# Polish translation of http://www.gnu.org/philosophy/rms-nyu-2001-transcript.html
# Copyright (C) 2005, 2011, 2014, 2015 Free Software Foundation, Inc.
# This file is distributed under the same license as the gnu.org article.
# Radosław Moszczyński, 2005.
# Jan Owoc <jsowoc AT gmail.com>, 2011, 2014, 2015.
# Sept 2021: unfuzzify (T. Godefroy).
msgid ""
msgstr ""
"Project-Id-Version: rms-nyu-2001-transcript.html\n"
"POT-Creation-Date: 2021-12-25 21:25+0000\n"
"PO-Revision-Date: 2015-02-21 11:38-0600\n"
"Last-Translator: Jan Owoc <jsowoc AT gmail.com>\n"
"Language-Team: Polish <www-pl-trans@gnu.org>\n"
"Language: pl\n"
"MIME-Version: 1.0\n"
"Content-Type: text/plain; charset=UTF-8\n"
"Content-Transfer-Encoding: 8bit\n"
"X-Outdated-Since: 2021-11-08 12:56+0000\n"
"Plural-Forms: nplurals=3; plural=(n==1 ? 0 : n%10>=2 && n%10<=4 && (n%100<10 "
"|| n%100>=20) ? 1 : 2);\n"
"X-Generator: Virtaal 0.7.0\n"

#. type: Content of: <title>
msgid ""
"Free Software: Freedom and Cooperation - GNU Project - Free Software "
"Foundation"
msgstr ""
"Wolne oprogramowanie: wolność i&nbsp;współpraca - Projekt GNU - Fundacja "
"wolnego oprogramowania (FSF)"

#. type: Content of: <div><h2>
msgid "Free Software: Freedom and Cooperation"
msgstr "Wolne oprogramowanie: wolność i&nbsp;współpraca"

#. type: Content of: <div><address>
msgid "by Richard Stallman"
msgstr "Richard Stallman"

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Transcript of a speech that was given at New York University in New York, "
"NY, on 29 May 2001."
msgstr ""
"Transcrypcja przemównienia p.t. &bdquo;Wolne oprogramowanie: wolność i&nbsp;"
"współpraca&rdquo; wygłoszonego na&nbsp;New York University w&nbsp;Nowym "
"Jorku, NY, 29. maja 2001 r."

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"A <a href=\"/philosophy/rms-nyu-2001-transcript.txt\">plain text</a> version "
"of this transcript and a <a href=\"/philosophy/rms-nyu-2001-summary.txt"
"\">summary</a> of the speech are also available."
msgstr ""
"Także dostępne jako <a href=\"/philosophy/rms-nyu-2001-transcript.txt"
"\">czysty tekst</a> [<em>po&nbsp;angielski</em>] oraz&nbsp;<a href=\"/"
"philosophy/rms-nyu-2001-summary.txt\">streszczenie</a>."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>URETSKY</strong>: I'm Mike Uretsky.  I'm over at the Stern School of "
"Business.  I'm also one of the Co-Directors of the Center for Advanced "
"Technology.  And, on behalf of all of us in the Computer Science Department, "
"I want to welcome you here.  I want to say a few comments, before I turn it "
"over to Ed, who is going to introduce the speaker."
msgstr ""
"<strong>URETSKY</strong>: Nazywam się Mike Uretsky. Jestem pracownikiem "
"Wydziału Działalności Handlowej [Stern School of Business]. Jestem także "
"jednym z&nbsp;dyrektorów Centrum Zaawansowanych Technologii [Center for "
"Advanced Technology]. Chciałbym wszystkich przywitać w&nbsp;imieniu "
"pracowników Wydziału Informatyki [Computer Science Department]. Pozwólcie, "
"że&nbsp;powiem jeszcze kilka słów zanim przekażę głos Edowi, który "
"przedstawi naszego gościa."

#. type: Content of: <div><p>
# | The role of a university is a place to foster debate and to have
# | interesting discussions.  And the role of a major university is to have
# | particularly interesting discussions.  And this particular presentation,
# | this seminar falls right into that mold.  I find the discussion of open
# | source particularly interesting.  In a sense &hellip;
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "The role of a university is a place to foster debate and to have "
#| "interesting discussions.  And the role of a major university is to have "
#| "particularly interesting discussions.  And this particular presentation, "
#| "this seminar falls right into that mold.  I find the discussion of open "
#| "source particularly interesting.  In a sense &hellip; <span>[Laughter]</"
#| "span>"
msgid ""
"The role of a university is a place to foster debate and to have interesting "
"discussions.  And the role of a major university is to have particularly "
"interesting discussions.  And this particular presentation, this seminar "
"falls right into that mold.  I find the discussion of open source "
"particularly interesting.  In a sense &hellip; <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Uniwersytet powinien być miejscem sprzyjającym debatom, w&nbsp;którym "
"odbywają się ciekawe dyskusje. Natomiast&nbsp;na wiodącym uniwersytecie "
"powinny odbywać się dyskusje szczególnie ciekawe. Do&nbsp;tej kategorii "
"idealnie pasuje dzisiejsze seminarium. Dla mnie dyskusja poruszająca temat "
"oprogramowania open source [ang. o otwartych źródłach] jest szczególnie "
"interesująca. W&nbsp;pewnym sensie&hellip; <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: I do free software.  Open source is a different
# | movement.  [-<span>[Laughter] [Applause]</span>-]  {+<i>[Laughter]
# | [Applause]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: I do free software.  Open source is a "
#| "different movement.  <span>[Laughter] [Applause]</span>"
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: I do free software.  Open source is a different "
"movement.  <i>[Laughter] [Applause]</i>"
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Ja się zajmuję wolnym oprogramowaniem. "
"Oprogramowanie open source to osobny ruch. <span>[śmiech] [aplauz]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>URETSKY</strong>: When I first started in the field in the '60's, "
"basically software was free.  And we went in cycles.  It became free, and "
"then software manufacturers, in the need to expand their markets, pushed it "
"in other directions.  A lot of the developments that took place with the "
"entry of the PC moved in exactly the same kind of a cycle."
msgstr ""
"<strong>URETSKY</strong>: Kiedy w&nbsp;latach 60. zaczynałem pracę w&nbsp;"
"tej dziedzinie, oprogramowanie było w&nbsp;zasadzie wolne. Ale&nbsp;wszystko "
"się odwróciło. Stało się wolne, a&nbsp;potem producenci oprogramowania, "
"którzy chcieli rozszerzyć swoje rynki zbytu, popchnęli je w&nbsp;innych "
"kierunkach. Wiele rzeczy, które pojawiły się wraz z&nbsp;architekturą PC, "
"przeszło przez podobny cykl."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"There's a very interesting French philosopher, Pierre Levy, who talks about "
"movement to this direction and who talks about the move into cyberspace as "
"not only relating to technology but also relating to social restructuring, "
"to political restructuring, through a change in the kinds of relationships "
"that will improve the well-being of mankind.  And we're hoping that this "
"debate is a movement in that direction, that this debate is something that "
"cuts across a lot of the disciplines that normally act as solace within the "
"University.  We're looking forward to some very interesting discussions.  Ed?"
msgstr ""
"Jest pewien bardzo interesujący francuski filozof, Pierre Levy, który pisze "
"o ruchu w&nbsp;tym kierunku. Pisze także o wkraczaniu do&nbsp;"
"cyberprzestrzeni jako czymś związanym nie tylko z&nbsp;technologią, ale&nbsp;"
"również reorganizacją struktury społecznej i&nbsp;politycznej, będącej "
"wynikiem zmiany typów relacji, które doprowadzą do&nbsp;poprawy stanu "
"ludzkości. Mamy nadzieję, że&nbsp;ta debata to ruch w&nbsp;tymże kierunku, "
"że&nbsp;rozmywa ona granice pomiędzy wieloma dziedzinami, które zwykle "
"funkcjonują na&nbsp;Uniwersytecie osobno. Mamy nadzieję, że&nbsp;dyskusje "
"będą bardzo interesujące. Ed?"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>SCHONBERG</strong>: I'm Ed Schonberg from the Computer Science
# | Department at the Courant Institute.  Let me welcome you all to this
# | event.  Introducers are usually, and particularly, a useless aspect of
# | public presentations, but in this case, actually, they serve a useful
# | purpose, as Mike easily demonstrated, because an introducer for instance,
# | told him, by making inaccurate comments, can allow him to straighten out
# | and correct and [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} sharpen
# | considerably the parameters of the debate.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>SCHONBERG</strong>: I'm Ed Schonberg from the Computer Science "
#| "Department at the Courant Institute.  Let me welcome you all to this "
#| "event.  Introducers are usually, and particularly, a useless aspect of "
#| "public presentations, but in this case, actually, they serve a useful "
#| "purpose, as Mike easily demonstrated, because an introducer for instance, "
#| "told him, by making inaccurate comments, can allow him to straighten out "
#| "and correct and <span>[Laughter]</span> sharpen considerably the "
#| "parameters of the debate."
msgid ""
"<strong>SCHONBERG</strong>: I'm Ed Schonberg from the Computer Science "
"Department at the Courant Institute.  Let me welcome you all to this event.  "
"Introducers are usually, and particularly, a useless aspect of public "
"presentations, but in this case, actually, they serve a useful purpose, as "
"Mike easily demonstrated, because an introducer for instance, told him, by "
"making inaccurate comments, can allow him to straighten out and correct and "
"<i>[Laughter]</i> sharpen considerably the parameters of the debate."
msgstr ""
"<strong>SCHONBERG</strong>: Nazywam się Ed Schonberg i&nbsp;pracuję na&nbsp;"
"Wydziale Informatyki Instytutu Courant [Courant Institute]. Witam wszystkich "
"przybyłych. Zapowiadacze to zazwyczaj, i&nbsp;w szczególności, niepotrzebny "
"aspekt publicznych wystąpień, jednak&nbsp;w tym przypadku mają użyteczne "
"zastosowanie, co pokazał Mike czyniąc nieścisłe uwagi. Pozwolił on mówcy "
"dodać sprostowanie <span>[śmiech]</span> i&nbsp;znacznie wyostrzyć wstępne "
"założenia debaty."

#. type: Content of: <div><p>
# | So, let me make the briefest possible introduction to somebody who doesn't
# | need one.  Richard is the perfect example of somebody who, by acting
# | locally, started thinking globally from problems concerning the
# | unavailability of source code for printer drivers at the AI Lab many years
# | ago.  He has developed a coherent philosophy that has forced all of us to
# | re-examine our ideas of how software is produced, of what intellectual
# | property means, and what the software community actually represents.  Let
# | me welcome Richard Stallman.  [-<span>[Applause]</span>-] 
# | {+<i>[Applause]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, let me make the briefest possible introduction to somebody who "
#| "doesn't need one.  Richard is the perfect example of somebody who, by "
#| "acting locally, started thinking globally from problems concerning the "
#| "unavailability of source code for printer drivers at the AI Lab many "
#| "years ago.  He has developed a coherent philosophy that has forced all of "
#| "us to re-examine our ideas of how software is produced, of what "
#| "intellectual property means, and what the software community actually "
#| "represents.  Let me welcome Richard Stallman.  <span>[Applause]</span>"
msgid ""
"So, let me make the briefest possible introduction to somebody who doesn't "
"need one.  Richard is the perfect example of somebody who, by acting "
"locally, started thinking globally from problems concerning the "
"unavailability of source code for printer drivers at the AI Lab many years "
"ago.  He has developed a coherent philosophy that has forced all of us to re-"
"examine our ideas of how software is produced, of what intellectual property "
"means, and what the software community actually represents.  Let me welcome "
"Richard Stallman.  <i>[Applause]</i>"
msgstr ""
"Pozwólcie więc, że&nbsp;w jak najkrótszy sposób przedstawię osobę, która "
"przedstawiania nie wymaga. Richard to doskonały przykład kogoś, kto "
"działając lokalnie zaczął myśleć globalnie, poczynając od&nbsp;problemów "
"związanych z&nbsp;niedostępnością kodu źródłowego sterowników drukarki "
"w&nbsp;Laboratorium Sztucznej Inteligencji na&nbsp;MIT [AI Lab] wiele lat "
"temu. Stworzył on spójną filozofię, która zmusiła nas wszystkich do&nbsp;"
"ponownego przemyślenia kwestii produkcji oprogramowania, znaczenia własności "
"intelektualnej i&nbsp;tego, co reprezentuje sobą środowisko programistów. "
"Przywitajmy Richarda Stallmana. <span>[aplauz]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: Can someone lend me a watch?
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} Thank you.  So, I'd like
# | to thank Microsoft for providing me the opportunity to
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} be on this platform. 
# | For the past few weeks, I have felt like an author whose book was
# | fortuitously banned somewhere.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} Except that all the articles about it are giving the
# | wrong author's name, because Microsoft describes the GNU GPL as an open
# | source license, and most of the press coverage followed suit.  Most
# | people, of course just innocently don't realize that our work has nothing
# | to do with open source, that in fact we did most of it before people even
# | coined the term open source.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: Can someone lend me a watch? <span>[Laughter]</"
#| "span> Thank you.  So, I'd like to thank Microsoft for providing me the "
#| "opportunity to <span>[Laughter]</span> be on this platform.  For the past "
#| "few weeks, I have felt like an author whose book was fortuitously banned "
#| "somewhere.  <span>[Laughter]</span> Except that all the articles about it "
#| "are giving the wrong author's name, because Microsoft describes the GNU "
#| "GPL as an open source license, and most of the press coverage followed "
#| "suit.  Most people, of course just innocently don't realize that our work "
#| "has nothing to do with open source, that in fact we did most of it before "
#| "people even coined the term open source."
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Can someone lend me a watch? <i>[Laughter]</i> "
"Thank you.  So, I'd like to thank Microsoft for providing me the opportunity "
"to <i>[Laughter]</i> be on this platform.  For the past few weeks, I have "
"felt like an author whose book was fortuitously banned somewhere.  <i>"
"[Laughter]</i> Except that all the articles about it are giving the wrong "
"author's name, because Microsoft describes the GNU GPL as an open source "
"license, and most of the press coverage followed suit.  Most people, of "
"course just innocently don't realize that our work has nothing to do with "
"open source, that in fact we did most of it before people even coined the "
"term open source."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Czy&nbsp;ktoś mógłby pożyczyć mi zegarek? <span>"
"[śmiech]</span> Dziękuję. No więc, chciałbym podziękować firmie Microsoft "
"za&nbsp;stworzenie mi okazji do&nbsp;<span>[śmiech]</span> przemawiania "
"z&nbsp;tego miejsca. Od&nbsp;kilku tygodni czuję się jak autor książki, "
"która szczęśliwie została gdzieś zakazana. <span>[śmiech]</span> Tylko "
"że&nbsp;wszystkie artykuły na&nbsp;jej temat zawierają nazwisko "
"niewłaściwego autora, bo&nbsp;Microsoft określa GPL jako licencję typu open "
"source, a&nbsp;większość prasy podąża ich śladem. Większość ludzi, "
"oczywiście bez&nbsp;złych intencji, nie zdaje sobie sprawy, że&nbsp;nasze "
"działania nie mają nic wspólnego z&nbsp;ruchem open source, oraz&nbsp;że "
"zajmowaliśmy się tymi sprawami na&nbsp;długo zanim nawet utarł się termin "
"open source."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"We are in the free software movement, and I'm going to speak about what the "
"free software movement is about, what it means, what we have done, and, "
"because this is partly sponsored by a school of business, I'll say some "
"things more than I usually do about how free software relates to business, "
"and some other areas of social life."
msgstr ""
"Jesteśmy częścią ruchu wolnego oprogramowania, a&nbsp;ja zamierzam "
"opowiedzieć, co ten ruch ma na&nbsp;celu, jakie ma znaczenie, co dotychczas "
"zrobiliśmy oraz, ponieważ&nbsp;to wszystko jest po&nbsp;części sponsorowane "
"przez wydział handlowy, opowiem trochę więcej niż zwykle o stosunku wolnego "
"oprogramowania do&nbsp;biznesu i&nbsp;kilku innych obszarów życia "
"społecznego."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, some of you may not ever write computer programs, but perhaps you "
"cook.  And if you cook, unless you're really great, you probably use "
"recipes.  And, if you use recipes, you've probably had the experience of "
"getting a copy of a recipe from a friend who's sharing it.  And you've "
"probably also had the experience&mdash;unless you're a total neophyte&mdash;"
"of changing a recipe.  You know, it says certain things, but you don't have "
"to do exactly that.  You can leave out some ingredients.  Add some "
"mushrooms, 'cause you like mushrooms.  Put in less salt because your doctor "
"said you should cut down on salt&mdash;whatever.  You can even make bigger "
"changes according to your skill.  And if you've made changes in a recipe, "
"and you cook it for your friends, and they like it, one of your friends "
"might say, &ldquo;Hey, could I have the recipe?&rdquo; And then, what do you "
"do? You could write down your modified version of the recipe and make a copy "
"for your friend.  These are the natural things to do with functionally "
"useful recipes of any kind."
msgstr ""
"Dobrze, niektórzy z&nbsp;was mogą nigdy nie napisać żadnego programu, "
"ale&nbsp;być może gotujecie. Jako kucharze zapewne korzystacie z&nbsp;"
"przepisów, chyba że&nbsp;jesteście naprawdę świetni. A&nbsp;jeśli "
"korzystacie z&nbsp;przepisów, to pewnie kiedyś dostaliście kopię jednego "
"z&nbsp;nich od&nbsp;znajomego. Zdarzyło się też zapewne, jeśli tylko nie "
"jesteście zupełnymi nowicjuszami, że&nbsp;zmieniliście jakiś przepis. No "
"wiecie, przepis zawiera pewne wskazówki, ale&nbsp;nie musicie się ich "
"dokładnie trzymać. Możecie opuścić kilka składników. Dodać trochę grzybów, "
"bo&nbsp;lubicie grzyby. Zmniejszyć ilość soli, bo&nbsp;lekarz kazał wam "
"mniej solić&nbsp;&ndash; cokolwiek. Jeśli macie odpowiednie umiejętności, "
"możecie nawet wprowadzać większe zmiany. A&nbsp;kiedy już zmieniliście "
"przepis i&nbsp;przygotowaliście danie dla swoich znajomych, a&nbsp;im to "
"smakowało, jeden z&nbsp;nich może powiedzieć: &bdquo;Hej, mogę dostać "
"przepis?&rdquo;. I&nbsp;co wtedy zrobicie? Możecie zapisać swoją "
"zmodyfikowaną wersję na&nbsp;kartce i&nbsp;skopiować ją dla znajomego. To "
"naturalne postępowanie w&nbsp;przypadku jakiegokolwiek użytecznego przepisu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now a recipe is a lot like a computer program.  A computer program's a lot "
"like a recipe: a series of steps to be carried out to get some result that "
"you want.  So it's just as natural to do those same things with computer "
"programs&mdash;hand a copy to your friend.  Make changes in it because the "
"job it was written to do isn't exactly what you want.  It did a great job "
"for somebody else, but your job is a different job.  And after you've "
"changed it, that's likely to be useful for other people.  Maybe they have a "
"job to do that's like the job you do.  So they ask, &ldquo;Hey, can I have a "
"copy?&rdquo; Of course, if you're a nice person, you're going to give a "
"copy.  That's the way to be a decent person."
msgstr ""
"Przepisy są bardzo podobne do&nbsp;programów komputerowych. Programy "
"komputerowe są bardzo podobne do&nbsp;przepisów: sekwencja kroków, których "
"podjęcie prowadzi do&nbsp;jakiegoś pożądanego rezultatu. Więc&nbsp;tak samo "
"naturalne jest takie postępowanie w&nbsp;przypadku programu "
"komputerowego&nbsp;&ndash; rozdawanie kopii przyjaciołom. Wprowadzanie "
"do&nbsp;niego zmian, bo&nbsp;cel, dla jakiego został stworzony, nie jest "
"dokładnie tym, co wam jest potrzebne. Mógł być bardzo pomocny przy "
"wykonywaniu czyjegoś zadania, ale&nbsp;wasze jest inne. A&nbsp;jak już go "
"zmienicie, to prawdopodobnie będzie on użyteczny dla innych. Może mają pracę "
"do&nbsp;wykonania podobną do&nbsp;waszej. Więc&nbsp;spytają się: &bdquo;Hej, "
"czy&nbsp;mogę dostać kopię?&rdquo; Jeśli jesteście mili, to oczywiście im ją "
"dacie. Tak robią przyzwoite osoby."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So imagine what it would be like if recipes were packaged inside black "
"boxes.  You couldn't see what ingredients they're using, let alone change "
"them, and imagine if you made a copy for a friend, they would call you a "
"pirate and try to put you in prison for years.  That world would create "
"tremendous outrage from all the people who are used to sharing recipes.  But "
"that is exactly what the world of proprietary software is like.  A world in "
"which common decency towards other people is prohibited or prevented."
msgstr ""
"Więc&nbsp;wyobraźcie sobie, co by było, gdyby przepisy były pakowane do&nbsp;"
"czarnych skrzynek. Nie wiedzielibyście, jakie są w&nbsp;nich zawarte "
"składniki, nie mówiąc już nawet o wprowadzaniu zmian i&nbsp;wyobraźcie "
"sobie, że&nbsp;jeśli wykonalibyście kopię dla przyjaciela, nazwaliby was "
"piratami i&nbsp;próbowali wsadzić na&nbsp;parę lat do&nbsp;więzienia. Taki "
"świat wywołałby wielkie oburzenie u&nbsp;ludzi przyzwyczajonych do&nbsp;"
"dzielenia się przepisami. Ale&nbsp;tak właśnie wygląda świat objętego "
"restrykcyjnymi licencjami oprogramowania. W&nbsp;tym świecie zwyczajna "
"przyzwoitość wobec innych ludzi jest zabroniona lub&nbsp;zwalczana."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, why did I notice this? I noticed this because I had the good fortune in "
"the 1970's to be part of a community of programmers who shared software.  "
"Now, this community could trace its ancestry essentially back to the "
"beginning of computing.  In the 1970's, though, it was a bit rare for there "
"to be a community where people shared software.  And, in fact, this was sort "
"of an extreme case, because in the lab where I worked, the entire operating "
"system was software developed by the people in our community, and we'd share "
"any of it with anybody.  Anybody was welcome to come and take a look, and "
"take away a copy, and do whatever he wanted to do.  There were no copyright "
"notices on these programs.  Cooperation was our way of life.  And we were "
"secure in that way of life.  We didn't fight for it.  We didn't have to "
"fight for it.  We just lived that way.  And, as far as we knew, we would "
"just keep on living that way.  So there was free software, but there was no "
"free software movement."
msgstr ""
"Dlaczego to zauważyłem? Zauważyłem to, ponieważ&nbsp;w latach 70. miałem "
"szczęście należeć do&nbsp;społeczności programistów, którzy dzielili się "
"oprogramowaniem. Społeczność ta miała korzenie w&nbsp;samych początkach "
"informatyki. Jednak&nbsp;w latach 70. było czymś odrobinę niezwykłym, "
"że&nbsp;istniała społeczność, w&nbsp;obrębie której ludzie dzielili się "
"programami. I&nbsp;był to tak naprawdę rodzaj skrajnego przypadku, "
"ponieważ&nbsp;w laboratorium, w&nbsp;którym pracowałem, cały system "
"operacyjny składał się z&nbsp;oprogramowania napisanego przez naszą "
"społeczność i&nbsp;dzieliliśmy się ze wszystkimi każdą jego częścią. Każdy "
"mógł wpaść i&nbsp;popatrzeć, wziąć sobie kopię i&nbsp;zrobić z&nbsp;nią "
"cokolwiek chciał. Na&nbsp;tych programach nie było informacji o prawach "
"autorskich. Współpraca była naszym sposobem na&nbsp;życie. Żyjąc tak "
"czuliśmy się bezpieczni. Nie walczyliśmy o to. Nie musieliśmy o to walczyć. "
"Po&nbsp;prostu żyliśmy w&nbsp;ten sposób. I&nbsp;chcieliśmy żyć tak dalej. "
"Istniało więc&nbsp;wolne oprogramowanie, ale&nbsp;nie istniał ruch wolnego "
"oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But then our community was destroyed by a series of calamities that happened "
"to it.  Ultimately it was wiped out.  Ultimately, the PDP-10 computer which "
"we used for all our work was discontinued.  And you know, our system&mdash;"
"the Incompatible Timesharing System&mdash;was written starting in the '60's, "
"so it was written in assembler language.  That's what you used to write an "
"operating system in the '60's.  So, of course, assembler language is for one "
"particular computer architecture; if that gets discontinued, all your work "
"turns into dust&mdash;it's useless.  And that's what happened to us.  The 20 "
"years or so of work of our community turned into dust."
msgstr ""
"Jednak&nbsp;potem nasza społeczność została zniszczona przez serię "
"nieszczęść, które ją dotknęły. W&nbsp;końcu przestała istnieć. W&nbsp;końcu "
"produkcja PDP-10, czyli&nbsp;komputera, którego używaliśmy do&nbsp;całej "
"pracy, została zawieszona. Wiecie, nasz system&nbsp;&ndash; ITS "
"[Incompatible Timesharing System, Niezgodny System z&nbsp;Podziałem Czasu]"
"&nbsp;&ndash; zaczął być tworzony w&nbsp;latach 60., więc&nbsp;był napisany "
"w&nbsp;asemblerze. Tak pisało się systemy operacyjne w&nbsp;latach 60. Jak "
"wiadomo asembler jest przypisany do&nbsp;konkretnej architektury; gdy "
"wychodzi ona z&nbsp;produkcji, cała praca idzie na&nbsp;marne&nbsp;&ndash; "
"staje się bezużyteczna. Właśnie to nam się przydarzyło. Około 20 lat pracy "
"naszej społeczności poszło na&nbsp;marne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But before this happened, I had an experience that prepared me, helped me "
"see what to do, helped prepare me to see what to do when this happened, "
"because at certain point, Xerox gave the Artificial Intelligence Lab, where "
"I worked, a laser printer, and this was a really handsome gift, because it "
"was the first time anybody outside Xerox had a laser printer.  It was very "
"fast, printed a page a second, very fine in many respects, but it was "
"unreliable, because it was really a high-speed office copier that had been "
"modified into a printer.  And, you know, copiers jam, but there's somebody "
"there to fix them.  The printer jammed and nobody saw.  So it stayed jammed "
"for a long time."
msgstr ""
"Jednak&nbsp;zanim się to stało, przydarzyło mi się coś, co mnie "
"przygotowało, pomogło mi zrozumieć, co trzeba zrobić, pomogło mi przygotować "
"się do&nbsp;zrozumienia co zrobić, gdy to się stało, ponieważ&nbsp;pewnego "
"razu Xerox podarował Laboratorium Sztucznej Inteligencji, gdzie pracowałem, "
"laserową drukarkę i&nbsp;był to naprawdę niezły prezent, bo&nbsp;po raz "
"pierwszy ktokolwiek poza Xeroksem miał dostęp do&nbsp;laserowej drukarki. "
"Była bardzo szybka, wydruk strony zajmował jej sekundę, pod&nbsp;wieloma "
"względami była bardzo dobra, ale&nbsp;zawodna, bo&nbsp;tak naprawdę była to "
"szybka kopiarka biurowa, którą zamieniono w&nbsp;drukarkę. Jak wiecie, "
"kopiarki się zacinają, ale&nbsp;zawsze znajdzie się przy nich ktoś, kto je "
"naprawi. Drukarka zacinała się i&nbsp;nikt tego nie widział. Więc&nbsp;stała "
"zacięta przez długi czas."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Well, we had an idea for how to deal with this problem.  Change it so that "
"whenever the printer gets a jam, the machine that runs the printer can tell "
"our timesharing machine, and tell the users who are waiting for printouts, "
"or something like that, you know, tell them, go fix the printer.  Because if "
"they only knew it was jammed, of course, if you're waiting for a printout "
"and you know that the printer is jammed, you don't want to sit and wait "
"forever, you're going to go fix it."
msgstr ""
"Mieliśmy pomysł jak rozwiązać ten problem. Wprowadzić zmiany, żeby za&nbsp;"
"każdym razem, kiedy drukarka się zacięła, komputer, który ją obsługiwał "
"informował naszą maszynę z&nbsp;podziałem czasu i&nbsp;informował "
"użytkowników czekających na&nbsp;wydruk, albo&nbsp;coś w&nbsp;tym stylu, no "
"wiecie&nbsp;&ndash; &bdquo;Idź napraw drukarkę&rdquo;. Bo&nbsp;gdyby tylko "
"wiedzieli, że&nbsp;drukarka się zacięła, oczywiste jest, że&nbsp;jeśli "
"czekasz na&nbsp;wydruk i&nbsp;wiesz, że&nbsp;drukarka się zacięła, to nie "
"siedzisz i&nbsp;nie czekasz do&nbsp;końca świata, tylko idziesz i&nbsp;ją "
"naprawiasz."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But at that point, we were completely stymied, because the software that ran "
"that printer was not free software.  It had come with the printer, and it "
"was just a binary.  We couldn't have the source code; Xerox wouldn't let us "
"have the source code.  So, despite our skill as programmers&mdash;after all, "
"we had written our own timesharing system&mdash;we were completely helpless "
"to add this feature to the printer software."
msgstr ""
"Jednak&nbsp;wtedy nie mogliśmy zupełnie nic zrobić, ponieważ&nbsp;"
"oprogramowanie obsługujące drukarkę nie było wolne. Dostaliśmy je razem "
"z&nbsp;drukarką i&nbsp;był to po&nbsp;prostu plik binarny. Nie dano nam kodu "
"źródłowego&nbsp;&ndash; Xerox nie chciał się na&nbsp;to zgodzić. Tak więc, "
"mimo naszych umiejętności programistycznych&nbsp;&ndash; jakby nie patrzeć "
"napisaliśmy własny system z&nbsp;podziałem czasu&nbsp;&ndash; nie mogliśmy "
"w&nbsp;żaden sposób dodać tej funkcji do&nbsp;oprogramowania drukarki."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And we just had to suffer with waiting.  It would take an hour or two to get "
"your printout because the machine would be jammed most of the time.  And "
"only once in a while&mdash;you'd wait an hour figuring &ldquo;I know it's "
"going to be jammed. I'll wait an hour and go collect my printout,&rdquo; and "
"then you'd see that it had been jammed the whole time, and in fact, nobody "
"else had fixed it.  So you'd fix it and you'd go wait another half hour.  "
"Then, you'd come back, and you'd see it jammed again&mdash;before it got to "
"your output.  It would print three minutes and be jammed thirty minutes.  "
"Frustration up the whazzoo.  But the thing that made it worse was knowing "
"that we could have fixed it, but somebody else, for his own selfishness, was "
"blocking us, obstructing us from improving the software.  So, of course, we "
"felt some resentment."
msgstr ""
"Jedyne, co nam pozostawało, to ścierpieć czekanie. Wydruk zajmował od&nbsp;"
"jednej do&nbsp;dwóch godzin, ponieważ&nbsp;przez większość czasu drukarka "
"była zacięta. I&nbsp;tylko czasami&nbsp;&ndash; czekało się godzinę myśląc: "
"&bdquo;Na pewno będzie zacięta. Poczekam godzinę i&nbsp;wtedy odbiorę "
"wydruk&rdquo;, a&nbsp;potem okazywało się, że&nbsp;była zacięta przez cały "
"ten czas i&nbsp;że nikt inny jej nie naprawił. Więc&nbsp;naprawiało się ją "
"i&nbsp;czekało kolejne pół godziny. Potem się wracało, a&nbsp;ona znów się "
"zacięła&nbsp;&ndash; zanim zaczęła drukować twój dokument. Drukowała przez "
"trzy minuty, a&nbsp;stała zacięta przez trzydzieści. Frustracja sięgała "
"sufitu. Ale&nbsp;gorsze było to, że&nbsp;wiedzieliśmy, że&nbsp;możemy ją "
"naprawić, jednak&nbsp;ktoś inny, z&nbsp;powodu swojego egoizmu, nie pozwalał "
"nam, blokował możliwość ulepszenia oprogramowania. Więc&nbsp;oczywiście "
"trochę żywiliśmy do&nbsp;nich urazę."

#. type: Content of: <div><p>
# | And then I heard that somebody at Carnegie Mellon University had a copy of
# | that software.  So I was visiting there later, so I went to his office and
# | I said, &ldquo;Hi, I'm from MIT. Could I have a copy of the printer source
# | code?&rdquo; And he said &ldquo;No, I promised not to give you a
# | copy.&rdquo; [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} I was
# | stunned.  I was so&hellip; I was angry, and I had no idea how I could do
# | justice to it.  All I could think of was to turn around on my heel and
# | walk out of his room.  Maybe I slammed the door. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} And I thought about it
# | later on, because I realized that I was seeing not just an isolated jerk,
# | but a social phenomenon that was important and affected a lot of people.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "And then I heard that somebody at Carnegie Mellon University had a copy "
#| "of that software.  So I was visiting there later, so I went to his office "
#| "and I said, &ldquo;Hi, I'm from MIT. Could I have a copy of the printer "
#| "source code?&rdquo; And he said &ldquo;No, I promised not to give you a "
#| "copy.&rdquo; <span>[Laughter]</span> I was stunned.  I was so&hellip; I "
#| "was angry, and I had no idea how I could do justice to it.  All I could "
#| "think of was to turn around on my heel and walk out of his room.  Maybe I "
#| "slammed the door.  <span>[Laughter]</span> And I thought about it later "
#| "on, because I realized that I was seeing not just an isolated jerk, but a "
#| "social phenomenon that was important and affected a lot of people."
msgid ""
"And then I heard that somebody at Carnegie Mellon University had a copy of "
"that software.  So I was visiting there later, so I went to his office and I "
"said, &ldquo;Hi, I'm from MIT. Could I have a copy of the printer source "
"code?&rdquo; And he said &ldquo;No, I promised not to give you a copy."
"&rdquo; <i>[Laughter]</i> I was stunned.  I was so&hellip; I was angry, and "
"I had no idea how I could do justice to it.  All I could think of was to "
"turn around on my heel and walk out of his room.  Maybe I slammed the door.  "
"<i>[Laughter]</i> And I thought about it later on, because I realized that I "
"was seeing not just an isolated jerk, but a social phenomenon that was "
"important and affected a lot of people."
msgstr ""
"I&nbsp;wtedy dowiedziałem się, że&nbsp;ktoś na&nbsp;uniwersytecie Carnegie "
"Mellon [Carnegie Mellon University] ma kopię tego oprogramowania. Byłem tam "
"jakiś czas później, więc&nbsp;poszedłem do&nbsp;jego biura i&nbsp;spytałem: "
"&bdquo;Cześć, jestem z&nbsp;MIT. Czy&nbsp;mógłbym dostać kopię kodu "
"źródłowego oprogramowania drukarki?&rdquo; a&nbsp;on na&nbsp;to: &bdquo;Nie, "
"obiecałem nie dawać ci kopii&rdquo;. <span>[śmiech]</span> Stałem osłupiały. "
"Byłem taki&nbsp;&ndash; byłem wściekły i&nbsp;nie wiedziałem jak mogę "
"zaradzić sytuacji. Jedyne co przyszło mi do&nbsp;głowy, to obrócić się "
"na&nbsp;pięcie i&nbsp;wyjść z&nbsp;jego biura. Być może trzasnąłem drzwiami. "
"<span>[śmiech]</span> A&nbsp;potem o tym myślałem, ponieważ&nbsp;zdałem "
"sobie sprawę, że&nbsp;nie miałem do&nbsp;czynienia z&nbsp;jednym draniem, "
"ale&nbsp;ze społecznym zjawiskiem, które miało duże znaczenie i&nbsp;"
"dotykało bardzo wielu ludzi."

#. type: Content of: <div><p>
# | This was&mdash;for me&mdash;I was lucky, I only got a taste of it, but
# | other people had to live in this all the time.  So I thought about it at
# | length.  See, he had promised to refuse to cooperate with us&mdash;his
# | colleagues at MIT.  He had betrayed us.  But he didn't just do it to us. 
# | Chances are he did it to you too.  [-<span>[Pointing-]  {+<i>[Pointing+}
# | at member of [-audience.]</span>-] {+audience.]</i>+} And I think, mostly
# | likely, he did it to you too.  [-<span>[Pointing-]  {+<i>[Pointing+} at
# | another member of audience.] [-[Laughter]</span>-] {+[Laughter]</i>+} And
# | he probably did it to you as well.  [-<span>[Pointing-]  {+<i>[Pointing+}
# | to third member of [-audience.]</span>-] {+audience.]</i>+} He probably
# | did it to most of the people here in this room&mdash;except a few, maybe,
# | who weren't born yet in 1980.  Because he had promised to refuse to
# | cooperate with just about the entire population of the Planet Earth.  He
# | had signed a non-disclosure agreement.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "This was&mdash;for me&mdash;I was lucky, I only got a taste of it, but "
#| "other people had to live in this all the time.  So I thought about it at "
#| "length.  See, he had promised to refuse to cooperate with us&mdash;his "
#| "colleagues at MIT.  He had betrayed us.  But he didn't just do it to us.  "
#| "Chances are he did it to you too.  <span>[Pointing at member of audience.]"
#| "</span> And I think, mostly likely, he did it to you too.  <span>"
#| "[Pointing at another member of audience.] [Laughter]</span> And he "
#| "probably did it to you as well.  <span>[Pointing to third member of "
#| "audience.]</span> He probably did it to most of the people here in this "
#| "room&mdash;except a few, maybe, who weren't born yet in 1980.  Because he "
#| "had promised to refuse to cooperate with just about the entire population "
#| "of the Planet Earth.  He had signed a non-disclosure agreement."
msgid ""
"This was&mdash;for me&mdash;I was lucky, I only got a taste of it, but other "
"people had to live in this all the time.  So I thought about it at length.  "
"See, he had promised to refuse to cooperate with us&mdash;his colleagues at "
"MIT.  He had betrayed us.  But he didn't just do it to us.  Chances are he "
"did it to you too.  <i>[Pointing at member of audience.]</i> And I think, "
"mostly likely, he did it to you too.  <i>[Pointing at another member of "
"audience.] [Laughter]</i> And he probably did it to you as well.  <i>"
"[Pointing to third member of audience.]</i> He probably did it to most of "
"the people here in this room&mdash;except a few, maybe, who weren't born yet "
"in 1980.  Because he had promised to refuse to cooperate with just about the "
"entire population of the Planet Earth.  He had signed a non-disclosure "
"agreement."
msgstr ""
"Było to&nbsp;&ndash; dla mnie&nbsp;&ndash; miałem szczęście, dostałem tylko "
"przedsmak, a&nbsp;inni musieli z&nbsp;tym żyć przez cały czas. Więc&nbsp;"
"długo na&nbsp;ten temat myślałem. a&nbsp;więc on obiecał odmówić współpracy "
"z&nbsp;nami&nbsp;&ndash; swoimi kolegami z&nbsp;MIT. Zdradził nas. Ale&nbsp;"
"nie tylko nas. Prawdopodobnie zdradził też ciebie. <span>[wskazuje palcem "
"któregoś ze słuchaczy]</span> Wydaje mi się, że&nbsp;zapewne zdradził też "
"ciebie. <span>[wskazuje palcem innego słuchacza] [śmiech]</span> I&nbsp;"
"ciebie pewno też zdradził. <span>[wskazuje trzeciego słuchacza]</span> "
"Prawdopodobnie zdradził większość ludzi w&nbsp;tym pomieszczeniu&nbsp;"
"&ndash; za&nbsp;wyjątkiem może kilku, którzy w&nbsp;1980 jeszcze się nie "
"urodzili. Bo&nbsp;on obiecał odmówić współpracy w&nbsp;zasadzie z&nbsp;całą "
"populacją planety Ziemia. Podpisał umowę o poufności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, this was my first, direct encounter with a non-disclosure agreement, "
"and it taught me an important lesson&mdash;a lesson that's important because "
"most programmers never learn it.  You see, this was my first encounter with "
"a non-disclosure agreement, and I was the victim.  I, and my whole lab, were "
"the victims.  And the lesson it taught me was that non-disclosure agreements "
"have victims.  They're not innocent.  They're not harmless.  Most "
"programmers first encounter a non-disclosure agreement when they're invited "
"to sign one.  And there's always some temptation&mdash;some goody they're "
"going to get if they sign.  So, they make up excuses.  They say, &ldquo;"
"Well, he's never going to get a copy no matter what, so why shouldn't I join "
"the conspiracy to deprive him?&rdquo; They say, &ldquo;This is the way it's "
"always done.  Who am I to go against it?&rdquo; They say, &ldquo;If I don't "
"sign this, someone else will.&rdquo; Various excuses to gag their "
"consciences."
msgstr ""
"To był mój pierwszy, bezpośredni kontakt z&nbsp;umową o poufności i&nbsp;"
"nauczył mnie on pewnej ważnej rzeczy&nbsp;&ndash; ważnej, bo&nbsp;większość "
"programistów nigdy się jej nie uczy. Był to mój pierwszy kontakt z&nbsp;"
"umową o poufności i&nbsp;ja byłem ofiarą. Ja i&nbsp;całe moje laboratorium "
"byliśmy ofiarami. a&nbsp;rzecz, której się nauczyłem, to że&nbsp;umowy o "
"poufności mają swoje ofiary. Nie są niewinne. Nie są nieszkodliwe. Większość "
"programistów po&nbsp;raz pierwszy się z&nbsp;nimi styka, gdy mają taką umowę "
"podpisać. I&nbsp;zawsze istnieje jakaś pokusa&nbsp;&ndash; jakaś nagroda, "
"którą dostaną, jeśli podpiszą. Więc&nbsp;wymyślają wymówki. Mówią: &bdquo;No "
"cóż, on i&nbsp;tak nigdy nie dostanie kopii, choćby nie wiem co, więc&nbsp;"
"czemu nie miałbym przyłączyć się do&nbsp;spisku chcącego odmówić mu do&nbsp;"
"niej dostępu?&rdquo;. Mówią: &bdquo;Zawsze się to tak robi. Kim ja jestem, "
"żeby się temu sprzeciwiać?&rdquo;. Mówią: &bdquo;Jeśli ja tego nie podpiszę, "
"ktoś inny to zrobi&rdquo;. Przeróżne wymówki, aby&nbsp;uciszyć swoje "
"sumienie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But when somebody invited me to sign a non-disclosure agreement, my "
"conscience was already sensitized.  It remembered how angry I had been, when "
"somebody promised not to help me and my whole lab solve our problem.  And I "
"couldn't turn around and do the exact same thing to somebody else who had "
"never done me any harm.  You know, if somebody asked me to promise not to "
"share some useful information with a hated enemy, I would have said yes.  "
"You know? If somebody's done something bad, he deserves it.  But, "
"strangers&mdash;they haven't done me any harm.  How could they deserve that "
"kind of mistreatment? You can't let yourself start treating just anybody and "
"everybody badly.  Then you become a predator on society.  So I said, &ldquo;"
"Thank you very much for offering me this nice software package.  But I can't "
"accept it in good conscience, on the conditions you are demanding, so I will "
"do without it.  Thank you so much.&rdquo; And so, I have never knowingly "
"signed a non-disclosure agreement for generally useful technical information "
"such as software."
msgstr ""
"Lecz&nbsp;kiedy ktoś poprosił mnie o podpisanie umowy o poufności, moje "
"sumienie było już wyczulone. Pamiętało jaki byłem wściekły, kiedy ktoś "
"obiecał, że&nbsp;nie pomoże mi i&nbsp;mojemu laboratorium rozwiązać naszego "
"problemu. I&nbsp;nie mogłem obrócić się i&nbsp;zrobić dokładnie tego samego "
"komuś innemu, kto nigdy nie zrobił mi niczego złego. Wiecie, gdyby ktoś "
"poprosił mnie, żebym obiecał, że&nbsp;nie podzielę się pewnymi użytecznymi "
"informacjami ze znienawidzonym wrogiem, to zgodziłbym się. Rozumiecie? Jeśli "
"ktoś zrobił coś złego, to na&nbsp;to zasługuje. Ale&nbsp;nieznajomi — nie "
"zrobili mi niczego złego. W&nbsp;jaki sposób mieliby sobie zasłużyć na&nbsp;"
"takie podłe traktowanie? Nie można sobie pozwolić na&nbsp;traktowanie "
"po&nbsp;prostu wszystkich bez&nbsp;wyjątku źle. Zaczyna się wtedy żerować "
"na&nbsp;społeczeństwie. Powiedziałem więc: &bdquo;Dziękuję bardzo za&nbsp;"
"zaoferowanie mi tego wspaniałego pakietu oprogramowania. Jednak&nbsp;nie "
"mogę go przyjąć w&nbsp;dobrej wierze na&nbsp;warunkach, których się "
"domagacie, więc&nbsp;poradzę sobie bez&nbsp;niego. Dziękuję bardzo&rdquo;. "
"I&nbsp;w taki sposób nigdy świadomie nie podpisałem umowy o poufności "
"dotyczącej powszechnie użytecznych informacji technicznych, takich jak "
"oprogramowanie."

