reevaluating-copyright.html - en to pl translation catalogue (54 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Reevaluating Copyright: The Public Must Prevail - GNU Project - Free Software Foundation
pl: Nowa ocena prawa autorskiego: społeczeństwo musi być górą - Projekt GNU - Free Software Foundation

note: type: Content of: <div><h2>
en: Reevaluating Copyright: The Public Must Prevail
pl: Nowa ocena prawa autorskiego: społeczeństwo musi być górą

note: type: Content of: <div><address>
en: by <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>&#8239;<a href="#ft1"><sup>[1]</sup></a>
pl: <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>&#8239;<a href="#ft1"><sup>[1]</sup></a>

note: type: Content of: <div><p>
en: The legal world is aware that digital information technology poses &ldquo;problems for copyright,&rdquo; but has not traced these problems to their root cause: a fundamental conflict between publishers of copyrighted works and the users of these works. The publishers, understanding their own interest, have set forth a proposal through the Clinton Administration to fix the &ldquo;problems&rdquo; by deciding the conflict in their favor. This proposal, the Lehman White Paper,<a href="#ft2"><sup>[2]</sup></a> was the principal focus of the <cite>Innovation and the Information Environment</cite> conference at the University of Oregon (November 1995).
pl: Środowisko prawnicze zdaje sobie sprawę, że&nbsp;cyfrowa technika informacyjna stwarza &bdquo;problemy dla prawa autorskiego&rdquo;, ale&nbsp;nie ustaliło ich głównej przyczyny, czyli&nbsp;zasadniczego konfliktu pomiędzy wydawcami objętych prawem autorskich dzieł a&nbsp;ich odbiorcami. Wydawcy, dbając o&nbsp;własne interesy, przedstawili poprzez&nbsp;administrację Clintona propozycję rozwiązania tych &bdquo;problemów&rdquo; poprzez&nbsp;rozwiązanie konfliktu na&nbsp;swoją korzyść. Propozycja ta, czyli&nbsp;Lehman White Paper [Biała Księga Lehmana]&#8239;<a href="#ft2"><sup>[2]</sup></a>, była głównym przedmiotem konferencji &bdquo;Innovation and the Information Environment&rdquo; [<em>Innowacja i&nbsp;środowisko informacyjne</em>], która odbyła się na&nbsp;Uniwersytecie Oregon w&nbsp;listopadzie 1995 roku.

note: type: Content of: <div><p>
en: John Perry Barlow,<a href="#ft3"><sup>[3]</sup></a> the keynote speaker, began the conference by telling us how the Greatful Dead recognized and dealt with this conflict. They decided it would be wrong to interfere with copying of their performances on tapes, or with distribution on the Internet, but saw nothing wrong in enforcing copyright for CD recordings of their music.
pl: Główny prelegent, John Perry Barlow&#8239;<a href="#ft3"><sup>[3]</sup></a>, rozpoczął konferencję mówiąc nam, w&nbsp;jaki sposób zespół Grateful Dead zdał sobie sprawę z&nbsp;rzeczonego konfliktu i&nbsp;jak sobie z&nbsp;nim poradził. Zdecydowali oni, że&nbsp;byłoby rzeczą niewłaściwą ingerować w&nbsp;kopiowanie ich występów na&nbsp;kasety lub&nbsp;w dystrybucję poprzez&nbsp;Internet, ale&nbsp;nie widzieli niczego złego w&nbsp;egzekwowaniu prawa autorskiego obejmującego nagrywanie ich muzyki na&nbsp;nośniki&nbsp;CD.

note: type: Content of: <div><p>
en: Barlow did not analyze the reasons for treating these media differently, and later Gary Glisson&#8239;<a href="#ft4"><sup>[4]</sup></a> criticized Barlow's idea that the Internet is inexplicably unique and unlike anything else in the world. He argued that we should be able to determine the implications of the Internet for copyright policy by the same kind of analysis that we apply to other technologies. This paper attempts to do just that.
pl: Barlow nie przedstawił przyczyn traktowania tych nośników w&nbsp;inny sposób, a&nbsp;Gary Glisson&#8239;<a href="#ft4"><sup>[4]</sup></a> krytykował później jego koncepcję, mówiącą że&nbsp;Internet jest niewytłumaczalnie unikalny i&nbsp;niepodobny do&nbsp;niczego innego na&nbsp;świecie. Glisson przekonywał, że&nbsp;powinniśmy być w&nbsp;stanie ustalić konsekwencje dla polityki związanej z&nbsp;prawem autorskim, które wynikają z&nbsp;istnienia Internetu, stosując taki sam rodzaj analizy, jakiego używamy w&nbsp;przypadku innych technologii. Poniższy artykuł właśnie to próbuje zrobić.

note: type: Content of: <div><p>
en: Barlow suggested that our intuitions based on physical objects as property do not transfer to information as property because information is &ldquo;abstract.&rdquo; As Steven Winter&#8239;<a href="#ft5"><sup>[5]</sup></a> remarked, abstract property has existed for centuries. Shares in a company, commodity futures, and even paper money, are forms of property that are more or less abstract.  Barlow and others who argue that information should be free do not reject these other kinds of abstract property. Clearly, the crucial difference between information and acceptable kinds of property is not abstractness per se. So what is it? I propose a simple and practical explanation.
pl: Barlow zasugerował, że&nbsp;nasza intuicja oparta na&nbsp;własności w&nbsp;sensie przedmiotów materialnych nie przekłada się na&nbsp;własność w&nbsp;sensie informacji, gdyż informacje są &bdquo;abstrakcyjne&rdquo;. Jak zauważył Steven Winter&#8239;<a href="#ft5"><sup>[5]</sup></a>, abstrakcyjna własność istnieje od&nbsp;stuleci. Udziały w&nbsp;firmie, giełdowe transakcje terminowe, a&nbsp;nawet papierowe pieniądze, są formami własności mniej lub&nbsp;bardziej abstrakcyjnymi. Barlow, a&nbsp;także inni, którzy dowodzą, że&nbsp;informacje powinny być wolne, nie odrzucają wymienionych form abstrakcyjnej własności. Jasno widać, że&nbsp;zasadnicza różnica pomiędzy informacjami a&nbsp;dopuszczalnymi formami własności nie opiera się na&nbsp;abstrakcyjności jako takiej. Na&nbsp;czym się więc&nbsp;opiera? Proponuję proste i&nbsp;praktyczne wyjaśnienie.

