value the freedom free software gives them, to "
"value freedom in and of itself rather than the technical and practical "
"convenience of specific free software.  To spread this idea, we have to talk "
"about freedom.  A certain amount of the &ldquo;keep quiet&rdquo; approach to "
"business can be useful for the community, but it is dangerous if it becomes "
"so common that the love of freedom comes to seem like an eccentricity."
msgstr ""
"Prędzej czy&nbsp;później ci użytkownicy zostaną zaproszeni do&nbsp;powrotu "
"do&nbsp;własnościowego oprogramowania dla pewnych praktycznych udogodnień. "
"Niezliczona ilość firm oferuje pewne pokusy, inne nawet oferują kopie "
"produktu gratis. Dlaczego użytkownicy mieliby z&nbsp;tego zrezygnować? Tylko "
"dlatego, że&nbsp;nauczyli się cenić wolność. którą daje im wolne "
"oprogramowanie, cenić wolność w&nbsp;samą sobie zamiast technicznych i&nbsp;"
"praktycznych wygód wolnego oprogramowania. By upowszechnić tę ideę, musimy "
"mówić o wolności. Pewna ilość użytkowników z&nbsp;&bdquo;cichym&rdquo; "
"podejściem do&nbsp;biznesu może być użyteczna dla społeczności, ale&nbsp;"
"może być niebezpieczna, gdy chodzi o wspólne umiłowanie wolności, które "
"z&nbsp;czasem może być uważane za&nbsp;ekscentryczność."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"That dangerous situation is exactly what we have.  Most people involved with "
"free software, especially its distributors, say little about freedom&mdash;"
"usually because they seek to be &ldquo;more acceptable to business.&rdquo; "
"Nearly all GNU/Linux operating system distributions add proprietary packages "
"to the basic free system, and they invite users to consider this an "
"advantage rather than a flaw."
msgstr ""
"Ta niebezpieczna sytuacja to właśnie to, co się nam przytrafiło. Większość "
"osób związanych z&nbsp;wolnym oprogramowaniem, szczególnie dystrybutorzy, "
"mówią mało o wolności, zazwyczaj ponieważ&nbsp;chcą być &bdquo;bardziej "
"dostępni dla biznesu&rdquo;. Prawie wszystkie dystrybucje systemu "
"operacyjnego GNU/Linux dodają pakiety własnościowe do&nbsp;podstawowego "
"wolnego systemu i&nbsp;zachęcają użytkowników, by uważali to za&nbsp;zaletę "
"aniżeli wadę."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Proprietary add-on software and partially nonfree GNU/Linux distributions "
"find fertile ground because most of our community does not insist on freedom "
"with its software.  This is no coincidence.  Most GNU/Linux users were "
"introduced to the system through &ldquo;open source&rdquo; discussion, which "
"doesn't say that freedom is a goal.  The practices that don't uphold freedom "
"and the words that don't talk about freedom go hand in hand, each promoting "
"the other.  To overcome this tendency, we need more, not less, talk about "
"freedom."
msgstr ""
"Własnościowe oprogramowanie firm trzecich i&nbsp;częściowo niewolne "
"dystrybucje GNU/Linuksa trafiają podatny grunt, ponieważ&nbsp;większość "
"naszej społeczności nie obstaje przy wolności oprogramowania. Nie jest to "
"przypadek. Większość użytkowników GNU/Linuksa została wprowadzona do&nbsp;"
"systemu poprzez&nbsp;dyskusję o &bdquo;otwartym oprogramowaniu&rdquo;, "
"w&nbsp;której nie wspomina się o tym, że&nbsp;wolność może jest [naszym] "
"celem. Praktyki niepodtrzymywania wolności i&nbsp;używania zwrotów "
"nieporuszających kwestii wolności wzajemnie się uzupełniają. By "
"przezwyciężyć tę tendencję, musimy o wolności rozmawiać więcej, a&nbsp;nie "
"mniej."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "&ldquo;FLOSS&rdquo; and &ldquo;FOSS&rdquo;"
msgstr "&bdquo;FLOSS&rdquo; i&nbsp;&bdquo;FOSS&rdquo;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The terms &ldquo;FLOSS&rdquo; and &ldquo;FOSS&rdquo; are used to be <a href="