#. type: Content of: <div><p>
# | Now there are other kinds of information which raise different ethical
# | issues.  For instance, there's personal information.  You know, if you
# | wanted to talk with me about what was happening between you and your
# | boyfriend, and you asked me not to tell anybody&mdash;you know, I could
# | keep&mdash;I could agree to keep that a secret for you, because that's not
# | generally useful technical information.  At least, it's probably not
# | generally useful. [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Now there are other kinds of information which raise different ethical "
#| "issues.  For instance, there's personal information.  You know, if you "
#| "wanted to talk with me about what was happening between you and your "
#| "boyfriend, and you asked me not to tell anybody&mdash;you know, I could "
#| "keep&mdash;I could agree to keep that a secret for you, because that's "
#| "not generally useful technical information.  At least, it's probably not "
#| "generally useful. <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"Now there are other kinds of information which raise different ethical "
"issues.  For instance, there's personal information.  You know, if you "
"wanted to talk with me about what was happening between you and your "
"boyfriend, and you asked me not to tell anybody&mdash;you know, I could "
"keep&mdash;I could agree to keep that a secret for you, because that's not "
"generally useful technical information.  At least, it's probably not "
"generally useful. <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Istnieją inne rodzaje informacji, które budzą inne etyczne pytania. Są "
"na&nbsp;przykład informacje osobiste. No wiecie, gdyby jakaś dziewczyna "
"chciała porozmawiać ze mną o tym, co działo się między nią a&nbsp;jej "
"chłopakiem i&nbsp;poprosiła mnie o utrzymanie tego w&nbsp;tajemnicy&nbsp;"
"&ndash; to wiecie, mógłbym to utrzymać&nbsp;&ndash; mógłbym zgodzić się tego "
"nie ujawniać, ponieważ&nbsp;nie jest to powszechnie użyteczna informacja "
"techniczna. W&nbsp;każdym bądź&nbsp;razie prawdopodobnie nie powszechnie "
"użyteczna. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | There is a small chance&mdash;and it's a possibility though&mdash;that you
# | might reveal to me some marvelous new sex technique,
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} and I would then feel a
# | moral duty [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} to pass it
# | onto the rest of humanity, so that everyone could get the benefit of it. 
# | So, I'd have to put a proviso in that promise, you know? If it's just
# | details about who wants this, and who's angry at whom, and things like
# | that&mdash;soap opera&mdash;that I can keep private for you, but something
# | that humanity could tremendously benefit from knowing, I mustn't withhold.
# |  You see, the purpose of science and technology is to develop useful
# | information for humanity to help people live their lives better.  If we
# | promise to withhold that information&mdash;if we keep it secret&mdash;then
# | we are betraying the mission of our field.  And this, I decided I
# | shouldn't do.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "There is a small chance&mdash;and it's a possibility though&mdash;that "
#| "you might reveal to me some marvelous new sex technique, <span>[Laughter]"
#| "</span> and I would then feel a moral duty <span>[Laughter]</span> to "
#| "pass it onto the rest of humanity, so that everyone could get the benefit "
#| "of it.  So, I'd have to put a proviso in that promise, you know? If it's "
#| "just details about who wants this, and who's angry at whom, and things "
#| "like that&mdash;soap opera&mdash;that I can keep private for you, but "
#| "something that humanity could tremendously benefit from knowing, I "
#| "mustn't withhold.  You see, the purpose of science and technology is to "
#| "develop useful information for humanity to help people live their lives "
#| "better.  If we promise to withhold that information&mdash;if we keep it "
#| "secret&mdash;then we are betraying the mission of our field.  And this, I "
#| "decided I shouldn't do."
msgid ""
"There is a small chance&mdash;and it's a possibility though&mdash;that you "
"might reveal to me some marvelous new sex technique, <i>[Laughter]</i> and I "
"would then feel a moral duty <i>[Laughter]</i> to pass it onto the rest of "
"humanity, so that everyone could get the benefit of it.  So, I'd have to put "
"a proviso in that promise, you know? If it's just details about who wants "
"this, and who's angry at whom, and things like that&mdash;soap opera&mdash;"
"that I can keep private for you, but something that humanity could "
"tremendously benefit from knowing, I mustn't withhold.  You see, the purpose "
"of science and technology is to develop useful information for humanity to "
"help people live their lives better.  If we promise to withhold that "
"information&mdash;if we keep it secret&mdash;then we are betraying the "
"mission of our field.  And this, I decided I shouldn't do."
msgstr ""
"Istnieje mała szansa&nbsp;&ndash; ale&nbsp;to tylko możliwość&nbsp;&ndash; "
"że&nbsp;mogłaby wyjawić mi jakąś nową, wspaniałą technikę seksualną <span>"
"[śmiech]</span>, a&nbsp;wtedy czułbym moralne zobowiązanie <span>[śmiech]</"
"span> podzielić się nią z&nbsp;resztą ludzkości, tak aby&nbsp;wszyscy mogli "
"z&nbsp;niej skorzystać. Więc&nbsp;musiałbym w&nbsp;tej obietnicy zawrzeć "
"zastrzeżenie, prawda? Jeśli byłyby to tylko szczegółowe wiadomości, kto tego "
"chce, a&nbsp;kto jest zły na&nbsp;kogo, i&nbsp;tak dalej&nbsp;&ndash; "
"brazylijski serial&nbsp;&ndash; to mogę to utrzymać w&nbsp;tajemnicy, "
"ale&nbsp;wiedzy, na&nbsp;której mogłaby bardzo skorzystać ludzkość nie mogę "
"zatrzymać dla siebie. Zadaniem nauki i&nbsp;technologii jest dawanie "
"ludzkości użytecznych informacji, dzięki którym polepsza się życie ludzi. "
"Jeśli obiecujemy zatrzymać takie informacje dla siebie&nbsp;&ndash; jeśli "
"trzymamy je w&nbsp;tajemnicy&nbsp;&ndash; to zdradzamy ideały naszej "
"dziedziny. A&nbsp;czegoś takiego postanowiłem nie robić."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But, meanwhile my community had collapsed, and that was collapsing, and that "
"left me in a bad situation.  You see, the whole Incompatible Timesharing "
"System was obsolete, because the PDP-10 was obsolete, and so there was no "
"way that I could continue working as an operating system developer the way "
"that I had been doing it.  That depended on being part of the community "
"using the community software and improving it.  That no longer was a "
"possibility, and that gave me a moral dilemma.  What was I going to do? "
"Because the most obvious possibility meant to go against that decision I had "
"made.  The most obvious possibility was to adapt myself to the change in the "
"world.  To accept that things were different, and that I'd just have to give "
"up those principles and start signing non-disclosure agreements for "
"proprietary operating systems, and most likely writing proprietary software "
"as well.  But I realized that that way I could have fun coding, and I could "
"make money&mdash;especially if I did it other than at MIT&mdash;but at the "
"end, I'd have to look back at my career and say, &ldquo;I've spent my life "
"building walls to divide people,&rdquo; and I would have been ashamed of my "
"life."
msgstr ""
"Tymczasem rozpadła się moja społeczność, a&nbsp;to było załamujące i&nbsp;"
"postawiło mnie w&nbsp;złej sytuacji. Cały ITS był przestarzały, "
"ponieważ&nbsp;PDP-10 było przestarzałe, więc&nbsp;nie było żadnego sposobu, "
"abym mógł kontynuować pracę programisty systemowego tak jak dotychczas. "
"Polegała ona na&nbsp;byciu częścią społeczności, korzystaniu ze stworzonego "
"przez nią oprogramowania i&nbsp;ulepszaniu go. Nie było więcej takiej "
"możliwości i&nbsp;stanąłem przed moralnym dylematem. Co miałem robić? "
"Bo&nbsp;najbardziej oczywista możliwość oznaczała zaprzeczenie podjętej "
"przeze mnie decyzji. Najbardziej oczywistą możliwością było dostosowanie się "
"do&nbsp;zmian, jakie zaszły w&nbsp;świecie. Zaakceptowanie, że&nbsp;sprawy "
"przedstawiały się inaczej i&nbsp;że muszę po&nbsp;prostu porzucić swoje "
"zasady, i&nbsp;zacząć podpisywać umowy o poufności dotyczące systemów "
"operacyjnych objętych restrykcyjnymi licencjami, oraz&nbsp;"
"najprawdopodobniej pisać oprogramowanie o zamkniętych źródłach. Zdałem sobie "
"sprawę, że&nbsp;w ten sposób mógłbym miło spędzać czas programując i&nbsp;"
"zarabiać pieniądze&nbsp;&ndash; szczególnie, gdybym pracował poza MIT&nbsp;"
"&ndash; ale&nbsp;potem musiałbym spojrzeć wstecz na&nbsp;swoją drogę "
"zawodową i&nbsp;powiedzieć: &bdquo;Spędziłem życie budując mury dzielące "
"ludzi&rdquo; i&nbsp;wstydziłbym się swojego życia."

#. type: Content of: <div><p>
# | So I looked for another alternative, and there was an obvious one.  I
# | could leave the software field and do something else.  Now I had no other
# | special noteworthy skills, but I'm sure I could have become a waiter. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} Not at a fancy
# | restaurant; they wouldn't hire me, [-<span>[Laughter]</span>-]
# | {+<i>[Laughter]</i>+} but I could be a waiter somewhere.  And many
# | programmers, they say to me, &ldquo;The people who hire programmers demand
# | this, this and this. If I don't do those things, I'll starve.&rdquo; It's
# | literally the word they use.  Well, you know, as a waiter, you're not
# | going to starve.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} So,
# | really, they're in no danger.  But&mdash;and this is important, you
# | see&mdash;because sometimes you can justify doing something that hurts
# | other people by saying otherwise something worse is going to happen to me.
# |  You know, if you were <em>really</em> going to starve, you'd be justified
# | in writing proprietary software.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} If somebody's pointing a gun at you, then I would
# | say, it's forgivable.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
# | But, I had found a way that I could survive without doing something
# | unethical, so that excuse was not available.  So I realized, though, that
# | being a waiter would be no fun for me, and it would be wasting my skills
# | as an operating system developer.  It would avoid misusing my skills. 
# | Developing proprietary software would be misusing my skills.  Encouraging
# | other people to live in the world of proprietary software would be
# | misusing my skills.  So it's better to waste them than misuse them, but
# | it's still not really good.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So I looked for another alternative, and there was an obvious one.  I "
#| "could leave the software field and do something else.  Now I had no other "
#| "special noteworthy skills, but I'm sure I could have become a waiter.  "
#| "<span>[Laughter]</span> Not at a fancy restaurant; they wouldn't hire me, "
#| "<span>[Laughter]</span> but I could be a waiter somewhere.  And many "
#| "programmers, they say to me, &ldquo;The people who hire programmers "
#| "demand this, this and this. If I don't do those things, I'll starve."
#| "&rdquo; It's literally the word they use.  Well, you know, as a waiter, "
#| "you're not going to starve.  <span>[Laughter]</span> So, really, they're "
#| "in no danger.  But&mdash;and this is important, you see&mdash;because "
#| "sometimes you can justify doing something that hurts other people by "
#| "saying otherwise something worse is going to happen to me.  You know, if "
#| "you were <em>really</em> going to starve, you'd be justified in writing "
#| "proprietary software.  <span>[Laughter]</span> If somebody's pointing a "
#| "gun at you, then I would say, it's forgivable.  <span>[Laughter]</span> "
#| "But, I had found a way that I could survive without doing something "
#| "unethical, so that excuse was not available.  So I realized, though, that "
#| "being a waiter would be no fun for me, and it would be wasting my skills "
#| "as an operating system developer.  It would avoid misusing my skills.  "
#| "Developing proprietary software would be misusing my skills.  Encouraging "
#| "other people to live in the world of proprietary software would be "
#| "misusing my skills.  So it's better to waste them than misuse them, but "
#| "it's still not really good."
msgid ""
"So I looked for another alternative, and there was an obvious one.  I could "
"leave the software field and do something else.  Now I had no other special "
"noteworthy skills, but I'm sure I could have become a waiter.  <i>[Laughter]"
"</i> Not at a fancy restaurant; they wouldn't hire me, <i>[Laughter]</i> but "
"I could be a waiter somewhere.  And many programmers, they say to me, &ldquo;"
"The people who hire programmers demand this, this and this. If I don't do "
"those things, I'll starve.&rdquo; It's literally the word they use.  Well, "
"you know, as a waiter, you're not going to starve.  <i>[Laughter]</i> So, "
"really, they're in no danger.  But&mdash;and this is important, you "
"see&mdash;because sometimes you can justify doing something that hurts other "
"people by saying otherwise something worse is going to happen to me.  You "
"know, if you were <em>really</em> going to starve, you'd be justified in "
"writing proprietary software.  <i>[Laughter]</i> If somebody's pointing a "
"gun at you, then I would say, it's forgivable.  <i>[Laughter]</i> But, I had "
"found a way that I could survive without doing something unethical, so that "
"excuse was not available.  So I realized, though, that being a waiter would "
"be no fun for me, and it would be wasting my skills as an operating system "
"developer.  It would avoid misusing my skills.  Developing proprietary "
"software would be misusing my skills.  Encouraging other people to live in "
"the world of proprietary software would be misusing my skills.  So it's "
"better to waste them than misuse them, but it's still not really good."
msgstr ""
"Szukałem więc&nbsp;innej możliwości&nbsp;&ndash; istniała jedna oczywista. "
"Mogłem odejść z&nbsp;branży programistycznej i&nbsp;zająć się czymś innym. "
"Nie miałem żadnych innych wartych uwagi umiejętności, ale&nbsp;na pewno "
"mogłem zostać kelnerem. <span>[śmiech]</span> Nie w&nbsp;drogiej "
"restauracji, w&nbsp;takiej by mnie nie zatrudnili <span>[śmiech]</span>, "
"ale&nbsp;gdzieś tam mogłem być kelnerem. Wielu programistów mówi mi: &bdquo;"
"Ludzie zatrudniający programistów wymagają tego, tego i&nbsp;tego. Jeśli nie "
"będę tego robił, to będę głodował.&rdquo; Dokładnie tego słowa używają. No "
"cóż, pracując jako kelner nie będziesz głodował. <span>[śmiech]</span> "
"Naprawdę nie ma się czego obawiać. Jednak&nbsp;&ndash; i&nbsp;to jest "
"ważne&nbsp;&ndash; bo&nbsp;czasami można usprawiedliwiać robienie czegoś, co "
"szkodzi innym, twierdząc, że&nbsp;coś gorszego spotka nas. Gdybyście "
"<em>naprawdę</em> mieli głodować, to bylibyście usprawiedliwieni pisząc "
"oprogramowanie objęte restrykcyjnymi licencjami. <span>[śmiech]</span> Jeśli "
"ktoś celowałby do&nbsp;was z&nbsp;pistoletu, to można by wam to wybaczyć. "
"<span>[śmiech]</span> Jednak&nbsp;znalazłem sposób, aby&nbsp;przeżyć nie "
"robiąc czegoś nieetycznego, więc&nbsp;ta wymówka była na&nbsp;nic. Zdałem "
"sobie sprawę, że&nbsp;bycie kelnerem nie sprawiałoby mi przyjemności i&nbsp;"
"marnowałbym swoje umiejętności programisty systemowego. Nie powodowałoby to "
"niewłaściwego wykorzystania moich umiejętności. Pisanie oprogramowania "
"objętego restrykcyjnymi licencjami byłoby niewłaściwym ich wykorzystaniem. "
"Zachęcanie innych do&nbsp;życia w&nbsp;świecie takiego oprogramowania byłoby "
"niewłaściwym ich wykorzystaniem. Lepiej jest je marnować niż wykorzystywać "
"niewłaściwie, ale&nbsp;i ta droga nie jest naprawdę dobra."

#. type: Content of: <div><p>
# | So for those reasons, I decided to look for some other alternative.  What
# | can an operating system developer do that would actually improve the
# | situation, make the world a better place? And I realized that an operating
# | system developer was exactly what was needed.  The problem, the dilemma,
# | existed for me and for everyone else because all of the available
# | operating systems for modern computers were proprietary.  The free
# | operating systems were for old, obsolete computers, right? So for the
# | modern computers&mdash;if you wanted to get a modern computer and use it,
# | you were forced into a proprietary operating system.  So if an operating
# | system developer wrote another operating system, and then said,
# | &ldquo;Everybody come and share this; you're welcome to
# | this&rdquo;&mdash;that would give everybody a way out of the dilemma,
# | another alternative.  So I realized that there was something I could do
# | that would solve the problem.  I had just the right skills to be able to
# | do it.  And it was the most useful thing I could possibly imagine that I'd
# | be able to do with my life.  And it was a problem that no one else was
# | trying to solve.  It was just sort of sitting there, getting worse, and
# | nobody was there but me.  So I felt, &ldquo;I'm elected.  I have to work
# | on this.  If not me, who?&rdquo; So I decided I would develop a free
# | operating system, or die trying &hellip; of old age, of course. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So for those reasons, I decided to look for some other alternative.  What "
#| "can an operating system developer do that would actually improve the "
#| "situation, make the world a better place? And I realized that an "
#| "operating system developer was exactly what was needed.  The problem, the "
#| "dilemma, existed for me and for everyone else because all of the "
#| "available operating systems for modern computers were proprietary.  The "
#| "free operating systems were for old, obsolete computers, right? So for "
#| "the modern computers&mdash;if you wanted to get a modern computer and use "
#| "it, you were forced into a proprietary operating system.  So if an "
#| "operating system developer wrote another operating system, and then said, "
#| "&ldquo;Everybody come and share this; you're welcome to this&rdquo;&mdash;"
#| "that would give everybody a way out of the dilemma, another alternative.  "
#| "So I realized that there was something I could do that would solve the "
#| "problem.  I had just the right skills to be able to do it.  And it was "
#| "the most useful thing I could possibly imagine that I'd be able to do "
#| "with my life.  And it was a problem that no one else was trying to "
#| "solve.  It was just sort of sitting there, getting worse, and nobody was "
#| "there but me.  So I felt, &ldquo;I'm elected.  I have to work on this.  "
#| "If not me, who?&rdquo; So I decided I would develop a free operating "
#| "system, or die trying &hellip; of old age, of course.  <span>[Laughter]</"
#| "span>"
msgid ""
"So for those reasons, I decided to look for some other alternative.  What "
"can an operating system developer do that would actually improve the "
"situation, make the world a better place? And I realized that an operating "
"system developer was exactly what was needed.  The problem, the dilemma, "
"existed for me and for everyone else because all of the available operating "
"systems for modern computers were proprietary.  The free operating systems "
"were for old, obsolete computers, right? So for the modern computers&mdash;"
"if you wanted to get a modern computer and use it, you were forced into a "
"proprietary operating system.  So if an operating system developer wrote "
"another operating system, and then said, &ldquo;Everybody come and share "
"this; you're welcome to this&rdquo;&mdash;that would give everybody a way "
"out of the dilemma, another alternative.  So I realized that there was "
"something I could do that would solve the problem.  I had just the right "
"skills to be able to do it.  And it was the most useful thing I could "
"possibly imagine that I'd be able to do with my life.  And it was a problem "
"that no one else was trying to solve.  It was just sort of sitting there, "
"getting worse, and nobody was there but me.  So I felt, &ldquo;I'm elected.  "
"I have to work on this.  If not me, who?&rdquo; So I decided I would develop "
"a free operating system, or die trying &hellip; of old age, of course.  <i>"
"[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Z&nbsp;tych powodów postanowiłem poszukać innej możliwości. Co może zrobić "
"programista systemowy, aby&nbsp;rzeczywiście poprawić sytuację, uczynić "
"świat lepszym? i&nbsp;zdałem sobie sprawę, że&nbsp;programista systemowy był "
"właśnie kimś, kto był potrzebny. Ten problem, dylemat miałem ja i&nbsp;"
"wszyscy pozostali, ponieważ&nbsp;wszystkie dostępne systemy operacyjne dla "
"nowych komputerów były objęte restrykcyjnymi licencjami. Wolne systemy "
"operacyjne były przeznaczone dla starych, przestarzałych komputerów, prawda? "
"Więc&nbsp;w przypadku nowych komputerów&nbsp;&ndash; jeśli chcieliście kupić "
"i&nbsp;korzystać z&nbsp;nowego komputera, to byliście zmuszeni używać "
"niewolnego systemu operacyjnego. Więc&nbsp;jeśli jakiś programista systemowy "
"napisałby inny system operacyjny, a&nbsp;potem powiedział: &bdquo;Niech się "
"wszyscy tym dzielą&nbsp;&ndash; zachęcam was do&nbsp;tego&rdquo;, to "
"pozwoliłoby wszystkim uniknąć tego dylematu, dałoby jeszcze jedną możliwość. "
"Zdałem sobie więc&nbsp;sprawę, że&nbsp;było coś, co mogłem zrobić, żeby "
"rozwiązać mój problem. Miałem dokładnie te umiejętności, które były do&nbsp;"
"tego potrzebne. I&nbsp;była to najbardziej użyteczna rzecz, którą mogłem "
"zrobić ze swoim życiem, jaka przyszła mi do&nbsp;głowy. I&nbsp;był to "
"problem, którego nikt inny nie próbował rozwiązać. On sobie po&nbsp;prostu "
"był, stawał się coraz większy i&nbsp;nikt oprócz mnie nie zwracał na&nbsp;"
"niego uwagi. Pomyślałem więc&nbsp;sobie: &bdquo;Zostałem wybrany. Muszę "
"nad&nbsp;tym pracować. Jeśli nie ja, to kto?&rdquo; Tak więc&nbsp;"
"postanowiłem, że&nbsp;stworzę wolny system operacyjny, albo&nbsp;umrę "
"próbując&hellip; ze starości, oczywiście. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | So, of course I had to decide what kind of operating system it should be. 
# | There are some technical design decisions to be made.  I decided to make
# | the system compatible with Unix for a number of reasons.  First of all, I
# | had just seen one operating system that I really loved become obsolete
# | because it was written for one particular kind of computer.  I didn't want
# | that to happen again.  We needed to have a portable system.  Well, Unix
# | was a portable system.  So if I followed the design of Unix, I had a
# | pretty good chance that I could make a system that would also be portable
# | and workable.  And furthermore, why [-<span>[Tape unclear]</span>-]
# | {+<i>[Tape unclear]</i>+} be compatible with it in the details.  The
# | reason is, users hate incompatible changes.  If I had just designed the
# | system in my favorite way&mdash;which I would have loved doing, I'm
# | sure&mdash;I would have produced something that was incompatible.  You
# | know, the details would be different.  So, if I wrote the system, then the
# | users would have said to me, &ldquo;Well, this is very nice, but it's
# | incompatible.  It will be too much work to switch.  We can't afford that
# | much trouble just to use your system instead of Unix, so we'll stay with
# | Unix,&rdquo; they would have said.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, of course I had to decide what kind of operating system it should "
#| "be.  There are some technical design decisions to be made.  I decided to "
#| "make the system compatible with Unix for a number of reasons.  First of "
#| "all, I had just seen one operating system that I really loved become "
#| "obsolete because it was written for one particular kind of computer.  I "
#| "didn't want that to happen again.  We needed to have a portable system.  "
#| "Well, Unix was a portable system.  So if I followed the design of Unix, I "
#| "had a pretty good chance that I could make a system that would also be "
#| "portable and workable.  And furthermore, why <span>[Tape unclear]</span> "
#| "be compatible with it in the details.  The reason is, users hate "
#| "incompatible changes.  If I had just designed the system in my favorite "
#| "way&mdash;which I would have loved doing, I'm sure&mdash;I would have "
#| "produced something that was incompatible.  You know, the details would be "
#| "different.  So, if I wrote the system, then the users would have said to "
#| "me, &ldquo;Well, this is very nice, but it's incompatible.  It will be "
#| "too much work to switch.  We can't afford that much trouble just to use "
#| "your system instead of Unix, so we'll stay with Unix,&rdquo; they would "
#| "have said."
msgid ""
"So, of course I had to decide what kind of operating system it should be.  "
"There are some technical design decisions to be made.  I decided to make the "
"system compatible with Unix for a number of reasons.  First of all, I had "
"just seen one operating system that I really loved become obsolete because "
"it was written for one particular kind of computer.  I didn't want that to "
"happen again.  We needed to have a portable system.  Well, Unix was a "
"portable system.  So if I followed the design of Unix, I had a pretty good "
"chance that I could make a system that would also be portable and workable.  "
"And furthermore, why <i>[Tape unclear]</i> be compatible with it in the "
"details.  The reason is, users hate incompatible changes.  If I had just "
"designed the system in my favorite way&mdash;which I would have loved doing, "
"I'm sure&mdash;I would have produced something that was incompatible.  You "
"know, the details would be different.  So, if I wrote the system, then the "
"users would have said to me, &ldquo;Well, this is very nice, but it's "
"incompatible.  It will be too much work to switch.  We can't afford that "
"much trouble just to use your system instead of Unix, so we'll stay with "
"Unix,&rdquo; they would have said."
msgstr ""
"Musiałem oczywiście zdecydować, jakiego rodzaju miał to być system. Trzeba "
"podjąć pewne decyzje projektowe. Z&nbsp;kilku powodów postanowiłem, że&nbsp;"
"mój system będzie zgodny z&nbsp;Uniksem. Po&nbsp;pierwsze, dopiero co "
"patrzyłem jak system operacyjny, który kochałem, stawał się przestarzały, "
"bo&nbsp;został stworzony dla jednego rodzaju komputera. Nie chciałem, "
"aby&nbsp;to się powtórzyło. Potrzebny był przenośny system. Cóż, Unix był "
"przenośnym systemem. Więc&nbsp;jeśli naśladowałbym budowę Uniksa, to miałem "
"spore szanse, że&nbsp;stworzę system, który również będzie przenośny i&nbsp;"
"możliwy do&nbsp;napisania. Ponadto, dlaczego <span>[zakłócenia na&nbsp;"
"taśmie]</span> być z&nbsp;nim zgodny w&nbsp;szczegółach. Powód jest taki, "
"że&nbsp;użytkownicy nie znoszą niezgodnych zmian. Jeśli po&nbsp;prostu "
"zaprojektowałbym system w&nbsp;mój ulubiony sposób&nbsp;&ndash; co "
"sprawiałoby mi mnóstwo przyjemności, jestem tego pewien&nbsp;&ndash; to "
"stworzyłbym coś niezgodnego. No wiecie, szczegóły byłyby inne. Więc&nbsp;"
"jeśli napisałbym ten system, użytkownicy powiedzieliby mi: &bdquo;No tak, "
"jest bardzo fajny, ale&nbsp;niezgodny. Przestawienie się na&nbsp;niego "
"będzie wymagało zbyt wiele pracy. Nie możemy sobie pozwolić na&nbsp;tyle "
"pracy tylko po&nbsp;to, aby&nbsp;korzystać z&nbsp;twojego systemu zamiast "
"z&nbsp;Uniksa, więc&nbsp;pozostaniemy przy Uniksie&rdquo;&nbsp;&ndash; tak "
"by powiedzieli."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, if I wanted to actually create a community where there would be people "
"in it, people using this free system, and enjoying the benefits of liberty "
"and cooperation, I had to make a system people would use, a system that they "
"would find easy to switch to, that would not have an obstacle making it fail "
"at the very beginning.  Now, making the system upward compatible with Unix "
"actually made all the immediate design decisions, because Unix consists of "
"many pieces, and they communicate through interfaces that are more or less "
"documented.  So if you want to be compatible with Unix, you have to replace "
"each piece, one by one, with a compatible piece.  So the remaining design "
"decisions are inside one piece, and they could be made later by whoever "
"decides to write that piece.  They didn't have to be made at the outset."
msgstr ""
"Jeśli chciałem stworzyć społeczność, do&nbsp;której należeliby ludzie, "
"ludzie korzystający z&nbsp;tego wolnego systemu i&nbsp;czerpiący korzyści "
"z&nbsp;wolności oraz&nbsp;współpracy, to musiałem stworzyć system, którego "
"ludzie by używali, system, na&nbsp;który łatwo byłoby się przestawić, który "
"nie zawierałby przeszkody, z&nbsp;powodu której stałby się porażką na&nbsp;"
"samym początku. Fakt, że&nbsp;system miał być zgodny w&nbsp;górę z&nbsp;"
"Uniksem automatycznie podjął najpilniejsze decyzje projektowe, ponieważ&nbsp;"
"Unix składa się z&nbsp;wielu kawałków, które komunikują się za&nbsp;pomocą "
"w&nbsp;jakimś stopniu udokumentowanych interfejsów. Jeśli więc&nbsp;chcesz "
"być zgodny z&nbsp;Uniksem, to musisz zastąpić każdy kawałek, jeden po&nbsp;"
"drugim, innym zgodnym kawałkiem. Pozostałe decyzje projektowe dotyczą "
"więc&nbsp;tylko poszczególnych kawałków i&nbsp;mogą zostać podjęte przez "
"dowolną osobę, która zdecyduje się je napisać. Nie trzeba ich podejmować "
"na&nbsp;samym początku."

#. type: Content of: <div><p>
# | So all we had to do to start work was find a name for the system.  Now, we
# | hackers always look for a funny or naughty name for a program, because
# | thinking of people being amused by the name is half the fun of writing the
# | program.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} And we had a
# | tradition of recursive acronyms, to say that the program that you're
# | writing is similar to some existing program. You can give it a recursive
# | acronym name which says: this one's not the other.  So, for instance,
# | there were many Tico text editors in the '60's and '70's, and they were
# | generally called something-or-other Tico.  Then one clever hacker called
# | his Tint, for Tint Is Not Tico&mdash;the first recursive acronym.  In
# | 1975, I developed the first Emacs text editor, and there were many
# | imitations of Emacs, and a lot of them were called something-or-other
# | Emacs, but one was called Fine, for Fine Is Not Emacs, and there was Sine,
# | for Sine Is Not Emacs, and Eine for Eine Is Not Emacs, and MINCE for Mince
# | Is Not Complete Emacs.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
# | That was a stripped down imitation.  And then, Eine was almost completely
# | rewritten, and the new version was called Zwei, for Zwei Was Eine
# | Initially.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So all we had to do to start work was find a name for the system.  Now, "
#| "we hackers always look for a funny or naughty name for a program, because "
#| "thinking of people being amused by the name is half the fun of writing "
#| "the program.  <span>[Laughter]</span> And we had a tradition of recursive "
#| "acronyms, to say that the program that you're writing is similar to some "
#| "existing program. You can give it a recursive acronym name which says: "
#| "this one's not the other.  So, for instance, there were many Tico text "
#| "editors in the '60's and '70's, and they were generally called something-"
#| "or-other Tico.  Then one clever hacker called his Tint, for Tint Is Not "
#| "Tico&mdash;the first recursive acronym.  In 1975, I developed the first "
#| "Emacs text editor, and there were many imitations of Emacs, and a lot of "
#| "them were called something-or-other Emacs, but one was called Fine, for "
#| "Fine Is Not Emacs, and there was Sine, for Sine Is Not Emacs, and Eine "
#| "for Eine Is Not Emacs, and MINCE for Mince Is Not Complete Emacs.  <span>"
#| "[Laughter]</span> That was a stripped down imitation.  And then, Eine was "
#| "almost completely rewritten, and the new version was called Zwei, for "
#| "Zwei Was Eine Initially.  <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"So all we had to do to start work was find a name for the system.  Now, we "
"hackers always look for a funny or naughty name for a program, because "
"thinking of people being amused by the name is half the fun of writing the "
"program.  <i>[Laughter]</i> And we had a tradition of recursive acronyms, to "
"say that the program that you're writing is similar to some existing "
"program. You can give it a recursive acronym name which says: this one's not "
"the other.  So, for instance, there were many Tico text editors in the '60's "
"and '70's, and they were generally called something-or-other Tico.  Then one "
"clever hacker called his Tint, for Tint Is Not Tico&mdash;the first "
"recursive acronym.  In 1975, I developed the first Emacs text editor, and "
"there were many imitations of Emacs, and a lot of them were called something-"
"or-other Emacs, but one was called Fine, for Fine Is Not Emacs, and there "
"was Sine, for Sine Is Not Emacs, and Eine for Eine Is Not Emacs, and MINCE "
"for Mince Is Not Complete Emacs.  <i>[Laughter]</i> That was a stripped down "
"imitation.  And then, Eine was almost completely rewritten, and the new "
"version was called Zwei, for Zwei Was Eine Initially.  <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Tak więc&nbsp;wszystko co pozostało wtedy do&nbsp;zrobienia przed "
"rozpoczęciem pracy to wymyślenie nazwy. My hakerzy zawsze staramy się "
"wymyślić dla programu jakąś śmieszną lub&nbsp;dwuznaczną nazwę, bo&nbsp;"
"myśl, że&nbsp;ludziom będzie się podobać nazwa stanowi połowę radości z&nbsp;"
"napisania programu. <span>[śmiech]</span> Mieliśmy tradycję rekursywnych "
"akronimów, które wskazywały, że&nbsp;program, który właśnie piszesz jest "
"podobny do&nbsp;jakiegoś już istniejącego. Możesz nadać mu nazwę w&nbsp;"
"postaci rekursywnego akronimu, który mówi: ten program nie jest tym innym. "
"Na&nbsp;przykład w&nbsp;latach 60. i&nbsp;70. istniało wiele edytorów Tico "
"i&nbsp;w zasadzie wszystkie nazywały się jakieś-tam Tico. Aż jakiś bystry "
"haker nazwał swoją wersję Tint, bo&nbsp;&bdquo;TInt to Nie Tico&rdquo; "
"[<em>Tint Is Not Tico</em>]&nbsp;&ndash; był to pierwszy rekursywny akronim. "
"W&nbsp;roku 1975 stworzyłem pierwszy edytor tekstu Emacs, powstało wiele "
"jego imitacji i&nbsp;większość z&nbsp;nich nazywała się jakiś-tam Emacs, "
"jednak&nbsp;jedna miała nazwę Fine, ponieważ&nbsp;&bdquo;FIne to Nie "
"Emacs&rdquo; [<em>Fine Is Not Emacs</em>], był też Sine, bo&nbsp;&bdquo;SIne "
"to Nie Emacs&rdquo; [<em>Sine Is Not Emacs</em>] oraz&nbsp;Eine, bo&nbsp;"
"&bdquo;Ina to Nie Emacs&rdquo; [<em>Ina Is Not Emacs</em>], aż wreszcie "
"MINCE, bo&nbsp;&bdquo;MINCe to niekompletny Emacs&rdquo; [<em>Mince Is Not "
"Complete Emacs</em>]. <span>[śmiech]</span> Była to okrojona imitacja. Potem "
"Eine został napisany prawie zupełnie od&nbsp;nowa, a&nbsp;nowa wersja "
"została nazwana Zwei, bo&nbsp;„ZWei na&nbsp;początku nazywało się "
"EIne” [<em>Zwei Was Eine Initially</em>]. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | So I looked for a recursive acronym for Something is not Unix.  And I
# | tried all 26 letters, and discovered that none of them was a word. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} Hmm, try another way. 
# | I made a contraction.  That way I could have a three-letter acronym, for
# | Something's not Unix.  And I tried letters, and I came across the word
# | &ldquo;GNU&rdquo;&mdash;the word &ldquo;GNU&rdquo; is the funniest word in
# | the English language.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
# | That was it.  Of course, the reason it's funny is that according to the
# | dictionary, it's pronounced &ldquo;new.&rdquo; You see? And so that's why
# | people use it for a lot of wordplay.  Let me tell you, this is the name of
# | an animal that lives in Africa.  And the African pronunciation had a click
# | sound in it.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} Maybe
# | still does.  And so, the European colonists, when they got there, they
# | didn't bother learning to say this click sound.  So they just left it out,
# | and they wrote a &ldquo;G&rdquo; which meant &ldquo;there's another sound
# | that's supposed to be here which we are not pronouncing.&rdquo;
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} So, tonight I'm leaving
# | for South Africa, and I have begged them, I hope they're going to find
# | somebody who can teach me to pronounce click sounds,
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} so that I'll know how to
# | pronounce GNU the correct way, when it's the animal.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So I looked for a recursive acronym for Something is not Unix.  And I "
#| "tried all 26 letters, and discovered that none of them was a word.  <span>"
#| "[Laughter]</span> Hmm, try another way.  I made a contraction.  That way "
#| "I could have a three-letter acronym, for Something's not Unix.  And I "
#| "tried letters, and I came across the word &ldquo;GNU&rdquo;&mdash;the "
#| "word &ldquo;GNU&rdquo; is the funniest word in the English language.  "
#| "<span>[Laughter]</span> That was it.  Of course, the reason it's funny is "
#| "that according to the dictionary, it's pronounced &ldquo;new.&rdquo; You "
#| "see? And so that's why people use it for a lot of wordplay.  Let me tell "
#| "you, this is the name of an animal that lives in Africa.  And the African "
#| "pronunciation had a click sound in it.  <span>[Laughter]</span> Maybe "
#| "still does.  And so, the European colonists, when they got there, they "
#| "didn't bother learning to say this click sound.  So they just left it "
#| "out, and they wrote a &ldquo;G&rdquo; which meant &ldquo;there's another "
#| "sound that's supposed to be here which we are not pronouncing.&rdquo; "
#| "<span>[Laughter]</span> So, tonight I'm leaving for South Africa, and I "
#| "have begged them, I hope they're going to find somebody who can teach me "
#| "to pronounce click sounds, <span>[Laughter]</span> so that I'll know how "
#| "to pronounce GNU the correct way, when it's the animal."
msgid ""
"So I looked for a recursive acronym for Something is not Unix.  And I tried "
"all 26 letters, and discovered that none of them was a word.  <i>[Laughter]</"
"i> Hmm, try another way.  I made a contraction.  That way I could have a "
"three-letter acronym, for Something's not Unix.  And I tried letters, and I "
"came across the word &ldquo;GNU&rdquo;&mdash;the word &ldquo;GNU&rdquo; is "
"the funniest word in the English language.  <i>[Laughter]</i> That was it.  "
"Of course, the reason it's funny is that according to the dictionary, it's "
"pronounced &ldquo;new.&rdquo; You see? And so that's why people use it for a "
"lot of wordplay.  Let me tell you, this is the name of an animal that lives "
"in Africa.  And the African pronunciation had a click sound in it.  <i>"
"[Laughter]</i> Maybe still does.  And so, the European colonists, when they "
"got there, they didn't bother learning to say this click sound.  So they "
"just left it out, and they wrote a &ldquo;G&rdquo; which meant &ldquo;"
"there's another sound that's supposed to be here which we are not "
"pronouncing.&rdquo; <i>[Laughter]</i> So, tonight I'm leaving for South "
"Africa, and I have begged them, I hope they're going to find somebody who "
"can teach me to pronounce click sounds, <i>[Laughter]</i> so that I'll know "
"how to pronounce GNU the correct way, when it's the animal."
msgstr ""
"Szukałem więc&nbsp;rekursywnego akronimu na&nbsp;&bdquo;Coś to nie "
"Unix&rdquo;. Wypróbowałem wszystkie 26 liter i&nbsp;odkryłem, że&nbsp;żadna "
"z&nbsp;nich nie jest słowem. <span>[śmiech]</span> Hmm, spróbujmy inaczej. "
"Stworzyłem formę skróconą. W&nbsp;ten sposób mogłem wymyślić trzyliterowy "
"akronim na&nbsp;&bdquo;Coś to nie Unix&rdquo;. Próbowałem z&nbsp;literami "
"i&nbsp;natrafiłem na&nbsp;słowo &bdquo;GNU&rdquo;&nbsp;&ndash; &bdquo;"
"GNU&rdquo; to najzabawniejsze słowo w&nbsp;języku angielskim. <span>[śmiech]"
"</span> To było to. Oczywiście, powód dla którego jest to zabawne jest taki, "
"że&nbsp;według słownika czyta się je tak samo jak &bdquo;new&rdquo; "
"[<em>ang. nowe</em>]. Rozumiecie? Dlatego&nbsp;właśnie ludzie korzystają "
"z&nbsp;niego w&nbsp;różnych żartach językowych. Wyjaśnię, że&nbsp;jest to "
"nazwa zwierzęcia żyjącego w&nbsp;Afryce. Afrykańska wymowa zawierała w&nbsp;"
"sobie mlask [<em>fon. rodzaj głoski</em>]. <span>[śmiech]</span> Może nadal "
"tak jest. Gdy dotarli tam europejscy kolonizatorzy, to nie trudzili się "
"uczeniem tego dźwięku. Po&nbsp;prostu go omijali i&nbsp;pisali &bdquo;"
"G&rdquo;, które oznaczało &bdquo;istnieje pewien dźwięk, który powinien tu "
"być i&nbsp;którego nie wymawiamy&rdquo;. <span>[śmiech]</span> Dziś "
"wieczorem lecę do&nbsp;RPA i&nbsp;błagałem ich, mam nadzieję, że&nbsp;znajdą "
"kogoś, kto nauczy mnie wymawiać mlaski, <span>[śmiech]</span> żebym wiedział "
"jak prawidłowo wymawiać GNU, gdy odnosi się do&nbsp;zwierzęcia."