note: type: Content of: <div><p>
en: United States copyright law considers copyright a bargain between the public and &ldquo;authors&rdquo; (although in practice, usually publishers take over the authors' part of the bargain). The public trades certain freedoms in exchange for more published works to enjoy. Until the White Paper, our government had never proposed that the public should trade <b>all</b> of its freedom to use published works. Copyright involves giving up specific freedoms and retaining others. This means that there are many alternative bargains that the public could offer to publishers. So which bargain is the best one for the public? Which freedoms are worth while for the public to trade, and for what length of time? The answers depend on two things: how much additional publication the public will get for trading a given freedom, and how much the public benefits from keeping that freedom.
pl: Prawo autorskie obowiązujące w&nbsp;USA uznawane jest za&nbsp;transakcję pomiędzy społeczeństwem i&nbsp;&bdquo;autorami&rdquo; (chociaż w&nbsp;rzeczywistości zazwyczaj wydawcy przejmują kontrolę nad&nbsp;należącą do&nbsp;autorów częścią tej umowy). Społeczeństwo sprzedaje pewne wolności w&nbsp;zamian za&nbsp;dostęp do&nbsp;większej ilości wydanych dzieł. Do&nbsp;czasu wydania Białej Księgi, nasz rząd nigdy nie sugerował, że&nbsp;społeczeństwo powinno wymienić <em>całą</em> swoją wolność na&nbsp;możliwość korzystania z&nbsp;opublikowanych dzieł. Prawo autorskie wiąże się z&nbsp;rezygnacją z&nbsp;niektórych wolności i&nbsp;utrzymaniem innych. Znaczy to, że&nbsp;istnieje wiele alternatywnych umów, które społeczeństwo mogłoby zaproponować wydawcom. Która umowa jest wobec tego najlepsza dla społeczeństwa? Które wolności warto wymienić i&nbsp;na jak długo? Odpowiedzi zależą od&nbsp;dwóch rzeczy: jak wiele dodatkowych wydawnictw otrzyma społeczeństwo w&nbsp;zamian za&nbsp;jakąś wolność oraz&nbsp;jak wiele korzyści przyniesie mu zachowanie tej wolności.

note: type: Content of: <div><p>
en: This shows why making <a href="#later-1">intellectual property decisions</a> by analogy to physical object property, or even to older intellectual property policies, is a mistake. Winter argued persuasively that it is possible to make such analogies, to stretch our old concepts and apply them to new decisions.<a href= "#ft6"><sup>[6]</sup></a> Surely this will reach some answer&mdash;but not a good answer. Analogy is not a useful way of deciding what to buy or at what price.
pl: To pokazuje, dlaczego błędem jest podejmowanie <a href="#later-1">decyzji w&nbsp;sprawach własności intelektualnej</a> poprzez&nbsp;analogię do&nbsp;starszych ustaleń lub&nbsp;do własności przedmiotów materialnych. Winter w&nbsp;przekonywujący sposób argumentował, że&nbsp;można tworzyć takie analogie, naciągać stare pojęcia i&nbsp;stosować je do&nbsp;nowych decyzji&#8239;<a href="#ft6"><sup>[6]</sup></a>. To na&nbsp;pewno doprowadzi do&nbsp;jakiegoś rozwiązania&nbsp;&ndash; ale&nbsp;nie dobrego. Analogia nie jest użytecznym sposobem na&nbsp;podejmowanie decyzji, co kupić lub&nbsp;za ile.

note: type: Content of: <div><p>
en: For example, we do not decide whether to build a highway in New York City by analogy with a previous decision about a proposed highway in Iowa. In each highway construction decision, the same factors apply (cost, amount of traffic, taking of land or houses); if we made highway decisions by analogy to previous highway decisions, we would either build every proposed highway or none of them. Instead we judge each proposed highway based on the pros and cons, whose magnitudes vary from case to case. In copyright issues, too, we must weigh the cost and benefits for today's situation and today's media, not as they have applied to other media in the past.
pl: Nie decydujemy na&nbsp;przykład, czy&nbsp;zbudować nową autostradę w&nbsp;Nowym Jorku poprzez&nbsp;analogię do&nbsp;poprzedniej decyzji w&nbsp;sprawie planowanej autostrady w&nbsp;Iowa. Te same czynniki (koszt, natężenie ruchu samochodowego, przebieg przez tereny zamieszkane) wchodzą w&nbsp;grę przy okazji każdej decyzji dotyczącej budowy autostrady; gdybyśmy podejmowali decyzje w&nbsp;sprawie autostrad poprzez&nbsp;analogię do&nbsp;poprzednich takich decyzji, to albo&nbsp;zbudowalibyśmy wszystkie planowane autostrady, albo&nbsp;żadną z&nbsp;nich. Zamiast tego oceniamy każdą planowaną autostradę pod&nbsp;kątem za&nbsp;i&nbsp;przeciw, których wielkości są w&nbsp;każdym przypadku różne. Również w&nbsp;sprawach związanych z&nbsp;prawem autorskim musimy mierzyć koszty i&nbsp;zyski pod&nbsp;kątem obecnej sytuacji i&nbsp;obecnych nośników, a&nbsp;nie pod&nbsp;kątem tego, jak stosowało się ono do&nbsp;innych nośników w&nbsp;przeszłości.