"\"/philosophy/floss-and-foss.html\"> neutral between free software and open "
"source</a>.  If neutrality is your goal, &ldquo;FLOSS&rdquo; is the better "
"of the two, since it really is neutral.  But if you want to stand up for "
"freedom, using a neutral term isn't the way.  Standing up for freedom "
"entails showing people your support for freedom."
msgstr ""
"Terminy &bdquo;FLOSS&rdquo; i&nbsp;&bdquo;FOSS&rdquo; są używane aby&nbsp;"
"być <a href=\"/philosophy/floss-and-foss.html\">neutralne pomiędzy wolnym "
"oprogramowaniem a&nbsp;open source</a>. Jeśli waszym celem jest neutralność, "
"&bdquo;FLOSS&rdquo; jest lepszym ponieważ&nbsp;jest prawdziwie neutralne. "
"Ale&nbsp;jeśli chcecie promować wolność, nie należy robić tego neutralnym "
"terminem. Aby&nbsp;promować wolność, musicie wykazać, że&nbsp;ją popieracie."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "Rivals for Mindshare"
msgstr "Rywale na&nbsp;podział umysłu"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"&ldquo;Free&rdquo; and &ldquo;open&rdquo; are rivals for mindshare.  Free "
"software and open source are different ideas but, in most people's way of "
"looking at software, they compete for the same conceptual slot.  When people "
"become habituated to saying and thinking &ldquo;open source,&rdquo; that is "
"an obstacle to their grasping the free software movement's philosophy and "
"thinking about it.  If they have already come to associate us and our "
"software with the word &ldquo;open,&rdquo; we may need to shock them "
"intellectually before they recognize that we stand for something <em>else</"
"em>.  Any activity that promotes the word &ldquo;open&rdquo; tends to extend "
"the curtain that hides the ideas of the free software movement."
msgstr ""
"&bdquo;Wolne&rdquo; i&nbsp;&bdquo;otwarte&rdquo; konkurują o umysł. Wolne "
"oprogramowanie i&nbsp;oprogramowanie open source są odmiennymi pojęciami, "
"ale&nbsp;większość osób postrzega ich jako wypełniające tę samą szufladkę "
"w&nbsp;dziedzinie oprogramowania. Gdy ludzie przywykną mówić i&nbsp;myśleć "
"&bdquo;open source&rdquo; to im utrudnia zrozumienie i&nbsp;myślenie o "
"filozofii ruchu wolnego oprogramowania. Jeśli już połączyli nas i&nbsp;nasze "
"oprogramowanie ze słowem &bdquo;otwarte&rdquo;, będziemy musieli wstrząsnąć "
"ich intelektualnie zanim zrozumieją, że&nbsp;nasz ruch to <em>co innego</"
"em>. Jakakolwiek aktywność, która promuje słowo &bdquo;otwarte&rdquo; zamyka "
"kurtynę, która ukrywa zagadnienia ruchu wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Thus, free software activists are well advised to decline to work on an "
"activity that calls itself &ldquo;open.&rdquo; Even if the activity is good "
"in and of itself, each contribution you make does a little harm on the side "
"by promoting the open source idea.  There are plenty of other good "
"activities which call themselves &ldquo;free&rdquo; or &ldquo;libre.&rdquo; "
"Each contribution to those projects does a little extra good on the side.  "
"With so many useful projects to choose from, why not choose one which does "
"extra good?"
msgstr ""
"Działacze wolnego oprogramowania są zalecani aby&nbsp;odmawiać pracy "
"nad&nbsp;przedsięwzięciami, które nazywają się &bdquo;otwarte&rdquo;. Nawet "
"jeśli aktywność jest dobra sama w&nbsp;sobie, każdy współudział powoduje "
"trochę szkody na&nbsp;boku, promując ideały open source. Jest wiele innych "
"dobrych aktywności, które nazywają się &bdquo;wolne&rdquo; lub&nbsp;&bdquo;"
"libre&rdquo;. Każda pomóc w&nbsp;tych projektach powoduje trochę dobra "
"na&nbsp;boku. Z&nbsp;tyloma pożytecznymi projektami do&nbsp;wyboru, dlaczego "
"nie wybrać takiego, które ma dodatkowe dobro?"