#. type: Content of: <div><p>
# | But, when it's the name of our system, the correct pronunciation is
# | &ldquo;guh-NEW&rdquo;&mdash;pronounce the hard &ldquo;G.&rdquo; If you
# | talk about the &ldquo;new&rdquo; operating system, you'll get people very
# | confused, because we've been working on it for 17 years now, so it is not
# | new any more.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} But it
# | still is, and always will be, GNU&mdash;no matter how many people call it
# | Linux by mistake.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "But, when it's the name of our system, the correct pronunciation is "
#| "&ldquo;guh-NEW&rdquo;&mdash;pronounce the hard &ldquo;G.&rdquo; If you "
#| "talk about the &ldquo;new&rdquo; operating system, you'll get people very "
#| "confused, because we've been working on it for 17 years now, so it is not "
#| "new any more.  <span>[Laughter]</span> But it still is, and always will "
#| "be, GNU&mdash;no matter how many people call it Linux by mistake.  <span>"
#| "[Laughter]</span>"
msgid ""
"But, when it's the name of our system, the correct pronunciation is &ldquo;"
"guh-NEW&rdquo;&mdash;pronounce the hard &ldquo;G.&rdquo; If you talk about "
"the &ldquo;new&rdquo; operating system, you'll get people very confused, "
"because we've been working on it for 17 years now, so it is not new any "
"more.  <i>[Laughter]</i> But it still is, and always will be, GNU&mdash;no "
"matter how many people call it Linux by mistake.  <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Jednak&nbsp;gdy chodzi o nazwę naszego systemu, prawidłowa wymowa to &bdquo;"
"g-NU&rdquo;&nbsp;&ndash; wymawiamy &bdquo;G&rdquo;. Jeśli mówicie o &bdquo;"
"nowym&rdquo; [<em>am. ang. /NU/</em>] systemie operacyjnym, to ludzie nie "
"będą wiedzieli o co chodzi, bo&nbsp;pracujemy nad&nbsp;nim od&nbsp;17 lat, "
"więc&nbsp;nie jest już nowy. <span>[śmiech]</span> Ale&nbsp;cały czas jest "
"to, i&nbsp;zawsze będzie, GNU&nbsp;&ndash; nieważne ilu ludzi nazwie go "
"przez pomyłkę Linuksem. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | So, in January 1984, I quit my job at MIT to start writing pieces of GNU. 
# | They were nice enough to let me keep using their facilities though.  And,
# | at the time, I thought we would write all these pieces, and make an entire
# | GNU system, and then we'd say, &ldquo;Come and get it,&rdquo; and people
# | would start to use it.  That's not what happened.  The first pieces I
# | wrote were just equally good replacements, with fewer bugs for some pieces
# | of Unix, but they weren't tremendously exciting.  Nobody particularly
# | wanted to get them and install them.  But then, in September 1984, I
# | started writing GNU Emacs, which was my second implementation of Emacs,
# | and by early 1985, it was working.  I could use it for all my editing,
# | which was a big relief, because I had no intention of learning to use VI,
# | the Unix editor. [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} So,
# | until that time, I did my editing on some other machine, and saved the
# | files through the network, so that I could test them.  But when GNU Emacs
# | was running well enough for me to use it, it was also&mdash;other people
# | wanted to use it too.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, in January 1984, I quit my job at MIT to start writing pieces of "
#| "GNU.  They were nice enough to let me keep using their facilities "
#| "though.  And, at the time, I thought we would write all these pieces, and "
#| "make an entire GNU system, and then we'd say, &ldquo;Come and get it,"
#| "&rdquo; and people would start to use it.  That's not what happened.  The "
#| "first pieces I wrote were just equally good replacements, with fewer bugs "
#| "for some pieces of Unix, but they weren't tremendously exciting.  Nobody "
#| "particularly wanted to get them and install them.  But then, in September "
#| "1984, I started writing GNU Emacs, which was my second implementation of "
#| "Emacs, and by early 1985, it was working.  I could use it for all my "
#| "editing, which was a big relief, because I had no intention of learning "
#| "to use VI, the Unix editor. <span>[Laughter]</span> So, until that time, "
#| "I did my editing on some other machine, and saved the files through the "
#| "network, so that I could test them.  But when GNU Emacs was running well "
#| "enough for me to use it, it was also&mdash;other people wanted to use it "
#| "too."
msgid ""
"So, in January 1984, I quit my job at MIT to start writing pieces of GNU.  "
"They were nice enough to let me keep using their facilities though.  And, at "
"the time, I thought we would write all these pieces, and make an entire GNU "
"system, and then we'd say, &ldquo;Come and get it,&rdquo; and people would "
"start to use it.  That's not what happened.  The first pieces I wrote were "
"just equally good replacements, with fewer bugs for some pieces of Unix, but "
"they weren't tremendously exciting.  Nobody particularly wanted to get them "
"and install them.  But then, in September 1984, I started writing GNU Emacs, "
"which was my second implementation of Emacs, and by early 1985, it was "
"working.  I could use it for all my editing, which was a big relief, because "
"I had no intention of learning to use VI, the Unix editor. <i>[Laughter]</i> "
"So, until that time, I did my editing on some other machine, and saved the "
"files through the network, so that I could test them.  But when GNU Emacs "
"was running well enough for me to use it, it was also&mdash;other people "
"wanted to use it too."
msgstr ""
"Tak więc&nbsp;w styczniu 1984 odszedłem z&nbsp;MIT, żeby zacząć pisać "
"kawałki GNU. MIT było jednak&nbsp;na tyle miłe, że&nbsp;mogłem korzystać "
"z&nbsp;ich sprzętu. Myślałem wtedy, że&nbsp;napiszemy wszystkie te kawałki "
"i&nbsp;stworzymy cały system GNU, a&nbsp;potem powiemy: &bdquo;Chodźcie "
"i&nbsp;go sobie weźcie&rdquo;, a&nbsp;ludzie zaczną go używać. Tak się nie "
"stało. Pierwsze kawałki, które napisałem, były tak samo dobre jak uniksowe "
"oryginały, które miały zastąpić, w&nbsp;niektórych przypadkach z&nbsp;"
"mniejszą ilością błędów, ale&nbsp;nie były zbyt ekscytujące. Nikt specjalnie "
"nie chciał ich zdobyć i&nbsp;zainstalować. Ale&nbsp;potem, we wrześniu 1984, "
"zacząłem pisać GNU Emacs, który był moją drugą implementacją Emacsa, a&nbsp;"
"na początku roku 1985 zaczął on działać. Mogłem go używać do&nbsp;wszystkich "
"zadań wymagających edycji tekstu, co było dużą ulgą, bo&nbsp;nie miałem "
"zamiaru uczyć się VI, Uniksowego edytora. <em>[śmiech]</em> Do&nbsp;tego "
"czasu edycję tekstu wykonywałem na&nbsp;jakimś innym komputerze i&nbsp;"
"zapisywałem pliki przez sieć, aby&nbsp;móc je przetestować. Lecz&nbsp;potem "
"GNU Emacs działał wystarczająco dobrze, bym mógł go używać, ponadto&nbsp;"
"&ndash; inni ludzie też chcieli go używać."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So I had to work out the details of distribution.  Of course, I put a copy "
"in the anonymous FTP directory, and that was fine for people who were on the "
"net. They could then just pull over a tar file, but a lot of programmers "
"then even were not on the net in 1985.  They were sending me emails saying "
"&ldquo;How can I get a copy?&rdquo; I had to decide what I would answer "
"them.  Well, I could have said, I want to spend my time writing more GNU "
"software, not writing tapes, so please find a friend who's on the internet "
"and who is willing to download it and put it on a tape for you.  And I'm "
"sure people would have found some friends, sooner or later, you know.  They "
"would have got copies.  But I had no job.  In fact, I've never had a job "
"since quitting MIT in January 1984.  So, I was looking for some way I could "
"make money through my work on free software, and therefore I started a free "
"software business.  I announced, &ldquo;Send me $150, and I'll mail you a "
"tape of Emacs.&rdquo; And the orders began dribbling in.  By the middle of "
"the year they were trickling in."
msgstr ""
"Więc&nbsp;musiałem wymyślić sposób dystrybucji. Umieściłem oczywiście kopię "
"w&nbsp;katalogu na&nbsp;anonimowym serwerze FTP i&nbsp;było to wystarczające "
"dla ludzi korzystających z&nbsp;sieci. Mogli po&nbsp;prostu ściągnąć plik "
"tar, ale&nbsp;wtedy, w&nbsp;1985, wielu programistów nie miało nawet dostępu "
"do&nbsp;sieci. Pisali do&nbsp;mnie emaile z&nbsp;pytaniem: &bdquo;W jaki "
"sposób mogę zdobyć kopię?&rdquo;. Musiałem zdecydować, co im odpowiem. Cóż, "
"mogłem powiedzieć, że&nbsp;chcę spędzać czas na&nbsp;pisaniu większej ilości "
"oprogramowania GNU, a&nbsp;nie zapisywaniu taśm, więc&nbsp;znajdźcie "
"znajomych, którzy mają dostęp do&nbsp;sieci i&nbsp;będą chcieli ściągnąć "
"kopię, oraz&nbsp;nagrać ją dla was na&nbsp;taśmie. Jestem pewien, że&nbsp;"
"prędzej czy&nbsp;później ludzie znaleźliby sobie takich znajomych. Zdobyliby "
"kopie. Ale&nbsp;ja nie miałem pracy. Tak naprawdę to nigdy nie miałem pracy "
"od&nbsp;kiedy opuściłem MIT w&nbsp;styczniu 1984. Szukałem więc&nbsp;"
"jakiegoś sposobu na&nbsp;zarabianie poprzez&nbsp;pisanie wolnego "
"oprogramowania i&nbsp;dlatego założyłem firmę zajmującą się wolnym "
"oprogramowaniem. Ogłaszałem: &bdquo;Prześlijcie mi 150$, a&nbsp;ja wam wyślę "
"taśmę z&nbsp;Emacsem&rdquo;. No i&nbsp;zaczęły skapywać pierwsze zamówienia. "
"W&nbsp;połowie roku skapywało ich już coraz więcej."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"I was getting 8 to 10 orders a month.  And, if necessary, I could have lived "
"on just that, because I've always lived cheaply. I live like a student, "
"basically.  And I like that, because it means that money is not telling me "
"what to do.  I can do what I think is important for me to do.  It freed me "
"to do what seemed worth doing.  So make a real effort to avoid getting "
"sucked into all the expensive lifestyle habits of typical Americans.  "
"Because if you do that, then people with the money will dictate what you do "
"with your life.  You won't be able to do what's really important to you."
msgstr ""
"Otrzymywałem od&nbsp;8 do&nbsp;10 zamówień na&nbsp;miesiąc. Jeśli było to "
"konieczne, to mogłem wyżyć wyłącznie z&nbsp;tego, bo&nbsp;zawsze żyłem "
"oszczędnie. Ogólnie rzecz biorąc żyję jak student. I&nbsp;lubię to, bo&nbsp;"
"pieniądze nie mówią mi, co mam robić. Mogę robić to, co uważam za&nbsp;ważne "
"dla mnie. Dało mi to wolność do&nbsp;robienia tego, co wydawało się warte "
"zrobienia. Więc&nbsp;naprawdę postarajcie się uniknąć wciągnięcia we "
"wszystkie drogie nawyki życiowe typowych Amerykanów. Bo&nbsp;jeśli się to "
"stanie, ludzie z&nbsp;pieniędzmi będą wam mówić, co macie zrobić ze swoim "
"życiem. Nie będziecie mogli robić tego, co dla was naprawdę ważne."

#. type: Content of: <div><p>
# | So, that was fine, but people used to ask me, &ldquo;What do you mean it's
# | free software if it costs $150?&rdquo; [-<span>[Laughter]</span>-]
# | {+<i>[Laughter]</i>+} Well, the reason they asked this was that they were
# | confused by the multiple meanings of the English word &ldquo;free.&rdquo;
# | One meaning refers to price, and another meaning refers to freedom.  When
# | I speak of free software, I'm referring to freedom, not price.  So think
# | of free speech, not free beer.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} Now, I wouldn't have dedicated so many years of my
# | life to making sure programmers got less money.  That's not my goal.  I'm
# | a programmer and I don't mind getting money myself.  I won't dedicate my
# | whole life to getting it, but I don't mind getting it.  And I'm
# | not&mdash;and therefore, ethics is the same for everyone.  I'm not against
# | some other programmer getting money either.  I don't want prices to be
# | low.  That's not the issue at all.  The issue is freedom.  Freedom for
# | everyone who's using software, whether that person be a programmer or not.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, that was fine, but people used to ask me, &ldquo;What do you mean "
#| "it's free software if it costs $150?&rdquo; <span>[Laughter]</span> Well, "
#| "the reason they asked this was that they were confused by the multiple "
#| "meanings of the English word &ldquo;free.&rdquo; One meaning refers to "
#| "price, and another meaning refers to freedom.  When I speak of free "
#| "software, I'm referring to freedom, not price.  So think of free speech, "
#| "not free beer.  <span>[Laughter]</span> Now, I wouldn't have dedicated so "
#| "many years of my life to making sure programmers got less money.  That's "
#| "not my goal.  I'm a programmer and I don't mind getting money myself.  I "
#| "won't dedicate my whole life to getting it, but I don't mind getting it.  "
#| "And I'm not&mdash;and therefore, ethics is the same for everyone.  I'm "
#| "not against some other programmer getting money either.  I don't want "
#| "prices to be low.  That's not the issue at all.  The issue is freedom.  "
#| "Freedom for everyone who's using software, whether that person be a "
#| "programmer or not."
msgid ""
"So, that was fine, but people used to ask me, &ldquo;What do you mean it's "
"free software if it costs $150?&rdquo; <i>[Laughter]</i> Well, the reason "
"they asked this was that they were confused by the multiple meanings of the "
"English word &ldquo;free.&rdquo; One meaning refers to price, and another "
"meaning refers to freedom.  When I speak of free software, I'm referring to "
"freedom, not price.  So think of free speech, not free beer.  <i>[Laughter]</"
"i> Now, I wouldn't have dedicated so many years of my life to making sure "
"programmers got less money.  That's not my goal.  I'm a programmer and I "
"don't mind getting money myself.  I won't dedicate my whole life to getting "
"it, but I don't mind getting it.  And I'm not&mdash;and therefore, ethics is "
"the same for everyone.  I'm not against some other programmer getting money "
"either.  I don't want prices to be low.  That's not the issue at all.  The "
"issue is freedom.  Freedom for everyone who's using software, whether that "
"person be a programmer or not."
msgstr ""
"Więc&nbsp;było OK, ale&nbsp;ludzie pytali mnie: &bdquo;Co to za&nbsp;darmowe "
"[<em>ang. free oznacza darmowe lub&nbsp;wolne</em>] oprogramowanie, które "
"kosztuje 150$?&rdquo; <span>[śmiech]</span> Cóż, pytali dlatego, że&nbsp;"
"angielskie słowo &bdquo;free&rdquo; ma wiele znaczeń. Jedno z&nbsp;nich "
"odnosi się do&nbsp;ceny, a&nbsp;drugie do&nbsp;wolności. Gdy mówię o &bdquo;"
"free software&rdquo;, mam na&nbsp;myśli wolność, a&nbsp;nie cenę. Myślcie o "
"wolności słowa, a&nbsp;nie darmowym piwie. <span>[śmiech]</span> Nie "
"poświęciłbym tylu lat mojego życia na&nbsp;staranie się, by programiści "
"zarabiali mniej pieniędzy. To nie jest mój cel. Jestem programistą i&nbsp;"
"nie mam nic przeciwko zarabianiu pieniędzy. Nie poświęcę na&nbsp;to całego "
"życia, ale&nbsp;nie mam nic przeciwko zarabianiu. I&nbsp;nie jestem&nbsp;"
"&ndash; i&nbsp;dlatego, etyka jest dla wszystkich taka sama. Nie mam również "
"nic przeciwko, żeby jakiś inny programista zarabiał pieniądze. Nie chcę, by "
"ceny były niskie. To wcale nie o to chodzi. Chodzi o wolność. Wolność dla "
"wszystkich użytkowników oprogramowania, czy&nbsp;są programistami, czy&nbsp;"
"też nie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So at this point I should give you the definition of free software.  I "
"better get to some real details, you see, because just saying &ldquo;I "
"believe in freedom&rdquo; is vacuous.  There's so many different freedoms "
"you could believe in, and they conflict with each other, so the real "
"political question is: Which are the important freedoms, the freedoms that "
"we must make sure everybody has?"
msgstr ""
"Teraz powinienem podać wam definicję wolnego oprogramowania. Lepiej przejdę "
"do&nbsp;konkretów, bo&nbsp;samo mówienie &bdquo;wierzę w&nbsp;wolność&rdquo; "
"jest puste. Jest tyle wolności, w&nbsp;które można wierzyć i&nbsp;są one ze "
"sobą sprzeczne, więc&nbsp;prawdziwe polityczne pytanie brzmi: &bdquo;Jakie "
"są ważne wolności&nbsp;&ndash; wolności, które powinniśmy wszystkim zapewnić?"
"&rdquo;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And now, I will give my answer to that question for the particular area of "
"using software.  A program is free software for you, a particular user, if "
"you have the following freedoms:"
msgstr ""
"Podam wam teraz moją odpowiedź na&nbsp;to pytanie z&nbsp;punktu widzenia "
"korzystania z&nbsp;programów komputerowych. Programy są dla was, konkretnych "
"użytkowników, wolnym oprogramowaniem, jeśli macie następujące wolności:"

#. type: Content of: <div><ul><li>
msgid ""
"First, Freedom Zero is the freedom to run the program for any purpose, any "
"way you like."
msgstr ""
"Po&nbsp;pierwsze, Wolność 0, czyli&nbsp;wolność do&nbsp;wykorzystywania "
"programu do&nbsp;dowolnego celu i&nbsp;w dowolny sposób."

#. type: Content of: <div><ul><li>
msgid ""
"Freedom One is the freedom to help yourself by changing the program to suit "
"your needs."
msgstr ""
"Wolność 1 to wolność pozwalająca na&nbsp;ułatwianie sobie życia przez "
"wprowadzanie zmian do&nbsp;programu, aby&nbsp;dostosować go do&nbsp;swoich "
"potrzeb."

#. type: Content of: <div><ul><li>
msgid ""
"Freedom Two is the freedom to help your neighbor by distributing copies of "
"the program."
msgstr ""
"Wolność 2 to wolność do&nbsp;pomagania swoim bliźnim przez dystrybucję kopii "
"programu."

#. type: Content of: <div><ul><li>
msgid ""
"And Freedom Three is the freedom to help build your community by publishing "
"an improved version so others can get the benefit of your work."
msgstr ""
"Natomiast&nbsp;Wolność 3 pozwala na&nbsp;wspieranie rozwoju własnej "
"społeczności poprzez&nbsp;publikowanie ulepszonych wersji, tak aby&nbsp;inni "
"mogli skorzystać z&nbsp;waszej pracy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"If you have all of these freedoms, the program is free software, for "
"you&mdash;and that's crucial.  That's why I phrase it that way.  I'll "
"explain why later, when I talk about the GNU General Public License, but "
"right now I'm explaining what free software means, which is a more basic "
"question."
msgstr ""
"Jeśli macie wszystkie te wolności, to program jest wolnym oprogramowaniem, "
"dla was&nbsp;&ndash; i&nbsp;to jest ważne. Dlatego&nbsp;w taki sposób "
"ułożyłem zdanie. Wyjaśnię później dlaczego, gdy będę mówił o GPL, teraz "
"wyjaśniam co to jest wolne oprogramowanie, a&nbsp;to jest bardziej "
"podstawową kwestią."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, Freedom Zero's pretty obvious.  If you're not even allowed to run the "
"program anyway you like, it is a pretty damn restrictive program.  But as it "
"happens, most programs will at least give you Freedom Zero.  And Freedom "
"Zero follows, legally, as a consequence of Freedoms One, Two, and "
"Three&mdash;that's the way that copyright law works.  So the freedoms that "
"distinguish free software from typical software are Freedoms One, Two, and "
"Three, so I'll say more about them and why they are important."
msgstr ""
"Wolność 0 jest dość oczywista. Jeśli nie możecie nawet korzystać z&nbsp;"
"programu w&nbsp;dowolny sposób, to jest on cholernie restrykcyjny. "
"Jednak&nbsp;w praktyce większość programów daje wam przynajmniej Wolność 0. "
"A&nbsp;Wolność 0 wynika, w&nbsp;prawniczym sensie, z&nbsp;Wolności 1, 2 "
"oraz&nbsp;3&nbsp;&ndash; w&nbsp;taki sposób działa prawo autorskie. Tak "
"więc&nbsp;wolności odróżniające wolne programy od&nbsp;typowych to Wolności "
"1, 2 i&nbsp;3, dlatego&nbsp;powiem o nich więcej i&nbsp;wyjaśnię, dlaczego "
"są ważne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Freedom One is the freedom to help yourself by changing the software to suit "
"your needs.  This could mean fixing bugs.  It could mean adding new "
"features.  It could mean porting it to a different computer system.  It "
"could mean translating all the error messages into Navajo.  Any change you "
"want to make, you should be free to make."
msgstr ""
"Wolność 1 to wolność pozwalająca na&nbsp;ułatwienie sobie życia przez "
"wprowadzanie zmian do&nbsp;programu, aby&nbsp;dostosować go do&nbsp;swoich "
"potrzeb. Może to oznaczać naprawianie błędów. Może to oznaczać dodawanie "
"nowych funkcjonalności. Może to oznaczać przeniesienie go na&nbsp;inną "
"platformę. Może oznaczać przetłumaczenie wszystkich komunikatów błędów "
"na&nbsp;język Indian Navajo. Powinniście móc wprowadzić każdą zmianę, "
"na&nbsp;którą macie ochotę."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, it's obvious that professional programmers can make use of this freedom "
"very effectively, but not just them.  Anybody of reasonable intelligence can "
"learn a little programming.  You know, there are hard jobs, and there are "
"easy jobs, and most people are not going to learn enough to do hard jobs.  "
"But lots of people can learn enough to do easy jobs, just the way, you know, "
"50 years ago, lots and lots of American men learned to repair cars, which is "
"what enabled the U.S. to have a motorized army in World War II and win.  So, "
"very important, having lots of people tinkering."
msgstr ""
"Oczywiste jest, że&nbsp;zawodowi programiści mogą bardzo efektywnie "
"wykorzystywać tę wolność, ale&nbsp;nie tylko oni. Każda przeciętnie "
"inteligentna osoba może nauczyć się trochę programować. No wiecie, są trudne "
"zadania i&nbsp;łatwe zadania, większość ludzi nie nauczy się wystarczająco "
"dużo, żeby sprostać tym trudnym. Ale&nbsp;mnóstwo ludzi może się nauczyć "
"wystarczająco dużo, aby&nbsp;wykonywać proste zadania, tak samo jak 50 lat "
"temu tysiące Amerykanów nauczyło się naprawiać samochody, co pozwoliło USA "
"mieć w&nbsp;czasie II wojny światowej zmotoryzowaną armię i&nbsp;wygrać. "
"Więc&nbsp;bardzo ważne jest, aby&nbsp;wiele osób przy tym dłubało."

#. type: Content of: <div><p>
# | And if you are a people person, and you really don't want to learn
# | technology at all, that probably means that you have a lot of friends, and
# | you're good at getting them to owe you favors. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} Some of them are
# | probably programmers.  So you can ask one of your programmer friends.
# | &ldquo;Would you please change this for me? Add this feature?&rdquo; So,
# | lots of people can benefit from it.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "And if you are a people person, and you really don't want to learn "
#| "technology at all, that probably means that you have a lot of friends, "
#| "and you're good at getting them to owe you favors.  <span>[Laughter]</"
#| "span> Some of them are probably programmers.  So you can ask one of your "
#| "programmer friends. &ldquo;Would you please change this for me? Add this "
#| "feature?&rdquo; So, lots of people can benefit from it."
msgid ""
"And if you are a people person, and you really don't want to learn "
"technology at all, that probably means that you have a lot of friends, and "
"you're good at getting them to owe you favors.  <i>[Laughter]</i> Some of "
"them are probably programmers.  So you can ask one of your programmer "
"friends. &ldquo;Would you please change this for me? Add this feature?"
"&rdquo; So, lots of people can benefit from it."
msgstr ""
"A&nbsp;jeśli wolicie towarzystwo ludzi i&nbsp;naprawdę nie chcecie niczego "
"się nauczyć o technologii, to pewno znaczy, że&nbsp;macie mnóstwo przyjaciół "
"i&nbsp;jesteście nieźli w&nbsp;doprowadzaniu do&nbsp;sytuacji, w&nbsp;"
"których są oni wam winni przysługę. <span>[śmiech]</span> Niektórzy z&nbsp;"
"nich to być może programiści. Możecie więc&nbsp;poprosić jednego z&nbsp;"
"waszych przyjaciół programistów: &bdquo;Czy mógłbyś to dla mnie zmienić? "
"Dodać tę funkcję?&rdquo; Tak więc&nbsp;może na&nbsp;tym skorzystać mnóstwo "
"ludzi."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, if you don't have this freedom, it causes practical, material harm to "
"society.  It makes you a prisoner of your software.  I explained what that "
"was like with regard to the laser printer.  You know, it worked badly for "
"us, and we couldn't fix it, because we were prisoners of our software."
msgstr ""
"Gdy nie macie tej wolności, skutkiem jest namacalna, materialna szkoda dla "
"społeczeństwa. Czyni was to więźniami własnego oprogramowania. Wyjaśniałem "
"już jakie to uczucie na&nbsp;przykładzie drukarki laserowej. Pracowała źle "
"i&nbsp;nie mogliśmy jej naprawić, bo&nbsp;byliśmy więźniami naszego "
"oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But it also affects people's morale.  You know if the computer is constantly "
"frustrating to use, and people are using it, their lives are going to be "
"frustrating, and if they're using it in their jobs, their jobs are going to "
"be frustrating; they're going to hate their jobs.  And you know, people "
"protect themselves from frustration by deciding not to care.  So you end up "
"with people whose attitude is, &ldquo;Well, I showed up for work today.  "
"That's all I have to do.  If I can't make progress, that's not my problem; "
"that's the boss's problem.&rdquo; And when this happens, it's bad for those "
"people, and it's bad for society as a whole.  That's Freedom One, the "
"freedom to help yourself."
msgstr ""
"Ale&nbsp;dotyczy to także ludzkiego morale. Jeśli korzystanie z&nbsp;"
"komputera budzi frustrację, a&nbsp;ludzie z&nbsp;niego korzystają, to ich "
"życie stanie się frustrujące, a&nbsp;jeśli korzystają z&nbsp;niego w&nbsp;"
"pracy, to ich praca stanie się frustrująca — zaczną nienawidzić swojej "
"pracy. Ludzie chronią się przed frustracją mając wszystko w&nbsp;nosie. Ich "
"podejście zaczyna się sprowadzać do: &bdquo;No tak, przyszedłem dziś do&nbsp;"
"pracy. To wszystko, co muszę zrobić. Jeśli nie robię żadnych postępów, to "
"nie mój problem; to problem szefa&rdquo;. Taka sytuacja jest zła dla tych "
"ludzi i&nbsp;dla całości społeczeństwa. To była Wolność 1, wolność "
"pozwalająca na&nbsp;ułatwianie sobie życia."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Freedom Two is the freedom to help your neighbor by distributing copies of "
"the program.  Now, for beings that can think and learn, sharing useful "
"knowledge is a fundamental act of friendship.  When these beings use "
"computers, this act of friendship takes the form of sharing software.  "
"Friends share with each other.  Friends help each other.  This is the nature "
"of friendship.  And, in fact, this spirit of goodwill&mdash;the spirit of "
"helping your neighbor, voluntarily&mdash;is society's most important "
"resource.  It makes the difference between a livable society and a dog-eat-"
"dog jungle.  Its importance has been recognized by the world's major "
"religions for thousands of years, and they explicitly try to encourage this "
"attitude."
msgstr ""
"Wolność 2 to wolność do&nbsp;pomagania swoim bliźnim przez dystrybucję kopii "
"programu. Dla istot zdolnych do&nbsp;myślenia i&nbsp;nauki dzielenie się "
"użyteczną wiedzą jest fundamentalnym przejawem przyjaźni. Gdy te istoty "
"korzystają z&nbsp;komputerów, ten przejaw przyjaźni przyjmuje formę "
"dzielenia się oprogramowaniem. Przyjaciele się dzielą. Przyjaciele sobie "
"pomagają. Taka jest natura przyjaźni. Tak naprawdę ten duch dobrej woli&nbsp;"
"&ndash; duch pomagania bliźnim bez&nbsp;przymusu&nbsp;&ndash; stanowi "
"najważniejsze dobro społeczeństwa. Stanowi on o różnicy pomiędzy "
"społeczeństwem, w&nbsp;którym da się żyć, a&nbsp;dżunglą, w&nbsp;której "
"wszyscy pożerają się nawzajem. Jego wagę dostrzegają od&nbsp;tysięcy lat "
"największe religie świata i&nbsp;wprost starają się popierać taką postawę."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"When I was going to kindergarten, the teachers were trying to teach us this "
"attitude&mdash;the spirit of sharing&mdash;by having us do it.  They figured "
"if we did it, we'd learn.  So they said, &ldquo;If you bring candy to "
"school, you can't keep it all for yourself; you have to share some with the "
"other kids.&rdquo; Teaching us, the society was set up to teach, this spirit "
"of cooperation.  And why do you have to do that? Because people are not "
"totally cooperative.  That's one part of human nature, and there are other "
"parts of human nature.  There are lots of parts of human nature.  So, if you "
"want a better society, you've got to work to encourage the spirit of "
"sharing.  You know, it'll never get to be 100%.  That's understandable.  "
"People have to take care of themselves too.  But if we make it somewhat "
"bigger, we're all better off."
msgstr ""
"Gdy chodziłem do&nbsp;przedszkola, nasi opiekunowie starali się nas nauczyć "
"takiej postawy&nbsp;&ndash; ducha dzielenia się&nbsp;&ndash; każąc nam się "
"dzielić. Doszli do&nbsp;wniosku, że&nbsp;jak będziemy tak robić, to się tego "
"nauczymy. Więc&nbsp;mówili nam: &bdquo;Jeśli przyniesiecie do&nbsp;szkoły "
"cukierki, nie możecie po&nbsp;prostu zatrzymać wszystkich dla siebie, "
"musicie częścią podzielić się z&nbsp;innymi dziećmi&rdquo;. Uczyli nas, "
"społeczeństwo zostało powołane do&nbsp;uczenia, takiego ducha współpracy. "
"Dlaczego trzeba robić takie rzeczy? Bo&nbsp;ludzie nie są w&nbsp;pełni "
"współpracujący. To jedna część ludzkiej natury i&nbsp;są inne jej części. "
"Jest wiele części ludzkiej natury. Więc&nbsp;jeśli chcecie mieć lepsze "
"społeczeństwo, musicie pracować na&nbsp;rzecz ducha dzielenia się. To nigdy "
"nie będzie 100%. To zrozumiałe. Ludzie muszą zadbać też o samych siebie. "
"Ale&nbsp;jeśli choć&nbsp;trochę go wzmocnimy, to wszyscy na&nbsp;tym "
"skorzystamy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Nowadays, according to the U.S. Government, teachers are supposed to do the "
"exact opposite.  &ldquo;Oh, Johnny, you brought software to school.  Well, "
"don't share it.  Oh no.  Sharing is wrong.  Sharing means you're a pirate."
"&rdquo;"
msgstr ""
"Obecnie, według rządu USA, nauczyciele mają robić coś zupełnie odwrotnego. "
"&bdquo;O, Johnny, przyniosłeś do&nbsp;szkoły program. No cóż, nie dziel się "
"nim z&nbsp;nikim. O, nie. Dzielenie się jest złe. Dzielenie się czyni cię "
"piratem&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
# | What do they mean when they say &ldquo;pirate&rdquo;? They're saying that
# | helping your neighbor is the moral equivalent of attacking a ship. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "What do they mean when they say &ldquo;pirate&rdquo;? They're saying that "
#| "helping your neighbor is the moral equivalent of attacking a ship.  <span>"
#| "[Laughter]</span>"
msgid ""
"What do they mean when they say &ldquo;pirate&rdquo;? They're saying that "
"helping your neighbor is the moral equivalent of attacking a ship.  <i>"
"[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Co mają na&nbsp;myśli, gdy mówią „pirat”? Mają na&nbsp;myśli, że&nbsp;"
"pomaganie bliźnim jest moralnie równoważne z&nbsp;atakowaniem statku. <span>"
"[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | What would Buddha or Jesus say about that? Now, take your favorite
# | religious leader.  I don't know, maybe Manson would have said something
# | different.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} Who knows
# | what L. Ron Hubbard would say? But &hellip;
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "What would Buddha or Jesus say about that? Now, take your favorite "
#| "religious leader.  I don't know, maybe Manson would have said something "
#| "different.  <span>[Laughter]</span> Who knows what L. Ron Hubbard would "
#| "say? But &hellip;"
msgid ""
"What would Buddha or Jesus say about that? Now, take your favorite religious "
"leader.  I don't know, maybe Manson would have said something different.  <i>"
"[Laughter]</i> Who knows what L. Ron Hubbard would say? But &hellip;"
msgstr ""
"Co by na&nbsp;to powiedzieli Budda lub&nbsp;Jezus? Wybierzcie sobie "
"ulubionego przywódcę religijnego. Nie wiem, może Manson powiedziałby coś "
"innego. <span>[śmiech]</span> Kto wie co powiedziałby L. Ron Hubbard? "
"Ale&hellip;"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>QUESTION</strong>: [-<span>[Inaudible]</span>-]
# | {+<i>[Inaudible]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid "<strong>QUESTION</strong>: <span>[Inaudible]</span>"
msgid "<strong>QUESTION</strong>: <i>[Inaudible]</i>"
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: <span>[niewyraźne]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Of course, he's dead.  But they don't admit "
"that.  What?"
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Oczywiście, on nie żyje. Ale&nbsp;oni tego nie "
"uznają. Słucham?"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>QUESTION</strong>: So are the others, also dead. 
# | [-<span>[Laughter] [Inaudible]</span>-]  {+<i>[Laughter] [Inaudible]</i>+}
# | Charles Manson's also dead.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} They're dead, Jesus's dead, Buddha's dead&hellip;
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>QUESTION</strong>: So are the others, also dead.  <span>"
#| "[Laughter] [Inaudible]</span> Charles Manson's also dead.  <span>"
#| "[Laughter]</span> They're dead, Jesus's dead, Buddha's dead&hellip;"
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: So are the others, also dead.  <i>[Laughter] "
"[Inaudible]</i> Charles Manson's also dead.  <i>[Laughter]</i> They're dead, "
"Jesus's dead, Buddha's dead&hellip;"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Inni tak samo, również nie żyją. <span>[śmiech] "
"[niewyraźne]</span> Charles Manson też nie żyje. <span>[śmiech]</span> Nie "
"żyją, Jezus nie żyje, Budda nie żyje&hellip;"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: Yes, that's true.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} So I guess, in that regard, L. Ron Hubbard is no
# | worse than the others.  [-<span>[Laughter]</span>
# | Anyway&mdash;<span>[Inaudible]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>
# | Anyway&mdash;<i>[Inaudible]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: Yes, that's true.  <span>[Laughter]</span> So "
#| "I guess, in that regard, L. Ron Hubbard is no worse than the others.  "
#| "<span>[Laughter]</span> Anyway&mdash;<span>[Inaudible]</span>"
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Yes, that's true.  <i>[Laughter]</i> So I guess, "
"in that regard, L. Ron Hubbard is no worse than the others.  <i>[Laughter]</"
"i> Anyway&mdash;<i>[Inaudible]</i>"
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Tak, to prawda. <span>[śmiech]</span> No to "
"chyba, patrząc na&nbsp;to z&nbsp;tej strony, L. Ron Hubbard nie jest gorszy "
"niż pozostali. <span>[śmiech]</span> Tak czy&nbsp;inaczej&nbsp;&ndash; <span>"
"[niewyraźne]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>QUESTION</strong>: L. Ron always used free software&mdash;it freed
# | him from Zanu.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>QUESTION</strong>: L. Ron always used free software&mdash;it "
#| "freed him from Zanu.  <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: L. Ron always used free software&mdash;it freed "
"him from Zanu.  <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: L. Ron zawsze używał wolnego oprogramowania — "
"wyzwoliło go od&nbsp;Zanu. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Anyway, so, I think this is actually the most "
"important reason why software should be free: We can't afford to pollute "
"society's most important resource.  It's true that it's not a physical "
"resource like clean air and clean water.  It's a psycho-social resource, but "
"it's just as real for all that, and it makes a tremendous difference to our "
"lives.  You see, the actions we take influence the thoughts of other "
"people.  When we go around telling people, &ldquo;Don't share with each "
"other,&rdquo; if they listen to us, we've had an effect on society, and it's "
"not a good one.  That's Freedom Two, the freedom to help your neighbor."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Tak czy&nbsp;inaczej, uważam, że&nbsp;tak "
"naprawdę to jest najważniejszy powód, dla którego oprogramowanie powinno być "
"wolne: nie możemy sobie pozwolić na&nbsp;zatruwanie najważniejszego dobra "
"posiadanego przez społeczeństwo. Oczywiście nie jest to dobro materialne, "
"takie jak czyste powietrze i&nbsp;czysta woda. Jest to dobro "
"psychospołeczne, ale&nbsp;równie rzeczywiste i&nbsp;ma wielkie znaczenie dla "
"życia nas wszystkich. Działania, jakie podejmujemy, mają wpływ na&nbsp;myśli "
"innych ludzi. Jeśli chodzimy i&nbsp;mówimy wszystkim dookoła: &bdquo;Nie "
"dzielcie się niczym ze sobą&rdquo;, to jeśli nas posłuchają, będziemy mieli "
"wpływ na&nbsp;społeczeństwo, i&nbsp;to niedobry. To była Wolność 2, wolność "
"do&nbsp;pomagania swoim bliźnim."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Oh, and by the way, if you don't have that freedom, it doesn't just cause "
"this harm to society's psycho-social resource, it also causes waste&mdash;"
"practical, material harm.  If the program has an owner, and the owner "
"arranges a state of affairs where each user has to pay in order to be able "
"to use it, some people are going to say, &ldquo;Never mind, I'll do without "
"it.&rdquo; And that's waste, deliberately inflicted waste.  And the "
"interesting thing about software, of course, is that fewer users doesn't "
"mean you have to make less stuff.  You know, if fewer people buy cars, you "
"can make fewer cars.  There's a saving there.  There are resources to be "
"allocated, or not allocated, into making cars.  So that you can say that "
"having a price on a car is a good thing.  It prevents people from diverting "
"lots of wasted resources into making cars that aren't really needed.  But if "
"each additional car used no resources, it wouldn't be doing any good saving "
"the making of these cars.  Well, for physical objects, of course, like cars, "
"it is always going to take resources to make an additional one of them, each "
"additional exemplar."
msgstr ""
"A&nbsp;tak przy okazji, brak tej wolności nie wywołuje tylko wspomnianej "
"szkody dla psychospołecznych dóbr społeczeństwa, ale&nbsp;również "
"marnotrawstwo, czyli&nbsp;szkodę praktyczną, materialną. Jeśli program ma "
"właściciela, a&nbsp;ten ustawi wszystko w&nbsp;taki sposób, żeby każdy "
"musiał płacić za&nbsp;używanie programu, to niektórzy powiedzą: &bdquo;"
"Nieważne, poradzę sobie bez&nbsp;tego&rdquo;. A&nbsp;to jest marnotrawstwo, "
"spowodowane z&nbsp;premedytacją marnotrawstwo. Interesujące w&nbsp;przypadku "
"oprogramowania jest oczywiście to, że&nbsp;mniejsza ilość użytkowników nie "
"oznacza konieczności zmniejszenia produkcji. No wiecie, jeśli mniejsza ilość "
"ludzi kupuje samochody, to można produkować ich mniej. Oznacza to "
"oszczędności. Istnieją dobra, które można przeznaczyć na&nbsp;produkcję "
"samochodów lub&nbsp;nie. Można więc&nbsp;powiedzieć, że&nbsp;to dobrze by "
"samochody miały ceny. Uniemożliwia to ludziom wykorzystywanie wielkich "
"ilości marnowanych dóbr na&nbsp;produkcję samochodów, których nikt tak "
"naprawdę nie potrzebuje. Ale&nbsp;jeśli każdy kolejny samochód nie wymagałby "
"żadnych dóbr, to powstrzymywanie się przed ich produkcją nie dawałoby "
"niczego pożytecznego. Oczywiście, w&nbsp;przypadku rzeczy materialnych, "
"takich jak samochody, wykonanie kolejnego egzemplarza zawsze będzie "
"pochłaniać dodatkowe dobra."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But for software that's not true.  Anybody can make another copy.  And it's "
"almost trivial to do it.  It takes no resources, except a tiny bit of "
"electricity.  So there's nothing we can save, no resource we're going to "
"allocate better by putting this financial disincentive on the use of the "
"software.  You often find people taking economic, the consequences of "
"economic reasoning, based on premises that don't apply to software, and "
"trying to transplant them from other areas of life where the premises may "
"apply, and the conclusions may be valid.  They just take the conclusions and "
"assume that they're valid for software too, when the argument is based on "
"nothing, in the case of software.  The premises don't work in that case.  It "
"is very important to examine how you reach the conclusion, and what premises "
"it depends on, to see where it might be valid.  So, that's Freedom Two, the "
"freedom to help your neighbor."
msgstr ""
"Jednak&nbsp;w przypadku oprogramowania nie jest to prawdą. Każdy może "
"wykonać nową kopię. A&nbsp;zrobienie tego jest zadaniem niemal trywialnym. "
"Nie wymaga to żadnych dóbr prócz odrobiny elektryczności. Więc&nbsp;nie ma "
"tu czego oszczędzać, nie ma żadnego dobra, które można by wykorzystać lepiej "
"poprzez&nbsp;ustanowienie tego finansowego czynnika zniechęcającego do&nbsp;"
"korzystania z&nbsp;programów. Ludzie często biorą ekonomiczne, wyniki "
"ekonomicznego rozumowania oparte na&nbsp;przesłankach nijak mających się "
"do&nbsp;oprogramowania i&nbsp;próbują przenieść je z&nbsp;innych dziedzin "
"życia, dla których te przesłanki mogą być prawdziwe, a&nbsp;wnioski "
"prawidłowe. Po&nbsp;prostu biorą te wnioski i&nbsp;zakładają, że&nbsp;są "
"prawdziwe także dla oprogramowania, tymczasem całe rozumowanie w&nbsp;"
"przypadku oprogramowania jest oparte na&nbsp;niczym. Przesłanki nie "
"działają. To bardzo ważne, by zwracać uwagę, w&nbsp;jaki sposób dochodzi się "
"do&nbsp;wniosków, w&nbsp;oparciu o jakie przesłanki, aby&nbsp;zrozumieć "
"kiedy mogą być one prawidłowe. Była to więc&nbsp;Wolność 2, wolność do&nbsp;"
"pomagania swoim bliźnim."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Freedom Three is the freedom to help build your community by publishing an "
"improved version of the software.  People used to say to me, &ldquo;If the "
"software's free, then nobody will get paid to work on it, so why should "
"anybody work on it?&rdquo; Well, of course, they were confusing the two "
"meanings of free, so their reasoning was based on a misunderstanding.  But, "
"in any case, that was their theory.  Today, we can compare that theory with "
"empirical fact, and we find that hundreds of people are being paid to write "
"free software, and over 100,000 are doing it as volunteers.  We get lots of "
"people working on free software, for various different motives."
msgstr ""
"Wolność 3 pozwala na&nbsp;wspieranie rozwoju własnej społeczności "
"poprzez&nbsp;publikowanie ulepszonych wersji programów. Ludzie mówili mi: "
"&bdquo;Jeśli oprogramowanie będzie darmowe [<em>free</em>], to nikt za&nbsp;"
"pracę nad&nbsp;nim nie będzie dostawać pieniędzy, więc&nbsp;dlaczego "
"ktokolwiek miałby to robić?&rdquo;. Oczywiście nie rozróżniali oni dwóch "
"znaczeń słowa &bdquo;free&rdquo; [<em>ang. darmowy, wolny</em>], więc&nbsp;"
"ich rozumowanie było oparte na&nbsp;nieporozumieniu. Ale&nbsp;tak czy&nbsp;"
"inaczej, taka była ich teoria. Dzisiaj możemy porównać tę teorię z&nbsp;"
"empirią i&nbsp;okazuje się, że&nbsp;setkom ludzi płaci się za&nbsp;pracę "
"nad&nbsp;wolnym oprogramowaniem, a&nbsp;ponad 100.000 robi to jako "
"wolontariusze. Mnóstwo ludzi pracuje nad&nbsp;wolnym oprogramowaniem, z&nbsp;"
"różnych powodów."