note: type: Content of: <div><p>
en: This also shows why Laurence Tribe's principle, that rights concerning speech should not depend on the choice of medium,<a href="#ft7"><sup>[7]</sup></a> is not applicable to copyright decisions. Copyright is a bargain with the public, not a natural right. Copyright policy issues are about which bargains benefit the public, not about what rights publishers or readers are entitled to.
pl: To pokazuje także dlaczego zasada Laurence'a Tribe'a mówiąca, że&nbsp;prawa dotyczące wypowiedzi nie powinny zależeć od&nbsp;wyboru nośnika&#8239;<a href="#ft7"><sup>[7]</sup></a>, jest niemożliwa do&nbsp;zastosowania przy decyzjach dotyczących praw autorskich. Prawo autorskie to transakcja ze społeczeństwem, a&nbsp;nie prawo naturalne. W&nbsp;sprawach związanych z&nbsp;polityką wobec prawa autorskiego chodzi o&nbsp;to, które umowy są korzystne dla społeczeństwa, a&nbsp;nie o&nbsp;to, jakie prawa przysługują wydawcom czy&nbsp;też czytelnikom.

note: type: Content of: <div><p>
en: The copyright system developed along with the printing press.  In the age of the printing press, it was unfeasible for an ordinary reader to copy a book. Copying a book required a printing press, and ordinary readers did not have one. What's more, copying in this way was absurdly expensive unless many copies were made&mdash;which means, in effect, that only a publisher could copy a book economically.
pl: System prawa autorskiego rozwijał się wraz z&nbsp;prasą drukarską. W&nbsp;czasach prasy drukarskiej skopiowanie książki było niewykonalne dla zwykłego czytelnika. Wymagana do&nbsp;tego była prasa drukarska, a&nbsp;zwykły czytelnik takowej nie posiadał. Ten sposób kopiowania był co więcej nieprawdopodobnie drogi, jeśli nie wykonywało się wielu kopii&nbsp;&ndash; co w&nbsp;rezultacie znaczy, że&nbsp;tylko wydawcy mogli kopiować książki w&nbsp;sposób opłacalny.

note: type: Content of: <div><p>
en: So when the public traded to publishers the freedom to copy books, they were selling something which they <b>could not use</b>.  Trading something you cannot use for something useful and helpful is always good deal. Therefore, copyright was uncontroversial in the age of the printing press, precisely because it did not restrict anything the reading public might commonly do.
pl: Tak więc&nbsp;kiedy społeczeństwo sprzedawało wydawcom wolność kopiowania książek, to oddawało coś, z&nbsp;czego <b>nie mogło korzystać</b>. Wymiana czegoś, z&nbsp;czego nie można korzystać, na&nbsp;coś użytecznego i&nbsp;przydatnego to zawsze dobry interes. Prawo autorskie nie budziło zatem&nbsp;kontrowersji w&nbsp;czasach prasy drukarskiej, dokładnie dlatego, że&nbsp;nie ograniczało niczego, co społeczeństwo czytelników mogłoby powszechnie robić.

note: type: Content of: <div><p>
en: But the age of the printing press is gradually ending. The xerox machine and the audio and video tape began the change; digital information technology brings it to fruition. These advances make it possible for ordinary people, not just publishers with specialized equipment, to copy. And they do!
pl: Ale&nbsp;czasy prasy drukarskiej powoli się kończą. Przemianę zapoczątkowały kserokopiarki oraz&nbsp;kasety audio i&nbsp;wideo; cyfrowa technika informacyjna zbliża ją do&nbsp;całkowitej realizacji. Te zdobycze techniki umożliwiają kopiowanie zwykłym ludziom, a&nbsp;nie tylko posiadającym specjalistyczny sprzęt wydawcom. A&nbsp;oni z&nbsp;tej możliwości korzystają!

note: type: Content of: <div><p>
en: Once copying is a useful and practical activity for ordinary people, they are no longer so willing to give up the freedom to do it. They want to keep this freedom and exercise it instead of trading it away. The copyright bargain that we have is no longer a good deal for the public, and it is time to revise it&mdash;time for the law to recognize the public benefit that comes from making and sharing copies.
pl: Zwykli ludzie nie są już tak skłonni zrzec się wolności kopiowania, gdy staje się ono dla nich użytecznym i&nbsp;praktycznym zajęciem. Zamiast sprzedawać, chcą tę wolność zachować i&nbsp;z&nbsp;niej korzystać. Transakcja, jaką jest prawo autorskie w&nbsp;swojej dzisiejszej postaci, nie jest już dla społeczeństwa dobrym interesem i&nbsp;czas ją zrewidować&nbsp;&ndash; czas by prawo uznało korzyści, jakie wynikają dla społeczeństwa z&nbsp;robienia i&nbsp;dystrybucji kopii.

note: type: Content of: <div><p>
en: With this analysis, we see why rejection of the old copyright bargain is not based on supposing that the Internet is ineffably unique. The Internet is relevant because it facilitates copying and sharing of writings by ordinary readers. The easier it is to copy and share, the more useful it becomes, and the more copyright as it stands now becomes a bad deal.
pl: Dzięki tej analizie widzimy, dlaczego odrzucenie starego prawa autorskiego nie jest oparte na&nbsp;przekonaniu, że&nbsp;Internet jest niewytłumaczalnie unikalny. Internet jest tutaj istotny, bo&nbsp;pozwala na&nbsp;kopiowanie literatury i&nbsp;dzielenie się nią przez zwykłych czytelników. Im łatwiej jest kopiować i&nbsp;się dzielić, tym bardziej staje się to użyteczne i&nbsp;tym bardziej prawo autorskie w&nbsp;swojej dzisiejszej postaci staje się złym interesem.