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "Conclusion"
msgstr "Wnioski"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"As the advocates of open source draw new users into our community, we free "
"software activists must shoulder the task of bringing the issue of freedom "
"to their attention.  We have to say, &ldquo;It's free software and it gives "
"you freedom!&rdquo;&mdash;more and louder than ever.  Every time you say "
"&ldquo;free software&rdquo; rather than &ldquo;open source,&rdquo; you help "
"our cause."
msgstr ""
"Podczas gdy adwokaci otwartego oprogramowania przyciągają nowych "
"użytkowników do&nbsp;naszej społeczności, my, aktywiści wolnego "
"oprogramowania, musimy wziąć na&nbsp;siebie zadanie wskazania zagadnienia "
"wolności. Musimy powiedzieć &bdquo;to jest wolne oprogramowanie, które daje "
"wam wolność!&rdquo;. Musimy powtarzać to częściej i&nbsp;głośniej aniżeli "
"zazwyczaj. Zawsze, gdy mówisz &bdquo;wolne oprogramowanie&rdquo; zamiast "
"&bdquo;otwarte oprogramowanie&rdquo;, pomagasz naszej sprawie."

#. type: Content of: <div><h3>
msgid "Notes"
msgstr "Przypisy"

#. type: Content of: <div><ul><li>
msgid ""
"Joe Barr wrote an article called <a href=\"https://web.archive.org/"
"web/20010618050431/itworld.com/AppDev/350/LWD010523vcontrol4/pfindex.html\"> "
"Live and let license</a> that gives his perspective on this issue."
msgstr ""
"Joe Barr napisał artykuł <a href=\"https://web.archive.org/"
"web/20010618050431/itworld.com/AppDev/350/LWD010523vcontrol4/pfindex.html\"> "
"Live and let license</a> [<em>Żyj i&nbsp;pozwól licencjować</em>, gra słów "
"na&nbsp;tytule powieści/filmu/piosenki <em>Żyj i&nbsp;pozwól umrzeć</em>], "
"który opisuje jego perspektywę w&nbsp;tej kwestii."

#. type: Content of: <div><ul><li>
msgid ""
"Lakhani and Wolf's <a href=\"https://ocw.mit.edu/courses/sloan-school-of-"
"management/15-352-managing-innovation-emerging-trends-spring-2005/readings/"
"lakhaniwolf.pdf\"> paper on the motivation of free software developers</a> "
"says that a considerable fraction are motivated by the view that software "
"should be free. This is despite the fact that they surveyed the developers "
"on SourceForge, a site that does not support the view that this is an "
"ethical issue."
msgstr ""
"<a href=\"https://ocw.mit.edu/courses/sloan-school-of-management/15-352-"
"managing-innovation-emerging-trends-spring-2005/readings/lakhaniwolf.pdf"
"\">Artykuł o motywacji deweloperów wolnego oprogramowania</a> autorstwa "
"Lakhani i&nbsp;Wolf opowiada o tym, że&nbsp;znaczna część z&nbsp;nich "
"motywowana jest ideą, że&nbsp;oprogramowanie powinno być wolne. I&nbsp;to "
"pomimo faktu, że&nbsp;deweloperzy byli badani w&nbsp;serwisie SourceForge, "
"który nie popiera poglądu, że&nbsp;jest to kwestia etyki."

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't have notes.
#. type: Content of: <div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S NOTES*"
msgstr " "

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href=\"mailto:gnu@gnu.org"
"\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href=\"/contact/\">other ways "
"to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions "
"can be sent to <a href=\"mailto:webmasters@gnu.org\">&lt;webmasters@gnu."
"org&gt;</a>."
msgstr ""
"Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a "
"href=\"mailto:gnu@gnu.org\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu "
"z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href=\"/contact/contact.html"
"\">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;"
"inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="
"\"mailto:web-translators@gnu.org\">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>."

#.  TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph,
#.         replace it with the translation of these two:
#.         We work hard and do our best to provide accurate, good quality
#.         translations.  However, we are not exempt from imperfection.
#.         Please send your comments and general suggestions in this regard
#.         to <a href="mailto:web-translators@gnu.org">
#.         &lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p>
#.         <p>For information on coordinating and contributing translations of
#.         our web pages, see <a
#.         href="/server/standards/README.translations.html">Translations
#.         README</a>. 
#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please see the <a href=\"/server/standards/README.translations.html"
"\">Translations README</a> for information on coordinating and contributing "
"translations of this article."
msgstr ""
"Staramy się, aby&nbsp;tłumaczenia były wierne i&nbsp;wysokiej jakości, "
"ale&nbsp;nie jesteśmy zwolnieni z&nbsp;niedoskonałości. Komentarze odnośnie "
"tłumaczenia polskiego oraz&nbsp;zgłoszenia dotyczące chęci współpracy w&nbsp;"
"tłumaczeniu prosimy kierować na&nbsp;adres <a href=\"mailto:www-pl-trans@gnu."
"org\">www-pl-trans@gnu.org</a>. <br /> Więcej informacji na&nbsp;temat "
"koordynacji oraz&nbsp;zgłaszania propozycji tłumaczeń artykułów znajdziecie "
"na&nbsp;<a href=\"/server/standards/README.translations.html\">stronie "
"tłumaczeń</a>."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "Copyright &copy; 2007, 2010, 2012-2016, 2019-2024 Richard Stallman"
msgstr "Copyright &copy; 2007, 2010, 2012-2016, 2019-2024 Richard Stallman"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"This page is licensed under a <a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/\">Creative Commons Attribution-"
"NoDerivatives 4.0 International License</a>."
msgstr ""
"Ta strona jest dostępna na&nbsp;<a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl\">licencji Creative Commons "
"Uznanie autorstwa&nbsp;&ndash; Bez&nbsp;utworów zależnych 4.0 "
"Międzynarodowe</a>."

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits.
#. type: Content of: <div><div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*"
msgstr ""
"Tłumaczenie: Marek Sadowski 2010, Jan Owoc 2014, 2015, 2017, 2020, 2023; "
"poprawki Jan Owoc 2010, 2011, 2013, 2016, 2021, 2022, Tomasz W. Kozłowski "
"2010, 2012."

#.  timestamp start 
#. type: Content of: <div><p>
msgid "Updated:"
msgstr "Aktualizowane:"

#~ msgid "Copyright &copy; 2007, 2010, 2012-2016, 2019-2023 Richard Stallman"
#~ msgstr "Copyright &copy; 2007, 2010, 2012-2016, 2019-2023 Richard Stallman"