#. type: Content of: <div><p>
# | When I first released GNU Emacs&mdash;the first piece of the GNU system
# | that people actually wanted to use&mdash;and when it started having users,
# | after a while, I got a message saying, &ldquo;I think I saw a bug in the
# | source code, and here's a fix.&rdquo; And I got another message,
# | &ldquo;Here's code to add a new feature.&rdquo; And another bug fix.  And
# | another new feature.  And another, and another, and another, until they
# | were pouring in on me so fast that just making use of all this help I was
# | getting was a big job.  Microsoft doesn't have this problem. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "When I first released GNU Emacs&mdash;the first piece of the GNU system "
#| "that people actually wanted to use&mdash;and when it started having "
#| "users, after a while, I got a message saying, &ldquo;I think I saw a bug "
#| "in the source code, and here's a fix.&rdquo; And I got another message, "
#| "&ldquo;Here's code to add a new feature.&rdquo; And another bug fix.  And "
#| "another new feature.  And another, and another, and another, until they "
#| "were pouring in on me so fast that just making use of all this help I was "
#| "getting was a big job.  Microsoft doesn't have this problem.  <span>"
#| "[Laughter]</span>"
msgid ""
"When I first released GNU Emacs&mdash;the first piece of the GNU system that "
"people actually wanted to use&mdash;and when it started having users, after "
"a while, I got a message saying, &ldquo;I think I saw a bug in the source "
"code, and here's a fix.&rdquo; And I got another message, &ldquo;Here's code "
"to add a new feature.&rdquo; And another bug fix.  And another new feature.  "
"And another, and another, and another, until they were pouring in on me so "
"fast that just making use of all this help I was getting was a big job.  "
"Microsoft doesn't have this problem.  <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Gdy po&nbsp;raz pierwszy wydałem edytor GNU Emacs&nbsp;&ndash; pierwszy "
"kawałek systemu GNU, którego ludzie rzeczywiście chcieli używać&nbsp;&ndash; "
"i&nbsp;gdy pojawili się użytkownicy, to po&nbsp;niedługim czasie otrzymałem "
"wiadomość: &bdquo;Wydaje mi się, że&nbsp;znalazłem błąd w&nbsp;kodzie "
"źródłowym, a&nbsp;oto poprawka&rdquo;. Dostałem także kolejną wiadomość: "
"&bdquo;Oto kod dodający nową funkcję&rdquo;. I&nbsp;kolejna poprawka do&nbsp;"
"błędu. I&nbsp;kolejna nowa funkcja. I&nbsp;kolejna, i&nbsp;kolejna, i&nbsp;"
"kolejna, aż zaczęły napływać do&nbsp;mnie tak szybko, że&nbsp;samo ich "
"wykorzystywanie stało się ciężką pracą. Microsoft nie ma tego problemu. "
"<span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Eventually, people noted this phenomenon.  You see, in the 1980's a lot of "
"us thought that maybe free software wouldn't be as good as the nonfree "
"software, because we wouldn't have as much money to pay people.  And, of "
"course, people like me, who value freedom and community said, &ldquo;Well, "
"we'll use the free software anyway.&rdquo; It's worth making a little "
"sacrifice in some mere technical convenience to have freedom.  But what "
"people began to note, around 1990 was that our software was actually "
"better.  It was more powerful, and more reliable, than the proprietary "
"alternatives."
msgstr ""
"W&nbsp;końcu ludzie dostrzegli ten fenomen. Wiecie, w&nbsp;latach 80. wielu "
"z&nbsp;nas myślało, że&nbsp;być może wolne oprogramowanie nie będzie tak "
"dobre jak niewolne, bo&nbsp;nie będziemy mieli tak samo dużo pieniędzy "
"na&nbsp;płacenie ludziom. Oczywiście, osoby takie jak ja, które cenią "
"wolność i&nbsp;wartości społeczne, mówiły: &bdquo;Cóż, i&nbsp;tak będziemy "
"korzystać z&nbsp;wolnego oprogramowania&rdquo;. Warto jest poświęcić trochę "
"niezbyt istotnej technicznej wygody dla wolności. Ale&nbsp;to, co ludzie "
"zaczęli dostrzegać około roku 1990, to był fakt, że&nbsp;nasze "
"oprogramowanie jest tak naprawdę lepsze. Było potężniejsze i&nbsp;bardziej "
"niezawodne od&nbsp;alternatywnych programów objętych restrykcyjnymi "
"licencjami."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"In the early '90's, somebody found a way to do a scientific measurement of "
"reliability of software.  Here's what he did.  He took several sets of "
"comparable programs that did the same jobs&mdash;the exact same jobs&mdash;"
"in different systems.  Because there were certain basic Unix-like "
"utilities.  And the jobs that they did, we know, was all, more or less, "
"imitating the same thing, or they were following the POSIX spec, so they "
"were all the same in terms of what jobs they did, but they were maintained "
"by different people, written separately.  The code was different.  So they "
"said, OK, we'll take these programs and run them with random data, and "
"measure how often they crash, or hang.  So they measured it, and the most "
"reliable set of programs was the GNU programs.  All the commercial "
"alternatives which were proprietary software were less reliable.  So he "
"published this and he told all the developers, and a few years later, he did "
"the same experiment with the newest versions, and he got the same result.  "
"The GNU versions were the most reliable.  People&mdash;you know there are "
"cancer clinics and 911 operations that use the GNU system, because it's so "
"reliable, and reliability is very important to them."
msgstr ""
"Na&nbsp;początku lat 90. ktoś wymyślił jak przeprowadzać naukowe pomiary "
"niezawodności oprogramowania. Oto co zrobił. Wziął parę zbiorów "
"porównywalnych programów, które wykonywały te same zadania&nbsp;&ndash; "
"dokładnie te same zadania&nbsp;&ndash; w&nbsp;różnych systemach. "
"Ponieważ&nbsp;istniały pewne podstawowe uniksowe narzędzia. A&nbsp;zadania, "
"które wykonywały, no wiecie, to było wszystko, mniej więcej, imitowanie tej "
"samej rzeczy, albo&nbsp;były zgodne ze standardami POSIX, więc&nbsp;były "
"takie same w&nbsp;zakresie wykonywanych zadań, ale&nbsp;były utrzymywane "
"przez innych ludzi i&nbsp;osobno napisane. Kod był inny. Więc&nbsp;oni "
"powiedzieli, OK, weźmiemy te programy i&nbsp;załadujemy do&nbsp;nich losowe "
"dane, i&nbsp;zmierzymy jak często będą się wywalać albo&nbsp;zawieszać. No "
"więc&nbsp;to zmierzyli i&nbsp;najbardziej niezawodnym zbiorem programów "
"okazały się programy GNU. Wszystkie komercyjne odpowiedniki objęte "
"restrykcyjnymi licencjami były bardziej zawodne. Więc&nbsp;on to opublikował "
"i&nbsp;przedstawił wszystkim programistom, i&nbsp;parę lat później wykonał "
"ten sam eksperyment z&nbsp;najnowszymi wersjami, i&nbsp;wyniki były takie "
"same. Wersje GNU były najbardziej niezawodne. Ludzie&nbsp;&ndash; wiecie, "
"istnieją kliniki onkologiczne oraz&nbsp;stacje pogotowia ratunkowego, które "
"korzystają z&nbsp;systemu GNU, bo&nbsp;jest taki niezawodny, a&nbsp;"
"niezawodność jest dla nich bardzo ważna."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Anyway, there's even a group of people who focus on this particular benefit "
"as the reason they give, the main reason they give, why users should be "
"permitted to do these various things, and to have these freedoms.  If you've "
"been listening to me, you've noticed, you've seen that I, speaking for the "
"free software movement, I talk about issues of ethics, and what kind of a "
"society we want to live in, what makes for a good society, as well as "
"practical, material benefits.  They're both important.  That's the free "
"software movement."
msgstr ""
"W&nbsp;każdym bądź&nbsp;razie, jest nawet grupa ludzi, którzy skupiają się "
"na&nbsp;tej konkretnej korzyści podając powód, główny powód, dla którego "
"użytkownicy powinni móc robić wszystkie te rzeczy i&nbsp;mieć te wolności. "
"Jeśli mnie słuchaliście, to zauważyliście, widzieliście, że&nbsp;ja, mówiąc "
"w&nbsp;imieniu ruchu wolnego oprogramowania, opowiadam o kwestiach etycznych "
"i&nbsp;o społeczeństwie, w&nbsp;którym chcemy mieszkać, o tym, co tworzy "
"dobre społeczeństwo, a&nbsp;także o praktycznych, materialnych korzyściach. "
"Obie te rzeczy są ważne. Oto ruch wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"That other group of people&mdash;which is called the open source "
"movement&mdash;they only cite the practical benefits.  They deny that this "
"is an issue of principle.  They deny that people are entitled to the freedom "
"to share with their neighbor and to see what the program's doing and change "
"it if they don't like it.  They say, however, that it's a useful thing to "
"let people do that.  So they go to companies and say to them, &ldquo;You "
"know, you might make more money if you let people do this.&rdquo; So, what "
"you can see is that to some extent, they lead people in a similar direction, "
"but for totally different, for fundamentally different, philosophical "
"reasons."
msgstr ""
"Ta druga grupa ludzi&nbsp;&ndash; nazywająca się ruchem open source "
"[<em>open source movement, ruch na&nbsp;rzecz oprogramowania o otwartych "
"źródłach</em>]&nbsp;&ndash; oni mówią tylko o praktycznych korzyściach. "
"Zaprzeczają, jakoby była to kwestia zasad. Zaprzeczają, że&nbsp;ludziom "
"należy się wolność dzielenia się z&nbsp;bliźnimi i&nbsp;sprawdzania, co "
"robią programy, oraz&nbsp;zmieniania tego, jeśli im się nie podoba. Mówią "
"oni jednak, że&nbsp;zezwalanie na&nbsp;to jest użyteczne. Więc&nbsp;chodzą "
"po&nbsp;firmach i&nbsp;mówią: &bdquo;Wiecie, prawdopodobnie możecie zarabiać "
"więcej pieniędzy, jeśli pozwolicie ludziom to robić&rdquo;. Więc, jak "
"widzicie, do&nbsp;pewnego stopnia prowadzą oni ludzi w&nbsp;tym samym "
"kierunku, ale&nbsp;z zupełnie innych, w&nbsp;podstawowym stopniu innych, "
"przesłanek filozoficznych."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Because on the deepest issue of all, you know, on the ethical question, the "
"two movements disagree.  You know, in the free software movement we say, "
"&ldquo;You're entitled to these freedoms.  People shouldn't stop you from "
"doing these things.&rdquo; In the open source movement, they say, &ldquo;"
"Yes, they can stop you if you want, but we'll try to convince them to deign "
"to let you to do these things.&rdquo; Well, they have contributed&mdash;they "
"have convinced a certain number of businesses to release substantial pieces "
"of software as free software in our community.  So they, the open source "
"movement, has contributed substantially to our community.  And so we work "
"together on practical projects.  But, philosophically, there's a tremendous "
"disagreement."
msgstr ""
"Ponieważ&nbsp;w najgłębszej spośród wszystkich kwestii, kwestii etycznej, "
"oba ruchy nie zgadzają się ze sobą. My z&nbsp;ruchu wolnego oprogramowania "
"mówimy: &bdquo;Należą wam się te wolności. Nikt nie powinien was "
"powstrzymywać przed robieniem tych rzeczy&rdquo;. Ruch open source mówi: "
"&bdquo;Tak, mogą was powstrzymać, jeśli chcecie, ale&nbsp;postaramy się ich "
"przekonać, aby&nbsp;raczyli pozwolić wam robić te rzeczy&rdquo;. Cóż, oni "
"wnieśli wkład&nbsp;&ndash; przekonali pewną ilość firm do&nbsp;wypuszczenia "
"znaczących kawałków oprogramowania w&nbsp;postaci wolnych programów, na&nbsp;"
"rzecz naszej społeczności. Więc&nbsp;oni, czyli&nbsp;ruch open source, "
"wnieśli znaczny wkład do&nbsp;naszej społeczności. Tak więc&nbsp;pracujemy "
"razem nad&nbsp;projektami praktycznymi. Jednak&nbsp;pod względem "
"filozoficznym bardzo się nie zgadzamy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Unfortunately, the open source movement is the one that gets the support of "
"business the most, and so most articles about our work describe it as open "
"source, and a lot of people just innocently think that we're all part of the "
"open source movement.  So that's why I'm mentioning this distinction.  I "
"want you to be aware that the free software movement, which brought our "
"community into existence and developed the free operating system, is still "
"here&mdash;and that we still stand for this ethical philosophy.  I want you "
"to know about this, so that you won't mislead someone else unknowingly."
msgstr ""
"Niestety, to ruch open source dostaje największe wsparcie od&nbsp;firm, "
"więc&nbsp;większość artykułów dotyczących naszej pracy opisuje ją jako open "
"source i&nbsp;mnóstwo ludzi, bez&nbsp;złych intencji, myśli, że&nbsp;wszyscy "
"jesteśmy częścią ruchu open source. Dlatego&nbsp;właśnie mówię o tej "
"różnicy. Chcę, abyście zdawali sobie sprawę, że&nbsp;ruch wolnego "
"oprogramowania, który powołał naszą społeczność do&nbsp;życia i&nbsp;"
"stworzył wolny system operacyjny, nadal istnieje&nbsp;&ndash; i&nbsp;cały "
"czas głosimy tę etyczną filozofię. Chcę, żebyście to wiedzieli, aby&nbsp;"
"bezwiednie nie wprowadzać innych w&nbsp;błąd."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "But also, so that you can think about where you stand."
msgstr ""
"Ale&nbsp;także dlatego, żebyście mogli pomyśleć o tym, gdzie sami należycie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"You know, which movement you support is up to you.  You might agree with the "
"free software movements and my views.  You might agree with the open source "
"movement.  You might disagree with them both.  You decide where you stand on "
"these political issues."
msgstr ""
"No wiecie, to, który ruch popieracie, to wasza sprawa. Możecie się zgadzać "
"z&nbsp;ruchami wolnego oprogramowania i&nbsp;moimi poglądami. Możecie się "
"zgadzać z&nbsp;ruchem open source. Możecie się z&nbsp;oboma nie zgadzać. To "
"wy decydujecie o waszej postawie wobec tych politycznych kwestii."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But if you agree with the free software movement&mdash;if you see that "
"there's an issue here that the people whose lives are controlled and "
"directed by this decision deserve a say in it&mdash;then I hope you'll say "
"that you agree with the free software movement, and one way you can do that "
"is by using the term free software and just helping people know we exist."
msgstr ""
"Ale&nbsp;jeśli zgadzacie się z&nbsp;ruchem wolnego oprogramowania&nbsp;"
"&ndash; jeśli rozumiecie, że&nbsp;chodzi tu o to, aby&nbsp;ludzie, których "
"życie jest kontrolowane i&nbsp;kierowane przez tę decyzję, mieli coś w&nbsp;"
"jej sprawie do&nbsp;powiedzenia&nbsp;&ndash; to mam nadzieję, że&nbsp;"
"powiecie, iż zgadzacie się z&nbsp;ruchem wolnego oprogramowania, a&nbsp;"
"jedną z&nbsp;rzeczy, które możecie zrobić, aby&nbsp;to pokazać, jest "
"używanie terminu wolne oprogramowanie i&nbsp;po prostu zwracanie uwagi ludzi "
"na&nbsp;to, że&nbsp;istniejemy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, Freedom Three is very important both practically and psycho-socially.  "
"If you don't have this freedom, it causes practical material harm, because "
"this community development doesn't happen, and we don't make powerful, "
"reliable software.  But it also causes psycho-social harm, which affects the "
"spirit of scientific cooperation&mdash;the idea that we're working together "
"to advance human knowledge.  You see, progress in science crucially depends "
"on people being able to work together.  And nowadays though, you often find "
"each little group of scientists acting like it's a war with each other gang "
"of scientists and engineers.  And if they don't share with each other, "
"they're all held back."
msgstr ""
"Tak więc&nbsp;Wolność 3 jest bardzo ważna zarówno pod&nbsp;względem "
"praktycznym, jak i&nbsp;psychospołecznym. Jeśli nie macie tej wolności, "
"powoduje to praktyczne, materialne szkody, bo&nbsp;nie następuje wspomniany "
"rozwój społeczności i&nbsp;nie tworzymy potężnego, niezawodnego "
"oprogramowania. Ale&nbsp;powoduje również szkody psychospołeczne, które mają "
"wpływ na&nbsp;ducha naukowej współpracy&nbsp;&ndash; ideę, która mówi, "
"że&nbsp;pracujemy razem na&nbsp;rzecz rozwoju ludzkiej wiedzy. Zrozumcie, "
"postęp naukowy zależy głównie od&nbsp;tego, że&nbsp;ludzie mogą razem "
"pracować. Tymczasem w&nbsp;dzisiejszych czasach widzi się poszczególne małe "
"grupy naukowców, które zachowują się jakby to była wojna ze wszystkimi "
"innymi bandami naukowców i&nbsp;inżynierów. A&nbsp;jeśli oni nie będą się ze "
"sobą dzielić, to nie będą czynić postępów."

#. type: Content of: <div><p>
# | So, those are the three freedoms that distinguish free software from
# | typical software.  Freedom One is the freedom to help yourself, making
# | changes to suit your own needs.  Freedom Two is the freedom to help your
# | neighbor by distributing copies.  And Freedom Three is the freedom to help
# | build your community by making changes and publishing them for other
# | people to use.  If you have all of these freedoms, the program is free
# | software for you.  Now, why do I define it that way in terms of a
# | particular user? Is it free software for you? [-<span>[Pointing-]
# | {+<i>[Pointing+} at member of [-audience.]</span>-] {+audience.]</i>+} Is
# | it free software for you? [-<span>[Pointing-] {+<i>[Pointing+} at another
# | member of [-audience.]</span>-] {+audience.]</i>+} Is it free software for
# | you? [-<span>[Pointing-] {+<i>[Pointing+} at another member of
# | [-audience.]</span>-] {+audience.]</i>+} Yes?
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, those are the three freedoms that distinguish free software from "
#| "typical software.  Freedom One is the freedom to help yourself, making "
#| "changes to suit your own needs.  Freedom Two is the freedom to help your "
#| "neighbor by distributing copies.  And Freedom Three is the freedom to "
#| "help build your community by making changes and publishing them for other "
#| "people to use.  If you have all of these freedoms, the program is free "
#| "software for you.  Now, why do I define it that way in terms of a "
#| "particular user? Is it free software for you? <span>[Pointing at member "
#| "of audience.]</span> Is it free software for you? <span>[Pointing at "
#| "another member of audience.]</span> Is it free software for you? <span>"
#| "[Pointing at another member of audience.]</span> Yes?"
msgid ""
"So, those are the three freedoms that distinguish free software from typical "
"software.  Freedom One is the freedom to help yourself, making changes to "
"suit your own needs.  Freedom Two is the freedom to help your neighbor by "
"distributing copies.  And Freedom Three is the freedom to help build your "
"community by making changes and publishing them for other people to use.  If "
"you have all of these freedoms, the program is free software for you.  Now, "
"why do I define it that way in terms of a particular user? Is it free "
"software for you? <i>[Pointing at member of audience.]</i> Is it free "
"software for you? <i>[Pointing at another member of audience.]</i> Is it "
"free software for you? <i>[Pointing at another member of audience.]</i> Yes?"
msgstr ""
"To są trzy wolności, które odróżniają wolne oprogramowanie od&nbsp;typowych "
"programów. Wolność 1 to wolność pozwalająca na&nbsp;ułatwianie sobie życia "
"przez wprowadzanie zmian do&nbsp;programu, aby&nbsp;dostosować go do&nbsp;"
"swoich potrzeb. Wolność 2 to wolność do&nbsp;pomagania swoim bliźnim przez "
"dystrybucję kopii. Natomiast&nbsp;Wolność 3 pozwala na&nbsp;wspieranie "
"rozwoju własnej społeczności poprzez&nbsp;wprowadzanie zmian i&nbsp;"
"publikowanie ich, tak aby&nbsp;inni mogli z&nbsp;nich skorzystać. Jeśli "
"macie wszystkie te wolności, to ten program jest dla was wolnym "
"oprogramowaniem. Dlaczego definiuję to w&nbsp;ten sposób, z&nbsp;punktu "
"widzenia konkretnego użytkownika? Czy&nbsp;to jest wolne oprogramowanie dla "
"ciebie? <span>[wskazuje któregoś ze słuchaczy]</span> Czy&nbsp;to jest wolne "
"oprogramowanie dla ciebie? <span>[wskazuje innego słuchacza]</span> Tak?"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>QUESTION</strong>: Can you explain a bit about the difference
# | between Freedom Two and Three? [-<span>[inaudible]</span>-]
# | {+<i>[inaudible]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>QUESTION</strong>: Can you explain a bit about the difference "
#| "between Freedom Two and Three? <span>[inaudible]</span>"
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Can you explain a bit about the difference "
"between Freedom Two and Three? <i>[inaudible]</i>"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Czy&nbsp;możesz krótko wyjaśnić różnicę pomiędzy "
"Wolnościami 2 i&nbsp;3? <span>[niewyraźne]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Well, they certainly relate, because if you don't "
"have freedom to redistribute at all, you certainly don't have freedom to "
"distribute a modified version, but they're different activities."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Cóż, z&nbsp;pewnością są ze sobą powiązane, "
"bo&nbsp;jeśli w&nbsp;ogóle nie masz wolności do&nbsp;redystrybucji, to "
"z&nbsp;pewnością nie masz wolności do&nbsp;dystrybucji zmodyfikowanych "
"wersji, ale&nbsp;to osobne rzeczy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: Oh."
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: Aha."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Freedom Two is, you know, read it, you make an "
"exact copy, and hand it to your friends, so now your friend can use it.  Or "
"maybe you make exact copies and you sell them to a bunch of people, and then "
"they can use it."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Wolność 2 to, no wiecie, skupcie się, robicie "
"identyczną kopię i&nbsp;rozdajecie ją znajomym, a&nbsp;oni mogą z&nbsp;niej "
"korzystać. Albo&nbsp;robicie identyczne kopie i&nbsp;sprzedajecie je paru "
"osobom, a&nbsp;wtedy oni mogą z&nbsp;nich korzystać."

#. type: Content of: <div><p>
# | Freedom Three is where you make improvements&mdash;or at least you think
# | they're improvements, and some other people may agree with you.  So that's
# | the difference.  Oh, and by the way, one crucial point.  Freedoms One and
# | Three depend on your having access to the source code.  Because changing a
# | binary-only program is extremely hard.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} Even trivial changes like using four digits for the
# | date, [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} if you don't have
# | source.  So, for compelling, practical reasons, access to the source code
# | is a precondition, a requirement, for free software.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Freedom Three is where you make improvements&mdash;or at least you think "
#| "they're improvements, and some other people may agree with you.  So "
#| "that's the difference.  Oh, and by the way, one crucial point.  Freedoms "
#| "One and Three depend on your having access to the source code.  Because "
#| "changing a binary-only program is extremely hard.  <span>[Laughter]</"
#| "span> Even trivial changes like using four digits for the date, <span>"
#| "[Laughter]</span> if you don't have source.  So, for compelling, "
#| "practical reasons, access to the source code is a precondition, a "
#| "requirement, for free software."
msgid ""
"Freedom Three is where you make improvements&mdash;or at least you think "
"they're improvements, and some other people may agree with you.  So that's "
"the difference.  Oh, and by the way, one crucial point.  Freedoms One and "
"Three depend on your having access to the source code.  Because changing a "
"binary-only program is extremely hard.  <i>[Laughter]</i> Even trivial "
"changes like using four digits for the date, <i>[Laughter]</i> if you don't "
"have source.  So, for compelling, practical reasons, access to the source "
"code is a precondition, a requirement, for free software."
msgstr ""
"W&nbsp;Wolności 3 chodzi o wprowadzanie ulepszeń&nbsp;&ndash; a&nbsp;"
"przynajmniej wy sądzicie, że&nbsp;są to ulepszenia, a&nbsp;inni mogą się "
"z&nbsp;wami zgodzić. Więc&nbsp;tu leży różnica. A&nbsp;tak przy okazji, "
"jedna ważna uwaga. Wolności 1 i&nbsp;3 zależą od&nbsp;dostępności kodu "
"źródłowego. Bo&nbsp;modyfikacja programu dostępnego tylko w&nbsp;formie "
"binarnej jest niezwykle trudna. <span>[śmiech]</span> Nawet małe "
"modyfikacje, takie jak korzystanie z&nbsp;czterocyfrowej daty, <span>[śmiech]"
"</span> jeśli nie macie źródeł. Tak więc&nbsp;z istotnych, praktycznych "
"powodów, dostępność kodu źródłowego jest koniecznym warunkiem, wymaganiem "
"wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, why do I define it in terms of whether it's free software for <em>you</"
"em>? The reason is that sometimes the same program can be free software for "
"some people, and nonfree for others.  Now, that might seem like a "
"paradoxical situation, so let me give you an example to show you how it "
"happens.  A very big example&mdash;maybe the biggest ever&mdash;of this "
"problem was the X Window System which was developed at MIT and released "
"under a license that made it free software.  If you got the MIT version with "
"the MIT license, you had Freedoms One, Two, and Three.  It was free software "
"for you.  But among those who got copies were various computer manufacturers "
"that distributed Unix systems, and they made the necessary changes in X to "
"run on their systems.  You know, probably just a few thousand lines out of "
"the hundreds of thousands of lines of X.  And, then they compiled it, and "
"they put the binaries into their Unix system and distributed it under the "
"same non-disclosure agreement as the rest of the Unix system.  And then, "
"millions of people got these copies.  They had the X Window System, but they "
"had none of these freedoms.  It was not free software for <em>them</em>."
msgstr ""
"Dlaczego więc&nbsp;definiuje to pod&nbsp;kątem tego, czy&nbsp;jest wolnym "
"oprogramowaniem <em>dla was</em>? Dlatego, że&nbsp;czasami ten sam program "
"może być wolnym oprogramowaniem dla niektórych ludzi, a&nbsp;niewolnym dla "
"innych. Może to wyglądać na&nbsp;paradoks, więc&nbsp;pozwólcie mi podać "
"przykład, który pokaże wam, na&nbsp;czym to polega. Bardzo dużym "
"przykładem&nbsp;&ndash; może największym w&nbsp;historii&nbsp;&ndash; tego "
"problemu był system okien X opracowany na&nbsp;MIT i&nbsp;wydany na&nbsp;"
"licencji, która czyniła go wolnym oprogramowaniem. Jeśli mieliście wersję "
"MIT wydaną na&nbsp;licencji MIT, to mieliście Wolności 1, 2 i&nbsp;3. Było "
"to dla was wolne oprogramowanie. Ale&nbsp;pośród tych, którzy otrzymali "
"kopie, znajdowali się różni producenci komputerów, którzy dostarczali "
"systemy uniksowe i&nbsp;dokonywali oni zmian koniecznych do&nbsp;tego, "
"aby&nbsp;X działał na&nbsp;ich systemach. Jakieś parę tysięcy linii spośród "
"setek tysięcy składających się na&nbsp;X. Potem to kompilowali, dokładali "
"binaria do&nbsp;swojego systemu Unix i&nbsp;rozprowadzali pod&nbsp;taką samą "
"restrykcyjną licencją jak resztę systemu. Potem takie kopie dostało miliony "
"ludzi. Mieli system okien X, ale&nbsp;nie mieli żadnej z&nbsp;tych wolności. "
"<em>Dla nich</em> to nie było wolne oprogramowanie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, the paradox was that whether X was free software depended on where you "
"made the measurement.  If you made the measurement coming out of the "
"developers' group, you'd say, &ldquo;I observe all these freedoms.  It's "
"free software.&rdquo; If you made the measurements among the users you'd "
"say, &ldquo;Hmm, most users don't have these freedoms.  It's not free "
"software.&rdquo; Well, the people who developed X didn't consider this a "
"problem, because their goal was just popularity, ego, essentially.  They "
"wanted a big professional success.  They wanted to feel, &ldquo;Ah, lots of "
"people are using our software.&rdquo; And that was true.  Lots of people "
"were using their software but didn't have freedom."
msgstr ""
"Tak więc&nbsp;paradoks polegał na&nbsp;tym, że&nbsp;to czy&nbsp;X było "
"wolnym oprogramowaniem zależało od&nbsp;punktu widzenia. Jeśli ktoś patrzył "
"z&nbsp;punktu widzenia grupy programistów, to powiedziałby: &bdquo;"
"Respektuję wszystkie te wolności. To wolne oprogramowanie&bdquo;. Jeśli "
"patrzył z&nbsp;punktu widzenia użytkowników, powiedziałby: &bdquo;Hmm, "
"większość użytkowników nie ma tych wolności. To nie jest wolne "
"oprogramowanie&rdquo;. Cóż, programiści X nie uważali tego za&nbsp;problem, "
"bo&nbsp;ich celem w&nbsp;gruncie rzeczy była popularność, zaspokojenie "
"swojego ego. Chcieli osiągnąć duży sukces w&nbsp;branży. Chcieli mieć "
"poczucie, że: &bdquo;Taaak, mnóstwo ludzi korzysta z&nbsp;naszego "
"oprogramowania&rdquo;. I&nbsp;była to prawda. Mnóstwo ludzi korzystało "
"z&nbsp;ich oprogramowania, ale&nbsp;nie miało wolności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Well, in the GNU project, if that same thing had happened to GNU software, "
"it would have been a failure, because our goal wasn't just to be popular; "
"our goal was to give people liberty, and to encourage cooperation, to permit "
"people to cooperate.  Remember, never force anyone to cooperate with any "
"other person, but make sure that everybody's allowed to cooperate, everyone "
"has the freedom to do so, if he or she wishes.  If millions of people were "
"running nonfree versions of GNU, that wouldn't be success at all. The whole "
"thing would have been perverted into nothing like the goal."
msgstr ""
"W&nbsp;przypadku projektu GNU, jeśli to samo przydarzyłoby się "
"oprogramowaniu GNU, to byłaby to porażka, bo&nbsp;naszym celem nie było "
"wyłącznie zdobycie popularności; naszym celem było przekazanie ludziom "
"wolności i&nbsp;zachęcanie ich do&nbsp;współdziałania, pozwolenie im na&nbsp;"
"współdziałanie. Pamiętajcie, nigdy nie zmuszajcie nikogo do&nbsp;współpracy "
"z&nbsp;kimś innym, ale&nbsp;zadbajcie o to, aby&nbsp;wszyscy mogli ze sobą "
"wspólnie działać, żeby każdy miał do&nbsp;tego wolność, jeśli tylko tego "
"chce. Jeśli miliony ludzi korzystałoby z&nbsp;niewolnych wersji GNU, to "
"wcale nie byłby sukces. Cały projekt zostałby przewrotnie przekształcony "
"w&nbsp;coś zupełnie odmiennego od&nbsp;pierwotnego celu."

#. type: Content of: <div><p>
# | So, I looked for a way to stop that from happening.  The method I came up
# | with is called &ldquo;copyleft.&rdquo; It's called copyleft because it's
# | sort of like taking copyright and flipping it over. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} Legally, copyleft works
# | based on copyright.  We use the existing copyright law, but we use it to
# | achieve a very different goal.  Here's what we do.  We say, &ldquo;This
# | program is copyrighted.&rdquo; And, of course, by default, that means it's
# | prohibited to copy it, or distribute it, or modify it.  But then we say,
# | &ldquo;You're authorized to distribute copies of this.  You're authorized
# | to modify it.  You're authorized to distribute modified versions and
# | extended versions.  Change it any way you like.&rdquo;
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, I looked for a way to stop that from happening.  The method I came up "
#| "with is called &ldquo;copyleft.&rdquo; It's called copyleft because it's "
#| "sort of like taking copyright and flipping it over.  <span>[Laughter]</"
#| "span> Legally, copyleft works based on copyright.  We use the existing "
#| "copyright law, but we use it to achieve a very different goal.  Here's "
#| "what we do.  We say, &ldquo;This program is copyrighted.&rdquo; And, of "
#| "course, by default, that means it's prohibited to copy it, or distribute "
#| "it, or modify it.  But then we say, &ldquo;You're authorized to "
#| "distribute copies of this.  You're authorized to modify it.  You're "
#| "authorized to distribute modified versions and extended versions.  Change "
#| "it any way you like.&rdquo;"
msgid ""
"So, I looked for a way to stop that from happening.  The method I came up "
"with is called &ldquo;copyleft.&rdquo; It's called copyleft because it's "
"sort of like taking copyright and flipping it over.  <i>[Laughter]</i> "
"Legally, copyleft works based on copyright.  We use the existing copyright "
"law, but we use it to achieve a very different goal.  Here's what we do.  We "
"say, &ldquo;This program is copyrighted.&rdquo; And, of course, by default, "
"that means it's prohibited to copy it, or distribute it, or modify it.  But "
"then we say, &ldquo;You're authorized to distribute copies of this.  You're "
"authorized to modify it.  You're authorized to distribute modified versions "
"and extended versions.  Change it any way you like.&rdquo;"
msgstr ""
"Więc&nbsp;szukałem sposobu, aby&nbsp;temu zapobiec. Metoda, którą "
"wymyśliłem, nazywa się &bdquo;copyleft&rdquo;. Nazywa się &bdquo;"
"copyleft&rdquo;, bo&nbsp;to tak jakby wziąć prawo autorskie [<em>ang. "
"copyright</em>] i&nbsp;wywrócić je na&nbsp;drugą stronę. <span>[śmiech]</"
"span> Z&nbsp;prawnego punktu widzenia copyleft działa w&nbsp;oparciu o prawo "
"autorskie. Wykorzystujemy istniejące prawo autorskie, ale&nbsp;do "
"osiągnięcia zupełnie odmiennego celu. Oto co robimy. Mówimy: &bdquo;Ten "
"program jest objęty prawem autorskim&rdquo;. Oczywiście domyślnie oznacza "
"to, że&nbsp;nie wolno go kopiować, rozpowszechniać, ani&nbsp;modyfikować. "
"Ale&nbsp;potem mówimy: &bdquo;Wolno wam rozpowszechniać jego kopie. Wolno "
"wam go modyfikować. Wolno wam rozpowszechniać wersje zmodyfikowane i&nbsp;"
"poszerzone. Zmieniać go jak tylko się wam podoba&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But there is a condition.  And the condition, of course, is the reason why "
"we go to all this trouble, so that we could put the condition in.  The "
"condition says: Whenever you distribute anything that contains any piece of "
"this program, that whole program must be distributed under these same terms, "
"no more and no less.  So you can change the program and distribute a "
"modified version, but when you do, the people who get that from you must get "
"the same freedom that you got from us.  And not just for the parts of "
"it&mdash;the excerpts that you copied from our program&mdash;but also for "
"the other parts of that program that they got from you.  The whole of that "
"program has to be free software for them."
msgstr ""
"Jest jednak&nbsp;pewien warunek. I&nbsp;jest on, oczywiście, powodem, dla "
"którego to wszystko robimy, aby&nbsp;móc go tam wstawić. Warunek mówi: "
"rozpowszechniając kiedykolwiek coś zawierającego jakikolwiek kawałek tego "
"programu, musicie rozpowszechniać całość na&nbsp;tych samych zasadach, "
"ni&nbsp;mniej, ni&nbsp;więcej. Możecie więc&nbsp;zmienić program i&nbsp;"
"rozpowszechniać jego zmodyfikowaną wersję, ale&nbsp;gdy to robicie, ludzie "
"otrzymujący od&nbsp;was program muszą dostać taką samą wolność, jaką wy "
"dostaliście od&nbsp;nas. I&nbsp;nie tylko wobec części programu&nbsp;&ndash; "
"tych, które skopiowaliście od&nbsp;nas&nbsp;&ndash; ale&nbsp;także wobec "
"reszty, którą od&nbsp;was dostali. Całość programu musi być dla nich wolnym "
"oprogramowaniem."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"The freedoms to change and redistribute this program become inalienable "
"rights&mdash;a concept from the Declaration of Independence.  Rights that we "
"make sure can't be taken away from you.  And, of course, the specific "
"license that embodies the idea of copyleft is the GNU General Public "
"License, a controversial license because it actually has the strength to say "
"no to people who would be parasites on our community."
msgstr ""
"Wolności do&nbsp;modyfikowania i&nbsp;rozpowszechniania tego programu stają "
"się niezbywalnymi prawami&nbsp;&ndash; co jest koncepcją z&nbsp;Deklaracji "
"Niepodległości. Prawami, wobec których dbamy o to, aby&nbsp;nikt ich wam nie "
"odebrał. Oczywiście, konkretna licencja, która realizuje ideę copyleft to "
"GNU GPL, kontrowersyjna licencja, ponieważ&nbsp;rzeczywiście posiada siłę, "
"aby&nbsp;powiedzieć &bdquo;nie&rdquo; ludziom, którzy byliby pasożytami "
"żerującymi na&nbsp;naszej społeczności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"There are lots of people who don't appreciate the ideals of freedom.  And "
"they'd be very glad to take the work that we have done, and use it to get a "
"head start in distributing a nonfree program and tempting people to give up "
"their freedom.  And the result would be&mdash;you know, if we let people do "
"that&mdash;that we would developing these free programs, and we'd constantly "
"have to compete with improved versions of our own programs.  That's no fun."
msgstr ""
"Jest mnóstwo ludzi, którzy nie doceniają ideałów wolności. Chętnie wzięliby "
"rezultaty naszej pracy i&nbsp;wykorzystali je do&nbsp;uzyskania przewagi "
"w&nbsp;rozpowszechnianiu niewolnego oprogramowania oraz&nbsp;zachęcaniu "
"ludzi do&nbsp;wyzbycia się własnej wolności. A&nbsp;rezultatem byłoby&nbsp;"
"&ndash; no wiecie, jeśli na&nbsp;to ludziom pozwolimy&nbsp;&ndash; że&nbsp;"
"rozwijalibyśmy te wolne programy i&nbsp;cały czas musielibyśmy konkurować "
"z&nbsp;ulepszonymi wersjami naszego własnego oprogramowania. A&nbsp;to nie "
"jest fajne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And, a lot of people also feel&mdash;you know, I'm willing to volunteer my "
"time to contribute to the community, but why should I volunteer my time to "
"contribute to that company's, to improving that company's, proprietary "
"program? You know, some people might not even think that that's evil, but "
"they want to get paid if they're going to do that.  I, personally, would "
"rather not do it at all."
msgstr ""
"I&nbsp;mnóstwo ludzi również ma poczucie&nbsp;&ndash; no wiecie, chcę "
"bez&nbsp;przymusu poświęcić mój czas, aby&nbsp;wnieść wkład do&nbsp;"
"społeczności, ale&nbsp;dlaczego miałbym go poświęcać, aby&nbsp;wnieść wkład "
"na&nbsp;rzecz tamtej firmy, na&nbsp;rzecz ulepszania jej objętego "
"restrykcyjną licencją programu? Wiecie, niektórzy mogą nawet sądzić, że&nbsp;"
"to nic złego, ale&nbsp;chcą, żeby im za&nbsp;to zapłacono. Osobiście "
"wolałbym wcale tego nie robić."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But both of these groups of people&mdash;both the ones like me who say, "
"&ldquo;I don't want to help that nonfree program to get a foothold in our "
"community&rdquo; and the ones that say, &ldquo;Sure, I'd work for them, but "
"then they better pay me&rdquo;&mdash;both of us have a good reason to use "
"the GNU General Public License.  Because that says to that company, &ldquo;"
"You can't just take my work, and distribute it without the freedom.&rdquo; "
"Whereas, the non-copyleft licenses, like the X Windows license, do permit "
"that."
msgstr ""
"Jednak&nbsp;obie te grupy&nbsp;&ndash; zarówno tacy jak ja, którzy mówią: "
"&bdquo;Nie chcę pomagać temu objętemu restrykcyjną licencją programowi "
"rozpowszechnić się w&nbsp;społeczeństwie&rdquo; oraz&nbsp;ci, którzy mówią: "
"&bdquo;Pewnie, mogę dla nich pracować, ale&nbsp;lepiej żeby mi "
"zapłacili&rdquo;&nbsp;&ndash; obie grupy mają dobry powód, aby&nbsp;"
"korzystać z&nbsp;GNU GPL. Bo&nbsp;mówi ona firmie: &bdquo;Nie możecie "
"po&nbsp;prostu wziąć sobie wyników mojej pracy i&nbsp;rozpowszechniać ich "
"bez&nbsp;wolności&rdquo;. Tymczasem licencje niezawierające copyleft, takie "
"jak licencja systemu X, umożliwiają to."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So that is the big division between the two categories of free "
"software&mdash;license-wise.  There are the programs that are copylefted so "
"that the license defends the freedom of the software for every user.  And "
"there are the non-copylefted programs for which nonfree versions are "
"allowed.  Somebody <em>can</em> take those programs and strip off the "
"freedom.  You may get that program in a nonfree version."
msgstr ""
"Więc&nbsp;to jest wielka różnica pomiędzy dwoma kategoriami wolnego "
"oprogramowania — pod&nbsp;względem licencji. Są programy objęte przez "
"copyleft, w&nbsp;przypadku których licencja chroni wolności oprogramowania "
"dla każdego użytkownika. I&nbsp;są programy nie objęte przez copyleft, "
"w&nbsp;przypadku których dozwolone są wersje niewolne. Ktoś <em>może</em> "
"wziąć te programy i&nbsp;odrzeć je z&nbsp;wolności. Możecie dostać taki "
"program w&nbsp;wersji niewolnej."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And that problem exists today.  There are still nonfree versions of X "
"Windows being used on our free operating systems.  There is even "
"hardware&mdash;which is not really supported&mdash;except by a nonfree "
"version of X Windows.  And that's a major problem in our community.  "
"Nonetheless, I wouldn't say that X Windows is a bad thing, you know. I'd say "
"that the developers did not do the best possible thing that they could have "
"done.  But they <em>did</em> release a lot of software that we could all use."
msgstr ""
"A&nbsp;ten problem obecnie istnieje. Nadal istnieją niewolne wersje systemu "
"X wykorzystywane w&nbsp;naszych wolnych systemach operacyjnych. Jest nawet "
"sprzęt, który nie jest tak naprawdę obsługiwany za&nbsp;wyjątkiem niewolnych "
"wersji X. To dla naszej społeczności ogromny problem. Tak czy&nbsp;inaczej "
"nie powiedziałbym, że&nbsp;system X to coś złego. Powiedziałbym, że&nbsp;"
"jego autorzy nie zrobili najlepszej z&nbsp;możliwych rzeczy. Ale&nbsp;"
"<em>wydali</em> wiele programów, które wszyscy mogliśmy wykorzystać."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"You know, there's a big difference between less than perfect, and evil.  "
"There are many gradations of good and bad.  We have to resist the temptation "
"to say, if you didn't do the absolute best possible thing, then you're no "
"good.  You know, the people that developed X Windows made a big contribution "
"to our community.  But there's something better that they could have done.  "
"They could have copylefted parts of the program and prevented those freedom-"
"denying versions from being distributed by others."
msgstr ""
"Wiecie, jest duża różnica pomiędzy niedoskonałością i&nbsp;złem. Jest wiele "
"odcieni dobrego i&nbsp;złego. Musimy oprzeć się pokusie mówienia, że&nbsp;"
"jeśli nie zrobiłeś absolutnie najlepszej z&nbsp;możliwych rzeczy, to nie "
"zrobiłeś niczego dobrego. No wiecie, autorzy systemu X wnieśli duży wkład "
"do&nbsp;naszej społeczności. Ale&nbsp;mogli zrobić coś lepszego. Mogli objąć "
"części programu licencją typu copyleft i&nbsp;zapobiec rozpowszechnianiu "
"przez innych wersji odrzucających wolność."