note: type: Content of: <div><p>
en: This analysis also explains why it makes sense for the Grateful Dead to insist on copyright for CD manufacturing but not for individual copying. CD production works like the printing press; it is not feasible today for ordinary people, even computer owners, to copy a CD into another CD. Thus, copyright for publishing CDs of music remains painless for music listeners, just as all copyright was painless in the age of the printing press. To restrict copying the same music onto a digital audio tape does hurt the listeners, however, and they are entitled to reject this restriction. (1999 note: the practical situation for CDs has changed, in that many ordinary computer users can now copy CDs. This means that we should now consider CDs more like tapes.  2007 clarification: notwithstanding the improvement in CD technology, it still makes sense to apply copyright to commercial distribution while letting individuals copy freely.)
pl: Ta analiza wyjaśnia również dlaczego sensowne jest, że&nbsp;Grateful Dead domaga się, żeby prawo autorskie obejmowało produkowanie płyt kompaktowych, ale&nbsp;nie indywidualne kopiowanie. Produkcja płyt kompaktowych działa jak prasa drukarska; przekopiowanie płyty CD na&nbsp;inną płytę nie jest dzisiaj wykonalne dla zwykłych ludzi, nawet dla posiadaczy komputerów. Tak więc&nbsp;prawo autorskie obejmujące wydawanie płyt kompaktowych pozostaje nieszkodliwe dla słuchaczy muzyki, tak samo jak całe prawo autorskie było nieszkodliwe w&nbsp;czasach prasy drukarskiej. Jednak&nbsp;ograniczanie kopiowania tej samej muzyki na&nbsp;cyfrową taśmę audio szkodzi słuchaczom i&nbsp;są oni upoważnieni, by takie ograniczenie odrzucić. (Dopisek z&nbsp;roku 1999: jeśli chodzi o&nbsp;płyty kompaktowe, to praktyczna sytuacja zmieniła się, jako że&nbsp;wielu zwykłych użytkowników komputerów może je teraz kopiować. Oznacza to, że&nbsp;powinniśmy je teraz traktować bardziej jak kasety. Wyjaśnienie z&nbsp;roku 2007: niezależnie od&nbsp;ulepszeń w&nbsp;technologii CD, nadal ma sens aby&nbsp;prawa autorskie dotyczyły komercyjnej dystrybucji a&nbsp;zezwalały na&nbsp;kopiowane przez osoby indywidualne).

note: type: Content of: <div><p>
en: We can also see why the abstractness of <a href="#later-1">intellectual property</a> is not the crucial factor.  Other forms of abstract property represent shares of something.  Copying any kind of share is intrinsically a zero-sum activity; the person who copies benefits only by taking wealth away from everyone else. Copying a dollar bill in a color copier is effectively equivalent to shaving a small fraction off of every other dollar and adding these fractions together to make one dollar. Naturally, we consider this wrong.
pl: Widzimy również, dlaczego abstrakcyjna natura <a href="#later-1">własności intelektualnej</a> nie jest zasadniczym czynnikiem. Inne formy abstrakcyjnej własności reprezentują jakieś udziały. Kopiowanie jakiegokolwiek udziału jest w&nbsp;swej naturze czynnością, na&nbsp;której bilans wychodzi na&nbsp;zero; osoba kopiująca zyskuje tylko poprzez&nbsp;odbieranie majątku komuś innemu. Skopiowanie banknotu dolarowego na&nbsp;kolorowej kopiarce jest równoznaczne w&nbsp;swoich efektach z&nbsp;obcięciem drobnej części z&nbsp;każdego innego dolara i&nbsp;ich dodaniem, żeby powstał nowy. Uważamy to, naturalnie, za&nbsp;złe postępowanie.

note: type: Content of: <div><p>
en: By contrast, copying useful, enlightening or entertaining information for a friend makes the world happier and better off; it benefits the friend, and inherently hurts no one. It is a constructive activity that strengthens social bonds.
pl: Natomiast&nbsp;skopiowanie użytecznej, pouczającej lub&nbsp;zajmującej informacji dla znajomego czyni świat szczęśliwszym i&nbsp;lepszym; daje to korzyści znajomemu i&nbsp;ze swej natury nikogo nie krzywdzi. Jest konstruktywnym działaniem, które wzmacnia więzi społeczne.

note: type: Content of: <div><p>
en: Some readers may question this statement because they know publishers claim that illegal copying causes them &ldquo;loss.&rdquo; This claim is mostly inaccurate and partly misleading. More importantly, it is begging the question.
pl: Niektórzy z&nbsp;czytelników mogą to kwestionować, bo&nbsp;znają twierdzenie wydawców, że&nbsp;nielegalne kopiowanie przynosi im &bdquo;straty&rdquo;. Twierdzenie to jest wyjątkowo nieścisłe i&nbsp;częściowo mylące. Co ważniejsze, przyjmuje ono za&nbsp;prawdziwe coś, czego jeszcze nie udowodniono.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: The claim is mostly inaccurate because it presupposes that the friend would otherwise have bought a copy from the publisher. That is occasionally true, but more often false; and when it is false, the claimed loss does not occur.
pl: Twierdzenie to jest wyjątkowo nieścisłe, bo&nbsp;zakłada, że&nbsp;w&nbsp;innym wypadku tenże znajomy kupiłby kopię od&nbsp;wydawcy. Czasami jest to prawdą, ale&nbsp;częściej nie jest; a&nbsp;kiedy nie jest, to rzekoma strata nie zachodzi.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: The claim is partly misleading because the word &ldquo;loss&rdquo; suggests events of a very different nature&mdash;events in which something they have is taken away from them. For example, if the bookstore's stock of books were burned, or if the money in the register got torn up, that would really be a &ldquo;loss.&rdquo; We generally agree it is wrong to do these things to other people.
pl: Twierdzenie to jest częściowo mylące, bo&nbsp;słowo &bdquo;strata&rdquo; sugeruje wydarzenia zupełnie innej natury&nbsp;&ndash; wydarzenia, w&nbsp;wyniku których coś, co posiadają, zostaje im zabrane. Jeśli, na&nbsp;przykład, zapasy książek księgarni zostałby spalony, lub&nbsp;gdyby pieniądze w&nbsp;kasie zostały podarte, to rzeczywiście byłoby to &bdquo;stratą&rdquo;. Powszechnie zgadzamy się, że&nbsp;robienie tych rzeczy innym jest złe.

note: type: Content of: <div><ul><li><p>
en: But when your friend avoids the need to buy a copy of a book, the bookstore and the publisher do not lose anything they had. A more fitting description would be that the bookstore and publisher get less income than they might have got. The same consequence can result if your friend decides to play bridge instead of reading a book. In a free market system, no business is entitled to cry &ldquo;foul&rdquo; just because a potential customer chooses not to deal with them.
pl: Ale&nbsp;jeśli wasz znajomy unika konieczności kupienia jakiejś książki, to księgarnia i&nbsp;wydawca nie tracą niczego, co mieli w&nbsp;posiadaniu. Bardziej stosownym opisem byłoby stwierdzenie, że&nbsp;księgarnia i&nbsp;wydawca zarabiają mniej, niż mogliby zarobić. Taki sam rezultat może nastąpić, jeśli wasz znajomy zdecyduje się zagrać w&nbsp;brydża zamiast przeczytać jakąś książkę. W&nbsp;systemie wolnorynkowym żadna firma nie jest upoważniona do&nbsp;krzyczenia &bdquo;faul&rdquo; tylko dlatego, że&nbsp;potencjalny klient zdecydował się z&nbsp;nią nie zadawać.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: The claim is begging the question because the idea of &ldquo;loss&rdquo; is based on the assumption that the publisher &ldquo;should have&rdquo; got paid. That is based on the assumption that copyright exists and prohibits individual copying. But that is just the issue at hand: what should copyright cover? If the public decides it can share copies, then the publisher is not entitled to expect to be paid for each copy, and so cannot claim there is a &ldquo;loss&rdquo; when it is not.
pl: Twierdzenie to przyjmuje za&nbsp;prawdziwe coś, czego jeszcze nie udowodniono, bo&nbsp;koncepcja &bdquo;straty&rdquo; oparta jest na&nbsp;założeniu, że&nbsp;wydawca &bdquo;powinien był&rdquo; dostać pieniądze. To z&nbsp;kolei oparte jest na&nbsp;założeniu, że&nbsp;prawo autorskie istnieje i&nbsp;zabrania indywidualnego kopiowania. Ale&nbsp;to jest właśnie sprawa, którą rozważamy: co powinno obejmować prawo autorskie? Jeśli społeczeństwo zadecyduje, że&nbsp;może dzielić się kopiami, to wydawca nie jest upoważniony do&nbsp;tego, by oczekiwać za&nbsp;każdą z&nbsp;nich zapłaty i&nbsp;nie może też twierdzić, że&nbsp;ponosi &bdquo;straty&rdquo;, skoro ich nie ponosi.

note: type: Content of: <div><ul><li><p>
en: In other words, the &ldquo;loss&rdquo; comes from the copyright system; it is not an inherent part of copying. Copying in itself hurts no one.
pl: Innymi słowy, &bdquo;strata&rdquo; wynika z&nbsp;prawa autorskiego; nie jest wpisana w&nbsp;samo kopiowanie. Kopiowanie jako takie nikogo nie krzywdzi.

note: type: Content of: <div><p>
en: The most widely opposed provision of the White Paper is the system of collective responsibility, whereby a computer owner is required to monitor and control the activities of all users, on pain of being punished for actions in which he was not a participant but merely failed to actively prevent. Tim Sloan&#8239;<a href="#ft8"><sup>[8]</sup></a> pointed out that this gives copyright owners a privileged status not accorded to anyone else who might claim to be damaged by a computer user; for example, no one proposes to punish the computer owner if he fails actively to prevent a user from defaming someone. It is natural for a government to turn to collective responsibility for enforcing a law that many citizens do not believe in obeying. The more digital technology helps citizens share information, the more the government will need draconian methods to enforce copyright against ordinary citizens.
pl: Postanowienie Białej Księgi, które budzi najszerszy sprzeciw, to system odpowiedzialności zbiorowej, w&nbsp;którym od&nbsp;właściciela komputera wymaga się monitorowania i&nbsp;kontrolowania działalności wszystkich jego użytkowników, pod&nbsp;groźbą bycia ukaranym za&nbsp;czyny, których nie był współuczestnikiem, ale&nbsp;którym nie zdołał aktywnie zapobiec. Tim Sloan&#8239;<a href="#ft8"><sup>[8]</sup></a> zwrócił uwagę na&nbsp;fakt, że&nbsp;daje to właścicielom praw autorskich uprzywilejowaną pozycję nie przyznaną nikomu innemu, kto może twierdzić, że&nbsp;został pokrzywdzony przez użytkownika komputera; nikt na&nbsp;przykład nie proponuje karać właściciela komputera, jeśli nie zdoła on aktywnie powstrzymać użytkownika przed zniesławieniem kogoś. Zwracanie się ku odpowiedzialności zbiorowej jest naturalne dla rządu w&nbsp;przypadku gdy chce on wyegzekwować prawo, w&nbsp;którego przestrzeganie nie wierzy wielu obywateli. Im bardziej technika cyfrowa umożliwia obywatelom dzielenie się informacjami, tym bardziej drakońskich metod będzie potrzebował rząd, żeby wyegzekwować przestrzeganie prawa autorskiego przez zwykłych obywateli.

note: type: Content of: <div><p>
en: When the United States Constitution was drafted, the idea that authors were entitled to a copyright monopoly was proposed&mdash;and rejected.<a href="#ft9"><sup>[9]</sup></a> Instead, the founders of our country adopted a different idea of copyright, one which places the public first.<a href="#ft10"><sup>[10]</sup></a> Copyright in the United States is supposed to exist for the sake of users; benefits for publishers and even for authors are not given for the sake of those parties, but only as an inducement to change their behavior. As the Supreme Court said in <cite>Fox Film Corp. v. Doyal</cite>: &ldquo;The sole interest of the United States and the primary object in conferring the [copyright] monopoly lie in the general benefits derived by the public from the labors of authors.&rdquo;<a href="#ft11"><sup>[11]</sup></a>
pl: Kiedy przedstawiono projekt amerykańskiej konstytucji, zawierał on propozycję, żeby autorzy byli uprawnieni do&nbsp;monopolu praw autorskich, która została odrzucona&#8239;<a href="#ft9"><sup>[9]</sup></a>. Zamiast niej założyciele naszego kraju przyjęli inną formę prawa autorskiego, taką, która na&nbsp;pierwszym miejscu stawia społeczeństwo&#8239;<a href="#ft10"><sup>[10]</sup></a>. Prawo autorskie w&nbsp;USA ma istnieć ze względu na&nbsp;odbiorców; zyski dla wydawców i&nbsp;autorów nie są ustanowione ze względu na&nbsp;te dwie grupy, lecz&nbsp;tylko jako zachęta do&nbsp;zmiany ich zachowania. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w&nbsp;sprawie <cite>Fox Film Corp. v. Doyal</cite>: &bdquo;Wyłączny przedmiot zainteresowania Stanów Zjednoczonych i&nbsp;podstawowy cel nadawania monopolu [praw autorskich] leży w&nbsp;ogólnych korzyściach, jakie społeczeństwo wynosi z&nbsp;pracy autorów.&rdquo;&#8239;<a href="#ft11"><sup>[11]</sup></a>