#. type: Content of: <div><p>
# | Now, the fact that the GNU General Public License defends your freedom,
# | uses copyright law to defend your freedom, is, of course, why Microsoft is
# | attacking it today.  See, Microsoft would really like to be able to take
# | all the code that we wrote and put it into proprietary programs, have
# | somebody make some improvements, or even just incompatible changes is all
# | they need.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Now, the fact that the GNU General Public License defends your freedom, "
#| "uses copyright law to defend your freedom, is, of course, why Microsoft "
#| "is attacking it today.  See, Microsoft would really like to be able to "
#| "take all the code that we wrote and put it into proprietary programs, "
#| "have somebody make some improvements, or even just incompatible changes "
#| "is all they need.  <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"Now, the fact that the GNU General Public License defends your freedom, uses "
"copyright law to defend your freedom, is, of course, why Microsoft is "
"attacking it today.  See, Microsoft would really like to be able to take all "
"the code that we wrote and put it into proprietary programs, have somebody "
"make some improvements, or even just incompatible changes is all they need.  "
"<i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Fakt, że&nbsp;GNU GPL broni waszej wolności, używa prawa autorskiego, żeby "
"jej bronić, to oczywiście powód, dla którego Microsoft ją obecnie atakuje. "
"Bo&nbsp;Microsoft naprawdę chciałby móc wziąć cały kod, który napisaliśmy "
"i&nbsp;wsadzić go do&nbsp;objętych restrykcyjnymi licencjami programów, "
"zlecić komuś wykonanie paru ulepszeń, albo&nbsp;nawet niezgodnych zmian&nbsp;"
"&ndash; to wszystko, czego potrzebują. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"You know, with Microsoft's marketing clout, they don't need to make it "
"better to have their version supplant ours.  They just have to make it "
"different and incompatible.  And then, put it on everybody's desktop.  So "
"they really don't like the GNU GPL.  Because the GNU GPL won't let them do "
"that.  It doesn't allow &ldquo;embrace and extend.&rdquo; It says, if you "
"want to share our code in your programs, you can.  But, you've got to share "
"and share alike.  The changes that you make we have to be allowed to share.  "
"So, it's a two-way cooperation, which is real cooperation."
msgstr ""
"Dzięki przewadze marketingowej Microsoft nie musi tych programów ulepszać, "
"żeby ich wersje wyparły nasze. Muszą tylko sprawić, aby&nbsp;były inne "
"i&nbsp;niezgodne. A&nbsp;potem wrzucić to wszystkim na&nbsp;komputery. Tak "
"więc&nbsp;oni naprawdę nie lubią GNU GPL. Bo&nbsp;GNU GPL nie pozwala im "
"tego zrobić. Nie pozwala na&nbsp;&bdquo;przyjęcie i&nbsp;rozszerzenie&rdquo; "
"[<em>ang. &bdquo;embrace, extend (and extinguish)&rdquo;&nbsp;&ndash; "
"taktyka Microsoftu</em>]. Mówi ona, że&nbsp;jeśli chcecie wykorzystać w&nbsp;"
"swoich programach nasz kod, to możecie to zrobić. Ale&nbsp;musicie się "
"również dzielić, dzielić w&nbsp;taki sam sposób. Musicie pozwolić nam "
"na&nbsp;dzielenie się zmianami, które wprowadzicie. Jest to więc&nbsp;"
"dwukierunkowa współpraca, czyli&nbsp;prawdziwa współpraca."

#. type: Content of: <div><p>
# | Many companies&mdash;even big companies like IBM and HP are willing to use
# | our software on this basis.  IBM and HP contribute substantial
# | improvements to GNU software.  And they develop other free software.  But,
# | Microsoft doesn't want to do that, so they give it out that businesses
# | just can't deal with the GPL.  Well, if businesses don't include IBM, and
# | HP and SUN, then maybe they're right.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} More about that later.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Many companies&mdash;even big companies like IBM and HP are willing to "
#| "use our software on this basis.  IBM and HP contribute substantial "
#| "improvements to GNU software.  And they develop other free software.  "
#| "But, Microsoft doesn't want to do that, so they give it out that "
#| "businesses just can't deal with the GPL.  Well, if businesses don't "
#| "include IBM, and HP and SUN, then maybe they're right.  <span>[Laughter]</"
#| "span> More about that later."
msgid ""
"Many companies&mdash;even big companies like IBM and HP are willing to use "
"our software on this basis.  IBM and HP contribute substantial improvements "
"to GNU software.  And they develop other free software.  But, Microsoft "
"doesn't want to do that, so they give it out that businesses just can't deal "
"with the GPL.  Well, if businesses don't include IBM, and HP and SUN, then "
"maybe they're right.  <i>[Laughter]</i> More about that later."
msgstr ""
"Wiele firm&nbsp;&ndash; nawet dużych, takich jak IBM i&nbsp;HP, jest "
"skłonnych korzystać z&nbsp;naszych programów na&nbsp;tych zasadach. IBM "
"i&nbsp;HP wnoszą do&nbsp;oprogramowania GNU ważne ulepszenia. I&nbsp;tworzą "
"inne wolne oprogramowanie. Jednak&nbsp;Microsoft nie chce tego robić, "
"więc&nbsp;ogłasza, że&nbsp;dla firm GPL jest po&nbsp;prostu nie do&nbsp;"
"przyjęcia. No tak, jeśli do&nbsp;firm nie zaliczałyby się IBM, HP i&nbsp;"
"Sun, to może mieliby rację. <span>[śmiech]</span> Więcej na&nbsp;ten temat "
"później."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"I should finish the historical story.  You see, we set out in 1984 not just "
"to write some free software but to do something much more coherent: to "
"develop an operating system that was entirely free software.  So that meant "
"we had to write piece after piece after piece.  Of course, we were always "
"looking for shortcuts.  The job was so big that people said we'd never be "
"able to finish.  And, I thought that there was at least a chance that we'd "
"finish it but, obviously, it's worth looking for shortcuts.  So we kept "
"looking around. Is there any program that somebody else has written that we "
"could manage to adapt, to plug into here, and that way we won't have to "
"write it from scratch? For instance, the X Window system.  It's true it "
"wasn't copylefted, but it was free software, so we could use it."
msgstr ""
"Powinienem dokończyć opowieść historyczną. W&nbsp;1984 zaczynaliśmy "
"działalność nie tylko po&nbsp;to, aby&nbsp;napisać trochę wolnego "
"oprogramowania, ale&nbsp;żeby zrobić coś dużo bardziej spójnego: stworzyć "
"składający się wyłącznie z&nbsp;wolnego oprogramowania system operacyjny. "
"Oznaczało to, że&nbsp;musieliśmy pisać kawałek za&nbsp;kawałkiem. Oczywiście "
"zawsze szukaliśmy dróg na&nbsp;skróty. Praca do&nbsp;wykonania była tak "
"wielka, że&nbsp;ludzie twierdzili, iż nigdy nam się nie uda jej skończyć. Ja "
"uważałem, że&nbsp;istnieje co najmniej mała szansa, że&nbsp;uda nam się "
"doprowadzić to do&nbsp;końca, ale&nbsp;oczywiście warto jest szukać dróg "
"na&nbsp;skróty. Więc&nbsp;ciągle rozglądaliśmy się dookoła. Czy&nbsp;jest "
"jakiś program, który napisał ktoś inny i&nbsp;który dalibyśmy radę "
"dostosować, wetknąć tutaj, aby&nbsp;nie trzeba było pisać go od&nbsp;nowa? "
"Na&nbsp;przykład system okien X. To prawda, że&nbsp;nie był objęty przez "
"copyleft, ale&nbsp;był wolnym oprogramowaniem, więc&nbsp;mogliśmy go "
"wykorzystać."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, I had wanted to put a window system into GNU from day one.  I wrote a "
"couple of window systems at MIT before I started GNU.  And so, even though "
"Unix had no window system in 1984, I decided that GNU would have one.  But, "
"we never ended up writing a GNU window system, because X came along.  And I "
"said, Goody! One big job we don't have to do.  We'll use X.  So I basically "
"said, let's take X, and put it into the GNU system.  And we'll make the "
"other parts of GNU, you know, work with X, when appropriate.  And we found "
"other pieces of software that had been written by other people, like the "
"text formatter TeX, some library code from Berkeley.  At that time there was "
"Berkeley Unix, but it was not free software.  This library code, initially, "
"was from a different group at Berkeley, that did research on floating "
"point.  And, so, we kept, we fit in these pieces."
msgstr ""
"Od&nbsp;samego początku chciałem włączyć do&nbsp;GNU system okien. Napisałem "
"kilka takich systemów na&nbsp;MIT zanim zacząłem pracować nad&nbsp;GNU. "
"Więc&nbsp;pomimo tego, że&nbsp;w 1984 Unix nie miał systemu okien, "
"zdecydowałem, że&nbsp;GNU będzie go miało. Ale&nbsp;nigdy nie napisaliśmy "
"systemu okien GNU, bo&nbsp;pojawił się X. A&nbsp;ja powiedziałem: &bdquo;"
"Super! Jedno wielkie zadanie, którego nie musimy wykonywać. Skorzystamy "
"z&nbsp;X&rdquo;. Więc&nbsp;w zasadzie powiedziałem: &bdquo;Weźmy X i&nbsp;"
"dołączmy go do&nbsp;systemu GNU. A&nbsp;potem dopasujemy inne części GNU, "
"żeby z&nbsp;nim współpracowały, gdy będzie potrzeba&rdquo;. Znaleźliśmy "
"również inne oprogramowanie napisane przez innych ludzi, takie jak program "
"do&nbsp;składu tekstu TeX i&nbsp;trochę bibliotek z&nbsp;Berkeley. Istniał "
"wtedy Berkeley Unix, ale&nbsp;nie był wolnym oprogramowaniem. Kod bibliotek "
"pochodził na&nbsp;początku od&nbsp;innej grupy z&nbsp;Berkeley, zajmującej "
"się badaniami nad&nbsp;obliczeniami zmiennoprzecinkowymi. Więc&nbsp;"
"wzięliśmy te kawałki i&nbsp;dopasowaliśmy do&nbsp;naszego systemu."

#. type: Content of: <div><p>
# | In October 1985, we founded the Free Software Foundation.  So please note,
# | the GNU project came first.  The Free Software Foundation came after,
# | about almost two years after the announcement of the Project.  And the
# | Free Software Foundation is a tax-exempt charity that raises funds to
# | promote the freedom to share and change software.  And in the 1980's, one
# | of the main things we did with our funds was to hire people to write parts
# | of GNU.  And essential programs, such as the shell and the C library were
# | written this way, as well as parts of other programs.  The
# | <code>tar</code> program, which is absolutely essential, although not
# | exciting at all [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} was
# | written this way.  I believe GNU grep was written this way.  And so, we're
# | approaching our goal.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "In October 1985, we founded the Free Software Foundation.  So please "
#| "note, the GNU project came first.  The Free Software Foundation came "
#| "after, about almost two years after the announcement of the Project.  And "
#| "the Free Software Foundation is a tax-exempt charity that raises funds to "
#| "promote the freedom to share and change software.  And in the 1980's, one "
#| "of the main things we did with our funds was to hire people to write "
#| "parts of GNU.  And essential programs, such as the shell and the C "
#| "library were written this way, as well as parts of other programs.  The "
#| "<code>tar</code> program, which is absolutely essential, although not "
#| "exciting at all <span>[Laughter]</span> was written this way.  I believe "
#| "GNU grep was written this way.  And so, we're approaching our goal."
msgid ""
"In October 1985, we founded the Free Software Foundation.  So please note, "
"the GNU project came first.  The Free Software Foundation came after, about "
"almost two years after the announcement of the Project.  And the Free "
"Software Foundation is a tax-exempt charity that raises funds to promote the "
"freedom to share and change software.  And in the 1980's, one of the main "
"things we did with our funds was to hire people to write parts of GNU.  And "
"essential programs, such as the shell and the C library were written this "
"way, as well as parts of other programs.  The <code>tar</code> program, "
"which is absolutely essential, although not exciting at all <i>[Laughter]</"
"i> was written this way.  I believe GNU grep was written this way.  And so, "
"we're approaching our goal."
msgstr ""
"W&nbsp;październiku 1985 założyliśmy Free Software Foundation. Zwróćcie "
"proszę uwagę, że&nbsp;projekt GNU był pierwszy. FSF powstała potem, niemal "
"dwa lata po&nbsp;ogłoszeniu Projektu. A&nbsp;FSF to wyłączona z&nbsp;"
"obowiązku płacenia podatków organizacja charytatywna, która zbiera fundusze "
"na&nbsp;promowanie wolności dzielenia się oprogramowaniem i&nbsp;jego "
"modyfikowania. Natomiast&nbsp;w latach 80. jedną z&nbsp;głównych rzeczy, "
"na&nbsp;które przeznaczaliśmy pieniądze, było zatrudnianie ludzi, aby&nbsp;"
"pisali kawałki GNU. W&nbsp;ten sposób zostały napisane najważniejsze "
"programy, takie jak powłoka i&nbsp;biblioteka C, podobnie jak części innych "
"programów. W&nbsp;ten sposób został napisany program <code>tar</code>, który "
"jest bardzo ważny, chociaż niezbyt fascynujący <span>[śmiech]</span>. Wydaje "
"mi się, że&nbsp;w ten sposób został napisany GNU grep. I&nbsp;tak "
"zbliżaliśmy się do&nbsp;naszego celu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"By 1991, there was just one major piece missing, and that was the kernel.  "
"Now, why did I put off the kernel? Probably because it doesn't really matter "
"what order you do the things in, at least technically it doesn't.  You've "
"got to do them all anyway.  And partly because I'd hoped we'd be able to "
"find a start at a kernel somewhere else.  And we did.  We found Mach, which "
"had been developed at Carnegie Mellon.  And it wasn't the whole kernel; it "
"was the bottom half of the kernel.  So we had to write the top half, but I "
"figured, you know, things like the file system, the network code, and so "
"on.  But running on top of Mach they're running essentially as user "
"programs, which ought to make them easier to debug.  You can debug with a "
"real source-level debugger running at the same time.  And so, I thought that "
"way we'd be able to get these, the higher level parts of the kernel, done in "
"a short time.  It didn't work out that way.  These asynchronous, multi-"
"threaded processes, sending messages to each other turned out to be very "
"hard to debug.  And the Mach-based system that we were using to bootstrap "
"with had a terrible debugging environment, and it was unreliable, and "
"various problems.  It took us years and years to get the GNU kernel to work."
msgstr ""
"Do&nbsp;roku 1991 brakowało tylko jednej ważnej części, a&nbsp;było to "
"jądro. Dlaczego odkładałem w&nbsp;czasie pisanie jądra? Częściowo dlatego, "
"że&nbsp;kolejność pisania poszczególnych rzeczy nie gra roli, przynajmniej "
"pod&nbsp;względem technicznym. I&nbsp;tak trzeba napisać je wszystkie. "
"Częściowo również dlatego, że&nbsp;miałem nadzieję, iż znajdziemy rozpoczęte "
"jądro gdzieś indziej. I&nbsp;tak się stało. Znaleźliśmy Mach, które było "
"rozwijane na&nbsp;uniwersytecie Carnegie Mellon. I&nbsp;nie było to całe "
"jądro; była to dolna połowa jądra. Musieliśmy więc&nbsp;napisać górną "
"połowę, ale&nbsp;myślałem, no wiecie, rzeczy takie jak system plików, kod "
"sieciowy, i&nbsp;tak dalej. Jednak&nbsp;działając na&nbsp;Machu działają one "
"w&nbsp;zasadzie jako programy poziomu użytkownika, co powinno uczynić je "
"łatwiejszymi do&nbsp;debugowania. Można je debugować działającym w&nbsp;tym "
"samym czasie prawdziwym debuggerem poziomu źródłowego. Myślałem więc, "
"że&nbsp;w ten sposób uda nam się napisać te wyższe partie jądra w&nbsp;"
"krótkim czasie. Nie udało się. Te asynchroniczne, wielowątkowe procesy, "
"wysyłające do&nbsp;siebie komunikaty, okazały się być bardzo trudne do&nbsp;"
"debugowania. A&nbsp;system oparty na&nbsp;Machu, którego używaliśmy do&nbsp;"
"ich ładowania, miał koszmarne narzędzia do&nbsp;debugowania i&nbsp;był "
"zawodny, do&nbsp;tego było z&nbsp;nim wiele innych problemów. Doprowadzenie "
"jądra GNU do&nbsp;działania zajęło nam długie lata."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But, fortunately, our community did not have to wait for the GNU kernel.  "
"Because in 1991, Linus Torvalds developed another free kernel called Linux.  "
"And he used the old-fashioned monolithic design and it turns out that he got "
"his working much faster than we got ours working.  So maybe that's one of "
"the mistakes that I made: that design decision.  Anyway, at first, we didn't "
"know about Linux, because he never contacted us to talk about it.  Although "
"he did know about the GNU Project.  But he announced it to other people and "
"other places on the net.  And so other people then did the work of combining "
"Linux with the rest of the GNU system to make a complete free operating "
"system.  Essentially, to make the GNU plus Linux combination."
msgstr ""
"Na&nbsp;szczęście jednak&nbsp;nasza społeczność nie musiała czekać na&nbsp;"
"jądro GNU. Ponieważ&nbsp;w 1991 Linus Torvalds stworzył inne wolne jądro "
"nazwane Linux. Wykorzystał on starodawny, monolityczny projekt i&nbsp;"
"okazało się, że&nbsp;jego jądro zaczęło działać znacznie szybciej niż nasze. "
"Więc&nbsp;może to jest jeden z&nbsp;błędów, które popełniłem: decyzja "
"projektowa. Tak czy&nbsp;inaczej na&nbsp;początku nie wiedzieliśmy nic o "
"Linuksie, bo&nbsp;nigdy się z&nbsp;nami nie skontaktował, aby&nbsp;o nim "
"porozmawiać. Chociaż wiedział o Projekcie GNU. Jednak&nbsp;ogłosił "
"informację o nim innym ludziom w&nbsp;innych miejscach sieci. I&nbsp;wtedy "
"inni ludzie wykonali robotę łączenia Linuksa z&nbsp;resztą systemu GNU "
"w&nbsp;celu stworzenia kompletnego wolnego systemu operacyjnego. W&nbsp;swej "
"istocie kombinacji GNU i&nbsp;Linuksa."

#. type: Content of: <div><p>
# | But, they didn't realize that's what they were doing.  You see, they said,
# | We have a kernel&mdash;let's look around and see what other pieces we can
# | find to put together with the kernel.  So, they looked around&mdash;and lo
# | and behold, everything they needed was already available.  What good
# | fortune, they said.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
# | It's all here.  We can find everything we need.  Let's just take all these
# | different things and put it together, and have a system.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "But, they didn't realize that's what they were doing.  You see, they "
#| "said, We have a kernel&mdash;let's look around and see what other pieces "
#| "we can find to put together with the kernel.  So, they looked "
#| "around&mdash;and lo and behold, everything they needed was already "
#| "available.  What good fortune, they said.  <span>[Laughter]</span> It's "
#| "all here.  We can find everything we need.  Let's just take all these "
#| "different things and put it together, and have a system."
msgid ""
"But, they didn't realize that's what they were doing.  You see, they said, "
"We have a kernel&mdash;let's look around and see what other pieces we can "
"find to put together with the kernel.  So, they looked around&mdash;and lo "
"and behold, everything they needed was already available.  What good "
"fortune, they said.  <i>[Laughter]</i> It's all here.  We can find "
"everything we need.  Let's just take all these different things and put it "
"together, and have a system."
msgstr ""
"Jednak&nbsp;nie zdawali sobie sprawy, że&nbsp;właśnie to robili. Wiecie, oni "
"mówili: &bdquo;Mamy jądro&nbsp;&ndash; popatrzmy dookoła i&nbsp;zobaczmy. "
"jakie inne kawałki da się znaleźć i&nbsp;do niego dołączyć&rdquo;. Więc&nbsp;"
"patrzyli dookoła&nbsp;&ndash; i&nbsp;oto okazało się, że&nbsp;wszystko, "
"czego potrzebowali, jest już dostępne. &bdquo;Co za&nbsp;szczęście&rdquo;, "
"powiedzieli. <span>[śmiech]</span> &bdquo;Wszystko już gotowe. Da się "
"znaleźć wszystko, czego potrzebujemy. Weźmy po&nbsp;prostu wszystkie te "
"poszczególne części, złóżmy do&nbsp;kupy i&nbsp;będziemy mieli system&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"They didn't know that most of what they found was pieces of the GNU system.  "
"So they didn't realize that they were fitting Linux into the gap in the GNU "
"system.  They thought they were taking Linux and making a system out of "
"Linux.  So they called it a Linux system."
msgstr ""
"Nie wiedzieli, że&nbsp;większość rzeczy, które znaleźli było kawałkami "
"systemu GNU. Nie zdawali sobie więc&nbsp;sprawy, że&nbsp;dopasowywali "
"Linuksa do&nbsp;luki w&nbsp;systemie GNU. Myśleli, że&nbsp;biorą Linuksa "
"i&nbsp;robią z&nbsp;niego system. Więc&nbsp;nazwali go systemem Linux."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: Can't hear you&mdash;what?"
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: Nie słyszę&nbsp;&ndash; co?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Well, it's just not&mdash;you know, it's "
"provincial."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Cóż, to po&nbsp;prostu nie&nbsp;&ndash; no wiesz, "
"to margines."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: But it's more good fortune then finding X and "
"Mach?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Ale&nbsp;to więcej szczęścia niż znalezienie X "
"i&nbsp;Macha?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Right.  The difference is that the people who "
"developed X and Mach didn't have the goal of making a complete free "
"operating system.  We're the only ones who had that.  And, it was our "
"tremendous work that made the system exist.  We actually did a larger part "
"of the system than any other project.  No coincidence, because those "
"people&mdash;they wrote useful parts of the system.  But they didn't do it "
"because they wanted the system to be finished.  They had other reasons."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Racja. Różnica polega na&nbsp;tym, że&nbsp;"
"autorzy X i&nbsp;Macha nie mieli na&nbsp;celu stworzenia kompletnego wolnego "
"systemu operacyjnego. Tylko my mieliśmy taki cel. I&nbsp;to nasza ogromna "
"praca sprawiła, że&nbsp;system istnieje. W&nbsp;rzeczywistości stworzyliśmy "
"większą część systemu niż jakikolwiek inny projekt. Nieprzypadkowo, bo&nbsp;"
"ci ludzie&nbsp;&ndash; napisali użyteczne części systemu. Ale&nbsp;nie "
"zrobili tego, bo&nbsp;chcieli, żeby system został ukończony. Mieli inne "
"powody."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now the people who developed X&mdash;they thought that designing across the "
"network window system would be a good project, and it was.  And it turned "
"out to help us make a good free operating system.  But that's not what they "
"hoped for.  They didn't even think about that.  It was an accident.  An "
"accidental benefit.  Now, I'm not saying that what they did was bad.  They "
"did a large free software project.  That's a good thing to do.  But they "
"didn't have that ultimate vision.  The GNU Project is where that vision was."
msgstr ""
"Autorzy systemu X&nbsp;&ndash; wydawało im się, że&nbsp;stworzenie "
"sieciowego systemu okien byłoby niezłym projektem, i&nbsp;było nim. I&nbsp;"
"okazało się, że&nbsp;pomogło to nam zrobić dobry wolny system operacyjny. "
"Ale&nbsp;oni nie tego chcieli. Nawet o tym nie myśleli. To był przypadek. "
"Przypadkowa korzyść. Oczywiście nie twierdzę, że&nbsp;to, co zrobili, było "
"złe. Przeprowadzili duży projekt związany z&nbsp;wolnym oprogramowaniem. To "
"dobra rzecz. Ale&nbsp;nie posiadali tej ostatecznej wizji. Wizja była w&nbsp;"
"projekcie GNU."

#. type: Content of: <div><p>
# | And, so, we were the ones whose&mdash;every little piece that didn't get
# | done by somebody else, we did it.  Because we knew that we wouldn't have a
# | complete system without it.  And even if it was totally boring and
# | unromantic, like <code>tar</code> or <code>mv</code>. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} We did it.  Or
# | <code>ld</code>, you know there's nothing very exciting in
# | <code>ld</code>&mdash;but I wrote one.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} And I did make efforts to have it do a minimal
# | amount of disk I/O so that it would be faster and handle bigger programs. 
# | But, you know, I like to do a good job.  I like to improve various things
# | about the program while I'm doing it.  But the reason that I did it wasn't
# | that I had brilliant ideas for a better <code>ld</code>.  The reason I did
# | it is that we needed one that was free.  And we couldn't expect anyone
# | else to do it.  So, we had to do it, or find someone to do it.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "And, so, we were the ones whose&mdash;every little piece that didn't get "
#| "done by somebody else, we did it.  Because we knew that we wouldn't have "
#| "a complete system without it.  And even if it was totally boring and "
#| "unromantic, like <code>tar</code> or <code>mv</code>.  <span>[Laughter]</"
#| "span> We did it.  Or <code>ld</code>, you know there's nothing very "
#| "exciting in <code>ld</code>&mdash;but I wrote one.  <span>[Laughter]</"
#| "span> And I did make efforts to have it do a minimal amount of disk I/O "
#| "so that it would be faster and handle bigger programs.  But, you know, I "
#| "like to do a good job.  I like to improve various things about the "
#| "program while I'm doing it.  But the reason that I did it wasn't that I "
#| "had brilliant ideas for a better <code>ld</code>.  The reason I did it is "
#| "that we needed one that was free.  And we couldn't expect anyone else to "
#| "do it.  So, we had to do it, or find someone to do it."
msgid ""
"And, so, we were the ones whose&mdash;every little piece that didn't get "
"done by somebody else, we did it.  Because we knew that we wouldn't have a "
"complete system without it.  And even if it was totally boring and "
"unromantic, like <code>tar</code> or <code>mv</code>.  <i>[Laughter]</i> We "
"did it.  Or <code>ld</code>, you know there's nothing very exciting in "
"<code>ld</code>&mdash;but I wrote one.  <i>[Laughter]</i> And I did make "
"efforts to have it do a minimal amount of disk I/O so that it would be "
"faster and handle bigger programs.  But, you know, I like to do a good job.  "
"I like to improve various things about the program while I'm doing it.  But "
"the reason that I did it wasn't that I had brilliant ideas for a better "
"<code>ld</code>.  The reason I did it is that we needed one that was free.  "
"And we couldn't expect anyone else to do it.  So, we had to do it, or find "
"someone to do it."
msgstr ""
"Więc&nbsp;to my jesteśmy tymi, którzy&nbsp;&ndash; każdy najmniejszy "
"kawałek, którego nie zrobił nikt inny, zrobiliśmy my. Bo&nbsp;wiedzieliśmy, "
"że&nbsp;bez tego nie będziemy mieli kompletnego systemu. Nawet jeśli było to "
"zupełnie nudne i&nbsp;nieromantyczne, jak <code>tar</code> lub&nbsp;"
"<code>mv</code>. <span>[śmiech]</span> Zrobiliśmy to. Lub&nbsp;<code>ld</"
"code>, wiecie, nie ma nic ekscytującego w&nbsp;<code>ld</code>&nbsp;&ndash; "
"ale&nbsp;ja taki napisałem. <span>[śmiech]</span> I&nbsp;włożyłem dużo "
"wysiłku w&nbsp;to, żeby w&nbsp;minimalnym stopniu korzystał z&nbsp;operacji "
"we/wy na&nbsp;dysku, tak aby&nbsp;był szybszy i&nbsp;radził sobie z&nbsp;"
"większymi programami. Ale&nbsp;wiecie, lubię dobrze wykonać swoją pracę. "
"Lubię w&nbsp;jej trakcie ulepszać w&nbsp;programie różne rzeczy. Ale&nbsp;"
"nie napisałem go dlatego, że&nbsp;miałem doskonałe pomysły na&nbsp;lepszy "
"<code>ld</code>. Napisałem go, bo&nbsp;potrzebowaliśmy jego wolnej wersji. "
"I&nbsp;nie mogliśmy oczekiwać, że&nbsp;ktoś inny to zrobi. Więc&nbsp;my "
"musieliśmy to zrobić, albo&nbsp;znaleźć kogoś, żeby to zrobił dla nas."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, although at this point thousands of people in projects have contributed "
"to this system, there is one project which is the reason that this system "
"exists, and that's the GNU Project.  It <em>is</em> basically the GNU "
"System, with other things added since then."
msgstr ""
"Więc&nbsp;pomimo tego, że&nbsp;do dzisiaj tysiące ludzi z&nbsp;różnych "
"projektów wniosło wkład w&nbsp;ten system, to istnieje jeden projekt, dzięki "
"któremu system istnieje, a&nbsp;jest to Projekt GNU. On w&nbsp;zasadzie "
"<em>jest</em> Systemem GNU, z&nbsp;innymi rzeczami dodanymi od&nbsp;tamtej "
"pory."

#. type: Content of: <div><p>
# | So, however, the practice of calling the system Linux has been a great
# | blow to the GNU Project, because we don't normally get credit for what
# | we've done.  I think Linux, the kernel, is a very useful piece of free
# | software, and I have only good things to say about it.  But, well,
# | actually, I can find a few bad things to say about it. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} But, basically, I have
# | good things to say about it.  However, the practice of calling the GNU
# | system, Linux, is just a mistake.  I'd like to ask you please to make the
# | small effort necessary to call the system GNU/Linux, and that way to help
# | us get a share of the credit.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, however, the practice of calling the system Linux has been a great "
#| "blow to the GNU Project, because we don't normally get credit for what "
#| "we've done.  I think Linux, the kernel, is a very useful piece of free "
#| "software, and I have only good things to say about it.  But, well, "
#| "actually, I can find a few bad things to say about it.  <span>[Laughter]</"
#| "span> But, basically, I have good things to say about it.  However, the "
#| "practice of calling the GNU system, Linux, is just a mistake.  I'd like "
#| "to ask you please to make the small effort necessary to call the system "
#| "GNU/Linux, and that way to help us get a share of the credit."
msgid ""
"So, however, the practice of calling the system Linux has been a great blow "
"to the GNU Project, because we don't normally get credit for what we've "
"done.  I think Linux, the kernel, is a very useful piece of free software, "
"and I have only good things to say about it.  But, well, actually, I can "
"find a few bad things to say about it.  <i>[Laughter]</i> But, basically, I "
"have good things to say about it.  However, the practice of calling the GNU "
"system, Linux, is just a mistake.  I'd like to ask you please to make the "
"small effort necessary to call the system GNU/Linux, and that way to help us "
"get a share of the credit."
msgstr ""
"Więc&nbsp;zwyczaj nazywania tego systemu Linuksem to dla Projektu GNU duży "
"cios, bo&nbsp;zazwyczaj nie docenia się tego, co zrobiliśmy. Uważam, że&nbsp;"
"Linux, czyli&nbsp;jądro, jest bardzo użytecznym kawałkiem wolnego "
"oprogramowania i&nbsp;mam do&nbsp;powiedzenia na&nbsp;jego temat same dobre "
"rzeczy. Chociaż, tak naprawdę mogę znaleźć parę złych rzeczy na&nbsp;jego "
"temat. <span>[śmiech]</span> Ale&nbsp;w zasadzie mam do&nbsp;powiedzenia "
"na&nbsp;jego temat dobre rzeczy. Jednak&nbsp;zwyczaj nazywania systemu GNU "
"&bdquo;Linuksem&rdquo; jest po&nbsp;prostu błędny. Chciałbym was prosić o "
"odrobinę wysiłku i&nbsp;nazywanie tego systemu GNU/Linuksem, aby&nbsp;pomóc "
"nam w&nbsp;ten sposób uzyskać należne uznanie."

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>QUESTION</strong>: You need a mascot! Get yourself a stuffed
# | animal! [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>QUESTION</strong>: You need a mascot! Get yourself a stuffed "
#| "animal! <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: You need a mascot! Get yourself a stuffed animal! "
"<i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Potrzebujecie maskotki! Załatwcie sobie wypchane "
"zwierzątko! <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: We have one."
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: Już mamy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: You do?"
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: Macie?"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: We have an animal&mdash;a gnu. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} Anyway.  So, yes, when
# | you draw a penguin, draw a gnu next to it.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} But, let's save the questions for the end.  I have
# | more to go through.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: We have an animal&mdash;a gnu.  <span>"
#| "[Laughter]</span> Anyway.  So, yes, when you draw a penguin, draw a gnu "
#| "next to it.  <span>[Laughter]</span> But, let's save the questions for "
#| "the end.  I have more to go through."
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: We have an animal&mdash;a gnu.  <i>[Laughter]</i> "
"Anyway.  So, yes, when you draw a penguin, draw a gnu next to it.  <i>"
"[Laughter]</i> But, let's save the questions for the end.  I have more to go "
"through."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Mamy zwierzątko&nbsp;&ndash; gnu. <span>[śmiech]</"
"span> Nieważne. Więc&nbsp;tak, jeśli rysujecie pingwina, narysujcie obok "
"gnu. <span>[śmiech]</span> Ale&nbsp;zostawmy pytania na&nbsp;koniec. Mam "
"jeszcze trochę do&nbsp;powiedzenia."

#. type: Content of: <div><p>
# | So, why am I so concerned about this? You know, why do I think it is worth
# | bothering you and perhaps giving you a, perhaps lowering your opinion of
# | me, [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} to raise this issue
# | of credit? Because, you know, some people when I do this, some people
# | think that it's because I want my ego to be fed, right? Of course, I'm not
# | saying&mdash;I'm not asking you to call it &ldquo;Stallmanix,&rdquo;
# | right? [-<span>[Laughter] [Applause]</span>-] {+<i>[Laughter]
# | [Applause]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "So, why am I so concerned about this? You know, why do I think it is "
#| "worth bothering you and perhaps giving you a, perhaps lowering your "
#| "opinion of me, <span>[Laughter]</span> to raise this issue of credit? "
#| "Because, you know, some people when I do this, some people think that "
#| "it's because I want my ego to be fed, right? Of course, I'm not "
#| "saying&mdash;I'm not asking you to call it &ldquo;Stallmanix,&rdquo; "
#| "right? <span>[Laughter] [Applause]</span>"
msgid ""
"So, why am I so concerned about this? You know, why do I think it is worth "
"bothering you and perhaps giving you a, perhaps lowering your opinion of me, "
"<i>[Laughter]</i> to raise this issue of credit? Because, you know, some "
"people when I do this, some people think that it's because I want my ego to "
"be fed, right? Of course, I'm not saying&mdash;I'm not asking you to call it "
"&ldquo;Stallmanix,&rdquo; right? <i>[Laughter] [Applause]</i>"
msgstr ""
"Dlaczego tak mi na&nbsp;tym zależy? No wiecie, dlaczego uważam, że&nbsp;"
"warto jest zawracać wam głowę i&nbsp;być może dawać wam, prawdopodobnie "
"obniżać waszą opinię o mnie, <span>[śmiech]</span> podnosząc kwestię uznania "
"zasług? Ponieważ&nbsp;niektórzy ludzie, gdy to robię, niektórzy ludzie "
"myślą, że&nbsp;to dlatego, że&nbsp;chcę nakarmić swoje ego, tak? Oczywiście "
"nie mówię&nbsp;&ndash; nie proszę, żebyście nazywali go &bdquo;"
"Stallmanix&rdquo;, prawda? <span>[śmiech] [aplauz]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"I'm asking you to call it GNU, because I want the GNU Project to get "
"credit.  And there's a very specific reason for that, which is a lot more "
"important than anybody getting credit, in and of itself.  You see, these "
"days, if you look around in our community most of the people talking about "
"it and writing about it don't ever mention GNU, and they don't ever mention "
"these goals of freedom&mdash;these political and social ideals, either.  "
"Because the place they come from is GNU."
msgstr ""
"Proszę, żebyście nazywali go GNU, bo&nbsp;chcę, żeby uznane zostały zasługi "
"Projektu GNU. Mam konkretny powód, który sam w&nbsp;sobie jest dużo "
"ważniejszy niż uznanie czyichkolwiek zasług. Bo&nbsp;jeśli obecnie "
"przyjrzycie się naszej społeczności, to większość ludzi, którzy o niej mówią "
"albo&nbsp;piszą, nigdy nie wspominają GNU, nigdy nawet nie wspominają celów "
"związanych z&nbsp;wolnością&nbsp;&ndash; tych politycznych i&nbsp;"
"społecznych ideałów. Bo&nbsp;miejsce, z&nbsp;którego się wywodzą to GNU."

#. type: Content of: <div><p>
# | The ideas associated with Linux&mdash;the philosophy is very different. 
# | It is basically the apolitical philosophy of Linus Torvalds.  So, when
# | people think that the whole system is Linux, they tend to think:
# | &ldquo;Oh, it must have been all started by Linux Torvalds.  His
# | philosophy must be the one that we should look at carefully.&rdquo; And
# | when they hear about the GNU philosophy, they say: &ldquo;Boy, this is so
# | idealistic, this must be awfully impractical.  I'm a Linux-user, not a
# | GNU-user.&rdquo; [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "The ideas associated with Linux&mdash;the philosophy is very different.  "
#| "It is basically the apolitical philosophy of Linus Torvalds.  So, when "
#| "people think that the whole system is Linux, they tend to think: &ldquo;"
#| "Oh, it must have been all started by Linux Torvalds.  His philosophy must "
#| "be the one that we should look at carefully.&rdquo; And when they hear "
#| "about the GNU philosophy, they say: &ldquo;Boy, this is so idealistic, "
#| "this must be awfully impractical.  I'm a Linux-user, not a GNU-user."
#| "&rdquo; <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"The ideas associated with Linux&mdash;the philosophy is very different.  It "
"is basically the apolitical philosophy of Linus Torvalds.  So, when people "
"think that the whole system is Linux, they tend to think: &ldquo;Oh, it must "
"have been all started by Linux Torvalds.  His philosophy must be the one "
"that we should look at carefully.&rdquo; And when they hear about the GNU "
"philosophy, they say: &ldquo;Boy, this is so idealistic, this must be "
"awfully impractical.  I'm a Linux-user, not a GNU-user.&rdquo; <i>[Laughter]"
"</i>"
msgstr ""
"Ideały związane z&nbsp;Linuksem&nbsp;&ndash; filozofia jest bardzo odmienna. "
"To jest w&nbsp;zasadzie apolityczna filozofia Linusa Torvaldsa. Więc&nbsp;"
"gdy ludzie są przekonani, że&nbsp;cały system to Linux, zazwyczaj myślą: "
"&bdquo;Aha, więc&nbsp;to wszystko musiało zostać zapoczątkowane przez Linusa "
"Torvaldsa. To jego filozofii powinniśmy się dokładniej przyjrzeć&rdquo;. "
"A&nbsp;gdy słyszą o filozofii GNU, to myślą: &bdquo;Matko, to takie "
"idealistyczne, musi być strasznie niepraktyczne. Jestem użytkownikiem "
"Linuksa, a&nbsp;nie GNU&rdquo;. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"What irony! If they only knew! If they knew that the system they liked&mdash;"
"or, in some cases, love and go wild over&mdash;is our idealistic, political "
"philosophy made real."
msgstr ""
"Co za&nbsp;ironia! Gdyby tylko wiedzieli! Gdyby wiedzieli, że&nbsp;system, "
"który lubią&nbsp;&ndash; a&nbsp;czasami nawet kochają i&nbsp;szaleją na&nbsp;"
"jego punkcie&nbsp;&ndash; to nasza idealistyczna, polityczna filozofia "
"w&nbsp;zmaterializowanej postaci."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"They still wouldn't have to agree with us.  But at least they'd see a reason "
"to take it seriously, to think about it carefully, to give it a chance.  "
"They would see how it relates to their lives.  You know, if they realized, "
"&ldquo;I'm using the GNU system. Here's the GNU philosophy.  This philosophy "
"is <em>why</em> this system that I like very much exists,&rdquo; they'd at "
"least consider it with a much more open mind.  It doesn't mean that "
"everybody will agree.  People think different things.  That's OK.  You know, "
"people should make up their own minds.  But I want this philosophy to get "
"the benefit of the credit for the results it has achieved."
msgstr ""
"Nadal nie musieliby się z&nbsp;nami zgadzać. Ale&nbsp;przynajmniej mieliby "
"powód, aby&nbsp;traktować to poważnie, aby&nbsp;dokładnie się nad&nbsp;tym "
"zastanowić, aby&nbsp;dać temu szansę. Zobaczyliby jak to się ma do&nbsp;ich "
"życia. Wiecie, gdyby zdali sobie sprawę, że: &bdquo;Korzystam z&nbsp;systemu "
"GNU. Oto filozofia GNU. Dzięki <em>tej</em> filozofii system, który tak "
"lubię, istnieje&rdquo;, to przynajmniej traktowaliby ją z&nbsp;dużo większą "
"otwartością umysłu. Nie znaczy to, że&nbsp;wszyscy się będą zgadzać. Ludzie "
"myślą różne rzeczy. To jest w&nbsp;porządku. No wiecie, ludzie powinni sami "
"wyrobić sobie poglądy. Ale&nbsp;chcę, aby&nbsp;ta filozofia skorzystała "
"na&nbsp;uznaniu jej zasług wobec rezultatów, jakie osiągnęła."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"If you look around in our community, you'll find that almost everywhere, the "
"institutions are calling the system Linux.  You know, reporters mostly call "
"it Linux.  It's not right, but they do.  The companies mostly say it that "
"package the system.  Oh, and most of these reporters, when they write "
"articles, they usually don't look at it as a political issue, or social "
"issue.  They're usually looking at it purely as a business question or what "
"companies are going to succeed more or less, which is really a fairly minor "
"question for society.  And, if you look at the companies that package the "
"GNU/Linux system for people to use, well, most of them call it Linux.  And "
"they <em>all</em> add nonfree software to it."
msgstr ""
"Jeśli przyjrzycie się naszej społeczności, to zobaczycie, że&nbsp;prawie "
"wszędzie instytucje nazywają ten system Linuksem. No wiecie, dziennikarze "
"nazywają go głównie Linuksem. To niewłaściwe, ale&nbsp;tak robią. Mówią tak "
"przeważnie firmy, które go rozpowszechniają. Aha, i&nbsp;większość tych "
"dziennikarzy, gdy piszą artykuły, zazwyczaj nie patrzy na&nbsp;to z&nbsp;"
"punktu widzenia polityki lub&nbsp;społeczeństwa. Zazwyczaj rozważają to jako "
"kwestię czysto biznesową, chodzi im mniej więcej o to, które firmy odniosą "
"sukces, co jest dosyć mało ważne dla społeczeństwa. A&nbsp;gdy popatrzycie "
"na&nbsp;firmy, które rozpowszechniają system GNU/Linux wśród ludzi, to "
"większość nazywa go Linuksem. I&nbsp;<em>wszyscy</em> dodają do&nbsp;niego "
"niewolne oprogramowanie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"See, the GNU GPL says that if you take code, and some code out of a GPL-"
"covered program, and add some more code to make a bigger program, that whole "
"program has to be released under the GPL.  But you could put other separate "
"programs on the same disk (of either kind, hard disk, or CD), and they can "
"have other licenses.  That's considered mere aggregation, and, essentially, "
"just distributing two programs to somebody at the same time is not something "
"we have any say over.  So, in fact, it is not true&mdash;sometimes, I wish "
"it were true&mdash;that if a company uses a GPL-covered program in a product "
"that the whole product has to be free software.  It's not&mdash;it doesn't "
"go to that range&mdash;that scope.  It's the whole program.  If there are "
"two separate programs that communicate with each other at arm's length&mdash;"
"like by sending messages to each other&mdash;then, they're legally separate, "
"in general.  So, these companies, by adding nonfree software to the system, "
"are giving the users, philosophically and politically, a very bad idea.  "
"They're telling the users, &ldquo;It is OK to use nonfree software.  We're "
"even putting it on this as a bonus.&rdquo;"
msgstr ""
"GNU GPL mówi, że&nbsp;jeśli weźmiecie kod i&nbsp;trochę kodu z&nbsp;programu "
"objętego przez GPL, i&nbsp;dodacie jeszcze trochę kodu, aby&nbsp;zrobić "
"większy program, to cały ten program musi zostać wydany na&nbsp;GPL. "
"Ale&nbsp;moglibyście dołożyć osobno inne programy na&nbsp;tym samym dysku "
"(jakimkolwiek, dysku twardym lub&nbsp;CD) i&nbsp;mogą one mieć inne "
"licencje. Uważa się to za&nbsp;zwykłą agregację i&nbsp;w gruncie rzeczy "
"rozpowszechnianie dwóch programów jednocześnie nie jest czymś, wobec czego "
"mamy cokolwiek do&nbsp;powiedzenia. Więc, w&nbsp;rzeczywistości, to nie jest "
"prawda&nbsp;&ndash; czasami żałuję, że&nbsp;tak nie jest&nbsp;&ndash; "
"że&nbsp;jeśli jakaś firma wykorzysta program objęty przez GPL w&nbsp;swoim "
"produkcie, to cały produkt musi być wolnym oprogramowaniem. To nie ma&nbsp;"
"&ndash; nie idzie aż tak daleko&nbsp;&ndash; takiego zasięgu. To cały "
"program. Jeśli są dwa programy, które komunikują się ze sobą na&nbsp;pewną "
"odległość&nbsp;&ndash; na&nbsp;przykład przez wysyłanie do&nbsp;siebie "
"komunikatów&nbsp;&ndash; to ogólnie rzecz biorąc są pod&nbsp;względem "
"prawnym rozdzielne. Więc&nbsp;te firmy, dodając do&nbsp;systemu niewolne "
"oprogramowanie, dają użytkownikom, filozoficznie i&nbsp;politycznie, bardzo "
"zły sygnał. Mówią oni użytkownikom: &bdquo;Używanie niewolnego "
"oprogramowania jest w&nbsp;porządku. Nawet je tutaj dodajemy jako "
"bonus&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
# | If you look at the magazines about the use of the GNU/Linux system, most
# | of them have a title like &ldquo;Linux-something or other.&rdquo; So
# | they're calling the system Linux most of the time.  And they're filled
# | with ads for nonfree software that you could run on top of the GNU/Linux
# | system.  Now those ads have a common message.  They say: Nonfree Software
# | Is Good For You.  It's So Good That You Might Even <em>Pay</em> To Get It.
# |  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "If you look at the magazines about the use of the GNU/Linux system, most "
#| "of them have a title like &ldquo;Linux-something or other.&rdquo; So "
#| "they're calling the system Linux most of the time.  And they're filled "
#| "with ads for nonfree software that you could run on top of the GNU/Linux "
#| "system.  Now those ads have a common message.  They say: Nonfree Software "
#| "Is Good For You.  It's So Good That You Might Even <em>Pay</em> To Get "
#| "It.  <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"If you look at the magazines about the use of the GNU/Linux system, most of "
"them have a title like &ldquo;Linux-something or other.&rdquo; So they're "
"calling the system Linux most of the time.  And they're filled with ads for "
"nonfree software that you could run on top of the GNU/Linux system.  Now "
"those ads have a common message.  They say: Nonfree Software Is Good For "
"You.  It's So Good That You Might Even <em>Pay</em> To Get It.  <i>[Laughter]"
"</i>"
msgstr ""
"Jeśli popatrzycie na&nbsp;magazyny o korzystaniu z&nbsp;GNU/Linuksa, to "
"większość z&nbsp;nich ma tytuł typu &bdquo;Linux coś-tam coś-tam&rdquo;. "
"Więc&nbsp;zazwyczaj nazywają system Linuksem. I&nbsp;są wypełnione reklamami "
"niewolnego oprogramowania, które można uruchamiać w&nbsp;GNU/Linuksie. Te "
"reklamy mają wspólne przesłanie. Mówią: &bdquo;Niewolne oprogramowanie jest "
"dla was dobre. Jest tak dobre, że&nbsp;może nawet za&nbsp;nie "
"<em>zapłacicie</em>&rdquo;. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | And they call these things &ldquo;value-added packages,&rdquo; which makes
# | a statement about their values.  They're saying: Value practical
# | convenience, not freedom.  And, I don't agree with those values, so I call
# | them &ldquo;freedom-subtracted packages.&rdquo;
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} Because if you have
# | installed a free operating system, then you now are living in the free
# | world.  You enjoy the benefits of liberty that we worked for so many years
# | to give you.  Those packages give you an opportunity to buckle on a chain.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "And they call these things &ldquo;value-added packages,&rdquo; which "
#| "makes a statement about their values.  They're saying: Value practical "
#| "convenience, not freedom.  And, I don't agree with those values, so I "
#| "call them &ldquo;freedom-subtracted packages.&rdquo; <span>[Laughter]</"
#| "span> Because if you have installed a free operating system, then you now "
#| "are living in the free world.  You enjoy the benefits of liberty that we "
#| "worked for so many years to give you.  Those packages give you an "
#| "opportunity to buckle on a chain."
msgid ""
"And they call these things &ldquo;value-added packages,&rdquo; which makes a "
"statement about their values.  They're saying: Value practical convenience, "
"not freedom.  And, I don't agree with those values, so I call them &ldquo;"
"freedom-subtracted packages.&rdquo; <i>[Laughter]</i> Because if you have "
"installed a free operating system, then you now are living in the free "
"world.  You enjoy the benefits of liberty that we worked for so many years "
"to give you.  Those packages give you an opportunity to buckle on a chain."
msgstr ""
"I&nbsp;nazywają te rzeczy &bdquo;pakietami o zwiększonej wartości&rdquo; "
"[<em>ang. value-added packages</em>], co mówi coś o ich wartościach "
"[<em>ang. values</em>]. Mówią: &bdquo;Ceńcie [<em>ang. value</em>] "
"praktyczną wygodę, a&nbsp;nie wolność&rdquo;. A&nbsp;ja nie zgadzam się "
"z&nbsp;tymi wartościami, więc&nbsp;je nazywam &bdquo;pakietami o "
"zmniejszonej wolności&rdquo; [<em>ang. freedom-subtracted packages</em>]. "
"<span>[śmiech]</span> Bo&nbsp;jeśli zainstalujecie sobie wolny system "
"operacyjny, to od&nbsp;tego momentu żyjecie w&nbsp;wolnym świecie. "
"Korzystacie z&nbsp;wolności, na&nbsp;którą pracowaliśmy dla was przez wiele "
"lat. Takie pakiety dają wam okazję do&nbsp;zakucia się w&nbsp;łańcuchy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And then if you look at the trade shows&mdash;about the use of the, "
"dedicated to the use of, the GNU/Linux system, they all call themselves "
"&ldquo;Linux&rdquo; shows.  And they're filled with booths exhibiting "
"nonfree software, essentially putting the seal of approval on the nonfree "
"software.  So, almost everywhere you look in our community, the institutions "
"are endorsing the nonfree software, totally negating the idea of freedom "
"that GNU was developed for.  And the only place that people are likely to "
"come across the idea of freedom is in connection with GNU, and in connection "
"with free software, the term, free software.  So this is why I ask you: "
"please call the system GNU/Linux.  Please make people aware where the system "
"came from and why."
msgstr ""
"A&nbsp;jeśli popatrzycie na&nbsp;targi branżowe&nbsp;&ndash; dotyczące "
"korzystania, poświęcone korzystaniu z&nbsp;GNU/Linuksa, wszystkie one "
"nazywają się targami &bdquo;linuksowymi&rdquo;. I&nbsp;są wypełnione "
"stoiskami promującymi niewolne oprogramowanie, co w&nbsp;swej istocie "
"przypieczętowuje akceptację niewolnych programów. Więc&nbsp;niemalże z&nbsp;"
"którejkolwiek strony nie spojrzy się na&nbsp;naszą społeczność, instytucje "
"podpisują się pod&nbsp;niewolnym oprogramowaniem, całkowicie negując ideę "
"wolności, dla której zostało stworzone GNU. I&nbsp;jedyny moment, w&nbsp;"
"którym ludzie mają szansę zetknąć się z&nbsp;ideą wolności, to w&nbsp;"
"nawiązaniu do&nbsp;GNU i&nbsp;do wolnego oprogramowania, terminu &bdquo;"
"wolne oprogramowanie&rdquo;. Dlatego&nbsp;proszę was: nazywajcie ten system "
"GNU/Linux. Zwracajcie uwagę ludzi na&nbsp;to, skąd wziął się ten system "
"i&nbsp;dlaczego."

#. type: Content of: <div><p>
# | Of course, just by using that name, you won't be making an explanation of
# | the history.  You can type four extra characters and write GNU/Linux; you
# | can say two extra syllables.  But, GNU/Linux is fewer syllables than
# | Windows 2000.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} But,
# | you're not telling them a lot, but you're preparing them, so that when
# | they hear about GNU, and what it's all about, they'll see how that
# | connects to them and their lives.  And that, indirectly, makes a
# | tremendous difference.  So please help us.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Of course, just by using that name, you won't be making an explanation of "
#| "the history.  You can type four extra characters and write GNU/Linux; you "
#| "can say two extra syllables.  But, GNU/Linux is fewer syllables than "
#| "Windows 2000.  <span>[Laughter]</span> But, you're not telling them a "
#| "lot, but you're preparing them, so that when they hear about GNU, and "
#| "what it's all about, they'll see how that connects to them and their "
#| "lives.  And that, indirectly, makes a tremendous difference.  So please "
#| "help us."
msgid ""
"Of course, just by using that name, you won't be making an explanation of "
"the history.  You can type four extra characters and write GNU/Linux; you "
"can say two extra syllables.  But, GNU/Linux is fewer syllables than Windows "
"2000.  <i>[Laughter]</i> But, you're not telling them a lot, but you're "
"preparing them, so that when they hear about GNU, and what it's all about, "
"they'll see how that connects to them and their lives.  And that, "
"indirectly, makes a tremendous difference.  So please help us."
msgstr ""
"Oczywiście, korzystając jedynie z&nbsp;nazwy nie będziecie wyjaśniać "
"historii. Możecie wstukiwać dodatkowe cztery znaki i&nbsp;pisać GNU/Linux; "
"możecie wymawiać dwie dodatkowe sylaby. Ale&nbsp;GNU/Linux ma mniej sylab "
"niż Windows 2000. <span>[śmiech]</span> Jednak&nbsp;nie mówicie im wiele, "
"ale&nbsp;przygotowujecie ich, więc&nbsp;jak usłyszą o GNU i&nbsp;o co w&nbsp;"
"tym wszystkim chodzi, to zobaczą, jakie to ma znaczenie dla nich i&nbsp;ich "
"życia. A&nbsp;to ma pośrednio wielkie znaczenie. Więc&nbsp;proszę, pomóżcie "
"nam."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"You'll note that Microsoft called the GPL an &ldquo;open source license."
"&rdquo; They don't want people to be thinking in terms of freedom as the "
"issue.  You'll find that they invite people to think in a narrow way, as "
"consumers, and, of course, not even think very rationally as consumers, if "
"they're going to choose Microsoft products.  But they don't want people to "
"think as citizens or statesmen.  That's inimical to them.  At least it's "
"inimical to their current business model."
msgstr ""
"Zauważcie, że&nbsp;Microsoft nazwał GPL &bdquo;licencją open source&rdquo;. "
"Oni nie chcą, aby&nbsp;ludzie myśleli, że&nbsp;w tej sprawie chodzi o "
"wolność. Zobaczcie, że&nbsp;zachęcają ludzi, aby&nbsp;myśleli w&nbsp;wąski "
"sposób, jak konsumenci, oczywiście żeby nawet jako konsumenci myśleli "
"niezbyt racjonalnie, jeśli mają wybrać produkty Microsoftu. Ale&nbsp;nie "
"chcą, by ludzie myśleli jak obywatele lub&nbsp;mężowie stanu. To im nie "
"sprzyja. A&nbsp;przynajmniej ich obecnemu modelowi biznesowemu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, how does free software&hellip;well, I can tell you about how free "
"software relates to our society.  A secondary topic that might be of "
"interest to some of you is how free software relates to business.  Now, in "
"fact, free software is <em>tremendously</em> useful for business.  After "
"all, most businesses in the advanced countries use software.  Only a tiny "
"fraction of them develop software."
msgstr ""
"W&nbsp;jaki sposób wolne oprogramowanie&hellip; cóż, mogę wam opowiedzieć "
"jak wolne oprogramowanie ma się do&nbsp;naszego społeczeństwa. Drugorzędny "
"temat, który może niektórych z&nbsp;was zainteresować, to jak wolne "
"oprogramowanie ma się do&nbsp;biznesu. Tak naprawdę to wolne oprogramowanie "
"jest dla biznesu <em>niezwykle</em> użyteczne. W&nbsp;końcu większość firm "
"w&nbsp;rozwiniętych krajach korzysta z&nbsp;oprogramowania. Tylko ułamek "
"z&nbsp;nich tworzy oprogramowanie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And free software is tremendously advantageous for any company that uses "
"software, because it means that you're in control.  Basically, free software "
"means the users are in control of what the program does.  Either "
"individually, if they care enough to be, or, collectively, when they care "
"enough to be.  Whoever cares enough can exert some influence.  If you don't "
"care, you don't buy.  Then you use what other people prefer.  But, if you do "
"care, then you have some say. With proprietary software, you have "
"essentially no say."
msgstr ""
"Wolne oprogramowanie ma ogromne zalety dla każdej firmy, która korzysta "
"z&nbsp;programów, bo&nbsp;oznacza, że&nbsp;to wy kontrolujecie sytuację. "
"Zasadniczo wolne oprogramowanie oznacza, że&nbsp;użytkownicy kontrolują "
"działanie programu. Indywidualnie, jeśli im na&nbsp;tym wystarczająco "
"zależy, lub&nbsp;kolektywnie, jeśli im na&nbsp;tym wystarczająco zależy. "
"Każdy, komu dostatecznie zależy, może wywrzeć jakiś wpływ. Komu wszystko "
"jedno, ten nie wybiera. Wtedy korzysta z&nbsp;tego, co preferują inni. "
"Ale&nbsp;jeśli wam zależy, to macie coś do&nbsp;powiedzenia. W&nbsp;"
"przypadku oprogramowania objętego restrykcyjnymi licencjami w&nbsp;gruncie "
"rzeczy nie macie nic do&nbsp;gadania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"With free software, you can change what you want to change.  And it doesn't "
"matter that there are no programmers in your company; that's fine.  You "
"know, if you wanted to move the walls in your building, you don't have to be "
"a carpentry company. You just have to be able to go find a carpenter and "
"say, &ldquo;What will you charge to do this job?&rdquo; And if you want to "
"change around the software you use, you don't have to be a programming "
"company.  You just have to go to a programming company and say, &ldquo;What "
"will you charge to implement these features? And when will you have it done?"
"&rdquo; And if they don't do the job, you can go find somebody else."
msgstr ""
"W&nbsp;przypadku wolnego oprogramowania możecie zmieniać cokolwiek chcecie. "
"I&nbsp;nie ma znaczenia, że&nbsp;w waszej firmie nie ma żadnych "
"programistów; to nic. Wiecie, gdybyście chcieli przesunąć parę ścian w&nbsp;"
"swoim budynku, to nie musicie być do&nbsp;tego firmą stolarską [<em>w&nbsp;"
"USA ściany są zazwyczaj drewniano-gipsowe</em>]. Wystarczy, że&nbsp;"
"będziecie mogli znaleźć stolarza i&nbsp;powiedzieć: &bdquo;Ile za&nbsp;"
"wykonanie tej roboty?&rdquo; A&nbsp;jeśli chcecie zmienić używane przez was "
"oprogramowanie, nie musicie być firmą programistyczną. Musicie tylko iść "
"do&nbsp;firmy programistycznej i&nbsp;powiedzieć: &bdquo;Ile za&nbsp;"
"implementację tych funkcji? I&nbsp;kiedy będzie to gotowe?&rdquo;. A&nbsp;"
"jeśli oni tego nie zrobią, możecie iść i&nbsp;znaleźć kogoś innego."

#. type: Content of: <div><p>
# | There's a free market for support.  So, any business that cares about
# | support will find a tremendous advantage in free software.  With
# | proprietary software, support is a monopoly, because one company has the
# | source code, or maybe a small number of companies that paid a gigantic
# | amount of money have the source code, if it's Microsoft's shared source
# | program, but, it's very few.  And so, there aren't very many possible
# | sources of support for you.  And that means, that unless you're a real
# | giant, they don't care about you.  Your company is not important enough
# | for them to care if they lose your business, or what happens.  Once you're
# | using the program, they figure you're locked in to getting the support
# | from them, because to switch to a different program is a gigantic job. 
# | So, you end up with things like paying for the privilege of reporting a
# | bug.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} And once you've
# | paid, they tell you, &ldquo;Well, OK, we've noted your bug report.  And in
# | a few months, you can buy an upgrade, and you can see if we've fixed
# | it.&rdquo; [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "There's a free market for support.  So, any business that cares about "
#| "support will find a tremendous advantage in free software.  With "
#| "proprietary software, support is a monopoly, because one company has the "
#| "source code, or maybe a small number of companies that paid a gigantic "
#| "amount of money have the source code, if it's Microsoft's shared source "
#| "program, but, it's very few.  And so, there aren't very many possible "
#| "sources of support for you.  And that means, that unless you're a real "
#| "giant, they don't care about you.  Your company is not important enough "
#| "for them to care if they lose your business, or what happens.  Once "
#| "you're using the program, they figure you're locked in to getting the "
#| "support from them, because to switch to a different program is a gigantic "
#| "job.  So, you end up with things like paying for the privilege of "
#| "reporting a bug.  <span>[Laughter]</span> And once you've paid, they tell "
#| "you, &ldquo;Well, OK, we've noted your bug report.  And in a few months, "
#| "you can buy an upgrade, and you can see if we've fixed it.&rdquo; <span>"
#| "[Laughter]</span>"
msgid ""
"There's a free market for support.  So, any business that cares about "
"support will find a tremendous advantage in free software.  With proprietary "
"software, support is a monopoly, because one company has the source code, or "
"maybe a small number of companies that paid a gigantic amount of money have "
"the source code, if it's Microsoft's shared source program, but, it's very "
"few.  And so, there aren't very many possible sources of support for you.  "
"And that means, that unless you're a real giant, they don't care about you.  "
"Your company is not important enough for them to care if they lose your "
"business, or what happens.  Once you're using the program, they figure "
"you're locked in to getting the support from them, because to switch to a "
"different program is a gigantic job.  So, you end up with things like paying "
"for the privilege of reporting a bug.  <i>[Laughter]</i> And once you've "
"paid, they tell you, &ldquo;Well, OK, we've noted your bug report.  And in a "
"few months, you can buy an upgrade, and you can see if we've fixed it."
"&rdquo; <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"Oznacza to wolny rynek usług wsparcia. Tak więc&nbsp;każda firma, której "
"zależy na&nbsp;wsparciu znajdzie w&nbsp;wolnym oprogramowaniu ogromne "
"zalety. W&nbsp;przypadku programów objętych restrykcyjnymi licencjami "
"wsparcie jest objęte monopolem, bo&nbsp;tylko jedna firma posiada kod "
"źródłowy, a&nbsp;może ma go kilka firm, które zapłaciły za&nbsp;to "
"gigantyczne sumy pieniędzy, jeśli brały udział w&nbsp;programie dzielenia "
"kodu Microsoftu, ale&nbsp;jest ich tylko kilka. Tak więc&nbsp;nie ma dla was "
"wielu możliwych źródeł wsparcia. A&nbsp;to oznacza, że&nbsp;jeśli nie "
"jesteście prawdziwym gigantem, to oni się wami nie interesują. Wasza firma "
"nie jest dla nich wystarczająco ważna, aby&nbsp;zależało im na&nbsp;"
"zatrzymaniu was przy sobie lub&nbsp;na tym, co się zdarzy. Jak już będziecie "
"używać ich programu, to będą przekonani, że&nbsp;jesteście zmuszeni kupować "
"wsparcie u&nbsp;nich, bo&nbsp;przesiadka na&nbsp;inny program to masa pracy. "
"I&nbsp;kończy się na&nbsp;tym, że&nbsp;płacicie za&nbsp;przywilej zgłaszania "
"usterek. <span>[śmiech]</span> A&nbsp;jak już zapłacicie, powiedzą wam: "
"&bdquo;No tak, odnotowaliśmy wasze zgłoszenie błędu. Za&nbsp;kilka miesięcy "
"możecie sobie kupić upgrade i&nbsp;zobaczyć, czy&nbsp;go "
"naprawiliśmy&rdquo;. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Support providers for free software can't get away with that.  They have to "
"please the customers.  Of course, you can get a lot of good support gratis.  "
"You post your problem on the Internet.  You may get an answer the next day.  "
"But that's not guaranteed, of course.  If you want to be confident, you "
"better make an arrangement with a company and pay them.  And this is, of "
"course, one of the ways that free software business works."
msgstr ""
"Firmom sprzedającym wsparcie dla wolnego oprogramowania coś takiego nie "
"ujdzie na&nbsp;sucho. Muszą starać się, aby&nbsp;klienci byli zadowoleni. "
"Oczywiście dużo dobrego wsparcia możecie dostać za&nbsp;darmo. Ogłaszacie "
"swój problem w&nbsp;Internecie. Odpowiedź możecie dostać następnego dnia. "
"Ale&nbsp;nie ma na&nbsp;to oczywiście gwarancji. Jeśli chcecie mieć pewność, "
"to lepiej podpiszcie umowę z&nbsp;jakąś firmą i&nbsp;jej zapłaćcie. I&nbsp;"
"to jest, oczywiście, jeden ze sposobów działania biznesu opartego na&nbsp;"
"wolnym oprogramowaniu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Another advantage of free software for businesses that use software is "
"security and privacy.  And this applies to individuals as well, but I "
"brought it up in the context of businesses.  You see, when a program is "
"proprietary, you can't even tell what it really does."
msgstr ""
"Kolejna zaleta wolnego oprogramowania dla firm korzystających z&nbsp;"
"programów komputerowych to bezpieczeństwo i&nbsp;prywatność. To odnosi się "
"również do&nbsp;pojedynczych osób, ale&nbsp;mówię o tym w&nbsp;kontekście "
"firm. Wiecie, gdy program jest objęty restrykcyjną licencją, to nawet nie "
"wiadomo, co tak naprawdę robi."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"It could have features, deliberately put in that you wouldn't like if you "
"knew about them, like it might have a backdoor to let the developer get into "
"your machine.  It might snoop on what you do and send information back.  "
"This is not unusual.  Some Microsoft software did this.  But it's not only "
"Microsoft.  There are other proprietary programs that snoop on the user.  "
"And you can't even tell if it does this.  And, of course, even assuming that "
"the developer's totally honest, every programmer makes mistakes.  There "
"could be bugs that affect your security which are nobody's fault.  But the "
"point is: If it's not free software, you can't find them. And you can't fix "
"them."
msgstr ""
"Może mieć umyślnie dodane funkcje, które by się wam nie spodobały, "
"jeślibyście o nich wiedzieli, np. może mieć tylne wejście [ang. backdoor] "
"pozwalające autorowi wejść na&nbsp;waszą maszynę. Może szpiegować, co "
"robicie i&nbsp;wysyłać informacje z&nbsp;powrotem. To nie jest nic "
"niezwykłego. Niektóre programy Microsoftu to robiły. Ale&nbsp;to nie dotyczy "
"tylko Microsoftu. Są inne objęte restrykcyjnymi licencjami programy, które "
"szpiegują swoich użytkowników. I&nbsp;nawet nie można tego stwierdzić. "
"A&nbsp;nawet zakładając, że&nbsp;autor jest całkowicie uczciwy, każdy "
"programista popełnia błędy. Mogą pojawić się błędy mające wpływ na&nbsp;"
"wasze bezpieczeństwo, które nie są niczyją winą. Ale&nbsp;chodzi o to, "
"że&nbsp;jeśli nie jest to wolne oprogramowanie, to nie możecie ich znaleźć. "
"I&nbsp;nie możecie ich naprawić."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Nobody has the time to check the source of every program he runs.  You're "
"not going to do that.  But with free software there's a large community, and "
"there are people in that community who are checking things.  And you get the "
"benefit of their checking, because if there's an accidental bug, there "
"surely are, from time to time, in any program, they might find it and fix "
"it.  And people are much less likely to put in a deliberate Trojan horse, or "
"a snooping feature, if they think they might get caught.  The proprietary "
"software developers figure they won't get caught.  They'll get away with it "
"undetected.  But a free software developer has to figure that people will "
"look at that and see it's there.  So, in our community, we don't feel we can "
"get away with ramming a feature down the users' throats that the users "
"wouldn't like.  So we know that if the users don't like it, they'll make a "
"modified version which doesn't have it.  And then, they'll all start using "
"that version."
msgstr ""
"Nikt nie ma czasu na&nbsp;sprawdzanie źródeł każdego programu, którego "
"używa. Nie będziecie tego robić. Ale&nbsp;w przypadku wolnego oprogramowania "
"istnieje duża społeczność i&nbsp;są w&nbsp;niej ludzie, którzy wszystko "
"sprawdzają. I&nbsp;korzystacie na&nbsp;ich sprawdzaniu, bo&nbsp;jeśli jest "
"jakiś przypadkowy błąd — zawsze jakieś są od&nbsp;czasu do&nbsp;czasu w&nbsp;"
"każdym programie&nbsp;&ndash; to mogą go znaleźć i&nbsp;naprawić. Poza tym "
"ludzie znacznie mniej chętnie dokładają konia trojańskiego lub&nbsp;funkcję "
"szpiegującą, jeśli obawiają się, że&nbsp;ktoś może ich złapać. Autorzy "
"oprogramowania objętego restrykcyjnymi licencjami uważają, że&nbsp;nikt ich "
"nie złapie. Ujdzie im to na&nbsp;sucho. Ale&nbsp;autor wolnego "
"oprogramowania musi zdawać sobie sprawę, że&nbsp;ludzie będą na&nbsp;to "
"patrzeć i&nbsp;to zauważą. Więc&nbsp;w naszej społeczności nie uważamy, "
"że&nbsp;może nam ujść na&nbsp;sucho wciskanie ludziom funkcji, która by im "
"się nie spodobała. Wiemy, że&nbsp;jeśli użytkownikom się nie będzie "
"podobała, to zrobią zmodyfikowaną wersję, która nie będzie jej zawierać. "
"A&nbsp;potem zaczną wszyscy jej używać."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"In fact, we can all reason enough, we can all figure this out enough steps "
"ahead, that we probably won't put in that feature.  After all, you're "
"writing a free program; you want people to like your version; you don't want "
"to put in a thing that you know a lot of people are going to hate, and have "
"another modified version catch on instead of yours.  So you just realize "
"that the user is king in the world of free software.  In the world of "
"proprietary software, the customer is <em>not</em> king.  Because you are "
"only a customer.  You have no say in the software you use."
msgstr ""
"Tak naprawdę to wszyscy jesteśmy na&nbsp;tyle rozsądni, potrafimy sięgnąć "
"wyobraźnią na&nbsp;tyle daleko naprzód, że&nbsp;najpewniej nie dodamy tej "
"funkcji. Przecież piszecie wolny program; chcecie, żeby ludziom podobała się "
"wasza wersja; nie chcecie wstawić do&nbsp;niej czegoś, czego wiele ludzi "
"będzie nienawidzić i&nbsp;przez co popularna stanie się inna zmodyfikowana "
"wersja zamiast waszej. Więc&nbsp;dochodzicie do&nbsp;wniosku, że&nbsp;w "
"świecie wolnego oprogramowania użytkownik jest królem świata. W&nbsp;świecie "
"oprogramowania objętego restrykcyjnymi licencjami użytkownik <em>nie</em> "
"jest królem. Bo&nbsp;jesteście tylko klientem. Nie macie nic do&nbsp;"
"powiedzenia w&nbsp;kwestii programów, których używacie."

#. type: Content of: <div><p>
# | In this respect, free software is a new mechanism for democracy to
# | operate.  Professor Lessig, now at Stanford, noted that code functions as
# | a kind of law.  Whoever gets to write the code that just about everybody
# | uses for all intents and purposes is writing the laws that run people's
# | lives.  With free software, these laws get written in a democratic way. 
# | Not the classical form of democracy&mdash;we don't have a big election and
# | say, &ldquo;Everybody vote which way should this feature be done.&rdquo;
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} Instead we say,
# | basically, those of you who want to work on implementing the feature this
# | way, do it.  And if you want to work on implementing the feature that way,
# | do it.  And, it gets done one way or the other, you know? And so, if a lot
# | of people want it this way, it'll get done this way.  So, in this way,
# | everybody contributes to the social decision by simply taking steps in the
# | direction that he wants to go.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "In this respect, free software is a new mechanism for democracy to "
#| "operate.  Professor Lessig, now at Stanford, noted that code functions as "
#| "a kind of law.  Whoever gets to write the code that just about everybody "
#| "uses for all intents and purposes is writing the laws that run people's "
#| "lives.  With free software, these laws get written in a democratic way.  "
#| "Not the classical form of democracy&mdash;we don't have a big election "
#| "and say, &ldquo;Everybody vote which way should this feature be done."
#| "&rdquo; <span>[Laughter]</span> Instead we say, basically, those of you "
#| "who want to work on implementing the feature this way, do it.  And if you "
#| "want to work on implementing the feature that way, do it.  And, it gets "
#| "done one way or the other, you know? And so, if a lot of people want it "
#| "this way, it'll get done this way.  So, in this way, everybody "
#| "contributes to the social decision by simply taking steps in the "
#| "direction that he wants to go."
msgid ""
"In this respect, free software is a new mechanism for democracy to operate.  "
"Professor Lessig, now at Stanford, noted that code functions as a kind of "
"law.  Whoever gets to write the code that just about everybody uses for all "
"intents and purposes is writing the laws that run people's lives.  With free "
"software, these laws get written in a democratic way.  Not the classical "
"form of democracy&mdash;we don't have a big election and say, &ldquo;"
"Everybody vote which way should this feature be done.&rdquo; <i>[Laughter]</"
"i> Instead we say, basically, those of you who want to work on implementing "
"the feature this way, do it.  And if you want to work on implementing the "
"feature that way, do it.  And, it gets done one way or the other, you know? "
"And so, if a lot of people want it this way, it'll get done this way.  So, "
"in this way, everybody contributes to the social decision by simply taking "
"steps in the direction that he wants to go."
msgstr ""
"Pod&nbsp;tym względem wolne oprogramowanie to nowy mechanizm demokratyczny. "
"Profesor Lessig, pracujący obecnie w&nbsp;Stanford, zauważył, że&nbsp;kod "
"funkcjonuje jak rodzaj prawa. Ktokolwiek napisał kod, którego prawie wszyscy "
"używają do&nbsp;wszelkich celów, napisał prawa, które kierują ich życiem. "
"W&nbsp;przypadku wolnego oprogramowania prawa te są pisane w&nbsp;sposób "
"demokratyczny. Nie chodzi tu o klasyczną formę demokracji&nbsp;&ndash; nie "
"mamy wielkich wyborów, na&nbsp;których mówimy: &bdquo;Zagłosujmy wszyscy jak "
"ma być zaimplementowana ta funkcja&rdquo;. <span>[śmiech]</span> Zamiast "
"tego w&nbsp;zasadzie mówimy, że&nbsp;ci z&nbsp;was, którzy chcą pracować "
"nad&nbsp;zaimplementowaniem tej funkcji w&nbsp;ten sposób, mogą to robić. "
"A&nbsp;jeśli chcecie pracować nad&nbsp;zaimplementowaniem w&nbsp;inny "
"sposób, możecie to robić. I&nbsp;wiecie co, w&nbsp;taki czy&nbsp;inny sposób "
"zostaje ona zaimplementowana. I&nbsp;jeśli wielu ludzi chce, żeby było to "
"zrobione w&nbsp;jakiś sposób, to tak właśnie zostanie zrobione. I&nbsp;tak, "
"każdy bierze udział w&nbsp;tej społecznej decyzji po&nbsp;prostu podejmując "
"kroki w&nbsp;kierunku, który mu odpowiada."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And you're free to take as many steps, personally, as you want to take.  A "
"business is free to commission as many steps as they find useful to take.  "
"And, after you add all these things up, that says which direction the "
"software goes."
msgstr ""
"Osobiście macie wolność do&nbsp;zrobienia tylu kroków, ile chcecie. Firmy "
"mogą zrobić tyle kroków, ile wyda im się użyteczne. A&nbsp;po dodaniu tego "
"wszystkiego wychodzi kierunek, w&nbsp;którym podążać będzie oprogramowanie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And it's often very useful to be able to take pieces out of some existing "
"program, presumably usually large pieces, of course, and then write a "
"certain amount of code of your own, and make a program that does exactly "
"what you need, which would have cost you an arm and a leg to develop, if you "
"had to write it all from scratch, if you couldn't cannibalize large pieces "
"from some existing free software package."
msgstr ""
"Często bardzo użyteczna jest możliwość wyjęcia kawałków z&nbsp;istniejącego "
"programu, prawdopodobnie zazwyczaj dużych kawałków, a&nbsp;później napisania "
"jakiejś ilości kodu samemu i&nbsp;zrobienia programu, który robi dokładnie "
"to, co wam jest potrzebne, i&nbsp;którego napisanie od&nbsp;zera wymagałoby "
"od&nbsp;was harowania jak wół, gdybyście nie mogli skonsumować dużych "
"kawałków jakiegoś istniejącego pakietu wolnego oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Another thing that results from the fact that the user is king is that we "
"tend to be very good about compatibility and standardization.  Why? Because "
"users like that.  Users are likely to reject a program that has gratuitous "
"incompatibilities in it.  Now, sometimes there's a certain group of users "
"which actually have a need for a certain kind of incompatibility, and then "
"they'll have it. That's OK.  But when users want is to follow a standard, we "
"developers have to follow it, and we know that.  And we do it.  By contrast, "
"if you look at proprietary software developers, they often find it "
"advantageous to deliberately <em>not</em> follow a standard, and not because "
"they think that they're giving the user an advantage that way, but rather "
"because they're imposing on the user, locking the user in.  And you'll even "
"find them making changes in their file formats from time to time, just to "
"force people to get the newest version."
msgstr ""
"Kolejna rzecz, która wynika z&nbsp;tego, że&nbsp;użytkownik jest królem, to "
"że&nbsp;zazwyczaj jesteśmy bardzo dobrzy jeśli chodzi o zgodność i&nbsp;"
"standaryzację. Dlaczego? Bo&nbsp;użytkownicy to lubią. Użytkownicy "
"prawdopodobnie odrzucą program, który zawiera w&nbsp;sobie nieuzasadnione "
"niezgodności. Czasami pojawia się jakaś grupa użytkowników, która potrzebuje "
"właśnie jakiejś konkretnej niezgodności i&nbsp;wtedy ją dostaną. To jest OK. "
"Ale&nbsp;gdy użytkownicy chcą zgodności ze standardem, to my, autorzy, "
"musimy się temu podporządkować i&nbsp;zdajemy sobie z&nbsp;tego sprawę. "
"I&nbsp;tak robimy. Dla kontrastu, gdy popatrzycie na&nbsp;autorów "
"oprogramowania objętego restrykcyjnymi licencjami, to często widzą oni "
"korzyści w&nbsp;umyślnym <em>ignorowaniu</em> standardów i&nbsp;to nie "
"dlatego, że&nbsp;sądzą, że&nbsp;w ten sposób dają użytkownikowi coś "
"lepszego, ale&nbsp;raczej dlatego, że&nbsp;w ten sposób coś mu narzucają, "
"zamykają go. Zmieniają nawet formaty plików, tylko po&nbsp;to, aby&nbsp;"
"zmusić ludzi do&nbsp;kupienia najnowszej wersji."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Archivists are finding a problem now, that files written on computers ten "
"years ago often can't be accessed; they were written with proprietary "
"software that's essentially lost now.  If it were written with free "
"software, then it could be brought up-to-date and run.  And those things "
"would not, those records would not be lost, would not be inaccessible.  They "
"were even complaining about this on NPR recently in citing free software as "
"a solution.  And so, in effect, by using a nonfree program to store your own "
"data, you are putting your head in a noose."
msgstr ""
"Archiwiści mają teraz problem, bo&nbsp;plików zapisanych na&nbsp;komputerach "
"10 lat temu nie da się otworzyć; zostały zapisane przy użyciu objętego "
"restrykcyjną licencją oprogramowania, które od&nbsp;tamtego czasu przepadło. "
"Gdyby zostały zapisane przy użyciu wolnego oprogramowania, to można by je "
"odnowić i&nbsp;uruchomić. A&nbsp;te rzeczy nie zostałyby, te archiwa nie "
"zostałyby stracone, nie byłyby niedostępne. Narzekano nawet na&nbsp;to "
"ostatnio w&nbsp;radiu publicznym i&nbsp;wymieniano wolne oprogramowanie jako "
"rozwiązanie problemu. Tak więc&nbsp;w rezultacie, korzystając z&nbsp;"
"niewolnego programu do&nbsp;przechowywania waszych danych, owijacie sobie "
"wokół szyi pętlę."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, I've talked about how free software affects most business.  But how does "
"it affect that particular narrow area which is software business? Well, the "
"answer is mostly not at all.  And the reason is that 90% of the software "
"industry, from what I'm told, is development of custom software, software "
"that's not meant to be released at all.  For custom software, this issue, or "
"the ethical issue of free or proprietary, doesn't arise.  You see, the issue "
"is, are you users free to change, and redistribute, the software? If there's "
"only one user, and that user owns the rights, there's no problem.  That user "
"<em>is</em> free to do all these things.  So, in effect, any <em>custom</em> "
"program that was developed by one company for use in-house is free software, "
"as long as they have the sense to insist on getting the source code and all "
"the rights."
msgstr ""
"Powiedziałem więc&nbsp;jakie znaczenie wolne oprogramowanie ma dla "
"większości firm. Ale&nbsp;jakie ma znaczenie dla konkretnego wąskiego "
"obszaru, jakim jest przemysł programistyczny? Odpowiedź brzmi: prawie żadne. "
"A&nbsp;to dlatego, że&nbsp;90% tego przemysłu, z&nbsp;tego co mi mówiono, to "
"rozwój oprogramowania na&nbsp;zamówienie, które nigdy nie będzie wydane. "
"W&nbsp;przypadku takiego oprogramowania kwestia, lub&nbsp;etyczna kwestia, "
"„objęte restrykcyjną licencją czy&nbsp;wolne” nie ma znaczenia. Pytanie "
"brzmi: czy&nbsp;wy, użytkownicy, macie wolność do&nbsp;zmieniania i&nbsp;"
"ponownego rozpowszechniania tego oprogramowania? Jeśli jest tylko jeden "
"użytkownik i&nbsp;to on posiada prawa, to nie ma problemu. Ten użytkownik "
"<em>ma</em> wolność do&nbsp;robienia wszystkich tych rzeczy. Więc&nbsp;w "
"rezultacie każdy program napisany na&nbsp;<em>indywidualne zamówienie</em> "
"przez jakąś firmę na&nbsp;wewnętrzny użytek to wolne oprogramowanie, jeśli "
"tylko mają wystarczająco oleju w&nbsp;głowie, żeby domagać się kodu "
"źródłowego i&nbsp;wszystkich praw."

#. type: Content of: <div><p>
# | And the issue doesn't really arise for software that goes in a watch or a
# | microwave oven or an automobile ignition system.  Because those are places
# | where you don't download software to install.  It's not a real computer,
# | as far as the user is concerned.  And so, it doesn't raise these issues
# | enough for them to be ethically important.  So, for the most part, the
# | software industry will go along, just as it's been going.  And the
# | interesting thing is that since such a large fraction of the jobs are in
# | that part of the industry, even if there were no possibilities for free
# | software business, the developers of free software could all get day jobs
# | writing custom software.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} There's so many; the ratio is so big.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "And the issue doesn't really arise for software that goes in a watch or a "
#| "microwave oven or an automobile ignition system.  Because those are "
#| "places where you don't download software to install.  It's not a real "
#| "computer, as far as the user is concerned.  And so, it doesn't raise "
#| "these issues enough for them to be ethically important.  So, for the most "
#| "part, the software industry will go along, just as it's been going.  And "
#| "the interesting thing is that since such a large fraction of the jobs are "
#| "in that part of the industry, even if there were no possibilities for "
#| "free software business, the developers of free software could all get day "
#| "jobs writing custom software.  <span>[Laughter]</span> There's so many; "
#| "the ratio is so big."
msgid ""
"And the issue doesn't really arise for software that goes in a watch or a "
"microwave oven or an automobile ignition system.  Because those are places "
"where you don't download software to install.  It's not a real computer, as "
"far as the user is concerned.  And so, it doesn't raise these issues enough "
"for them to be ethically important.  So, for the most part, the software "
"industry will go along, just as it's been going.  And the interesting thing "
"is that since such a large fraction of the jobs are in that part of the "
"industry, even if there were no possibilities for free software business, "
"the developers of free software could all get day jobs writing custom "
"software.  <i>[Laughter]</i> There's so many; the ratio is so big."
msgstr ""
"Kwestia ta nie ma tak naprawdę znaczenia również w&nbsp;przypadku "
"oprogramowania, które działa w&nbsp;zegarkach, mikrofalówkach lub&nbsp;"
"samochodowych systemach zapłonu. Bo&nbsp;tutaj nie ściągacie oprogramowania, "
"żeby je zainstalować. Z&nbsp;punktu widzenia użytkownika to nie jest "
"prawdziwy komputer. Więc&nbsp;nie rozbudza to tych kwestii w&nbsp;"
"wystarczająco dużym stopniu, żeby stały się etycznie ważne. Więc&nbsp;"
"ogólnie rzecz biorąc przemysł programistyczny sobie poradzi, tak jak robił "
"to dotychczas. Interesujące jest to, że&nbsp;skoro tak wielka część "
"dostępnej pracy należy do&nbsp;tej kategorii, to nawet jeśli nie byłoby "
"możliwości zakładania firm zajmujących się wolnym oprogramowaniem, to jego "
"autorzy mogliby znaleźć sobie pracę przy pisaniu programów na&nbsp;"
"indywidualne zamówienie. <span>[śmiech]</span> Jest tego tak wiele; stosunek "
"jest tak duży."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But, as it happens, there is free software business.  There are free "
"software companies, and at the press conference that I'm going to have, "
"people from a couple of them will join us.  And, of course, there are also "
"companies which are <em>not</em> free software businesses but do develop "
"useful pieces of free software to release, and the free software that they "
"produce is substantial."
msgstr ""
"Ale&nbsp;złożyło się tak, że&nbsp;istnieje biznes oparty na&nbsp;wolnym "
"oprogramowaniu. Są firmy zajmujące się wolnym oprogramowaniem, a&nbsp;na "
"mojej konferencji prasowej pojawią się ludzie z&nbsp;kilku z&nbsp;nich. "
"Oczywiście, istnieją też firmy, które <em>nie</em> są firmami opierającymi "
"działalność na&nbsp;wolnym oprogramowaniu, ale&nbsp;tworzą i&nbsp;wydają "
"użyteczne programy tego typu, a&nbsp;produkowane przez nich wolne "
"oprogramowanie ma duże znaczenie."

#. type: Content of: <div><p>
# | Now, how do free software businesses work? Well, some of them sell copies.
# |  You know, you're free to copy it but they can still sell thousands of
# | copies a month.  And others sell support and various kinds of services. 
# | I, personally, for the second half of the '80's, I sold free software
# | support services.  Basically I said, for $200 an hour, I'll change
# | whatever you want me to change in GNU software that I'd written.  And,
# | yes, it was a stiff rate, but if it was a program that I was the author
# | of, people would figure that I might get the job done in a lot fewer
# | hours.  [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} And I made a
# | living that way.  In fact, I'd made more than I'd ever made before.  I
# | also taught classes.  And I kept doing that until 1990, when I got a big
# | prize and I didn't have to do it any more.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Now, how do free software businesses work? Well, some of them sell "
#| "copies.  You know, you're free to copy it but they can still sell "
#| "thousands of copies a month.  And others sell support and various kinds "
#| "of services.  I, personally, for the second half of the '80's, I sold "
#| "free software support services.  Basically I said, for $200 an hour, I'll "
#| "change whatever you want me to change in GNU software that I'd written.  "
#| "And, yes, it was a stiff rate, but if it was a program that I was the "
#| "author of, people would figure that I might get the job done in a lot "
#| "fewer hours.  <span>[Laughter]</span> And I made a living that way.  In "
#| "fact, I'd made more than I'd ever made before.  I also taught classes.  "
#| "And I kept doing that until 1990, when I got a big prize and I didn't "
#| "have to do it any more."
msgid ""
"Now, how do free software businesses work? Well, some of them sell copies.  "
"You know, you're free to copy it but they can still sell thousands of copies "
"a month.  And others sell support and various kinds of services.  I, "
"personally, for the second half of the '80's, I sold free software support "
"services.  Basically I said, for $200 an hour, I'll change whatever you want "
"me to change in GNU software that I'd written.  And, yes, it was a stiff "
"rate, but if it was a program that I was the author of, people would figure "
"that I might get the job done in a lot fewer hours.  <i>[Laughter]</i> And I "
"made a living that way.  In fact, I'd made more than I'd ever made before.  "
"I also taught classes.  And I kept doing that until 1990, when I got a big "
"prize and I didn't have to do it any more."
msgstr ""
"Jak działają firmy zajmujące się wolnym oprogramowaniem? Cóż, niektóre "
"z&nbsp;nich sprzedają kopie. Wiecie, każdy może kopiować to do&nbsp;woli, "
"ale&nbsp;im i&nbsp;tak udaje się sprzedawać tysiące kopii na&nbsp;miesiąc. "
"Inni sprzedają wsparcie i&nbsp;różne usługi. Osobiście w&nbsp;drugiej "
"połowie lat 80. sprzedawałem usługi wsparcia. Mówiłem: &bdquo;Za 200$ "
"za&nbsp;godzinę zmienię wszystko, co tylko chcecie, w&nbsp;oprogramowaniu "
"GNU, które napisałem&rdquo;. Tak, to była słona stawka, ale&nbsp;jeśli był "
"to program, którego byłem autorem, to ludzie oceniali, że&nbsp;uda mi się "
"skończyć pracę w&nbsp;dużo krótszym czasie. <span>[śmiech]</span> I&nbsp;tak "
"zarabiałem na&nbsp;życie. Tak naprawdę to zarabiałem więcej niż kiedykolwiek "
"wcześniej. Prowadziłem także zajęcia. I&nbsp;robiłem to do&nbsp;roku 1990, "
"kiedy otrzymałem dużą nagrodę i&nbsp;nie musiałem tego więcej robić."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But, 1990 was when the first corporation free software business was formed, "
"which was Cygnus Support.  And their business was to do, essentially, the "
"same kind of thing that I'd been doing.  I certainly could have worked for "
"them, if I had needed to do that.  Since I didn't need to, I felt it was "
"good for the movement if I remained independent of any one company.  That "
"way, I could say good and bad things about the various free software and "
"nonfree software companies, without a conflict of interest.  I felt that I "
"could serve the movement more.  But, if I had needed that to make a living, "
"sure, I would have worked for them.  It's an ethical business to be in.  No "
"reason I would have felt ashamed to take a job with them.  And that company "
"was profitable in its first year.  It was formed with very little capital, "
"just the money its three founders had.  And it kept growing every year and "
"being profitable every year until they got greedy, and looked for outside "
"investors, and then they messed things up.  But it was several years of "
"success, before they got greedy."
msgstr ""
"Ale&nbsp;w 1990 powstała pierwsza korporacja opierająca działalność na&nbsp;"
"wolnym oprogramowaniu, Cygnus Support. A&nbsp;ich działalność to było w&nbsp;"
"gruncie rzeczy to samo, co ja robiłem. Z&nbsp;całą pewnością mógłbym dla "
"nich pracować, gdyby była taka potrzeba. Ponieważ&nbsp;takiej potrzeby nie "
"było, to stwierdziłem, że&nbsp;dobrze będzie dla ruchu, gdy pozostanę "
"niezależny od&nbsp;jakiejś konkretnej firmy. W&nbsp;ten sposób mogłem mówić "
"dobre i&nbsp;złe rzeczy o różnych firmach programistycznych zajmujących się "
"wolnym i&nbsp;niewolnym oprogramowaniem bez&nbsp;żadnego konfliktu "
"interesów. Wydawało mi się, że&nbsp;lepiej się przysłużę ruchowi. Ale&nbsp;"
"gdybym potrzebował pracy u&nbsp;nich, żeby się utrzymać, to oczywiście bym "
"dla nich pracował. To etyczny rodzaj pracy. Nie byłoby powodu, żebym musiał "
"się wstydzić pracy u&nbsp;nich. Ta firma zaczęła przynosić zyski w&nbsp;"
"pierwszym roku działalności. Została założona z&nbsp;bardzo małym kapitałem "
"początkowym składającym się wyłącznie z&nbsp;pieniędzy jej trzech "
"założycieli. I&nbsp;rozwijała się każdego roku i&nbsp;przynosiła zyski "
"każdego roku, aż stali się pazerni i&nbsp;zaczęli szukać zewnętrznych "
"inwestorów, a&nbsp;potem wszystko zepsuli. Ale&nbsp;sukces trwał kilka lat, "
"zanim stali się pazerni."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, this illustrates one of the exciting things about free software.  Free "
"software demonstrates that you don't need to raise capital to develop free "
"software.  I mean, it's useful; it <em>can</em> help.  You know, if you do "
"raise some capital, you can hire people and have them write a bunch of "
"software.  But you can get a lot done with a small number of people.  And, "
"in fact, the tremendous efficiency of the process of developing free "
"software is one of the reasons it's important for the world to switch to "
"free software.  And it also belies what Microsoft says when they say the GNU "
"GPL is bad, because it makes it harder for them to raise capital to develop "
"nonfree software and take our free software and put our code into their "
"programs that they won't share with us.  Basically, we don't need to have "
"them raising capital that way.  We'll get the job done anyway.  We are "
"getting the job done."
msgstr ""
"To służy za&nbsp;przykład jednej z&nbsp;ekscytujących rzeczy dotyczących "
"wolnego oprogramowania. Wolne oprogramowanie pokazuje, że&nbsp;nie musicie "
"zbierać kapitału, żeby tworzyć wolne oprogramowanie. To znaczy, to się "
"przydaje; to <em>może</em> pomóc. No wiecie, jak zbierzecie kapitał, to "
"możecie zatrudnić paru ludzi i&nbsp;kazać im napisać trochę oprogramowania. "
"Ale&nbsp;wiele można zdziałać z&nbsp;niewielką liczbą osób. Tak naprawdę to "
"olbrzymia wydajność procesu tworzenia wolnego oprogramowania jest jednym "
"z&nbsp;powodów, dla których ważne jest, aby&nbsp;świat przesiadł się na&nbsp;"
"wolne oprogramowanie. I&nbsp;zadaje to także kłam temu, co Microsoft "
"twierdzi mówiąc, że&nbsp;GPL jest zła, bo&nbsp;z jej powodu trudniej jest im "
"zbierać kapitał na&nbsp;rozwój niewolnego oprogramowania i&nbsp;brać nasze "
"programy, i&nbsp;wstawiać nasz kod do&nbsp;swoich programów, którymi się "
"z&nbsp;nami nie podzielą. Ogólnie rzecz biorąc nie potrzeba nam, żeby w&nbsp;"
"ten sposób zbierali kapitał. I&nbsp;tak wykonamy potrzebną pracę. Wykonujemy "
"ją."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"People used to say we could never do a complete free operating system.  Now "
"we've done that and a tremendous amount more.  And I would say that we're "
"about an order of magnitude away from developing all the general purpose "
"published software needs of the world.  And this is in a world where more "
"than 90% of the users don't use our free software yet.  This is in a world "
"where, although in certain areas of business, you know, more than half of "
"all the web servers in the world are running on GNU/Linux with Apache as the "
"web server."
msgstr ""
"Kiedyś ludzie mówili, że&nbsp;nigdy nie uda nam się stworzyć kompletnego "
"wolnego systemu operacyjnego. Nie dość, że&nbsp;stworzyliśmy system, to "
"zrobiliśmy jeszcze dużo więcej. Powiedziałbym, że&nbsp;jesteśmy o rząd "
"wielkości od&nbsp;stworzenia całego potrzebnego światu oprogramowania "
"ogólnego przeznaczenia. I&nbsp;to w&nbsp;świecie, w&nbsp;którym 90% "
"użytkowników nie korzysta jeszcze z&nbsp;naszego oprogramowania. W&nbsp;"
"świecie, w&nbsp;którym, chociaż w&nbsp;niektórych branżach biznesu, no "
"wiecie, więcej niż połowa wszystkich serwerów sieciowych na&nbsp;świecie "
"działa pod&nbsp;GNU/Linuksem i&nbsp;używa Apache jako serwera sieciowego."

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>QUESTION</strong>: [-<span>[Inaudible]</span>-]
# | {+<i>[Inaudible]</i>+} &hellip; What did you say before, Linux?
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>QUESTION</strong>: <span>[Inaudible]</span> &hellip; What did you "
#| "say before, Linux?"
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: <i>[Inaudible]</i> &hellip; What did you say "
"before, Linux?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: <span>[niewyraźne]</span> &hellip; Co "
"powiedziałeś, Linux?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: I said GNU/Linux."
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: I&nbsp;said GNU/Linux."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: You did?"
msgstr "<strong>QUESTION</strong>: Tak?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Yes, if I'm talking about the kernel, I call it "
"Linux.  You know, that's it's name.  The kernel was written by Linus "
"Torvalds, and we should only call it by the name that he chose, out of "
"respect for the author."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Tak, gdy mówię o jądrze, to nazywam je Linux. No "
"wiesz, taka jest jego nazwa. Jądro zostało napisane przez Linusa Torvaldsa "
"i&nbsp;powinniśmy je nazywać tylko tak, jak on chciał, z&nbsp;szacunku "
"do&nbsp;autora."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Anyway, but in general, in business most users are not using it.  Most home "
"users are not using our system yet.  So, when they are, we should "
"automatically get 10 times as many volunteers and 10 times as many customers "
"for the free software businesses that there will be.  And so that will take "
"us that order of magnitude.  So at this point, I am pretty confident that we "
"<em>can</em> do the job."
msgstr ""
"Tak czy&nbsp;inaczej, ogólnie w&nbsp;biznesie większość użytkowników go nie "
"używa. Większość domowych użytkowników nie korzysta jeszcze z&nbsp;naszego "
"systemu. Więc&nbsp;gdy zaczną to robić, to powinniśmy automatycznie zyskać "
"10 razy więcej ochotników i&nbsp;10 razy więcej klientów dla firm "
"zajmujących się wolnym oprogramowaniem, które powstaną. I&nbsp;to nam "
"pozwoli na&nbsp;pokonanie tego rzędu wielkości. Więc&nbsp;obecnie jestem "
"całkiem pewny, że&nbsp;<em>może</em> nam się udać."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And, this is important, because Microsoft asks us to feel desperate.  They "
"say, The only way you can have software to run, the only way you can have "
"innovation, is if you give us power.  Let us dominate you.  Let us control "
"what you can do with the software you're running, so that we can squeeze a "
"lot of money out of you, and use a certain fraction of that to develop "
"software, and take the rest as profit."
msgstr ""
"I&nbsp;to jest ważne, bo&nbsp;Microsoft chce, żebyśmy czuli się "
"zdesperowani. Mówią: &bdquo;Jedyny sposób, żebyście mieli działające "
"oprogramowanie, żebyście mieli innowacje, to przekazanie nam władzy. Dajcie "
"nam się zdominować. Dajcie nam kontrolę nad&nbsp;tym, co robicie ze swoim "
"oprogramowaniem, żebyśmy mogli wycisnąć z&nbsp;was górę pieniędzy i&nbsp;"
"użyć jej niewielkiej części do&nbsp;rozwoju programów, a&nbsp;resztę "
"zatrzymać jako zysk&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Well, you shouldn't ever feel that desperate.  You shouldn't ever feel so "
"desperate that you give up your freedom.  That's very dangerous."
msgstr ""
"Cóż, nie powinniście się nigdy czuć tak zdesperowani. Nigdy nie powinniście "
"się czuć na&nbsp;tyle zdesperowani, aby&nbsp;oddać swoją wolność. To bardzo "
"niebezpieczne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Another thing that Microsoft, well, not just Microsoft, people who don't "
"support free software generally adopt a value system in which the only thing "
"that matters is short-term practical benefits: How much money am I going to "
"make this year? What job can I get done today? Short-term thinking and "
"narrow thinking.  Their assumption is that it is ridiculous to imagine that "
"anybody ever might make a sacrifice for the sake of freedom."
msgstr ""
"Kolejna rzecz, którą Microsoft, cóż, nie tylko Microsoft, ludzie, którzy nie "
"popierają wolnego oprogramowania ogólnie przyjmują system wartości, w&nbsp;"
"którym jedyna licząca się rzecz to krótkoterminowe praktyczne korzyści: Ile "
"pieniędzy zarobię w&nbsp;tym roku? Co mogę zrobić dzisiaj? Krótkoterminowe "
"i&nbsp;wąskie myślenie. Ich założenie jest takie, że&nbsp;niedorzecznie jest "
"myśleć, iż ktokolwiek mógłby poświęcać się dla wolności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Yesterday, a lot of people were making speeches about Americans who made "
"sacrifices for the freedom of their compatriots.  Some of them made great "
"sacrifices.  They even sacrificed their lives for the kinds of freedom that "
"everyone in our country has heard about, at least.  (At least, in some of "
"the cases; I guess we have to ignore the war in Vietnam.)"
msgstr ""
"Wczoraj wielu ludzi przemawiało na&nbsp;temat Amerykanów, którzy poświęcali "
"się dla wolności swoich rodaków. Niektórzy z&nbsp;nich poświęcali bardzo "
"wiele. Poświęcali nawet swoje życie za&nbsp;takie wolności, o których "
"wszyscy w&nbsp;naszym kraju przynajmniej słyszeli. (Przynajmniej w&nbsp;"
"niektórych przypadkach; wydaje mi się, że&nbsp;powinniśmy zignorować wojnę "
"w&nbsp;Wietnamie)."

#. type: Content of: <div><p>
# | [-<span>[Editor's-]{+<i>[Editor's+} note: The day before was
# | &ldquo;Memorial Day&rdquo; in the USA.  Memorial Day is a day where war
# | heros are [-commemorated.]</span>-] {+commemorated.]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<span>[Editor's note: The day before was &ldquo;Memorial Day&rdquo; in "
#| "the USA.  Memorial Day is a day where war heros are commemorated.]</span>"
msgid ""
"<i>[Editor's note: The day before was &ldquo;Memorial Day&rdquo; in the "
"USA.  Memorial Day is a day where war heros are commemorated.]</i>"
msgstr ""
"<span>[Dzień wcześniej w&nbsp;USA miał miejsce Memorial Day, dzień, w&nbsp;"
"którym oddawana jest cześć bohaterom wojennym.&nbsp;&ndash; przyp. red.]</"
"span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But, fortunately, to maintain our freedom in using software, doesn't call "
"for big sacrifices. Just tiny, little sacrifices are enough, like learning a "
"command-line interface, if we don't have a GUI interface program yet.  Like "
"doing the job in this way, because we don't have a free software package to "
"do it that way, yet.  Like, paying some money to a company that's going to "
"develop a certain free software package, so that you can have it in a few "
"years.  Various little sacrifices that we can all make.  And, in the long "
"run, even we will have benefited from it.  You know, it is really an "
"investment more than a sacrifice.  We just have to have enough long-term "
"view to realize it's good for us to invest in improving our society, without "
"counting the nickels and dimes of who gets how much of the benefit from that "
"investment."
msgstr ""
"Ale&nbsp;na szczęście utrzymanie naszej wolności korzystania z&nbsp;"
"oprogramowania nie wymaga wielkich poświęceń. Malutkie, niewielkie "
"poświęcenia wystarczą, na&nbsp;przykład nauczenie się interfejsu linii "
"poleceń, jeśli nie mamy jeszcze interfejsu graficznego. Na&nbsp;przykład "
"robienie czegoś w&nbsp;ten sposób, bo&nbsp;nie mamy jeszcze wolnego pakietu "
"umożliwiającego zrobienie tego inaczej. Na&nbsp;przykład przekazanie trochę "
"pieniędzy firmie, która ma zamiar napisać jakiś pakiet wolnego "
"oprogramowania, żebyście mogli go za&nbsp;kilka lat używać. Różne małe "
"poświęcenia, które wszyscy możemy ponieść. A&nbsp;na dłuższą metę nawet "
"na&nbsp;tym skorzystamy. No wiecie, to tak naprawdę bardziej inwestycja niż "
"poświęcenie. Musimy mieć tylko wystarczająco dalekosiężną perspektywę, "
"aby&nbsp;dostrzec, że&nbsp;dobre jest dla nas inwestowanie w&nbsp;ulepszanie "
"społeczeństwa, bez&nbsp;rachowania miedziaków, kto i&nbsp;ile na&nbsp;tej "
"inwestycji skorzysta."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "So, at this point, I'm essentially done."
msgstr "W&nbsp;zasadzie tutaj skończyłem."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"I'd like to mention that there's a new approach to free software business "
"being proposed by Tony Stanco, which he calls &ldquo;Free Developers,&rdquo; "
"which involves a certain business structure which hopes eventually to pay "
"out a certain share of the profits to every, to all the authors of the free "
"software who've joined the organization.  And they're looking at the "
"prospects of getting me some rather large government software development "
"contracts in India now, because they're going to be using free software as "
"the basis, having tremendous cost savings that way."
msgstr ""
"Chciałbym wspomnieć, że&nbsp;istnieje nowe podejście do&nbsp;biznesu "
"opartego na&nbsp;wolnym oprogramowaniu zaproponowane przez Tony'ego Stanco, "
"które nazywa &bdquo;Free Developers&bdquo; [<em>Wolni Autorzy</em>] i&nbsp;"
"które opiera się na&nbsp;pewnej strukturze biznesowej mającej w&nbsp;końcu "
"wypłacić część zysków każdemu, wszystkim autorom wolnego programu, którzy "
"dołączyli się do&nbsp;organizacji. W&nbsp;tej chwili rozważają możliwości "
"załatwienia mi dosyć dużych kontraktów rządowych na&nbsp;rozwój programów "
"w&nbsp;Indiach, bo&nbsp;będą używać wolnego oprogramowania jako podstawy, co "
"zapewni im olbrzymie oszczędności."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "And so now I guess that I should ask for questions."
msgstr "Więc&nbsp;zdaje się, że&nbsp;teraz powinienem poprosić o pytania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Could you speak up a bit louder please? I can't "
"really hear you."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Czy&nbsp;mógłbyś mówić odrobinę głośniej? "
"Naprawdę nic nie słyszę."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: How could a company like Microsoft include a free "
"software contract?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Jak mogłaby firma taka jak Microsoft zawrzeć "
"kontrakt na&nbsp;wolne oprogramowanie?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Well, actually, Microsoft is planning to shift a "
"lot of its activity into services.  And what they're planning to do is "
"something dirty and dangerous, which is tie the services to the programs, "
"one to the next, in a sort of zigzag, you know? So that to use this service, "
"you've got to be using this Microsoft program, which is going to mean you "
"need to use this service, to this Microsoft program, so it's all tied "
"together.  That's their plan."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Cóż, tak naprawdę to Microsoft planuje "
"przeniesienie dużej części swojej działalności na&nbsp;usługi. I&nbsp;"
"planują coś podłego i&nbsp;niebezpiecznego, tzn. przywiązanie usług do&nbsp;"
"programów, jednego do&nbsp;drugiego, w&nbsp;rodzaj węzła, rozumiecie? "
"Więc&nbsp;aby korzystać z&nbsp;tej usługi, będziecie musieli używać tego "
"programu Microsoftu, co będzie oznaczało, że&nbsp;będziecie musieli "
"korzystać z&nbsp;tej usługi w&nbsp;przypadku tego programu, więc&nbsp;to "
"wszystko jest powiązane. Taki jest ich plan."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, the interesting thing is that selling those services doesn't raise the "
"ethical issue of free software or nonfree software.  It might be perfectly "
"fine for them to have the business for those businesses selling those "
"services over the net to exist.  However, what Microsoft is planning to do "
"is to use them to achieve an even greater lock, an even greater monopoly, on "
"the software and the services, and this was described in an article, I "
"believe in Business Week, recently.  And, other people said that it is "
"turning the net into the Microsoft Company Town."
msgstr ""
"Interesujące jest to, że&nbsp;sprzedawanie tych usług nie rodzi etycznej "
"kwestii &bdquo;wolne czy&nbsp;niewolne oprogramowanie&rdquo;. Mogłoby ich "
"zupełnie zadowalać to, że&nbsp;ich interes polegałby na&nbsp;prowadzeniu "
"działalności dla firm, które utrzymywałyby się ze sprzedaży tych usług przez "
"sieć. Jednak&nbsp;plan Microsoftu to użycie ich do&nbsp;zdobycia jeszcze "
"ściślejszej kontroli, jeszcze większego monopolu na&nbsp;oprogramowanie "
"i&nbsp;usługi, zostało to ostatnio opisane w&nbsp;artykule w&nbsp;zdaje się, "
"że&nbsp;&bdquo;Business Week&rdquo;. Inni ludzie stwierdzili, że&nbsp;to "
"zmiana sieci w&nbsp;miasteczko firmowe Microsoftu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And this is relevant because, you know, the trial court in the Microsoft "
"antitrust trial recommended breaking up the company, Microsoft.  But in a "
"way, that makes no sense&mdash;it wouldn't do any good at all&mdash;into the "
"operating part and the applications part."
msgstr ""
"A&nbsp;to jest ważne, ponieważ&nbsp;wiecie, w&nbsp;sprawie antytrustowej sąd "
"zalecił podział Microsoftu. Ale&nbsp;w pewnym sensie to nie ma rąk ani&nbsp;"
"nóg&nbsp;&ndash; nie dałoby to niczego dobrego&nbsp;&ndash; dzielenie "
"na&nbsp;część operacyjną i&nbsp;część zajmującą się aplikacjami."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But having seen that article, I now see a useful, effective way to split up "
"Microsoft into the services part and the software part, to require them to "
"deal with each other only at arm's length, that the services must publish "
"their interfaces, so that anybody can write a client to talk to those "
"services, and, I guess, that they have to pay to get the service. Well, "
"that's OK.  That's a totally different issue."
msgstr ""
"Ale&nbsp;po przeczytaniu tego artykułu widzę teraz użyteczną, skuteczną "
"drogę podziału Microsoftu na&nbsp;część usługową i&nbsp;programistyczną, "
"przy czym nie mogłyby być ze sobą powiązane, musiałyby się trzymać na&nbsp;"
"dystans, a&nbsp;część usługowa musiałaby opublikować interfejsy, tak żeby "
"każdy mógł napisać program kliencki mogący się dogadać z&nbsp;tymi usługami "
"i, jak przypuszczam, żeby trzeba było płacić za&nbsp;otrzymanie usługi. Cóż, "
"to jest OK. To zupełnie inna sprawa."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"If Microsoft is split up in this way [&hellip;] services and software, they "
"will not be able to use their software to crush competition with Microsoft "
"services.  And they won't be able to use the services to crush competition "
"with Microsoft software.  And we will be able to make the free software, and "
"maybe you people will use it to talk to Microsoft services, and we won't "
"mind."
msgstr ""
"Jeśli Microsoft zostanie podzielony w&nbsp;ten sposób [&hellip;] usługi "
"i&nbsp;oprogramowanie, to nie będą mogli używać swojego oprogramowania "
"do&nbsp;miażdżenia konkurencji usługami Microsoftu. I&nbsp;nie będą mogli "
"używać swoich usług do&nbsp;miażdżenia konkurencji oprogramowaniem "
"Microsoftu. I&nbsp;będziemy mogli tworzyć wolne oprogramowanie, a&nbsp;wy "
"może będziecie go używać do&nbsp;komunikowania się z&nbsp;usługami "
"Microsoftu, a&nbsp;nam to nie będzie przeszkadzać."

#. type: Content of: <div><p>
# | Because, after all, although Microsoft is the proprietary software company
# | that has subjugated the most people&mdash;the others have subjugated fewer
# | people, it's not for want of trying.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+} They just haven't succeeded in subjugating as many
# | people.  So, the problem is not Microsoft and only Microsoft.  Microsoft
# | is just the biggest example of the problem we're trying to solve, which is
# | proprietary software taking away users' freedom to cooperate and form an
# | ethical society.  So we shouldn't focus too much on Microsoft, you know,
# | even though they did give me the opportunity for this platform. That
# | doesn't make them all-important.  They're not the be-all and end-all.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Because, after all, although Microsoft is the proprietary software "
#| "company that has subjugated the most people&mdash;the others have "
#| "subjugated fewer people, it's not for want of trying.  <span>[Laughter]</"
#| "span> They just haven't succeeded in subjugating as many people.  So, the "
#| "problem is not Microsoft and only Microsoft.  Microsoft is just the "
#| "biggest example of the problem we're trying to solve, which is "
#| "proprietary software taking away users' freedom to cooperate and form an "
#| "ethical society.  So we shouldn't focus too much on Microsoft, you know, "
#| "even though they did give me the opportunity for this platform. That "
#| "doesn't make them all-important.  They're not the be-all and end-all."
msgid ""
"Because, after all, although Microsoft is the proprietary software company "
"that has subjugated the most people&mdash;the others have subjugated fewer "
"people, it's not for want of trying.  <i>[Laughter]</i> They just haven't "
"succeeded in subjugating as many people.  So, the problem is not Microsoft "
"and only Microsoft.  Microsoft is just the biggest example of the problem "
"we're trying to solve, which is proprietary software taking away users' "
"freedom to cooperate and form an ethical society.  So we shouldn't focus too "
"much on Microsoft, you know, even though they did give me the opportunity "
"for this platform. That doesn't make them all-important.  They're not the be-"
"all and end-all."
msgstr ""
"Bo&nbsp;w gruncie rzeczy, pomimo tego, że&nbsp;Microsoft jest firmą "
"rozwijającą objęte restrykcyjnymi licencjami oprogramowanie, która "
"zniewoliła większość ludzi&nbsp;&ndash; inni zniewolili mniejszą liczbę "
"osób, ale&nbsp;nie dlatego, że&nbsp;nie próbowali. <span>[śmiech]</span> "
"Po&nbsp;prostu nie udało im się zniewolić aż tylu ludzi. Więc&nbsp;problemem "
"nie jest tylko i&nbsp;wyłącznie Microsoft. Microsoft jest tylko największym "
"przejawem problemu, który chcemy rozwiązać, czyli&nbsp;faktu, że&nbsp;objęte "
"restrykcyjnymi licencjami oprogramowanie odbiera użytkownikom wolność "
"do&nbsp;współpracy i&nbsp;tworzenia etycznego społeczeństwa. Więc&nbsp;nie "
"powinniśmy się zanadto skupiać na&nbsp;Microsofcie, no wiecie, nawet jeśli "
"dali mi okazję do&nbsp;przemawiania z&nbsp;tego miejsca. Nie czyni to ich "
"najważniejszymi. Oni nie są początkiem i&nbsp;końcem wszystkiego."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Earlier, you were discussing the philosophical "
"differences between open source software and free software.  How do you feel "
"about the current trend of GNU/Linux distributions as they head towards "
"supporting only Intel platforms? And the fact that it seems that less and "
"less programmers are programming correctly, and making software that will "
"compile anywhere? And making software that simply works on Intel systems?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Wcześniej mówiłeś o filozoficznych różnicach "
"między wolnym oprogramowaniem i&nbsp;oprogramowaniem open source. Co sądzisz "
"o obecnej tendencji, w&nbsp;której dystrybucje GNU/Linuksa skłaniają się ku "
"wspieraniu wyłącznie platform Intela? Oraz&nbsp;o tym, że, jak się zdaje, "
"coraz mniej programistów pisze kod prawidłowo i&nbsp;tworzy oprogramowanie, "
"które będzie się wszędzie kompilować? I&nbsp;o robieniu programów, które "
"działają po&nbsp;prostu na&nbsp;systemach Intela?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: I don't see an ethical issue there.  Although, in "
"fact, companies that make computers sometimes port the GNU/Linux system to "
"it.  HP apparently did this recently.  And, they didn't bother paying for a "
"port of Windows, because that would have cost too much.  But getting GNU/"
"Linux supported was, I think, five engineers for a few months.  It was "
"easily doable."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Nie widzę tutaj etycznego problemu. Chociaż "
"w&nbsp;rzeczywistości firmy produkujące komputery czasami portują na&nbsp;"
"nie GNU/Linuksa. Jak widać HP ostatnio to zrobiło. Nie chcieli płacić "
"za&nbsp;port Windowsa, bo&nbsp;to kosztowałoby zbyt wiele. Ale&nbsp;"
"doprowadzenie do&nbsp;działania GNU/Linuksa zajęło, o ile się nie mylę, "
"pięciu inżynierom parę miesięcy. Było to łatwe do&nbsp;zrobienia."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Now, of course, I encourage people to use <code>autoconf</code>, which is a "
"GNU package that makes it easier to make your programs portable.  I "
"encourage them to do that.  Or when somebody else fixes the bug that it "
"didn't compile on that version of the system, and sends it to you, you "
"should put it in.  But I don't see that as an ethical issue."
msgstr ""
"Oczywiście zachęcam ludzi do&nbsp;korzystania z&nbsp;<code>autoconf</code>a, "
"który jest pakietem GNU ułatwiającym tworzenie przenośnego oprogramowania. "
"Zachęcam ich do&nbsp;tego. Albo&nbsp;gdy ktoś naprawi błąd, który powodował, "
"że&nbsp;nie kompilowało się na&nbsp;innej wersji systemu i&nbsp;wam go "
"prześle, powinniście to dołączyć. Ale&nbsp;nie widzę tutaj etycznego "
"problemu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Two comments.  One is: Recently, you spoke at "
"MIT.  I read the transcript.  And someone asked about patents, and you said "
"that &ldquo;patents are a totally different issue.  I have no comments on "
"that.&rdquo;"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Dwa komentarze. Pierwszy: Ostatnio przemawiałeś "
"na&nbsp;MIT. Czytałem zapis. Ktoś zapytał o patenty i&nbsp;odpowiedziałeś, "
"że&nbsp;&bdquo;patenty to zupełnie inna kwestia. Nie mam na&nbsp;ten temat "
"nic do&nbsp;powiedzenia&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: Right.  I actually have a lot to say about
# | patents, but it takes an hour.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: Right.  I actually have a lot to say about "
#| "patents, but it takes an hour.  <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Right.  I actually have a lot to say about "
"patents, but it takes an hour.  <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Racja. Tak naprawdę to mam bardzo dużo do&nbsp;"
"powiedzenia o patentach, ale&nbsp;to zajmuje godzinę. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: I wanted to say this: It seems to me that there "
"is an issue.  I mean, there is a reason that companies call both patents and "
"copyrights things like hard property in trying to get this concept which is, "
"if they want to use the power of the State to create a course of monopoly "
"for themselves.  And so, what's common about these things is not that they "
"revolve around the same issues, but that motivation is not really the public "
"service issues but the motivation of companies to get a monopoly for their "
"private interests."
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Chciałem powiedzieć, że&nbsp;według mnie jest "
"w&nbsp;tym problem. To znaczy istnieje powód, dla którego firmy nazywają "
"zarówno patenty jak i&nbsp;prawa autorskie własnością trwałą w&nbsp;celu "
"przeforsowania tej koncepcji, próby użycia siły Państwa do&nbsp;stworzenia "
"dla siebie monopolu. Więc&nbsp;to, co jest wspólne dla tych rzeczy, to nie "
"to, że&nbsp;dotyczą podobnych spraw, ale&nbsp;to, że&nbsp;nie chodzi im tak "
"naprawdę o służbę społeczeństwu, motywacją tych firm jest uzyskanie monopolu "
"dla swoich prywatnych interesów."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: I understand.  But, well, I want to respond "
"because there's not too much time.  So I'd like to respond to that."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Rozumiem. Ale, cóż, chcę odpowiedzieć, bo&nbsp;"
"nie ma zbyt wiele czasu. Więc&nbsp;chciałbym na&nbsp;to odpowiedzieć."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"You're right that that's what they want.  But there's another reason why "
"they want to use the term intellectual property.  It's that they don't want "
"to encourage people to think carefully about copyright issues or patent "
"issues.  Because copyright law and patent law are totally different, and the "
"effects of software copyrighted and software patents are totally different."
msgstr ""
"Masz rację, to jest to, czego oni chcą. Ale&nbsp;jest jeszcze jeden powód, "
"dla którego chcą używać terminu &bdquo;własność intelektualna&rdquo;. "
"Bo&nbsp;nie chcą zachęcać ludzi do&nbsp;dokładnego przemyślenia kwestii "
"prawa autorskiego i&nbsp;kwestii patentowych. Bo&nbsp;prawo autorskie i&nbsp;"
"prawo patentowe to dwie osobne rzeczy, a&nbsp;skutki objęcia oprogramowania "
"prawem autorskim i&nbsp;opatentowania programów są zupełnie inne."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Software patents are a restriction on programmers, prohibiting them from "
"writing certain kinds of programs, whereas copyright doesn't do that.  With "
"copyright, at least if you wrote it yourself, you're allowed to distribute "
"it.  So, it's tremendously important to separate these issues."
msgstr ""
"Patenty na&nbsp;oprogramowanie to ograniczanie programistów, zabranianie im "
"pisania pewnych rodzajów programów, podczas gdy prawo autorskie tego nie "
"robi. Prawo autorskie pozwala, przynajmniej jeśli sami to napisaliście, "
"na&nbsp;dystrybucję. Więc&nbsp;jest ogromnie ważne, żeby rozdzielać te "
"kwestie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"They have a little bit in common, at a very low level, and everything else "
"is different.  So, please, to encourage clear thinking, discuss copyright or "
"discuss patents.  But don't discuss intellectual property.  I don't have an "
"opinion on intellectual property.  I have opinions on copyrights and patents "
"and software."
msgstr ""
"Mają trochę wspólnego na&nbsp;bardzo niskim poziomie, ale&nbsp;cała reszta "
"jest inna. Więc, proszę, aby&nbsp;zachęcać do&nbsp;jasnego myślenia, "
"rozważajcie prawo autorskie albo&nbsp;rozważajcie patenty. Ale&nbsp;nie "
"rozważajcie własności intelektualnej. Nie mam opinii o własności "
"intelektualnej. Mam opinie na&nbsp;temat prawa autorskiego, patentów i&nbsp;"
"oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: You mentioned at the beginning that a functional "
"language, like recipes, are computer programs.  There's a cross a little bit "
"different than other kinds of language created on.  This is also causing a "
"problem in the DVD case."
msgstr ""
"<strong>QUESTION</strong>: Wspomniałeś na&nbsp;początku, że&nbsp;język "
"funkcjonalny, jak przepisy kulinarne, to programy komputerowe. Tworzone jest "
"coś pośredniego, krzyżówka odrobinę inna niż inne rodzaje języków. To także "
"problem w&nbsp;przypadku DVD."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: The issues are partly similar but partly "
"different, for things that are not functional in nature.  Part of the issue "
"transfers but not all of it.  Unfortunately, that's another hour speech.  I "
"don't have time to go into it.  But I would say that all functional works "
"ought to be free in the same sense as software.  You know, textbooks, "
"manuals, dictionaries, and recipes, and so on."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Te kwestie są częściowo podobne, ale&nbsp;"
"częściowo inne w&nbsp;przypadku rzeczy nie będących z&nbsp;natury "
"funkcjonalnymi. Część kwestii zostaje, ale&nbsp;nie wszystkie. Niestety to "
"kolejne godzinne przemówienie. Nie mam czasu, żeby się w&nbsp;to wgłębiać. "
"Ale&nbsp;uważam, że&nbsp;wszystkie funkcjonalne dzieła powinny być wolne "
"w&nbsp;takim samym sensie jak oprogramowanie. No wiecie, podręczniki, "
"instrukcje, słowniki, przepisy i&nbsp;tak dalej."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: I was just wondering on online music. There are "
"similarities and differences created all through."
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Właśnie się zastanawiałem nad&nbsp;muzyką dostępną "
"w&nbsp;sieci. W&nbsp;całej tej sprawie są podobieństwa i&nbsp;różnice."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Right.  I'd say that the minimum freedom that we "
"should have for any kind of published information is the freedom to non-"
"commercially redistribute it, verbatim.  For functional works, we need the "
"freedom to commercially publish a modified version, because that's "
"tremendously useful to society.  For non-functional works, you know, things "
"that are to entertain, or to be aesthetic, or to state a certain person's "
"views, you know, perhaps they shouldn't be modified.  And, perhaps that "
"means that it's OK, to have copyright covering all commercial distribution "
"of them."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Racja. Myślę, że&nbsp;minimum wolności, jakie "
"powinniśmy mieć wobec każdego rodzaju opublikowanych informacji, to wolność "
"do&nbsp;ich niekomercyjnego rozpowszechniania w&nbsp;niezmienionej postaci. "
"W&nbsp;przypadku dzieł funkcjonalnych potrzebna nam jest wolność do&nbsp;"
"komercyjnej dystrybucji zmienionych wersji, bo&nbsp;jest to ogromnie "
"użyteczne dla społeczeństwa. Dla dzieł niefunkcjonalnych, no wiecie, rzeczy "
"rozrywkowych lub&nbsp;mających wartość estetyczną, lub&nbsp;wyrażających "
"czyjeś poglądy, no wiecie, być może nie powinny być modyfikowane. I&nbsp;być "
"może znaczy to, że&nbsp;jest w&nbsp;porządku, aby&nbsp;całą ich komercyjną "
"dystrybucję obejmowało prawo autorskie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Please remember that according to the U.S. Constitution, the purpose of "
"copyright is to benefit the public.  It is to modify the behavior of certain "
"private parties, so that they will publish more books.  And the benefit of "
"this is that society gets to discuss issues and learn.  And, you know, we "
"have literature.  We have scientific works.  The purpose is encourage that.  "
"Copyrights do not exist for the sake of authors, let alone for the sake of "
"publishers.  They exist for the sake of readers and all those who benefit "
"from the communication of information that happens when people write and "
"others read.  And that goal I agree with."
msgstr ""
"Pamiętajcie proszę, że&nbsp;według konstytucji USA celem prawa autorskiego "
"jest korzyść społeczeństwa. Jest nim modyfikowanie zachowania pewnych "
"prywatnych podmiotów, aby&nbsp;publikowali więcej książek. Korzyścią z&nbsp;"
"tego płynącą jest to, że&nbsp;społeczeństwo ma o czym dyskutować i&nbsp;się "
"uczy. No i&nbsp;wiecie, mamy literaturę. Mamy prace naukowe. Celem jest "
"zachęcanie do&nbsp;ich tworzenia. Prawa autorskie nie istnieją dla autorów, "
"a&nbsp;już na&nbsp;pewno nie wydawców. Istnieją dla czytelników i&nbsp;"
"wszystkich tych, którzy korzystają na&nbsp;wymianie informacji mającej "
"miejsce, gdy jedni piszą, a&nbsp;drudzy czytają. A&nbsp;z tym celem się "
"zgadzam."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But in the age of the computer networks, the method is no longer tenable, "
"because it now requires draconian laws that invade everybody's privacy and "
"terrorize everyone.  You know, years in prison for sharing with your "
"neighbor.  It wasn't like that in the age of the printing press.  Then "
"copyright was an industrial regulation.  It restricted publishers.  Now, "
"it's a restriction imposed by the publishers on the public.  So, the power "
"relationship is turned around 180 degrees, even if it's the same law."
msgstr ""
"Ale&nbsp;w dobie sieci komputerowych ta metoda nie jest już dłużej możliwa "
"do&nbsp;utrzymania, bo&nbsp;wymaga obecnie drakońskich praw naruszających "
"naszą prywatność i&nbsp;nas terroryzujących. No wiecie, lata w&nbsp;"
"więzieniu za&nbsp;dzielenie się ze swoim bliźnim. W&nbsp;czasach prasy "
"drukarskiej tak nie było. Wtedy prawo autorskie było regulacją branżową. "
"Ograniczało wydawców. Teraz jest ograniczeniem nałożonym przez wydawców "
"na&nbsp;społeczeństwo. Tak więc&nbsp;relacja władzy zmieniła swój biegun o "
"180 stopni, chociaż to wciąż to samo prawo."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: So you can have the same thing&mdash;but like in "
"making music from other music?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Więc&nbsp;można mieć to samo — ale&nbsp;jak w&nbsp;"
"robieniu muzyki z&nbsp;innej muzyki?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: Right.  That is an interesting &hellip;"
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: Racja. To jest ciekawa&hellip;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: And unique, new works, you know, it's still a lot "
"of cooperation."
msgstr ""
"<strong>QUESTION</strong>: I&nbsp;unikalne, nowe dzieła, no wiesz, to ciągle "
"mnóstwo współpracy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: It is.  And I think that probably requires some "
"kind of fair use concept.  Certainly making a few seconds of sample and "
"using that in making some musical work, obviously that should be fair use.  "
"Even the standard idea of fair use includes that, if you think about it.  "
"Whether courts agree, I'm not sure, but they should.  That wouldn't be a "
"real change in the system as it has existed."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Tak jest. I&nbsp;wydaje mi się, że&nbsp;wymaga to "
"jakiejś koncepcji dozwolonego użytku. Zdecydowanie robienie krótkiego sampla "
"i&nbsp;wykorzystywanie go w&nbsp;jakimś dziele muzycznym, to oczywiście "
"powinien być dozwolony użytek. Nawet standardowa koncepcja dozwolonego "
"użytku to zakłada, jeśli sobie przypomnicie. Nie jestem pewien, czy&nbsp;"
"zgodzą się z&nbsp;tym sądy, ale&nbsp;powinny. To nie byłaby rzeczywista "
"zmiana w&nbsp;dotychczasowym systemie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: What do you think about publishing public "
"information in proprietary formats?"
msgstr ""
"<strong>QUESTION</strong>: Co sądzisz o udostępnianiu publicznych informacji "
"w&nbsp;zamkniętych formatach?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Oh, it shouldn't be.  I mean, the government "
"should never require citizens to use a nonfree program to access, to "
"communicate with the government in any way, in either direction."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Och, to nie powinno mieć miejsca. To znaczy rząd "
"nigdy nie powinien wymagać od&nbsp;obywateli wykorzystywania niewolnego "
"programu w&nbsp;celu dostępu, komunikacji z&nbsp;rządem w&nbsp;jakikolwiek "
"sposób, w&nbsp;obu kierunkach."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: I have been, what I will now say, a GNU/Linux "
"user&hellip;"
msgstr ""
"<strong>QUESTION</strong>: Jestem użytkownikiem, nazwę go tak teraz, GNU/"
"Linuksa&hellip;"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: Thank you.  [-<span>[Laughter]</span>-] 
# | {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid "<strong>STALLMAN</strong>: Thank you.  <span>[Laughter]</span>"
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: Thank you.  <i>[Laughter]</i>"
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: Dziękuję. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: &hellip;for the past four years.  The one thing "
"that has been problematical for me and is something that is essential, I "
"think, to all of us, is browsing the web."
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: &hellip;od czterech lat. Jedna rzecz, z&nbsp;którą "
"miałem problem i&nbsp;która jest bardzo ważna chyba dla nas wszystkich, to "
"przeglądanie Internetu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: Yes."
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: Tak."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: One thing that has been decidedly a weakness in "
"using a GNU/Linux system has been browsing the web, because the prevailing "
"tool for that, Netscape&hellip;"
msgstr ""
"<strong>QUESTION</strong>: Jedna rzecz, która zdecydowanie była "
"niedogodnością przy używaniu GNU/Linuksa to było przeglądanie Internetu, "
"bo&nbsp;główne narzędzie, które do&nbsp;tego służy, Netscape&hellip;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: &hellip;is not free software."
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: &hellip;nie jest wolnym oprogramowaniem."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Let me respond to this.  I want to get to the point, for the sake of getting "
"in more.  So, yes.  There has been a terrible tendency for people to use "
"Netscape Navigator on their GNU/Linux systems.  And, in fact all the "
"commercially packaged systems come with it.  So this is an ironic situation: "
"we worked so hard to make a free operating system, and now, if you go to the "
"store, and you can find versions of GNU/Linux there, most of them are called "
"Linux, and they're not free.  Oh, well, part of them is.  But then, there's "
"Netscape Navigator, and maybe other nonfree programs as well.  So, it's very "
"hard to actually find a free system, unless you know what you're doing.  Or, "
"of course, you can not install Netscape Navigator."
msgstr ""
"Pozwólcie, że&nbsp;odpowiem. Chcę przejść do&nbsp;rzeczy, aby&nbsp;był czas "
"na&nbsp;więcej pytań. Więc, tak. Istnieje wśród ludzi bardzo niedobra "
"tendencja używania Netscape Navigatora na&nbsp;systemach GNU/Linux. "
"Właściwie jest on dodawany do&nbsp;wszystkich komercyjnie wydawanych "
"systemów. Więc&nbsp;jest to ironiczna sytuacja: pracowaliśmy tak ciężko, "
"aby&nbsp;stworzyć wolny system operacyjny, a&nbsp;teraz, jak pójdziecie "
"do&nbsp;sklepu, to możecie tam znaleźć wersje GNU/Linuksa&nbsp;&ndash; "
"większość nazywa się Linux&nbsp;&ndash; i&nbsp;nie są one wolne. No dobra, "
"część z&nbsp;nich jest. Ale&nbsp;jest w&nbsp;nich Netscape Navigator i&nbsp;"
"może inne niewolne programy też. Więc&nbsp;tak naprawdę ciężko jest znaleźć "
"wolny system, chyba że&nbsp;wiecie, co robicie. Lub, oczywiście, możecie nie "
"instalować Netscape Navigatora."

#. type: Content of: <div><p>
# | Now, in fact, there have been free web browsers for many years.  There is
# | a free web browser that I used to use called Lynx.  It's a free web
# | browser that is non-graphical; it's text-only.  This has a tremendous
# | advantage, in you don't see the ads.  [-<span>[Laughter]
# | [Applause]</span>-]  {+<i>[Laughter] [Applause]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "Now, in fact, there have been free web browsers for many years.  There is "
#| "a free web browser that I used to use called Lynx.  It's a free web "
#| "browser that is non-graphical; it's text-only.  This has a tremendous "
#| "advantage, in you don't see the ads.  <span>[Laughter] [Applause]</span>"
msgid ""
"Now, in fact, there have been free web browsers for many years.  There is a "
"free web browser that I used to use called Lynx.  It's a free web browser "
"that is non-graphical; it's text-only.  This has a tremendous advantage, in "
"you don't see the ads.  <i>[Laughter] [Applause]</i>"
msgstr ""
"Tak naprawdę to od&nbsp;lat istnieją wolne przeglądarki internetowe. Jest "
"wolna przeglądarka, której kiedyś używałem, nazywająca się Lynx. To jest "
"wolna niegraficzna przeglądarka internetowa, jest tekstowa. To jest wielka "
"zaleta, bo&nbsp;nie ogląda się reklam. <span>[śmiech] [aplauz]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But anyway, there is a free graphical project called Mozilla, which is now "
"getting to the point where you can use it.  And I occasionally use it."
msgstr ""
"Tak czy&nbsp;inaczej istnieje wolny graficzny projekt o nazwie Mozilla, "
"który właśnie dochodzi do&nbsp;stanu używalności. I&nbsp;czasami go używam."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: Konqueror 2.01 has been very good."
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: Konqueror 2.01 jest bardzo dobry."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Oh, OK.  So that's another free graphical "
"browser.  So, we're finally solving that problem, I guess."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Aha, OK. Więc&nbsp;oto kolejna wolna graficzna "
"przeglądarka. Więc&nbsp;wydaje się, że&nbsp;w końcu dochodzimy do&nbsp;"
"rozwiązania tego problemu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Can you talk to me about that philosophical/"
"ethical division between free software and open source? Do you feel that "
"those are irreconcilable? &hellip;"
msgstr ""
"<strong>QUESTION</strong>: Czy&nbsp;możesz mi opowiedzieć o tych "
"filozoficznych/etycznych podziałach pomiędzy wolnym oprogramowaniem a&nbsp;"
"open source? Czy&nbsp;sądzisz, że&nbsp;są nie do&nbsp;pogodzenia? &hellip;"

#. type: Content of: <div><p>
# | [-<span>[Recording-]{+<i>[Recording+} switches tapes; end of question and
# | start of answer is [-missing]</span>-] {+missing]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<span>[Recording switches tapes; end of question and start of answer is "
#| "missing]</span>"
msgid ""
"<i>[Recording switches tapes; end of question and start of answer is missing]"
"</i>"
msgstr ""
"<span>[Zmiana kasety w&nbsp;trakcie nagrywania. Brakuje końca pytania i&nbsp;"
"początku odpowiedzi.]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: &hellip; to a freedom, and ethics.  Or whether "
"you just say, Well, I hope that you companies will decide it's more "
"profitable to let us be allowed to do these things."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: &hellip; do&nbsp;wolności i&nbsp;etyki. Albo&nbsp;"
"czy po&nbsp;prostu powiecie: &bdquo;Cóż, mamy nadzieję, że&nbsp;wasze firmy "
"zdecydują, że&nbsp;bardziej zyskowne jest pozwolenie nam na&nbsp;robienie "
"tych rzeczy&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But, as I said, in a lot of practical work, it doesn't really matter what a "
"person's politics are.  When a person offers to help the GNU project, we "
"don't say: &ldquo;You have to agree with our politics.&rdquo; We say that in "
"a GNU package, you've got to call the system GNU/Linux, and you've got to "
"call it free software.  What you say when you're not speaking to the GNU "
"Project, that's up to you."
msgstr ""
"Ale&nbsp;jak mówiłem, w&nbsp;przypadku dużej ilości praktycznej pracy, "
"polityka pojedynczych osób nie gra tak naprawdę roli. Gdy ktoś oferuje pomoc "
"projektowi GNU, to nie mówimy: &bdquo;Musisz się zgadzać z&nbsp;naszą "
"polityką&rdquo;. Mówimy, że&nbsp;w pakietach GNU musicie nazywać system GNU/"
"Linuksem i&nbsp;nazywać je wolnym oprogramowaniem. To, co mówicie, gdy nie "
"odnosicie się do&nbsp;projektu GNU, to wasza sprawa."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: The company, IBM, started a campaign for "
"government agencies, to sell their big new machines, that they used Linux as "
"selling point, and say Linux."
msgstr ""
"<strong>QUESTION</strong>: Firma IBM rozpoczęła kampanię skierowaną do&nbsp;"
"agencji rządowych, promującą ich wielkie maszyny, wymieniali to, że&nbsp;"
"korzystają z&nbsp;Linuksa, jako główną zaletę i&nbsp;mówili &bdquo;"
"Linux&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: Yes, of course, it's really the GNU/Linux
# | systems. [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: Yes, of course, it's really the GNU/Linux "
#| "systems. <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Yes, of course, it's really the GNU/Linux "
"systems. <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Tak, oczywiście naprawdę chodzi o systemy GNU/"
"Linux. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: That's right! Well, tell the top sales person.  "
"He doesn't know anything for GNU."
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Tak jest! Więc&nbsp;powiedz to ich szefowi "
"sprzedaży. On nic nie wie o GNU."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: I have to tell who?"
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: Komu mam powiedzieć?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: The top sales person."
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: Szefowi sprzedaży."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Oh yes.  The problem is that they've already "
"carefully decided what they want to say for reasons of their advantage.  And "
"the issue of what is a more accurate, or fair, or correct way to describe it "
"is not the primary issue that matters to a company like that.  Now, some "
"small companies, yes, there'll be a boss.  And if the boss is inclined to "
"think about things like that, he might make a decision that way.  Not a "
"giant corporation though. It's a shame, you know."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: A, tak. Problem polega na&nbsp;tym, że&nbsp;oni "
"już dawno starannie podjęli decyzję, co chcą powiedzieć, aby&nbsp;zyskać "
"przewagę. A&nbsp;kwestia, co jest trafniejszym lub&nbsp;sprawiedliwszym, "
"lub&nbsp;prawidłowym sposobem jego określania, nie jest jakąś zasadniczą "
"sprawą, która obchodziłaby taką firmę. Jakieś małe firmy, tak, tam może być "
"szef. I&nbsp;jeśli ten szef jest zdeterminowany mieć takie rzeczy na&nbsp;"
"uwadze, to może podjąć taką decyzję. Ale&nbsp;nie gigantyczna korporacja. To "
"wstyd, wiecie."

#. type: Content of: <div><p>
# | There's another more important and more substantive issue about what IBM
# | is doing.  They're saying that they're putting a billion dollars into
# | &ldquo;Linux.&rdquo; But perhaps, I should also put quotes around
# | &ldquo;into,&rdquo; as well, because some of that money is paying people
# | to develop free software.  That really is a contribution to our community.
# |  But other parts is paying to pay people to write proprietary software, or
# | port proprietary software to run on top of GNU/Linux, and that is
# | <em>not</em> a contribution to our community.  But IBM is lumping that
# | altogether into this.  Some of it might be advertising, which is partly a
# | contribution, even if it's partly wrong.  So, it's a complicated
# | situation.  Some of what they're doing is contribution and some is not. 
# | And some is sort is somewhat, but not exactly.  And you can't just lump it
# | altogether and think, Wow! Whee! A billion dollars from IBM. 
# | [-<span>[Laughter]</span>-]  {+<i>[Laughter]</i>+} That's
# | oversimplification.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "There's another more important and more substantive issue about what IBM "
#| "is doing.  They're saying that they're putting a billion dollars into "
#| "&ldquo;Linux.&rdquo; But perhaps, I should also put quotes around &ldquo;"
#| "into,&rdquo; as well, because some of that money is paying people to "
#| "develop free software.  That really is a contribution to our community.  "
#| "But other parts is paying to pay people to write proprietary software, or "
#| "port proprietary software to run on top of GNU/Linux, and that is "
#| "<em>not</em> a contribution to our community.  But IBM is lumping that "
#| "altogether into this.  Some of it might be advertising, which is partly a "
#| "contribution, even if it's partly wrong.  So, it's a complicated "
#| "situation.  Some of what they're doing is contribution and some is not.  "
#| "And some is sort is somewhat, but not exactly.  And you can't just lump "
#| "it altogether and think, Wow! Whee! A billion dollars from IBM.  <span>"
#| "[Laughter]</span> That's oversimplification."
msgid ""
"There's another more important and more substantive issue about what IBM is "
"doing.  They're saying that they're putting a billion dollars into &ldquo;"
"Linux.&rdquo; But perhaps, I should also put quotes around &ldquo;into,"
"&rdquo; as well, because some of that money is paying people to develop free "
"software.  That really is a contribution to our community.  But other parts "
"is paying to pay people to write proprietary software, or port proprietary "
"software to run on top of GNU/Linux, and that is <em>not</em> a contribution "
"to our community.  But IBM is lumping that altogether into this.  Some of it "
"might be advertising, which is partly a contribution, even if it's partly "
"wrong.  So, it's a complicated situation.  Some of what they're doing is "
"contribution and some is not.  And some is sort is somewhat, but not "
"exactly.  And you can't just lump it altogether and think, Wow! Whee! A "
"billion dollars from IBM.  <i>[Laughter]</i> That's oversimplification."
msgstr ""
"Jest inna ważniejsza i&nbsp;poważniejsza kwestia dotycząca postępowania IBM. "
"Twierdzą oni, że&nbsp;wkładają miliard dolarów w&nbsp;&bdquo;Linuksa&rdquo;. "
"Ale&nbsp;być może powinienem wziąć w&nbsp;cudzysłów także &bdquo;w&rdquo;, "
"bo&nbsp;część tych pieniędzy idzie na&nbsp;płacenie ludziom za&nbsp;rozwój "
"wolnego oprogramowania. To naprawdę jest wkład na&nbsp;rzecz naszej "
"społeczności. Ale&nbsp;reszta idzie na&nbsp;płacenie ludziom za&nbsp;rozwój "
"oprogramowania objętego restrykcyjnymi licencjami albo&nbsp;za portowanie "
"takiego oprogramowania na&nbsp;GNU/Linuksa, a&nbsp;to <em>nie</em> jest "
"wkład na&nbsp;rzecz naszej społeczności. Ale&nbsp;IBM wkłada to wszystko "
"do&nbsp;jednego worka. Część z&nbsp;tego wszystkiego to może być reklama, co "
"jest pewnym wkładem, nawet jeśli trochę nieprawidłowym. Więc&nbsp;jest to "
"skomplikowana sytuacja. Część z&nbsp;tego, co robią, nam służy, a&nbsp;"
"reszta nie. A&nbsp;część jest gdzieś po&nbsp;środku. I&nbsp;nie można tego "
"po&nbsp;prostu wrzucić do&nbsp;jednego worka i&nbsp;krzyczeć: &bdquo;Wow! "
"Hurra! Miliard dolarów od&nbsp;IBM&rdquo;. <span>[śmiech]</span> To zbytnie "
"uproszczenie."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Can you talk a little bit more about the thinking "
"that went into the General Public License?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Czy&nbsp;możesz coś więcej powiedzieć na&nbsp;"
"temat pobudek, które doprowadziły do&nbsp;powstania GPL?"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: Well, here's the&mdash;I'm sorry, I'm answering
# | his question now. [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: Well, here's the&mdash;I'm sorry, I'm "
#| "answering his question now. <span>[Laughter]</span>"
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Well, here's the&mdash;I'm sorry, I'm answering "
"his question now. <i>[Laughter]</i>"
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Cóż, oto&nbsp;&ndash; przepraszam, odpowiadam "
"teraz na&nbsp;jego pytanie. <span>[śmiech]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>SCHONBERG</strong>: Do you want to reserve some time for the press "
"conference? Or do you want to continue here?"
msgstr ""
"<strong>SCHONBERG</strong>: Czy&nbsp;chcesz zarezerwować trochę czasu "
"na&nbsp;konferencję prasową? Czy&nbsp;kontynuować z&nbsp;tym?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Who is here for the press conference? Not a lot "
"of press.  Oh, three&hellip; OK.  Can you afford if we&hellip; if I go on "
"answering everybody's questions for another ten minutes or so? OK.  So, "
"we'll go on answering everybody's questions."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Kto tu przyszedł na&nbsp;konferencję prasową? "
"Niezbyt wielu dziennikarzy. Aha, trzech&nbsp;&ndash; OK. Czy&nbsp;nie będzie "
"problemu jeśli będziemy&nbsp;&ndash; jeśli będę przez jeszcze jakieś 10 "
"minut odpowiadał na&nbsp;pytania z&nbsp;sali? OK. Więc&nbsp;będę dalej "
"odpowiadał na&nbsp;pytania z&nbsp;sali."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, the thinking that went into the GNU GPL? Part of it was that I wanted to "
"protect the freedom of the community against the phenomena that I just "
"described with X Windows, which has happened with other free programs as "
"well.  In fact, when I was thinking about this issue, X Windows was not yet "
"released.  But I had seen this problem happen in other free programs.  For "
"instance, TeX.  I wanted to make sure that the users would all have "
"freedom.  Otherwise, I realized that I might write a program, and maybe a "
"lot of people would use the program, but they wouldn't have freedom.  And "
"what's the point of that?"
msgstr ""
"Więc&nbsp;jakie były pobudki powstania GNU GPL? Po&nbsp;części chciałem "
"ochronić wolność społeczności przed zjawiskami, które opisałem na&nbsp;"
"przykładzie systemu X, i&nbsp;które przydarzyły się także innym wolnym "
"programom. Tak naprawdę to gdy myślałem o tej kwestii, X jeszcze nie został "
"wydany. Ale&nbsp;widziałem jak ten problem powstawał przy innych wolnych "
"programach. Na&nbsp;przykład TeX. Chciałem zadbać o to, by wszyscy "
"użytkownicy mieli wolność. Zdałem sobie sprawę, że&nbsp;w innym wypadku "
"mógłbym napisać jakiś program i&nbsp;może używałoby go wielu ludzi, ale&nbsp;"
"nie mieliby wolności. A&nbsp;jaki to ma sens?"

#. type: Content of: <div><p>
# | But the other issue I was thinking about was, I wanted to give the
# | community a feeling that it was not a doormat, a feeling that it was not
# | prey to any parasite who would wander along.  If you don't use copyleft,
# | you are essentially saying: [-<span>[speaking meekly]</span>-]
# | {+<i>[speaking meekly]</i>+} &ldquo;Take my code.  Do what you want.  I
# | don't say no.&rdquo; So, anybody can come along and say:
# | [-<span>[speaking-] {+<i>[speaking+} very [-firmly]</span>-]
# | {+firmly]</i>+} &ldquo;Ah, I want to make a nonfree version of this.  I'll
# | just take it.&rdquo; And, then, of course, they probably make some
# | improvements, those nonfree versions might appeal to users, and replace
# | the free versions.  And then, what have you accomplished? You've only made
# | a donation to some proprietary software project.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "But the other issue I was thinking about was, I wanted to give the "
#| "community a feeling that it was not a doormat, a feeling that it was not "
#| "prey to any parasite who would wander along.  If you don't use copyleft, "
#| "you are essentially saying: <span>[speaking meekly]</span> &ldquo;Take my "
#| "code.  Do what you want.  I don't say no.&rdquo; So, anybody can come "
#| "along and say: <span>[speaking very firmly]</span> &ldquo;Ah, I want to "
#| "make a nonfree version of this.  I'll just take it.&rdquo; And, then, of "
#| "course, they probably make some improvements, those nonfree versions "
#| "might appeal to users, and replace the free versions.  And then, what "
#| "have you accomplished? You've only made a donation to some proprietary "
#| "software project."
msgid ""
"But the other issue I was thinking about was, I wanted to give the community "
"a feeling that it was not a doormat, a feeling that it was not prey to any "
"parasite who would wander along.  If you don't use copyleft, you are "
"essentially saying: <i>[speaking meekly]</i> &ldquo;Take my code.  Do what "
"you want.  I don't say no.&rdquo; So, anybody can come along and say: <i>"
"[speaking very firmly]</i> &ldquo;Ah, I want to make a nonfree version of "
"this.  I'll just take it.&rdquo; And, then, of course, they probably make "
"some improvements, those nonfree versions might appeal to users, and replace "
"the free versions.  And then, what have you accomplished? You've only made a "
"donation to some proprietary software project."
msgstr ""
"Ale&nbsp;inna sprawa, o której myślałem, to dać społeczności poczucie, "
"że&nbsp;nie jest wycieraczką, poczucie, że&nbsp;nie jest łupem dla "
"pierwszego pasożyta, który akurat będzie przechodził obok. Jeśli nie "
"korzystacie z&nbsp;copyleft, to w&nbsp;gruncie rzeczy mówicie <span>[mówi "
"potulnym głosem]</span>: &bdquo;Weźcie mój kod. Zróbcie, co chcecie. Nie "
"sprzeciwiam się&rdquo;. Więc&nbsp;każdy może przyjść i&nbsp;powiedzieć <span>"
"[mówi pewnym siebie głosem]</span>: &bdquo;Tak, chcę zrobić z&nbsp;tego "
"niewolną wersję. Po&nbsp;prostu to sobie wezmę&rdquo;. Oczywiście potem, "
"zrobią prawdopodobnie jakieś ulepszenia, te niewolne wersje mogą spodobać "
"się użytkownikom i&nbsp;wyprzeć wersje wolne. I&nbsp;co wtedy osiągnęliście? "
"Przekazaliście tylko darowiznę jakiemuś objętemu restrykcyjną licencją "
"projektowi programistycznemu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And when people see that that's happening, when people see, other people "
"take what I do, and they don't ever give back, it can be demoralizing.  And, "
"this is not just speculation.  I had seen that happen.  That was part of "
"what happened to wipe out the old community that I belonged to the '70's.  "
"Some people started becoming uncooperative.  And we assumed that they were "
"profiting thereby.  They certainly acted as if they thought they were "
"profiting.  And we realized that they can just take off cooperation and not "
"give back.  And there was nothing we could do about it.  It was very "
"discouraging.  We, those of us who didn't like the trend, even had a "
"discussion and we couldn't come up with any idea for how we could stop it."
msgstr ""
"A&nbsp;kiedy ludzie widzą, że&nbsp;to się dzieje, gdy ludzie widzą, jak inni "
"biorą to co zrobiłem i&nbsp;nigdy tego nie oddają, to może być "
"demoralizujące. I&nbsp;to nie są tylko przypuszczenia. Widziałem to na&nbsp;"
"własne oczy. To jest część tego, co się stało, gdy zniszczona została stara "
"społeczność, do&nbsp;której należałem w&nbsp;latach 70. Niektórzy przestali "
"współpracować. I&nbsp;uznaliśmy, że&nbsp;na tym korzystają. Z&nbsp;pewnością "
"zachowywali się tak, jakby uważali, że&nbsp;korzystają. I&nbsp;zdaliśmy "
"sobie sprawę, że&nbsp;nie mogą tak po&nbsp;prostu czerpać z&nbsp;efektów "
"współpracy i&nbsp;nic nie oddawać. A&nbsp;nic nie mogliśmy z&nbsp;tym "
"zrobić. To było bardzo deprymujące. My, ci z&nbsp;nas, którym się ta "
"tendencja nie podobała, nawet o tym dyskutowaliśmy i&nbsp;nie mogliśmy "
"wymyślić nic, co mogłoby położyć temu kres."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, the GPL is designed to stop that.  And it says, Yes, you are welcome to "
"join the community and use this code.  You can use it to do all sorts of "
"jobs.  But, if you release a modified version, you've got to release that to "
"our community, as part of our community, as part of the free world."
msgstr ""
"Więc&nbsp;GPL została zaprojektowana, by to powstrzymać. Mówi ona, że&nbsp;"
"tak, zapraszamy cię do&nbsp;przystąpienia do&nbsp;społeczności i&nbsp;"
"korzystania z&nbsp;tego kodu. Możesz go wykorzystywać do&nbsp;wszelkich "
"zadań. Jednak&nbsp;jeśli wypuścisz zmodyfikowaną wersję, to musisz ją "
"udostępnić naszej społeczności, będąc częścią tej społeczności, będąc "
"częścią wolnego świata."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, in fact, there are still many ways that people can get the benefit of "
"our work and not contribute, like you don't have to write any software.  "
"Lots of people use GNU/Linux and don't write any software.  There's no "
"requirement that you've got to do anything for us.  But if you do a certain "
"kind of thing, you've got to contribute to it.  So what that means is that "
"our community is not a doormat.  And I think that that helped give people "
"the strength to feel, Yes, we won't just be trampled underfoot by "
"everybody.  We'll stand up to this."
msgstr ""
"Więc&nbsp;w rzeczywistości i&nbsp;tak jest wiele sposobów, na&nbsp;jakie "
"ludzie mogą korzystać z&nbsp;naszej pracy, a&nbsp;sami nie wnosić żadnego "
"wkładu, na&nbsp;przykład nie musicie pisać programów. Mnóstwo ludzi korzysta "
"z&nbsp;GNU/Linuksa i&nbsp;nie pisze żadnego oprogramowania. Nie ma wymogu, "
"że&nbsp;coś musicie dla nas zrobić. Ale&nbsp;jeśli robicie pewien konkretny "
"rodzaj rzeczy, to musicie wnieść to jako wkład. Oznacza to, że&nbsp;nasza "
"społeczność to nie wycieraczka. I&nbsp;myślę, że&nbsp;to dało ludziom siłę "
"i&nbsp;poczucie, że&nbsp;wszyscy nie będą po&nbsp;nas tak po&nbsp;prostu "
"deptać. Przeciwstawimy się temu."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Yes, my question was, considering free but not "
"copylefted software, since anybody can pick it up and make it proprietary, "
"is it not possible also for someone to pick it up and make some changes and "
"release the whole thing under the GPL?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Tak, moje pytanie brzmi, biorąc pod&nbsp;uwagę "
"wolne, ale&nbsp;nie objęte przez copyleft oprogramowanie, skoro każdy może "
"je wziąć i&nbsp;objąć restrykcyjną licencją, to czy&nbsp;nie jest także "
"możliwe, żeby ktoś je wziął, dodał kilka zmian i&nbsp;wydał całą rzecz "
"na&nbsp;licencji GPL?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: Yes, it is possible."
msgstr "<strong>STALLMAN</strong>: Tak, to jest możliwe."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Then, that would make all future copies then be "
"GPL'ed."
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Więc&nbsp;to by objęło wszystkie przyszłe kopie "
"licencją GPL."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: From that branch.  But here's why we don't do "
"that."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Od&nbsp;tego odgałęzienia kodu. Ale&nbsp;oto "
"dlaczego tak nie robimy."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: Hmm?"
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: Hmm?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Here's why we don't generally do that.  Let me "
"explain."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Oto dlaczego ogólnie tak nie robimy. Pozwólcie, "
"że&nbsp;wyjaśnię."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: OK, yes."
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: OK, oczywiście."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: We could, if we wanted to, take X Windows, and "
"make a GPL-covered copy and make changes in that.  But there's a much larger "
"group of people working on improving X Windows and <em>not</em> GPL-ing it.  "
"So, if we did that, we would be forking from them.  And that's not very nice "
"treatment of them.  And, they <em>are</em> a part of our community, "
"contributing to our community."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Moglibyśmy, gdybyśmy chcieli, wziąć system X, "
"zrobić kopię objętą przez GPL i&nbsp;wprowadzić do&nbsp;niej zmiany. "
"Ale&nbsp;istnieje dużo większa grupa osób pracująca nad&nbsp;rozwijaniem X, "
"która <em>nie</em> wydaje go na&nbsp;GPL. Więc, jeśli byśmy to zrobili, to "
"odgałęzialibyśmy ich kod. A&nbsp;to nie byłoby miłe traktowanie. A&nbsp;oni "
"<em>są</em> częścią naszej społeczności, wnoszą do&nbsp;niej wkład."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"Second, it would backfire against us, because they're doing a lot more work "
"on X than we would be.  So, our version would be inferior to theirs, and "
"people wouldn't use it, which means, why go to the trouble at all?"
msgstr ""
"Po&nbsp;drugie obróciłoby się to przeciwko nam, bo&nbsp;oni wkładają w&nbsp;"
"X dużo więcej pracy niż my byśmy wkładali. Więc&nbsp;nasza wersja byłaby "
"gorsza od&nbsp;ich wersji, ludzie by jej nie używali, więc&nbsp;po co w&nbsp;"
"ogóle się trudzić?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>QUESTION</strong>: Mmm hmm."
msgstr "<strong>PYTANIE</strong>: Aha."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: So when a person has written some improvement to "
"X Windows, what I say that person should do is cooperate with the X "
"development team.  Send it to them and let them use it their way.  Because "
"they are developing a very important piece of free software.  It's good for "
"us to cooperate with them."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Więc&nbsp;jeśli ktoś napisał jakieś ulepszenia "
"dla X, to uważam, że&nbsp;powinien współpracować z&nbsp;zespołem "
"rozwijającym X. Prześlijcie to im i&nbsp;pozwólcie wykorzystać tak, jak będą "
"chcieli. Bo&nbsp;oni rozwijają bardzo istotny kawałek wolnego "
"oprogramowania. Współpraca z&nbsp;nimi jest dla nas korzystna."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Except, considering X, in particular, about two "
"years ago, the X Consortium that was far into the nonfree open source&hellip;"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Oprócz&nbsp;&ndash; biorąc pod&nbsp;uwagę "
"konkretnie X, około dwóch lat temu&nbsp;&ndash; X Consortium, które było "
"bardzo zaangażowane w&nbsp;niewolne oprogramowanie open source&hellip;"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Well, actually it <em>wasn't</em> open sourced.  "
"It wasn't open sourced, either.  They may have said it was.  I can't "
"remember if they said that or not.  But it wasn't open source. It was "
"restricted.  You couldn't commercially distribute, I think.  Or you couldn't "
"commercially distribute a modified version, or something like that.  There "
"was a restriction that's considered unacceptable by both the Free Software "
"movement and the Open Source movement."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Cóż, tak naprawdę to <em>nie było</em> open "
"source. To nie było także open source. Mogli mówić, że&nbsp;było. Nie "
"pamiętam, czy&nbsp;tak mówili, czy&nbsp;nie. Ale&nbsp;to nie było open "
"source. Było objęte ograniczeniami. Nie można było tego komercyjnie "
"rozpowszechniać, z&nbsp;tego co pamiętam. Albo&nbsp;nie można było "
"komercyjnie rozpowszechniać zmodyfikowanych wersji, albo&nbsp;coś takiego. "
"Było jakieś ograniczenie nie do&nbsp;zaakceptowania zarówno przez ruch "
"wolnego oprogramowania, jak i&nbsp;ruch open source."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"And yes, that's what using a non-copyleft license leaves you open to.  In "
"fact, the X Consortium, they had a very rigid policy.  They say: If your "
"program if copylefted even a little bit, we won't distribute it at all.  We "
"won't put it in our distribution."
msgstr ""
"I&nbsp;tak, oto na&nbsp;co wystawia was wykorzystywanie licencji niezgodnej "
"z&nbsp;copyleft. W&nbsp;rzeczywistości X Consortium miało bardzo sztywną "
"politykę. Mówili: &bdquo;Jeśli wasz program ma cokolwiek wspólnego z&nbsp;"
"copyleft, to nie będziemy go rozpowszechniać. Nie umieścimy go w&nbsp;naszej "
"dystrybucji&rdquo;."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"So, a lot of people were pressured in this way into not copylefting.  And "
"the result was that all of their software was wide open, later on.  When the "
"same people who had pressured a developer to be too all-permissive, then the "
"X people later said, All right, now we can put on restrictions, which wasn't "
"very ethical of them."
msgstr ""
"Więc&nbsp;w ten sposób wielu ludzi zmuszono do&nbsp;zaniechania korzystania "
"z&nbsp;copyleft. A&nbsp;efektem tego było to, że&nbsp;całe ich "
"oprogramowanie było później całkowicie bezbronne. Kiedy ci sami ludzie, "
"którzy wcześniej naciskali autorów, żeby na&nbsp;zbyt wiele pozwalali, potem "
"ludzie z&nbsp;X mówili później: &bdquo;OK, teraz możemy nałożyć "
"ograniczenia&rdquo;, co nie było z&nbsp;ich strony etycznym postępowaniem."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But, given the situation, would we really want to scrape up the resources to "
"maintain an alternate GPL-covered version of X? And it wouldn't make any "
"sense to do that.  There are so many other things we need to do.  Let's do "
"them instead.  We can cooperate with the X developers."
msgstr ""
"Ale, biorąc pod&nbsp;uwagę sytuację, czy&nbsp;naprawdę chcielibyśmy "
"organizować zasoby na&nbsp;utrzymywanie alternatywnej, objętej przez GPL "
"wersji X? Robienie tego nie miałoby sensu. Jest tyle innych rzeczy, które "
"musimy zrobić. Zróbmy je zamiast tego. Z&nbsp;autorami X możemy "
"współpracować."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: Do you have a comment, is the GNU a trademark? "
"And is it practical to include it as part of the GNU General Public License "
"allowing trademarks?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Czy&nbsp;mógłbyś powiedzieć, czy&nbsp;GNU to znak "
"towarowy? Czy&nbsp;nie byłoby praktyczną rzeczą dodanie do&nbsp;GNU GPL "
"pozwolenia na&nbsp;wykorzystywanie tego znaku?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: We are, actually, applying for trademark "
"registration on GNU.  But it wouldn't really have anything to do with that.  "
"It's a long story to explain why."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Właśnie wystąpiliśmy o rejestrację znaku "
"towarowego GNU. Ale&nbsp;nie miałoby to z&nbsp;tym nic wspólnego. "
"Wyjaśnienie tego to długa historia."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: You could require the trademark be displayed with "
"GPL-covered programs."
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Moglibyście żądać, aby&nbsp;ten znak towarowy był "
"widoczny na&nbsp;programach objętych przez GPL."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: No, I don't think so.  The licenses cover "
"individual programs.  And when a given program is part of the GNU Project, "
"nobody lies about that.  The name of the system as a whole is a different "
"issue.  And this is an aside.  It's not worth discussing more."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Nie, nie sądzę. Licencje obejmują poszczególne "
"programy. A&nbsp;kiedy dany program jest częścią projektu GNU, to nikt nie "
"kłamie na&nbsp;ten temat. Nazwa całego systemu to inna sprawa. Ale&nbsp;to "
"sprawa poboczna. Nie warto na&nbsp;ten temat więcej mówić."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>QUESTION</strong>: If there was a button that you could push and "
"force all companies to free their software, would you press it?"
msgstr ""
"<strong>PYTANIE</strong>: Jeśli istniałby guzik, którego naciśnięcie "
"zmusiłoby wszystkie firmy do&nbsp;uwolnienia swojego oprogramowania, "
"nacisnąłbyś go?"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Well, I would only use this for published "
"software.  You know, I think that people have the right to write a program "
"privately and use it.  And that includes companies.  This is privacy issue.  "
"And it's true, there can be times when it is wrong to do that, like if it is "
"tremendously helpful to humanity, and you are withholding it from humanity. "
"That is a wrong but that's a different kind of wrong.  It's a different "
"issue, although it's in the same area."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Cóż, wykorzystałbym to tylko wobec opublikowanego "
"oprogramowania. No wiecie, uważam, że&nbsp;ludzie mają prawo do&nbsp;"
"napisania programu na&nbsp;prywatny użytek i&nbsp;korzystania z&nbsp;niego. "
"Dotyczy to także firm. To kwestia prywatności. To prawda, mogą być "
"przypadki, w&nbsp;których takie postępowanie jest złe, na&nbsp;przykład, gdy "
"jest on niezwykle przydatny dla ludzkości, a&nbsp;wy go przed ludzkością "
"ukrywacie. To jest złe, ale&nbsp;w inny sposób. To osobna kwestia, chociaż "
"dotykająca tego samego obszaru."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"But yes, I think all published software should be free software.  And "
"remember, when it's not free software, that's because of government "
"intervention.  The government is intervening to make it nonfree.  The "
"government is creating special legal powers to hand out to the owners of the "
"programs, so that they can have the police stop us from using the programs "
"in certain ways.  So I would certainly like to end that."
msgstr ""
"Ale&nbsp;tak, sądzę, że&nbsp;całe opublikowane oprogramowanie powinno być "
"wolne. I&nbsp;pamiętajcie, jeśli nie jest wolne, to z&nbsp;powodu "
"interwencji rządu. Rząd interweniuje, aby&nbsp;uczynić je niewolnym. Rząd "
"tworzy specjalne narzędzia prawne dla właścicieli programów, aby&nbsp;mogli "
"zmusić policję do&nbsp;powstrzymania nas od&nbsp;używania programów na&nbsp;"
"pewne sposoby. Z&nbsp;całą pewnością chciałbym położyć temu kres."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"<strong>SCHONBERG</strong>: Richard's presentation has invariably generated "
"an enormous amount of intellectual energy.  I would suggest that some of it "
"should be directed to using, and possibly writing, free software."
msgstr ""
"<strong>SCHONBERG</strong>: Prezentacja Richarda jak zwykle wyzwoliła "
"olbrzymią ilość intelektualnej energii. Sugeruję, żeby jej część została "
"wykorzystana na&nbsp;używanie, a&nbsp;może również pisanie, wolnego "
"oprogramowania."

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"We should close the proceedings shortly.  I want to say that Richard has "
"injected into a profession which is known in the general public for its "
"terminal apolitical nerditude a level of political and moral discussion "
"which is, I think, unprecedented in our profession.  And we owe him very big "
"for this.  I'd like to note to people that there is a break."
msgstr ""
"Powinniśmy wkrótce zamknąć tę sesję. Chcę powiedzieć, że&nbsp;Richard "
"wstrzyknął w&nbsp;profesję, która jest znana ogółowi społeczeństwa ze swojej "
"całkowicie apolitycznej postawy, dawkę politycznego i&nbsp;moralnego "
"zamieszania, które w&nbsp;naszej profesji nie miało wcześniej miejsca. "
"I&nbsp;bardzo wiele jesteśmy mu za&nbsp;to winni. Chciałbym ogłosić, że&nbsp;"
"mamy przerwę."

#. type: Content of: <div><p>
# | [-<span>[Applause]</span>-]{+<i>[Applause]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid "<span>[Applause]</span>"
msgid "<i>[Applause]</i>"
msgstr "<span>[aplauz]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | <strong>STALLMAN</strong>: You are free to leave at any time, you know.
# | [-<span>[Laughter]</span>-] {+<i>[Laughter]</i>+} I'm not holding you
# | prisoner here.
#, fuzzy
#| msgid ""
#| "<strong>STALLMAN</strong>: You are free to leave at any time, you know. "
#| "<span>[Laughter]</span> I'm not holding you prisoner here."
msgid ""
"<strong>STALLMAN</strong>: You are free to leave at any time, you know. <i>"
"[Laughter]</i> I'm not holding you prisoner here."
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Możecie w&nbsp;każdej chwili wyjść. <span>[śmiech]"
"</span> Nie trzymam was tu pod&nbsp;kluczem."

#. type: Content of: <div><p>
# | [-<span>[Audience adjourns&hellip;]</span>-]{+<i>[Audience
# | adjourns&hellip;]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid "<span>[Audience adjourns&hellip;]</span>"
msgid "<i>[Audience adjourns&hellip;]</i>"
msgstr "<span>[słuchacze się rozchodzą&hellip;]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
# | [-<span>[overlapping conversations&hellip;]</span>-]{+<i>[overlapping
# | conversations&hellip;]</i>+}
#, fuzzy
#| msgid "<span>[overlapping conversations&hellip;]</span>"
msgid "<i>[overlapping conversations&hellip;]</i>"
msgstr "<span>[nakładające się głosy&hellip;]</span>"

#. type: Content of: <div><p>
msgid "<strong>STALLMAN</strong>: One final thing.  Our website: www.gnu.org"
msgstr ""
"<strong>STALLMAN</strong>: Ostatnia sprawa. Nasza witryna internetowa: www."
"gnu.org"

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't have notes.
#. type: Content of: <div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S NOTES*"
msgstr " "

#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href=\"mailto:gnu@gnu.org"
"\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href=\"/contact/\">other ways "
"to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions "
"can be sent to <a href=\"mailto:webmasters@gnu.org\">&lt;webmasters@gnu."
"org&gt;</a>."
msgstr ""
"Wszelkie pytania dotyczące GNU i&nbsp;FSF prosimy kierować na&nbsp;adres <a "
"href=\"mailto:gnu@gnu.org\">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Inne metody kontaktu "
"z&nbsp;FSF można znaleźć na&nbsp;stronie <a href=\"/contact/contact.html"
"\">kontakt</a> <br /> Informacje o niedziałających odnośnikach oraz&nbsp;"
"inne poprawki (lub propozycje) prosimy wysyłać na&nbsp;adres <a href="
"\"mailto:web-translators@gnu.org\">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>."

#.  TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph,
#.         replace it with the translation of these two:
#.         We work hard and do our best to provide accurate, good quality
#.         translations.  However, we are not exempt from imperfection.
#.         Please send your comments and general suggestions in this regard
#.         to <a href="mailto:web-translators@gnu.org">
#.         &lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p>
#.         <p>For information on coordinating and contributing translations of
#.         our web pages, see <a
#.         href="/server/standards/README.translations.html">Translations
#.         README</a>. 
#. type: Content of: <div><div><p>
msgid ""
"Please see the <a href=\"/server/standards/README.translations.html"
"\">Translations README</a> for information on coordinating and contributing "
"translations of this article."
msgstr ""
"Staramy się, aby&nbsp;tłumaczenia były wierne i&nbsp;wysokiej jakości, "
"ale&nbsp;nie jesteśmy zwolnieni z&nbsp;niedoskonałości. Komentarze odnośnie "
"tłumaczenia polskiego oraz&nbsp;zgłoszenia dotyczące chęci współpracy w&nbsp;"
"tłumaczeniu prosimy kierować na&nbsp;adres <a href=\"mailto:www-pl-trans@gnu."
"org\">www-pl-trans@gnu.org</a>. <br /> Więcej informacji na&nbsp;temat "
"koordynacji oraz&nbsp;zgłaszania propozycji tłumaczeń artykułów znajdziecie "
"na&nbsp;<a href=\"/server/standards/README.translations.html\">stronie "
"tłumaczeń</a>."

#. type: Content of: <div><p>
msgid "Copyright &copy; 2001, 2005, 2021 Richard Stallman"
msgstr "Copyright &copy; 2001, 2005, 2021 Richard Stallman"

#. type: Content of: <div><p>
msgid ""
"This page is licensed under a <a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/\">Creative Commons Attribution-"
"NoDerivatives 4.0 International License</a>."
msgstr ""
"Ta strona jest dostępna na&nbsp;<a rel=\"license\" href=\"http://"
"creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.pl\">licencji Creative Commons "
"Uznanie autorstwa&nbsp;&ndash; Bez&nbsp;utworów zależnych 4.0 "
"Międzynarodowe</a>."

#. TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits.
#. type: Content of: <div><div>
msgid "*GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*"
msgstr ""
"Tłumaczenie: Radosław Moszczyński 2005, Jan Owoc 2011; poprawki: Jan Owoc "
"2015."

#.  timestamp start 
#. type: Content of: <div><p>
msgid "Updated:"
msgstr "Aktualizowane:"