note: type: Content of: <div><p>
en: Under the Constitution's view of copyright, if the public prefers to be able to make copies in certain cases even if that means somewhat fewer works are published, the public's choice is decisive. There is no possible justification for prohibiting the public from copying what it wants to copy.
pl: Jeśli społeczeństwo woli móc wykonywać w&nbsp;określonych wypadkach kopie, nawet jeśli znaczy to, że&nbsp;nieco mniej dzieł będzie publikowanych, to w&nbsp;konstytucyjnym rozumieniu praw autorskich wybór społeczeństwa jest wiążący. Zabranianie społeczeństwu kopiowania tego, co chce skopiować, nie może być w&nbsp;żaden sposób usprawiedliwione.

note: type: Content of: <div><p>
en: Ever since the constitutional decision was made, publishers have tried to reverse it by misinforming the public. They do this by repeating arguments which presuppose that copyright is a natural right of authors (not mentioning that authors almost always cede it to publishers). People who hear these arguments, unless they have a firm awareness that this presupposition is contrary to the basic premises of our legal system, take for granted that it is the basis of that system.
pl: Od&nbsp;kiedy ta konstytucyjna decyzja została podjęta, wydawcy starają się ją uchylić poprzez&nbsp;dezinformowanie społeczeństwa. Robią to powtarzając argumenty, które z&nbsp;góry zakładają, że&nbsp;prawo autorskie jest naturalnym prawem autorów (nie wspominając przy tym, że&nbsp;autorzy prawie zawsze zrzekają się go na&nbsp;rzecz wydawców). Ludzie, którzy słyszą te argumenty, przyjmują za&nbsp;oczywiste, że&nbsp;założenie to rzeczywiście jest podstawą naszego systemu prawnego, chyba że&nbsp;mają silną świadomość, że&nbsp;stoi ono w&nbsp;sprzeczności z&nbsp;podstawowymi przesłankami tegoż systemu.

note: type: Content of: <div><p>
en: This error is so ingrained today that people who oppose new copyright powers feel the need to do so by arguing that even authors and publishers may be hurt by them. Thus, James Boyle&#8239;<a href="#ft12"><sup>[12]</sup></a> explains how a strict <a href="#later-2">intellectual property system</a> can interfere with writing new works. Jessica Litman&#8239;<a href="#ft13"><sup>[13]</sup></a> cites the copyright shelters which historically allowed many new media to become popular. Pamela Samuelson&#8239;<a href="#ft14"><sup>[14]</sup></a> warns that the White Paper may block the development of &ldquo;third-wave&rdquo; information industries by locking the world into the &ldquo;second-wave&rdquo; economic model that fit the age of the printing press.
pl: Ten błąd jest w&nbsp;tej chwili tak głęboko zakorzeniony, że&nbsp;ludzie, którzy sprzeciwiają się nowym siłom związanym z&nbsp;prawem autorskim czują potrzebę czynienia tego poprzez&nbsp;argumentowanie, że&nbsp;nawet autorzy i&nbsp;wydawcy mogą być przez nie pokrzywdzeni. Dlatego&nbsp;James Boyle&#8239;<a href="#ft12"><sup>[12]</sup></a> wyjaśnia, w&nbsp;jaki sposób surowy system prawa <a href="#later-2">własności intelektualnej</a> może zakłócać pisanie nowych dzieł. Jessica Litman&#8239;<a href="#ft13"><sup>[13]</sup></a> powołuje się na&nbsp;osłony zapewniane przez prawo autorskie, które historycznie pozwoliły wielu nowym nośnikom na&nbsp;zdobycie popularności. Pamela Samuelson&#8239;<a href="#ft14"><sup>[14]</sup></a> ostrzega, że&nbsp;Biała Księga może zablokować rozwój przemysłu informacyjnego &bdquo;trzeciej fali&rdquo; poprzez&nbsp;zamknięcie świata w&nbsp;modelu ekonomicznym &bdquo;drugiej fali&rdquo;, pasującego do&nbsp;czasów prasy drukarskiej.

note: type: Content of: <div><p>
en: These arguments can be very effective on those issues where they are available, especially with a Congress and Administration dominated by the idea that &ldquo;What's good for General Media is good for the USA.&rdquo; But they fail to expose the fundamental falsehood on which this domination is based; as a result, they are ineffective in the long term. When these arguments win one battle, they do so without building a general understanding that helps win the next battle. If we turn to these arguments too much and too often, the danger is that we may allow the publishers to replace the Constitution uncontested.
pl: Te argumenty mogą być bardzo efektywne w&nbsp;sprawach, w&nbsp;związku z&nbsp;którymi można ich użyć, szczególnie w&nbsp;przypadku Kongresu i&nbsp;Administracji zdominowanych przez zasadę &bdquo;Co jest dobre dla General Media, jest dobre dla USA&rdquo;. Ale&nbsp;nie udaje się im ujawnić zasadniczej nieprawdy, na&nbsp;której oparta jest ta dominacja; w&nbsp;rezultacie są one nieefektywne w&nbsp;dalszej perspektywie. Kiedy argumenty te wygrywają jedną bitwę, robią to bez&nbsp;budowania ogólnej świadomości, która pomaga wygrywać następne. Jeśli będziemy odwoływać się do&nbsp;tych argumentów za&nbsp;dużo i&nbsp;zbyt często, to ryzykujemy, że&nbsp;wydawcy zdołają zmienić Konstytucję bez&nbsp;sprzeciwów.

note: type: Content of: <div><p>
en: For example, the recently published position statement of the Digital Future Coalition, an umbrella organization, lists many reasons to oppose the White Paper, for the sake of authors, libraries, education, poor Americans, technological progress, economic flexibility, and privacy concerns&mdash;all valid arguments, but concerned with side issues.<a href="#ft15"><sup>[15]</sup></a> Conspicuously absent from the list is the most important reason of all: that many Americans (perhaps most) want to continue making copies. The DFC fails to criticize the core goal of the White Paper, which is to give more power to publishers, and its central decision, to reject the Constitution and place the publishers above the users. This silence may be taken for consent.
pl: Na&nbsp;przykład niedawno opublikowana deklaracja stanowiska Digital Future Coalition, organizacji patronackiej, wylicza wiele powodów, by sprzeciwiać się Białej Księdze dla dobra autorów, bibliotek, edukacji, biednych Amerykanów, postępu technologicznego, ekonomicznej elastyczności i&nbsp;obaw związanych z&nbsp;prywatnością&nbsp;&ndash; wszystkie one są słusznymi argumentami, ale&nbsp;dotyczącymi mniej ważnych zagadnień&#8239;<a href="#ft15"><sup>[15]</sup></a>. Rzuca się w&nbsp;oczy nieobecność na&nbsp;tej liście najważniejszego ze wszystkich powodów: tego, że&nbsp;wielu Amerykanów (prawdopodobnie większość) chce kontynuować robienie kopii. DFC nie krytykuje głównego celu Białej Księgi, którym jest przekazanie większej władzy wydawcom, a&nbsp;także jej centralnej decyzji, tj.&nbsp;odrzucenia Konstytucji i&nbsp;postawienia wydawców ponad odbiorcami. To milczenie może być potraktowane jako zgoda.

note: type: Content of: <div><p>
en: Resisting the pressure for additional power for publishers depends on widespread awareness that the reading and listening public are paramount; that copyright exists for users and not vice versa. If the public is unwilling to accept certain copyright powers, that is ipso facto justification for not offering them. Only by reminding the public and the legislature of the purpose of copyright and the opportunity for the open flow of information can we ensure that the public prevails.
pl: Sprzeciw wobec nacisku na&nbsp;przekazanie większej władzy wydawcom zależy od&nbsp;szerokiej świadomości, że&nbsp;czytające i&nbsp;słuchające społeczeństwo jest nadrzędne; że&nbsp;prawo autorskie istnieje dla odbiorców, a&nbsp;nie vice versa. Jeśli społeczeństwo nie jest skłonne zaakceptować pewnych mocy prawa autorskiego, to jest to ipso facto usprawiedliwienie nie ustanawiania ich. Tylko poprzez&nbsp;przypominanie społeczeństwu i&nbsp;prawodawcom o&nbsp;celu prawa autorskiego i&nbsp;możliwości otwartego przepływu informacji możemy zapewnić, że&nbsp;społeczeństwo będzie górą.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Later Notes
pl: Późniejsze Uwagi

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: <em>Intellectual property:</em>&nbsp; This article was part of the path that led me to recognize the <a href="/philosophy/not-ipr.html"> bias and confusion in the term &ldquo;intellectual property&rdquo;</a>. Today I believe that term should never be used under any circumstances.
pl: <em>Własność intelektualna:</em>&nbsp; Ten artykuł to część przebytej przeze mnie drogi, która doprowadziła mnie do&nbsp;dostrzeżenia <a href="/philosophy/not-ipr.html">stronniczości i&nbsp;pomieszania tkwiących w&nbsp;terminie &bdquo;własność intelektualna&rdquo;</a>. Dziś uważam, że&nbsp;ten termin nigdy, pod&nbsp;żadnym pozorem nie powinien być używany.

note: type: Content of: <div><ul><li>
en: <em>Intellectual property system:</em>&nbsp; Here I fell into the fashionable error of writing &ldquo;intellectual property&rdquo; when what I meant was just &ldquo;copyright.&rdquo; This is like writing &ldquo;Europe&rdquo; when you mean &ldquo;France&rdquo;&mdash;it causes confusion that is easy to avoid.
pl: <em>System prawa własności intelektualnej:</em>&nbsp; Tutaj popełniłem modny błąd pisząc &bdquo;własność intelektualna&rdquo;, podczas gdy miałem na&nbsp;myśli po&nbsp;prostu &bdquo;prawo autorskie&rdquo;. Tak jak wtedy, gdy ktoś pisze &bdquo;Europa&rdquo;, gdy chodzi mu o &bdquo;Francję&rdquo;&nbsp;&ndash; co rodzi pomieszanie, którego przecież łatwo uniknąć.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Published in <cite>Oregon Law Review</cite>, Spring 1996.
pl: Tekst opublikowany w&nbsp;<cite>Oregon Law Review</cite>, Wiosna 1996.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: John Perry Barlow, Remarks at the <cite>Innovation and the Information Environment Conference</cite> (Nov.  1995). Mr. Barlow is one of the founders of the Electronic Frontier Foundation, an organization which promotes freedom of expression in digital media, and is also a former lyricist for the Grateful Dead.
pl: John Perry Barlow, <i>Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference</i> (listopad 1995). Barlow jest jednym z&nbsp;założycieli Electronic Frontier Foundation, organizacji promującej wolność wypowiedzi w&nbsp;mediach elektronicznych, a&nbsp;także byłym tekściarzem Grateful Dead.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Gary Glisson, Remarks at the <cite>Innovation and the Information Environment Conference</cite> (Nov.  1995); see also Gary Glisson, &ldquo;A Practitioner's Defense of the NII White Paper,&rdquo; 75 <cite>Or. L. Rev.</cite> (1996), supporting the White Paper.  Mr. Glisson is a partner and chair of the Intellectual Property Group at Lane Powell Spears Lubersky in Portland, Oregon.
pl: Gary Glisson, <i>Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference</i> (listopad 1995); zobacz także Gary Glisson, &bdquo;A&nbsp;Practitioner's Defense of the NII White Paper&rdquo;, 75 <cite>Or. L.&nbsp;Rev.</cite> (1996) (popiera Białą Księgę). Glisson jest partnerem i&nbsp;przewodniczącym Intellectual Property Group w&nbsp;Lane Powell Spears Lubersky w&nbsp;Portland, w&nbsp;stanie Oregon.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Steven Winter, Remarks at the <cite>Innovation and the Information Environment Conference</cite> (Nov.  1995). Mr. Winter is a professor at the University of Miami School of Law.
pl: Steven Winter, <i>Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference</i> (listopad 1995). Winter jest profesorem na&nbsp;wydziale prawa Uniwersytetu Miami.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Winter, supra note 5.
pl: Winter, supra przypis 5.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: See Laurence H. Tribe, &ldquo;The Constitution in Cyberspace: Law and Liberty Beyond the Electronic Frontier,&rdquo; <cite>Humanist</cite>, Sept.-Oct. 1991, at 15.
pl: Zobacz Laurence H. Tribe, &bdquo;The Constitution in Cyberspace: Law and Liberty Beyond the Electronic Frontier&rdquo;, <cite>Humanist</cite>, wrzesień/październik 1991, s.&nbsp;15.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Tim Sloan, Remarks at the <cite>Innovation and the Information Environment Conference</cite> (Nov. 1995). Mr. Sloan is a member of the National Telecommunication and Information Administration.
pl: Tim Sloan, <i>Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference</i> (listopad 1995). Sloan jest członkiem National Telecommunication and Information Administration.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: See Jane C. Ginsburg, &ldquo;A Tale of Two Copyrights: Literary Property in Revolutionary France and America,&rdquo; in <cite>Of Authors and Origins: Essays on Copyright Law</cite> 131, 137-38 (Brad Sherman &amp; Alain Strowel, eds., 1994), stating that the Constitution's framers either meant to &ldquo;subordinate[] the author's interests to the public benefit,&rdquo; or to &ldquo;treat the private and public interests &hellip; even-handedly.&rdquo;
pl: Zobacz Jane C. Ginsburg, &bdquo;A&nbsp;Tale of Two Copyrights: Literary Property in Revolutionary France and America&rdquo;, w:&nbsp;<cite>Of Authors and Origins: Essays on Copyright Law</cite> 131, 137-38 (pod redakcją B.&nbsp;Shermana i&nbsp;A.&nbsp;Strowela, 1994), mówi, że&nbsp;twórcy Konstytucji albo&nbsp;chcieli &bdquo;podporządkować interes autorów publicznemu dobru&rdquo;, albo&nbsp;&bdquo;traktować prywatne i&nbsp;publiczne interesy&hellip; bezstronnie.&rdquo;

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: <cite>U.S. Const.</cite>, art. I, p. 8, cl. 8 (&ldquo;Congress shall have Power&hellip;to promote the Progress of Science and useful Arts, by securing for limited Times to Authors and Inventors the exclusive Right to their respective Writings and Discoveries.&rdquo;)
pl: <cite>Konstytucja USA</cite>, art. I, par. 8, p. 8 (&bdquo;Kongres ma prawo&hellip;  popierać rozwój nauki i&nbsp;użytecznych umiejętności przez zapewnienie na&nbsp;określony czas autorom i&nbsp;wynalazcom wyłącznych praw do&nbsp;ich dzieł czy&nbsp;wynalazków.&rdquo; [<i>Konstytucje Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Belgii, Szwajcarii</i>, A.&nbsp;Burda, M.&nbsp;Rybicki (red.), Wrocław-Warszawa-Kraków&nbsp;1970]).

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: James Boyle, Remarks at the <cite>Innovation and the Information Environment Conference</cite> (Nov.  1995). Mr. Boyle is a Professor of Law at American University in Washington, D.C.
pl: James Boyle, <i>Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference</i> (listopad 1995). Boyle jest profesorem prawa na&nbsp;Uniwersytecie Amerykańskim w&nbsp;Waszyngtonie.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Jessica Litman, Remarks at the <cite>Innovation and the Information Environment Conference</cite> (Nov.  1995). Ms. Litman is a Professor at Wayne State University Law School in Detroit, Michigan.
pl: Jessica Litman, <i>Remarks at the Innovation and the Information Environment Conference</i> (listopad 1995). Litman jest profesorem na&nbsp;wydziale prawa Uniwersytetu Stanowego Wayne w&nbsp;Detroit, w&nbsp;stanie Michigan.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Pamela Samuelson, &ldquo;The Copyright Grab,&rdquo; <cite>Wired</cite>, Jan. 1996. Ms. Samuelson is a Professor at Cornell Law School.
pl: Pamela Samuelson, &bdquo;The Copyright Grab&rdquo;, <cite>Wired</cite>, styczeń 1996. Samuelson jest profesorem na&nbsp;Wydziale Prawa Uniwersytetu Cornell.

note: (available at URL: home.worldweb.net/dfc/press.html</a> ) type: Content of: <div><div><ol><li>
en: Digital Future Coalition, &ldquo;Broad-Based Coalition Expresses Concern Over Intellectual Property Proposals,&rdquo; Nov. 15, 1995.
pl: Digital Future Coalition, &bdquo;Broad-Based Coalition Expresses Concern Over Intellectual Property Proposals&rdquo;, 15 listopada&nbsp;1995.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
pl: Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href="/contact/contact.html">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
pl: Staramy się, aby&nbsp;tłumaczenia były wierne i&nbsp;wysokiej jakości, ale&nbsp;nie jesteśmy zwolnieni z&nbsp;niedoskonałości. Komentarze odnośnie tłumaczenia polskiego oraz&nbsp;zgłoszenia dotyczące chęci współpracy w&nbsp;tłumaczeniu prosimy kierować na&nbsp;adres <a href="mailto:www-pl-trans@gnu.org">www-pl-trans@gnu.org</a>. <br /> Więcej informacji na&nbsp;temat koordynacji oraz&nbsp;zgłaszania propozycji tłumaczeń artykułów znajdziecie na&nbsp;<a href="/server/standards/README.translations.html">stronie tłumaczeń</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
pl: Ta strona jest dostępna na&nbsp;<a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl">licencji Creative Commons Uznanie autorstwa&nbsp;&ndash; Bez&nbsp;utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe</a>.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
pl: Tłumaczenie: Radek Moszczyński 2004; poprawki: Wojciech Kotwica 2005, 2006, Jan Owoc 2016.

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
pl: Aktualizowane:
