surveillance-vs-democracy.html - en to tr translation catalogue (93 entries)

note: type: Content of: <title>
en: How Much Surveillance Can Democracy Withstand? - GNU Project - Free Software Foundation
tr: Demokrasi Ne Kadar Gözetime Dayanabilir? - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı

note: type: Content of: <div><h2>
en: How Much Surveillance Can Democracy Withstand?
tr: Demokrasi Ne Kadar Gözetime Dayanabilir?

note: type: Content of: <div><address>
en: by <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>
tr: yazan <a href="https://www.stallman.org/">Richard Stallman</a>

note: type: Attribute 'alt' of: <div><div><div><a><img>
en: Cartoon of a dog, wondering at the three ads that popped up on his computer screen...
tr: Bilgisayar ekranında çıkan üç reklamı merak eden bir köpeğin karikatürü...

note: type: Content of: <div><div><div><p>
en: &ldquo;How did they find out I'm a dog?&rdquo;
tr: &ldquo;Köpek olduğumu nasıl öğrendiler?&rdquo;

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Thanks to Edward Snowden's disclosures, we know that the current level of general surveillance in society is incompatible with human rights.  Expecting every action to be noted down <a href="https://www.socialcooling.com/">makes people censor and limit themselves</a>.  The repeated harassment and prosecution of dissidents, sources, and journalists in the US and elsewhere provides confirmation.  We need to reduce the level of general surveillance, but how far? Where exactly is the <em>maximum tolerable level of surveillance</em>, which we must ensure is not exceeded? It is the level beyond which surveillance starts to interfere with the functioning of democracy, in that whistleblowers (such as Snowden) are likely to be caught.
tr: Edward Snowden'in açıklamaları sayesinde toplumdaki mevcut gözetim düzeyinin insan haklarıyla uyumlu olmadığını biliyoruz. Her eylemin kaydedilmesi beklentisi <a href="https://www.socialcooling.com/">insanların kendilerini sansürlemesine ve sınırlamasına yol açıyor</a>. ABD ve başka yerlerdeki muhaliflerin, kaynakların ve gazetecilerin tekrar tekrar taciz edilmesi ve kovuşturulması bu durumu doğruluyor. Genel gözetim seviyesini azaltmamız gerekiyor ama ne kadar? Güvence altına almamız gereken, <em>hoş görebileceğimiz azami gözetim düzeyi</em> tam olarak ne kadar? Bu; gözetimin demokrasinin işleyişini engellemeye başladığı, ifşacıların (Snowden gibi) yakalanma olasılığının yüksek olduğu düzeydir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Faced with government secrecy, we the people depend on whistleblowers to <a href="https://www.eff.org/deeplinks/2013/11/reddit-tpp-ama">tell us what the state is doing</a>.  (We were reminded of this in 2019 as various whistleblowers gave the public increments of <a href="https://www.commondreams.org/views/2019/09/27/trumps-ukraine-scandal-shows-why-whistleblowers-are-so-vital-democracy">information about Trump's attempt to shake down the president of Ukraine</a>.)  However, today's surveillance intimidates potential whistleblowers, which means it is too much.  To recover our democratic control over the state, we must reduce surveillance to the point where whistleblowers know they are safe.
tr: Hükûmet gizliliği ile karşı karşıya kaldığımızda, insanlar olarak <a href="https://www.eff.org/deeplinks/2013/11/reddit-tpp-ama">devletin ne yaptığını öğrenmek için</a> ifşacılara ihtiyacımız var. (Bu 2019'da tekrar bize hatırlatıldı, çünkü çeşitli ifşacılar, <a href="https://www.commondreams.org/views/2019/09/27/trumps-ukraine-scandal-shows-why-whistleblowers-are-so-vital-democracy">Trump'un Ukrayna cumhurbaşkanına para sızdırma girişimi hakkında</a> bilgi sızdırdılar.) Ancak günümüzün gözetimi; potansiyel ifşacıları korkutuyor, bu da çok fazla olduğu anlamına geliyor. Demokratik devlet üzerindeki demokratik kontrolümüzü geri kazanmak için gözetimi ifşacıların güvende olduklarını bildikleri bir noktaya indirmeliyiz.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Using free/libre software, <a href="/philosophy/free-software-even-more-important.html">as I've advocated since 1983</a>, is the first step in taking control of our digital lives, and that includes preventing surveillance.  We can't trust nonfree software; the NSA <a href="https://web.archive.org/web/20130622044225/http://blogs.computerworlduk.com/open-enterprise/2013/06/how-can-any-company-ever-trust-microsoft-again/index.htm">uses</a> and even <a href="https://www.theguardian.com/world/2013/sep/05/nsa-gchq-encryption-codes-security">creates</a> security weaknesses in nonfree software to invade our own computers and routers.  Free software gives us control of our own computers, but <a href="https://web.archive.org/web/20210902180612/https://www.wired.com/2013/10/149481/"> that won't protect our privacy once we set foot on the Internet</a>.
tr: <a href="/philosophy/free-software-even-more-important.html">1983'ten beri savunduğum gibi</a> özgür/libre yazılımı kullanmak; dijital yaşamlarımızı denetim altına almak için attığımız ilk adım ve gözetimi önlemeyi de içeriyor. Özgür olmayan yazılıma güvenemeyiz; NSA, kendi bilgisayarlarımızı ve yönlendiricilerimizi istila etmek için özgür olmayan yazılımlarda güvenlik zayıflıkları <a href="https://web.archive.org/web/20130622044225/http://blogs.computerworlduk.com/open-enterprise/2013/06/how-can-any-company-ever-trust-microsoft-again/index.htm">kullanır</a> ve hatta <a href="https://www.theguardian.com/world/2013/sep/05/nsa-gchq-encryption-codes-security">oluşturur</a>. Özgür yazılım bize kendi bilgisayarlarımızı denetleme imkanı sunuyor ancak <a href="https://web.archive.org/web/20210902180612/https://www.wired.com/2013/10/149481/"> bu durum, internette dolaştığımızda gizliliğimizi korumuyor</a>.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: <a href="https://www.theguardian.com/world/2013/oct/10/nsa-surveillance-patriot-act-author-bill">Bipartisan legislation to &ldquo;curtail the domestic surveillance powers&rdquo;</a> in the U.S. is being drawn up, but it relies on limiting the government's use of our virtual dossiers.  That won't suffice to protect whistleblowers if &ldquo;catching the whistleblower&rdquo; is grounds for access sufficient to identify him or her.  We need to go further.
tr: ABD'deki <a href="https://www.theguardian.com/world/2013/oct/10/nsa-surveillance-patriot-act-author-bill">&ldquo;ulusal gözetim güçlerini azaltmak&rdquo; için iki partili mevzuat</a> hazırlanıyor, ancak bu mevzuat hükûmetin sanal dosyalarımızı kullanmasını sınırlamaya dayanıyor. Eğer &ldquo;ifşacıyı yakalamak&rdquo; onu teşhis etmek için yeterli bir erişim gerekçesiyse, bu sınırlama ifşacıları korumak için yeterli olmaz. Daha da fazlasını yapmamız gerekiyor.

note: type: Content of: <div><div><h3>
en: Table of contents
tr: İçindekiler

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#upperlimit">The Upper Limit on Surveillance in a Democracy</a>
tr: <a href="#upperlimit">Demokraside Gözetim Üst Sınırı</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#willbemisused">Information, Once Collected, Will Be Misused</a>
tr: <a href="#willbemisused">Bilgi Bir Kez Toplanırsa Kötüye Kullanılacak</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#technical">Robust Protection for Privacy Must Be Technical</a>
tr: <a href="#technical">Gizlilik İçin Güçlü Koruma Teknik Olmalı</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#commonsense">First, Don't Be Foolish</a>
tr: <a href="#commonsense">İlk olarak, Akılsız Olma</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#privacybydesign">We Must Design Every System for Privacy</a>
tr: <a href="#privacybydesign">Her Sistemi Gizlilik İçin Tasarlamalıyız</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#dispersal">Remedy for Collecting Data: Leaving It Dispersed</a>
tr: <a href="#dispersal">Veri Toplamak İçin Çare: Dağınık Bırakmak</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#digitalcash">Remedy for Internet Commerce Surveillance</a>
tr: <a href="#digitalcash">İnternet Ticareti Gözetimi İçin Çare</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#travel">Remedy for Travel Surveillance</a>
tr: <a href="#travel">Seyahat Gözetimi İçin Çare</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#communications">Remedy for Communications Dossiers</a>
tr: <a href="#communications">İletişim Dosyaları İçin Çare</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#necessary">But Some Surveillance Is Necessary</a>
tr: <a href="#necessary">Ancak Biraz Gözetim Gerekli</a>

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="#conclusion">Conclusion</a>
tr: <a href="#conclusion">Sonuç</a>

note: type: Content of: <div><h3>
en: The Upper Limit on Surveillance in a Democracy
tr: Demokraside Gözetim Üst Sınırı

note: type: Content of: <div><div><p>
en: If whistleblowers don't dare reveal crimes and lies, we lose the last shred of effective control over our government and institutions.  That's why surveillance that enables the state to find out who has talked with a reporter is too much surveillance&mdash;too much for democracy to endure.
tr: İfşacılar suçları ve yalanları açığa vurmaya cesaret edemezlerse hükümetimiz ve kurumlarımız üzerindeki son denetimimizi kaybederiz. Bu nedenle devletin bir haberciyle kimin konuştuğunu öğrenmesini sağlayan gözetim aşırı gözetimdir, demokrasinin dayanabileceğinden daha fazla.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: An unnamed U.S. government official ominously told journalists in 2011 that the <a href="https://www.rcfp.org/journals/news-media-and-law-summer-2011/lessons-wye-river/">U.S. would not subpoena reporters because &ldquo;We know who you're talking to.&rdquo;</a> Sometimes <a href="https://www.theguardian.com/media/2013/sep/24/yemen-leak-sachtleben-guilty-associated-press">journalists' phone call records are subpoenaed</a> to find this out, but Snowden has shown us that in effect they subpoena all the phone call records of everyone in the U.S., all the time, <a href="https://www.theguardian.com/world/interactive/2013/jun/06/verizon-telephone-data-court-order">from Verizon</a> and <a href="https://www.marketwatch.com/story/nsa-data-mining-digs-into-networks-beyond-verizon-2013-06-07">from other companies too</a>.
tr: İsimsiz bir ABD hükümeti yetkilisi, 2011’de gazetecilere <a href="https://www.rcfp.org/journals/news-media-and-law-summer-2011/lessons-wye-river/">ABD’nin habercilere mahkeme celbi göndermeyeceğini çünkü &ldquo;Kiminle konuştuğumuzu bildiklerini&rdquo; söyledi.</a> Bazen <a href="https://www.theguardian.com/media/2013/sep/24/yemen-leak-sachtleben-guilty-associated-press">bunu bulmak için gazetecilerin telefon arama kayıtları için mahkeme celbi</a> çıkarılmaktadır ancak Snowden bize ABD’deki herkesin tüm telefon arama kayıtları için mahkeme talebi olduğunu ve her zaman <a href="https://www.theguardian.com/world/interactive/2013/jun/06/verizon-telephone-data-court-order">Verizon'dan</a> ve <a href="https://www.marketwatch.com/story/nsa-data-mining-digs-into-networks-beyond-verizon-2013-06-07">diğer şirketlerden</a> aldıklarını göstermiştir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Opposition and dissident activities need to keep secrets from states that are willing to play dirty tricks on them.  The ACLU has demonstrated the U.S. government's <a href="https://www.aclu.org/files/assets/Spyfiles_2_0.pdf">systematic practice of infiltrating peaceful dissident groups</a> on the pretext that there might be terrorists among them.  The point at which surveillance is too much is the point at which the state can find who spoke to a known journalist or a known dissident.
tr: Muhalefet ve muhalif faaliyetlerin, üzerlerinde kirli numaralar oynamaya istekli devletlerden sır saklaması gerekiyor. ACLU, ABD hükümetinin <a href="https://www.aclu.org/files/assets/Spyfiles_2_0.pdf">barışçıl muhalif gruplara aralarında teröristlerin var olduğu bahanesiyle sızma konusundaki sistematik uygulamasını</a> göstermiştir. Gözetimin çok fazla olduğu nokta, devletin bilinen bir gazeteci veya bilinen bir muhalifle kimin konuştuğunu bulabildiği noktadır.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Information, Once Collected, Will Be Misused
tr: Bilgi Bir Kez Toplanırsa Kötüye Kullanılacak

note: type: Content of: <div><div><p>
en: When people recognize that the level of general surveillance is too high, the first response is to propose limits on access to the accumulated data.  That sounds nice, but it won't fix the problem, not even slightly, even supposing that the government obeys the rules.  (The NSA has misled the FISA court, which said it was <a href="https://web.archive.org/web/20211016064559/https://www.wired.com/2013/09/nsa-violations/">unable to effectively hold the NSA accountable</a>.) Suspicion of a crime will be grounds for access, so once a whistleblower is accused of &ldquo;espionage,&rdquo; finding the &ldquo;spy&rdquo; will provide an excuse to access the accumulated material.
tr: İnsanlar genel gözetim düzeyinin çok yüksek olduğunu kabul ettiğinde ilk müdahaleleri biriken verilere erişim konusunda sınırlar önermek şeklindedir. Bu kulağa hoş geliyor ancak hükümetin kurallara uyduğunu varsaysak bile sorunu pek de çözmeyecek. (NSA, <a href="https://web.archive.org/web/20211016064559/https://www.wired.com/2013/09/nsa-violations/">NSA'yı etkin bir şekilde sorumlu tutamadığını</a> söyleyen FISA mahkemesini yanıltmıştı.) Bir suç şüphesi, erişim için temel teşkil edecektir; bu yüzden bir ifşacı &ldquo;casusluk&rdquo; ile suçlandığında &ldquo;casus&rdquo;u bulmak, biriken malzemeye erişmek için bir bahane olacaktır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: In practice, we can't expect state agencies even to make up excuses to satisfy the rules for using surveillance data&mdash;because US agencies already <a href="https://theintercept.com/2018/01/09/dark-side-fbi-dea-illegal-searches-secret-evidence/"> lie to cover up breaking the rules</a>.  These rules are not seriously meant to be obeyed; rather, they are a fairy-tale we can believe if we like.
tr: Uygulamada devlet kurumlarının gözetim verilerini kullanma kurallarını yerine getirmek için bahaneler oluşturmasını bile bekleyemeyiz, çünkü ABD kuruluşları zaten <a href="https://theintercept.com/2018/01/09/dark-side-fbi-dea-illegal-searches-secret-evidence/"> kuralları çiğnemek için yalan söylemektedir</a>. Bu kurallara ciddi bir şekilde uyulması amaçlanmamıştır; aksine, bunlar istersek inanabileceğimiz bir masaldır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: In addition, the state's surveillance staff will misuse the data for personal reasons.  Some NSA agents <a href="https://www.theguardian.com/world/2013/aug/24/nsa-analysts-abused-surveillance-systems">used U.S. surveillance systems to track their lovers</a>&mdash;past, present, or wished-for&mdash;in a practice called &ldquo;LOVEINT.&rdquo; The NSA says it has caught and punished this a few times; we don't know how many other times it wasn't caught.  But these events shouldn't surprise us, because police have long <a href="https://web.archive.org/web/20160401102120/http://www.sweetliberty.org/issues/privacy/lein1.htm#.V_mKlYbb69I">used their access to driver's license records to track down someone attractive</a>, a practice known as &ldquo;running a plate for a date.&rdquo; This practice has expanded with <a href="https://web.archive.org/web/20241102174540/https://theyarewatching.org/issues/risks-increase-once-data-shared">new digital systems</a>.  In 2016, a prosecutor was accused of forging judges' signatures to get authorization to <a href="https://gizmodo.com/government-officials-cant-stop-spying-on-their-crushes-1789490933"> wiretap someone who was the object of a romantic obsession</a>. The AP knows of <a href="https://apnews.com/699236946e3140659fff8a2362e16f43">many other instances in the US</a>.
tr: Ek olarak devletin gözetim personeli, verileri kişisel nedenlerden dolayı kötüye kullanacaktır. Bazı NSA ajanları, <a href="https://www.theguardian.com/world/2013/aug/24/nsa-analysts-abused-surveillance-systems">âşıklarını &ldquo;LOVEINT&rdquo; adlı bir uygulamada&mdash;geçmiş, şimdiki veya diledikleri gibi&mdash;izlemek için ABD gözetim sistemlerini kullandı</a>. NSA bunu birkaç kez yakalayıp cezalandırdığını söylüyor; kaç kez yakalanmadığını bilmiyoruz. Ancak bu olaylar bizi şaşırtmamalı çünkü polis uzun süredir <a href="https://web.archive.org/web/20160401102120/http://www.sweetliberty.org/issues/privacy/lein1.htm#.V_mKlYbb69I">çekici bir kişinin izini sürmek için ehliyet kayıtlarına erişimini uzun süredir kullanıyordu</a>, bir buluşma için bir plaka işletme olarak bilinen bir uygulama. Bu uygulama <a href="https://web.archive.org/web/20241102174540/https://theyarewatching.org/issues/risks-increase-once-data-shared">yeni dijital sistemlerle</a> genişletildi. 2016 yılında bir savcı, <a href="https://gizmodo.com/government-officials-cant-stop-spying-on-their-crushes-1789490933"> romantik bir takıntının nesnesi olan birinin telefonunu dinleme</a> yetkisini almak için hakimlerin imzalarını almakla suçlandı. AP, <a href="https://apnews.com/699236946e3140659fff8a2362e16f43">ABD'deki birçok başka durumu da</a> biliyor.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Surveillance data will always be used for other purposes, even if this is prohibited.  Once the data has been accumulated and the state has the possibility of access to it, it can misuse that data in dreadful ways, as shown by examples from <a href="https://web.archive.org/web/20220619175619/http://falkvinge.net/2012/03/17/collected-personal-data-will-always-be-used-against-the-citizens/">Europe</a>, <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Japanese_American_internment">the US</a>, and most recently <a href="https://www.cbc.ca/news/world/terrifying-how-a-single-line-of-computer-code-put-thousands-of-innocent-turks-in-jail-1.4495021">Turkey</a>.  (Turkey's confusion about who had really used the Bylock program only exacerbated the basic deliberate injustice of arbitrarily punishing people for having used it.)
tr: Gözetim verileri, yasak olsa bile, her zaman başka amaçlar için kullanılacaktır. Veriler toplanıp, devletin erişme olanağı olduktan sonra <a href="https://web.archive.org/web/20220619175619/http://falkvinge.net/2012/03/17/collected-personal-data-will-always-be-used-against-the-citizens/">Avrupa</a>, <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Japanese_American_internment">ABD</a> ve en son <a href="https://www.cbc.ca/news/world/terrifying-how-a-single-line-of-computer-code-put-thousands-of-innocent-turks-in-jail-1.4495021">Türkiye</a>'den gelen örneklerin gösterdiği gibi bu verileri korkunç şekillerde kötüye kullanabilir. (Türkiye'nin Bylock programını gerçekten kimin kullandığına dair kafa karışıklığı, insanları keyfî olarak kullandıkları için cezalandırmanın temel kasıtlı adaletsizliğini daha da kötüleştirdi.)

note: type: Content of: <div><div><p>
en: You may feel your government won't use your personal data for repression, but you can't rely on that feeling, because governments do change.  As of 2021, many ostensibly democratic states are <a href="https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/aug/21/beware-state-surveillance-of-your-lives-governments-can-change-afghanistan">ruled by people with authoritarian leanings</a>, and the Taliban have taken over Afghanistan's systems of biometric identification that were set up at the instigation of the US.  The UK is working on a law to <a href="https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/aug/09/police-bill-not-law-order-state-control-erosion-freedom">repress nonviolent protests that might be described as causing &ldquo;serious disruption.&rdquo;</a> The US could become permanently repressive in 2025, for all we know.
tr: Hükümetin kişisel verinizi baskı amacıyla kullanmayacağı hissine sahip olabilirsiniz, ancak bu hisse bel bağlayamazsınız, çünkü hükümetler değişir. 2021 itibariyle, görünürde demokratik olan birçok devlet <a href="https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/aug/21/beware-state-surveillance-of-your-lives-governments-can-change-afghanistan">otoriter eğilimleri olan kişiler tarafından yönetiliyor</a> ve Taliban, Afganistan'ın ABD'nin teşvikiyle kurulan biyometrik tanımlama sistemlerini ele geçirdi. Birleşik Krallık <a href="https://www.theguardian.com/commentisfree/2021/aug/09/police-bill-not-law-order-state-control-erosion-freedom">&ldquo;ciddi aksama&rdquo;ya neden oluyor şeklinde tanımlanan şiddet içermeyen protestoları bastırma</a> yasası üzerinde çalışıyor. Bildiğimiz üzere ABD 2025 yılında kalıcı olarak baskıcı hale gelebilir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Personal data collected by the state is also likely to be obtained by outside crackers that break the security of the servers, even by <a href="https://www.techdirt.com/2015/06/12/second-opm-hack-revealed-even-worse-than-first/">crackers working for hostile states</a>.
tr: Devlet tarafından toplanan kişisel verilerin, sunucuların güvenliğini aşan harici bilgisayar güvenlik kırıcıları, <a href="https://www.techdirt.com/2015/06/12/second-opm-hack-revealed-even-worse-than-first/">ve hatta düşman devletler için çalışan güvenlik kırıcıları</a>, tarafından elde edilmesi olasıdır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Governments can easily use massive surveillance capability to <a href="https://www.nytimes.com/2015/06/22/world/europe/macedonia-government-is-blamed-for-wiretapping-scandal.html">subvert democracy directly</a>.
tr: Hükûmetler <a href="https://www.nytimes.com/2015/06/22/world/europe/macedonia-government-is-blamed-for-wiretapping-scandal.html">doğrudan demokrasiyi altüst etmek</a> için kitlesel gözetim kabiliyetini kolaylıkla kullanabilirler.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Total surveillance accessible to the state enables the state to launch a massive fishing expedition against any person.  To make journalism and democracy safe, we must limit the accumulation of data that is easily accessible to the state.
tr: Devletin erişebileceği toplam gözetim, devletin herhangi bir kişiye karşı büyük bir zarf atma eylemine girişmesini sağlar. Gazeteciliği ve demokrasiyi güvenli hâle getirmek için devlet tarafından kolayca erişilebilen veri birikimini sınırlandırmalıyız.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Robust Protection for Privacy Must Limit Technology for Collecting Data
tr: Gizlilik İçin Güçlü Koruma, Veri Toplama Açısından Teknolojiyi Sınırlamalı

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The Electronic Frontier Foundation and other organizations propose a set of legal principles designed to <a href="https://necessaryandproportionate.org">prevent the abuses of massive surveillance</a>.  These principles include, crucially, explicit legal protection for whistleblowers; as a consequence, they would be adequate for protecting democratic freedoms&mdash;if adopted completely and enforced without exception forever.
tr: Electronik Cephe Vakfı ve diğer kuruluşlar, <a href="https://necessaryandproportionate.org">kitlesel gözetim ihlallerini önlemek</a> için tasarlanmış bir dizi yasal ilke önermektedir. Bu ilkeler, çok önemli bir biçimde, ifşacılar için açık yasal korumayı içeriyor; bunun bir sonucu olarak, eğer tamamen benimsenir ve sonsuza dek istisnasız uygulanırlarsa, demokratik özgürlükleri korumak için yeterli olacaklardır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: However, such legal protections are precarious: as recent history shows, they can be repealed (as in the FISA Amendments Act), suspended, or <a href="https://www.nytimes.com/2009/04/16/us/16nsa.html">ignored</a>.
tr: Bununla birlikte bu tür yasal korumalar güvencesizdir: Yakın tarihin gösterdiği gibi yürürlükten kaldırılabilir (FISA Değişiklik Yasası'nda olduğu gibi), askıya alınabilir veya <a href="https://www.nytimes.com/2009/04/16/us/16nsa.html">göz ardı edilebilir</a>.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Meanwhile, demagogues will cite the usual excuses as grounds for total surveillance; any terrorist attack, even one that kills just a handful of people, can be hyped to provide an opportunity.
tr: Bu arada demagoglar her zamanki bahaneleri kitlesel gözetim için zemin olarak gösterecekler; herhangi bir terörist saldırı, sadece bir avuç insanın ölümüne neden olsa bile, bir fırsat sunması için abartılacaktır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: If limits on access to the data are set aside, it will be as if they had never existed: years worth of dossiers would suddenly become available for misuse by the state and its agents and, if collected by companies, for their private misuse as well.  If, however, we stop the collection of dossiers on everyone, those dossiers won't exist, and there will be no way to compile them retroactively.  A new illiberal regime would have to implement surveillance afresh, and it would only collect data starting at that date.  As for suspending or momentarily ignoring this law, the idea would hardly make sense.
tr: Verilere erişime ilişkin sınırlamalar bir kenara bırakılırsa hiç yoklarmış gibi olacaktır: yıllardır biriken dosyalar aniden devlet ve kuruluşları tarafından kötüye kullanım için mevcut olacak ve şayet şirketler tarafından toplanmışsa, onların özel kötüye kullanımına da açık olacaklar. Eğer, bununla birlikte, herkes hakkında dosya toplanmasını durdurursak, ne bu dosyalar mevcut olacak ne de onları geriye dönük olarak toplamak mümkün olacak. Yeni bağnaz bir düzenin gözetimi yeni baştan kurması gerekecek ve ancak ondan sonra veri toplayabilecektir. Bu yasayı duraklatmak veya geçici olarak yok saymak söz konusuysa eğer, bu fikir zar zor mantıklıdır.

note: type: Content of: <div><h3>
en: First, Don't Be Foolish
tr: İlk olarak, Akılsız Olma

note: type: Content of: <div><div><p>
en: To have privacy, you must not throw it away: the first one who has to protect your privacy is you.  Avoid identifying yourself to web sites, contact them with Tor, and use browsers that block the schemes they use to track visitors.  Use the GNU Privacy Guard to encrypt the contents of your email.  Pay for things with cash.
tr: Gizliliğe sahip olmak için şunu unutmamalısınız: Gizliliğini korumak zorunda olan ilk olarak sizsiniz. Kendinizi web sitelerine tanıtmaktan kaçının, Tor ile iletişime geçin ve sitelerin ziyaretçileri izlemek için kullandıkları şemaları engelleyen tarayıcıları kullanın. E-posta içeriğini şifrelemek için GNU Privacy Guard'ı kullanın. Eşyalar için nakit ödeme yapın.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Keep your own data; don't store your data in a company's &ldquo;convenient&rdquo; &ldquo;cloud&rdquo; server.  It's safe, however, to entrust a data backup to a commercial service, provided you put the files in an archive and encrypt the whole archive, including the names of the files, with free software on your own computer before uploading it.
tr: Kendi verilerinizi saklayın; verilerinizi şirketin &ldquo;elverişli&rdquo; &ldquo;bulut&rdquo; sunucusunda saklamayın. Ancak dosyaları bir arşive koymanız ve sunucuya yüklemeden önce kendi bilgisayarınızda özgür bir yazılımla birlikte dosyaların adları da dâhil olmak üzere tüm arşivi şifrelemeniz koşuluyla bir veri yedeklemesini ticari bir hizmete emanet etmek güvenlidir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: For privacy's sake, you must avoid nonfree software; if you give control of your computer's operations to companies, they are <a href="/malware/proprietary-surveillance.html">likely to make it spy on you</a>.  Avoid <a href="/philosophy/who-does-that-server-really-serve.html">service as a software substitute</a>; in addition to giving others control of how your computing is done, it requires you to hand over all the pertinent data to the company's server.
tr: Gizlilik uğruna özgür olmayan yazılımlardan kaçınmalısınız; bilgisayarınızın işlevlerinin denetimini şirketlere verirseniz <a href="/malware/proprietary-surveillance.html">sizi gözetlemeleri olasıdır</a>. <a href="/philosophy/who-does-that-server-really-serve.html">Yazılım yerine Hizmetten</a> kaçının; başkalarına bilişiminizin nasıl yapıldığının denetimini vermenin yanı sıra ilgili tüm verileri şirketin sunucusuna teslim etmenizi gerektirir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Protect your friends' and acquaintances' privacy, too.  <a href="https://bits.blogs.nytimes.com/2014/05/21/in-cybersecurity-sometimes-the-weakest-link-is-a-family-member/">Don't give out their personal information</a> except how to contact them, and never give any web site your list of email or phone contacts.  Don't tell a company such as Facebook anything about your friends that they might not wish to publish in a newspaper.  Better yet, don't be used by Facebook at all.  Reject communication systems that require users to give their real names, even if you are happy to divulge yours, since they pressure other people to surrender their privacy.
tr: Arkadaşlarınızın ve tanıdıklarınızın gizliliğini de koruyun. Onlarla nasıl iletişim kuracağınız dışında <a href="https://bits.blogs.nytimes.com/2014/05/21/in-cybersecurity-sometimes-the-weakest-link-is-a-family-member/">kişisel bilgilerini vermeyin</a> ve hiçbir web sitesine e-posta veya telefon rehberi listenizi asla vermeyin. Facebook gibi bir şirkete arkadaşlarınız hakkında bir gazetede yayımlamak istemedikleri hiçbir şey söylemeyin. Daha da iyisi Facebook tarafından hiç kullanılmayın. Başkalarının gizliliğini feragat etmeye zorladıklarından, sizinkini ifşa etmekten mutlu olsanız bile kullanıcıların gerçek adlarını vermelerini gerektiren iletişim sistemlerini reddedin.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Self-protection is essential, but even the most rigorous self-protection is insufficient to protect your privacy on or from systems that don't belong to you.  When we communicate with others or move around the city, our privacy depends on the practices of society.  We can avoid some of the systems that surveil our communications and movements, but not all of them.  Clearly, the better solution is to make all these systems stop surveilling people other than legitimate suspects.
tr: Kendini korumak esastır ancak en katı kendini koruma bile kendinize ait olmayan sistemlerde veya sistemlerden gizliliğinizi korumak için yetersizdir. Başkalarıyla iletişim kurduğumuzda veya şehirde dolaşırken gizliliğimiz toplumun uygulamalarına bağlıdır. İletişimimizi ve hareketlerimizi ortaya çıkaran sistemlerden bazılarını önleyebiliriz, hepsini değil. Açıkçası daha iyi bir çözüm, tüm bu sistemlerin meşru şüpheliler dışındaki insanları denetlemeyi bırakmasıdır.

note: type: Content of: <div><h3>
en: We Must Design Every System for Privacy
tr: Her Sistemi Gizlilik İçin Tasarlamalıyız

note: type: Content of: <div><div><p>
en: If we don't want a total surveillance society, we must consider surveillance a kind of social pollution, and limit the surveillance impact of each new digital system just as we limit the environmental impact of physical construction.
tr: Kitlesel bir gözetim toplumu istemiyorsak gözetimi bir tür sosyal kirlilik olarak değerlendirmeli ve fiziksel yapının çevresel etkilerini sınırladığımız gibi her yeni dijital sistemin gözetim etkisini sınırlamalıyız.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: For example: &ldquo;smart&rdquo; meters for electricity are touted for sending the power company moment-by-moment data about each customer's electric usage, including how usage compares with users in general.  This is implemented based on general surveillance, but does not require any surveillance.  It would be easy for the power company to calculate the average usage in a residential neighborhood by dividing the total usage by the number of subscribers, and send that to the meters.  Each customer's meter could compare her usage, over any desired period of time, with the average usage pattern for that period.  The same benefit, with no surveillance!
tr: Örneğin; elektrik şirketinin &ldquo;akıllı&rdquo; sayaçları; güç kaynağının, kullanıcıların genel olarak kullanıcılarla nasıl karşılaştırılacağı da dâhil olmak üzere her bir müşterinin elektrik kullanımıyla ilgili anlık bilgileri göndermek için kullanılır. Bu, genel gözetim temelinde uygulanır ancak herhangi bir gözetim gerektirmez. Enerji şirketinin bir konut mahallesindeki ortalama kullanımı; toplam kullanıcı sayısını abone sayısına bölerek hesaplaması ve sayaçlara göndermesi kolay olacaktır. Her müşterinin sayacı, istediği süre içinde kullanımını, o dönemin ortalama kullanım modeliyle karşılaştırabilir. Gözetim olmadan da aynı fayda!

note: type: Content of: <div><div><p>
en: We need to design such privacy into all our digital systems&nbsp;[<a href="#ambientprivacy">1</a>].
tr: Bu gizliliği tüm dijital sistemlerimizde tasarlamamız gerekiyor&nbsp;[<a href="#ambientprivacy">1</a>].

note: type: Content of: <div><h3>
en: Remedy for Collecting Data: Leaving It Dispersed
tr: Veri Toplamak İçin Çare: Dağınık Bırakmak

note: type: Content of: <div><div><p>
en: One way to make monitoring safe for privacy is to keep the data dispersed and inconvenient to access.  Old-fashioned security cameras were no threat to privacy(<a href="#privatespace">*</a>).  The recording was stored on the premises, and kept for a few weeks at most.  Because of the inconvenience of accessing these recordings, it was never done massively; they were accessed only in the places where someone reported a crime.  It would not be feasible to physically collect millions of tapes every day and watch them or copy them.
tr: İzlemeyi gizlilik için güvenli hale getirmenin bir yolu; verileri dağınık ve erişime elverişsiz tutmaktır. Eski moda güvenlik kameraları gizlilik(<a href="#privatespace">*</a>) için tehdit değildi. Kayıt tesislerinde saklanırdı ve en fazla birkaç hafta tutulurdu. Bu kayıtlara erişme zorluğundan dolayı hiçbir zaman çok olarak yapılmazdı; yalnızca birinin suç bildirdiği yerlerde erişilebilirdi. Her gün milyonlarca kaseti fiziksel olarak toplamak, izlemek ya da kopyalamak mümkün olmazdı.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Nowadays, security cameras have become surveillance cameras: they are connected to the Internet so recordings can be collected in a data center and saved forever.  In Detroit, the cops pressure businesses to give them <a href="https://eu.detroitnews.com/story/news/local/detroit-city/2018/01/23/detroit-green-light/109524794/">unlimited access to their surveillance cameras</a> so that they can look through them at any and all times.  This is already dangerous, but it is going to get worse.  Advances in <a href="#facial-recognition">facial recognition</a> may bring the day when suspected journalists can be tracked on the street all the time to see who they talk with.
tr: Günümüzde güvenlik kameraları, gözetim kameraları hâline gelmiştir: İnternete bağlanırlar, böylece kayıtlar bir veri merkezinde toplanabilir ve sonsuza dek saklanabilir. Detroit'te polisler; herhangi bir anda ve sürekli onlara bakabilmek için <a href="https://eu.detroitnews.com/story/news/local/detroit-city/2018/01/23/detroit-green-light/109524794/">gözetim kameralarına sınırsız erişim</a> sağlama konusunda işletmelere baskı yapıyorlar. Bu zaten tehlikeli ama daha da kötüye gidecek. <a href="#facial-recognition">Yüz tanıma</a> alanındaki ilerlemeler, şüpheli gazetecilerin kiminle konuştuğunu görmek için her zaman sokakta izlenebileceği günü getirebilir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Internet-connected cameras often have lousy digital security themselves, which means <a href="https://www.csoonline.com/article/2221934/cia-wants-to-spy-on-you-through-your-appliances.html">anyone can watch what those cameras see</a>.  This makes internet-connected cameras a major threat to security as well as privacy.  For privacy's sake, we should ban the use of Internet-connected cameras aimed where and when the public is admitted, except when carried by people.  Everyone must be free to post photos and video recordings occasionally, but the systematic accumulation of such data on the Internet must be limited.
tr: İnternet'e bağlı kameralar çoğu zaman kötü bir dijital güvenliğe sahiptir, bu da <a href="https://www.csoonline.com/article/2221934/cia-wants-to-spy-on-you-through-your-appliances.html">herkesin bu kameraların gördüklerini izleyebileceği</a> anlamına gelir. Bu; internete bağlı kameraları güvenlik ve gizlilik için büyük bir tehdit hâline getirir. Gizliliğin uğruna, insanlar tarafından taşınan durumlar hariç, nerede ve ne zaman kabul edildiğini hedefleyen İnternet bağlantılı kameraların kullanımını yasaklamalıyız. Herkes zaman zaman fotoğraf ve video kaydı göndermekte özgür olmalıdır ancak İnternet'te bu tür verilerin sistematik birikimi sınırlı olmalıdır.

note: type: Content of: <div><div><div><p>
en: (*) I assume here that the security camera points at the inside of a store, or at the street.  Any camera pointed at someone's private space by someone else violates privacy, but that is another issue.
tr: (*) Burada güvenlik kamerasının bir mağazanın içine ya da sokağa işaret ettiğini varsayıyorum. Birinin özel bir alanına bakan, başka birine ait herhangi bir kamera gizliliği ihlal ediyor ancak bu başka bir konu.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Also consider reading &ldquo;<a href="https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/apr/03/facebook-abusing-data-law-privacy-big-tech-surveillance">A radical proposal to keep your personal data safe</a>,&rdquo; published in <cite>The Guardian</cite> in April&nbsp;2018.
tr: Ayrıca Nisan&nbsp;2018'de, <cite>The Guardian</cite>'da yayımlanan &ldquo;<a href="https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/apr/03/facebook-abusing-data-law-privacy-big-tech-surveillance">Kişisel Verilerinizi Güvende Tutmak İçin Radikal Bir Öneri</a>&rdquo; başlıklı yazıyı okumayı da düşünün.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Remedy for Internet Commerce Surveillance
tr: İnternet Ticareti Gözetimi İçin Çare

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Most data collection comes from people's own digital activities.  Usually the data is collected first by companies.  But when it comes to the threat to privacy and democracy, it makes no difference whether surveillance is done directly by the state or farmed out to a business, because the data that the companies collect is systematically available to the state.
tr: Çoğu veri toplama, insanların kendi dijital faaliyetlerinden gelir. Genellikle veriler ilk önce şirketler tarafından toplanır. Ancak gizlilik ve demokrasi tehdidi söz konusu olduğunda gözetimin doğrudan devlet tarafından yapılıp yapılmadığı veya bir şirkete havale edilip edilmediği önemli değildir. Çünkü şirketlerin topladığı veriler devlet tarafından sistematik olarak kullanılabilir durumdadır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The NSA, through PRISM, has <a href="https://www.commondreams.org/news/2013/08/23/latest-docs-show-financial-ties-between-nsa-and-internet-companies">gotten into the databases of many large Internet corporations</a>.  AT&amp;T has saved all its phone call records since 1987 and <a href="https://www.nytimes.com/2013/09/02/us/drug-agents-use-vast-phone-trove-eclipsing-nsas.html?_r=0">makes them available to the DEA</a> to search on request.  Strictly speaking, the U.S.  government does not possess that data, but in practical terms it may as well possess it.  Some companies are praised for <a href="https://www.eff.org/who-has-your-back-government-data-requests-2015">resisting government data requests to the limited extent they can</a>, but that can only partly compensate for the harm they do to by collecting that data in the first place.  In addition, many of those companies misuse the data directly or provide it to data brokers.
tr: NSA, PRISM aracılığıyla <a href="https://www.commondreams.org/news/2013/08/23/latest-docs-show-financial-ties-between-nsa-and-internet-companies">birçok büyük İnternet şirketinin veri tabanına girmiştir</a>. AT&amp;T 1987'den beri tüm telefon kayıtlarını kaydetti ve talep üzerine arama yapmak için <a href="https://www.nytimes.com/2013/09/02/us/drug-agents-use-vast-phone-trove-eclipsing-nsas.html?_r=0">DEA'nın kullanımına açtı</a>. Açıkça konuşursak ABD hükûmeti bu verilere sahip değil ancak uygulamada sahip de olabilir. Bazı şirketler, <a href="https://www.eff.org/who-has-your-back-government-data-requests-2015">hükûmet veri taleplerine mümkün olduğunca sınırlı bir şekilde karşı koydukları</a> için övülse de, bu durum, verileri ilk etapta toplayarak yarattıkları zararları sadece kısmen telafi edebilmektedir. Ek olarak bu şirketlerin birçoğu verileri doğrudan yanlış kullanır veya veri komisyoncularına sunar.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The goal of making journalism and democracy safe therefore requires that we reduce the data collected about people by any organization, not just by the state.  We must redesign digital systems so that they do not accumulate data about their users.  If they need digital data about our transactions, they should not be allowed to keep them more than a short time beyond what is inherently necessary for their dealings with us.
tr: Bu nedenle gazeteciliği ve demokrasiyi güvenli kılma hedefi, sadece devlet tarafından değil, herhangi bir kuruluş tarafından insanlar hakkında toplanan verileri azaltmayı gerektirir. Dijital sistemleri, kullanıcıları hakkında veri toplamayacak şekilde yeniden tasarlamalıyız. İşlemlerimiz hakkında dijital verilere ihtiyaç duymaları durumunda bizimle olan ilişkilerinde doğal olarak gerekli olanın ötesinde kısa bir süreden fazla tutmalarına izin verilmemelidir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: One of the motives for the current level of surveillance of the Internet is that sites are financed through advertising based on tracking users' activities and propensities.  This converts a mere annoyance&mdash;advertising that we can learn to ignore&mdash;into a surveillance system that harms us whether we know it or not.  Purchases over the Internet also track their users.  And we are all aware that &ldquo;privacy policies&rdquo; are more excuses to violate privacy than commitments to uphold it.
tr: İnternet'in şu andaki gözetim düzeyinin sebeplerinden biri; sitelerin kullanıcıların etkinliklerini ve eğilimlerini izlemeye dayalı reklamcılık yoluyla finanse edilmesidir. Bu salt bir sıkıntıyı, görmezden gelmeyi öğrenebileceğimiz reklamcılığı, bilelim veya bilmeyelim, bir gözetim sistemine dönüştürür. İnternet üzerinden yapılan alımlar da kullanıcılarını izler. Ve hepimiz biliyoruz ki &ldquo;gizlilik politikaları&rdquo;, gizliliği ihlal etmek için onu korumak konusundaki taahhütlerden daha çok, bahanelerdir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: We could correct both problems by adopting a system of anonymous payments&mdash;anonymous for the payer, that is.  (We don't want to help the payee dodge taxes.)  <a href="https://web.archive.org/web/20210612221326/https://www.wired.com/2013/05/lets-cut-through-the-bitcoin-hype/">Bitcoin is not anonymous</a>, though there are efforts to develop ways to pay anonymously with Bitcoin.  However, technology for <a href="https://web.archive.org/web/20210621113324/https://www.wired.com/1994/12/emoney/">digital cash was first developed in the 1980s</a>; the GNU software for doing this is called <a href="https://taler.net/">GNU Taler</a>.  Now we need only suitable business arrangements, and for the state not to obstruct them.
tr: Her iki sorunu da anonim ödemeler sistemini (ödemeyi yapanın anonim olduğu) benimseyerek düzeltebiliriz. (Alacaklıların vergilerinden kaçınmalarına yardım etmek istemiyoruz.) <a href="https://web.archive.org/web/20210612221326/https://www.wired.com/2013/05/lets-cut-through-the-bitcoin-hype/">Bitcoin anonim değildir</a> ancak Bitcoin ile anonim olarak ödeme yapmanın yolları vardır. Bununla birlikte <a href="https://web.archive.org/web/20210621113324/https://www.wired.com/1994/12/emoney/">dijital para için teknoloji ilk olarak 1980'lerde geliştirilmiştir</a>; bunu yapmak için GNU yazılımı, <a href="https://taler.net/">GNU Taler</a> olarak adlandırılır. Şimdi sadece uygun iş düzenlemelerine ve devletin onları engellememesine ihtiyacımız var.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Another possible method for anonymous payments would use <a href="/philosophy/phone-anonymous-payment.html">prepaid phone cards</a>.  It is less convenient, but very easy to implement.
tr: Anonim ödemeler için bir başka olası yöntem ise <a href="/philosophy/phone-anonymous-payment.html">ön ödemeli telefon kartları</a> kullanmaktır. Daha az kullanışlı ancak uygulanması çok kolaydır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: A further threat from sites' collection of personal data is that security breakers might get in, take it, and misuse it.  This includes customers' credit card details.  An anonymous payment system would end this danger: a security hole in the site can't hurt you if the site knows nothing about you.
tr: Sitelerin kişisel veri toplanmasından kaynaklanan diğer bir tehdit; güvenlik kırıcılarının girebileceği, alabileceği ve kötüye kullanabileceğidir. Buna müşterilerin kredi kartı bilgileri de dahildir. Anonim bir ödeme sistemi bu tehlikeye son verir: site sizin hakkınızda hiçbir şey bilmiyorsa, sitedeki bir güvenlik açığı size zarar veremez.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Remedy for Travel Surveillance
tr: Seyahat Gözetimi İçin Çare

note: type: Content of: <div><div><p>
en: We must convert digital toll collection to anonymous payment (using digital cash, for instance).  License-plate recognition systems <a href="https://www.eff.org/deeplinks/2018/11/eff-and-muckrock-release-records-and-data-200-law-enforcement-agencies-automated"> recognize all cars' license plates</a>, and the <a href="http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/whos_watching_you/8064333.stm">data can be kept indefinitely</a>; they should be required by law to notice and record only those license numbers that are on a list of cars sought by court orders.  A less secure alternative would record all cars locally but only for a few days, and not make the full data available over the Internet; access to the data should be limited to searching for a list of court-ordered license-numbers.
tr: Dijital ücret tahsilatını anonim ödemeye dönüştürmeliyiz (örneğin; dijital nakit kullanarak). Plaka tanıma sistemleri <a href="https://www.eff.org/deeplinks/2018/11/eff-and-muckrock-release-records-and-data-200-law-enforcement-agencies-automated">tüm araçların plakalarını tanır</a> ve <a href="http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/whos_watching_you/8064333.stm">veriler süresiz olarak tutulabilir</a>; kanunen mahkeme kararları tarafından aranan araçlar listesinde bulunan plaka numaralarını fark etmesi ve kaydetmesi istenmelidir. Daha az güvenli bir alternatif; tüm arabaları yerel olarak ancak birkaç günlüğüne kaydeder ve tüm verileri İnternet üzerinden sağlamaz; verilere erişim, mahkeme kararıyla verilen plaka numaralarının listesini aramakla sınırlı olmalıdır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The U.S. &ldquo;no-fly&rdquo; list must be abolished because it is <a href="https://www.aclu.org/news/national-security/victory-federal-court-recognizes-constitutional">punishment without trial</a>.
tr: ABD'deki &ldquo;uçuşa yasaklılar listesi&rdquo;, <a href="https://www.aclu.org/news/national-security/victory-federal-court-recognizes-constitutional">yargılanmadan ceza</a> olduğu için kaldırılmalıdır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: It is acceptable to have a list of people whose person and luggage will be searched with extra care, and anonymous passengers on domestic flights could be treated as if they were on this list.  It is also acceptable to bar non-citizens, if they are not permitted to enter the country at all, from boarding flights to the country.  This ought to be enough for all legitimate purposes.
tr: Kendisi ve bagajı daha dikkatli aranacaklar listesi olması kabul edilebilir ve iç hatlarda anonim yolcular bu listede varmış gibi davranılabilir. Aynı zamanda vatandaş olmayanların, ülkeye girişlerine izin yoksa, ülkeye giriş uçuşlarına binmelerine izin verilmemesi de kabul edilebilir. Bu, tüm meşru amaçlar için yeterli olmalıdır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Many mass transit systems use some kind of smart cards or RFIDs for payment.  These systems accumulate personal data: if you once make the mistake of paying with anything but cash, they associate the card permanently with your name.  Furthermore, they record all travel associated with each card.  Together they amount to massive surveillance.  This data collection must be reduced.
tr: Birçok toplu taşıma sistemi, ödeme için bir tür akıllı kart veya RFID kullanır. Bu sistemler kişisel verileri toplar: Bir keresinde nakit para dışında herhangi bir şeyle ödeme yapma hatası yaparsanız kartı adınızla kalıcı olarak ilişkilendirirler. Ayrıca her kartla ilişkili tüm seyahatleri kaydederler. Bu bilgiler topluca kitlesel gözetime tekabül eder. Bu veri toplama azaltılmalıdır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Navigation services do surveillance: the user's computer tells the map service the user's location and where the user wants to go; then the server determines the route and sends it back to the user's computer, which displays it.  Nowadays, the server probably records the user's locations, since there is nothing to prevent it.  This surveillance is not inherently necessary, and redesign could avoid it: free/libre software in the user's computer could download map data for the pertinent regions (if not downloaded previously), compute the route, and display it, without ever telling anyone where the user is or wants to go.
tr: Navigasyon servisleri gözetleme yapar: Kullanıcının bilgisayarı harita servisine kullanıcının yerini ve kullanıcının nereye gitmek istediğini söyler; daha sonra sunucu rotayı belirler ve onu görüntüleyen kullanıcının bilgisayarına geri gönderir. Günümüzde sunucu muhtemelen kullanıcının konumlarını kaydeder çünkü onu engelleyecek hiçbir şey yoktur. Bu gözetleme kendiliğinden gerekli değildir ve yeniden tasarım bunu önleyebilir: Kullanıcının bilgisayarındaki özgür/libre yazılım, ilgili bölgelere ait harita verilerini indirebilir (daha önce indirilmediyse), rotayı hesaplayabilir ve kullanıcının nereye gideceğini veya nereye gitmek istediğini başka birine söylemeden görüntüleyebilir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Systems for borrowing bicycles, etc., can be designed so that the borrower's identity is known only inside the station where the item was borrowed.  Borrowing would inform all stations that the item is &ldquo;out,&rdquo; so when the user returns it at any station (in general, a different one), that station will know where and when that item was borrowed.  It will inform the other station that the item is no longer &ldquo;out.&rdquo; It will also calculate the user's bill, and send it (after waiting some random number of minutes) to headquarters along a ring of stations, so that headquarters would not find out which station the bill came from.  Once this is done, the return station would forget all about the transaction.  If an item remains &ldquo;out&rdquo; for too long, the station where it was borrowed can inform headquarters; in that case, it could send the borrower's identity immediately.
tr: Ödünç alınan bisiklet vb. için sistemler, ödünç alan kimsenin kimliğinin yalnızca ögenin ödünç alındığı istasyonun içinde bilineceği şekilde tasarlanabilir. Ödünç alma işlemi tüm istasyonlara ögenin tükendiğini bildirir, böylece kullanıcı onu herhangi bir istasyonda (genel olarak farklı bir tane) iade ettiğinde o istasyon nerede ve ne zaman ödünç alınacağını bilir. Diğer istasyona ögenin artık kullanılmadığını bildirir. Aynı zamanda kullanıcının faturasını hesaplar ve (birkaç rastgele dakika bekledikten sonra) bir istasyon halkası boyunca merkeze gönderir, böylece merkezin faturanın hangi istasyondan geldiğini bulamamasını sağlar. Bu yapıldığında geri dönüş istasyonu işlemle ilgili her şeyi unutacaktır. Bir öge çok uzun süre dışarıda kalırsa, ödünç alınan istasyon merkeze bilgi verebilir; bu durumda ödünç alan kimsenin kimliğini derhal gönderebilir.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Remedy for Communications Dossiers
tr: İletişim Dosyaları İçin Çare

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Internet service providers and telephone companies keep extensive data on their users' contacts (browsing, phone calls, etc).  With mobile phones, they also <a href="https://web.archive.org/web/20210312235125/http://www.zeit.de/digital/datenschutz/2011-03/data-protection-malte-spitz">record the user's physical location</a>.  They keep these dossiers for a long time: over 30 years, in the case of AT&amp;T.  Soon they will even <a href="https://web.archive.org/web/20200830094843/https://www.wired.com/opinion/2013/10/the-trojan-horse-of-the-latest-iphone-with-the-m7-coprocessor-we-all-become-qs-activity-trackers/">record the user's body activities</a>.  It appears that the <a href="https://www.aclu.org/news/national-security/it-sure-sounds-nsa-tracking-our-locations">NSA collects cell phone location data</a> in bulk.
tr: İnternet servis sağlayıcıları ve telefon şirketleri, kullanıcılarının kişileri (tarama, telefon görüşmeleri vb.) hakkında kapsamlı veri tutarlar. Cep telefonlarıyla <a href="https://web.archive.org/web/20210312235125/http://www.zeit.de/digital/datenschutz/2011-03/data-protection-malte-spitz">kullanıcının fiziksel konumunu da kaydederler</a>. Bu dosyaları uzun süre saklarlar: AT&amp;T örneğinde 30 yıldan fazla. Yakında <a href="https://web.archive.org/web/20200830094843/https://www.wired.com/opinion/2013/10/the-trojan-horse-of-the-latest-iphone-with-the-m7-coprocessor-we-all-become-qs-activity-trackers/">kullanıcının vücut faaliyetlerini bile kaydedecekler</a>. <a href="https://www.aclu.org/news/national-security/it-sure-sounds-nsa-tracking-our-locations">NSA'nın cep telefonu konum verilerini toplu olarak topladığı</a> da görülüyor.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Unmonitored communication is impossible where systems create such dossiers.  So it should be illegal to create or keep them.  ISPs and phone companies must not be allowed to keep this information for very long, in the absence of a court order to surveil a certain party.
tr: Sistemlerin bu gibi dosyaları oluşturduğu yerlerde gözlenmeyen iletişim mümkün değildir. Bu yüzden onları oluşturmak veya saklamak yasa dışı olmalıdır. İSS'lerin ve telefon şirketlerinin belirli bir partiyi denetlemek için mahkeme emri olmadan bu bilgiyi çok uzun süre saklamasına izin verilmemelidir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: This solution is not entirely satisfactory, because it won't physically stop the government from collecting all the information immediately as it is generated&mdash;which is what the <a href="https://www.guardian.co.uk/world/2013/jun/06/nsa-phone-records-verizon-court-order">U.S. does with some or all phone companies</a>.  We would have to rely on prohibiting that by law.  However, that would be better than the current situation, where the relevant law (the PAT RIOT Act) does not clearly prohibit the practice.  In addition, if the government did resume this sort of surveillance, it would not get data about everyone's phone calls made prior to that time.
tr: Bu çözüm tamamen ikna edici değildir çünkü hükümetin ürettiği tüm bilgileri derhâl toplamasını fiziksel olarak engellemeyecektir, bu da <a href="https://www.guardian.co.uk/world/2013/jun/06/nsa-phone-records-verizon-court-order">ABD’nin bazı veya tüm şirketlerinde yaptığıdır</a>. Bunu yasayla yasaklamaya güvenmemiz gerekirdi. Ancak, ilgili yasanın (PAT RIOT Yasası) uygulamayı açıkça yasaklamadığı mevcut durumdan daha iyi olurdu. Ayrıca hükümet bu tür bir gözetime devam etseydi, o zamandan önce yapılan herkesin telefon görüşmeleri hakkında veri alamazdı.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: For privacy about who you exchange email with, a simple partial solution is for you and others to use email services in a country that would never cooperate with your own government, and which communicate with each other using encryption.  However, Ladar Levison (owner of the mail service Lavabit that US surveillance sought to corrupt completely) has a more sophisticated idea for an encryption system through which your email service would know only that you sent mail to some user of my email service, and my email service would know only that I received mail from some user of your email service, but it would be hard to determine that you had sent mail to me.
tr: Kime e-posta gönderdiğiniz konusunda gizlilik için sizin ve başkalarının sizin kendi hükümetinizle asla iş birliği yapamayacak bir ülkede olan e-posta hizmetlerini ve şifrelemeyi kullanarak iletişim kurmak basit bir kısmi çözümdür. Bununla birlikte Ladar Levison (ABD gözetiminin tamamen bozmaya çalıştığı posta servisi Lavabit'in sahibi) oldukça sofistike bir şifreleme sistemi fikrine sahipti: e-posta hizmetiniz yalnızca e-posta hizmetimin bir kullanıcısına e-posta gönderdiğinizi bilecek ve e-posta hizmetim sadece e-posta hizmetinizin bir kullanıcısından e-posta aldığımı bilecek, ancak sizin bana e-posta gönderdiğinizin belirlenmesi zor olacaktı.

note: type: Content of: <div><h3>
en: But Some Surveillance Is Necessary
tr: Ancak Biraz Gözetim Gerekli

note: type: Content of: <div><div><p>
en: For the state to find criminals, it needs to be able to investigate specific crimes, or specific suspected planned crimes, under a court order.  With the Internet, the power to tap phone conversations would naturally extend to the power to tap Internet connections.  This power is easy to abuse for political reasons, but it is also necessary.  Fortunately, this won't make it possible to find whistleblowers after the fact, if (as I recommend) we prevent digital systems from accumulating massive dossiers before the fact.
tr: Devletin suçluları bulabilmesi için, mahkeme emri uyarınca belirli suçları veya belirli planlanmış suç şüphelerini araştırabilmesi gerekir. İnternet ile telefon konuşmalarını dinleme gücü doğal olarak İnternet bağlantılarına dinleme gücüne kadar uzar. Bu gücün, politik nedenlerden dolayı kötüye kullanımı kolaydır ancak aynı zamanda gereklidir. Neyse ki, (tavsiye ettiğim gibi) eğer olaydan önce dijital sistemlerin büyük miktarda dosya biriktirmesini önlersek, olaydan sonra ifşacıların bulunması kolay olmayacaktır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Individuals with special state-granted power, such as police, forfeit their right to privacy and must be monitored.  (In fact, police have their own jargon term for perjury, &ldquo;<a href="https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Police_perjury&amp;oldid=552608302">testilying</a>,&rdquo; since they do it so frequently, particularly about protesters and <a href="https://web.archive.org/web/20131025014556/http://photographyisnotacrime.com/2013/10/23/jeff-gray-arrested-recording-cops-days-becoming-pinac-partner/"> photographers</a>.)  One city in California that required police to wear video cameras all the time found <a href="https://www.motherjones.com/kevin-drum/2013/08/ubiquitous-surveillance-police-edition">their use of force fell by 60%</a>.  The ACLU is in favor of this.
tr: Polis gibi devlet tarafından verilen özel güce sahip kişiler; gizlilik haklarını kaybeder ve izlenmelidir. (Aslında polisin, özellikle protestocular ve <a href="https://web.archive.org/web/20131025014556/http://photographyisnotacrime.com/2013/10/23/jeff-gray-arrested-recording-cops-days-becoming-pinac-partner/">fotoğrafçılar</a> hakkında çok sık yaptıklarından ötürü, yalancı şahitlik için &ldquo;<a href="https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Police_perjury&amp;oldid=552608302">testilying</a>&rdquo; şeklinde kendi jargon terimleri vardır.) Kaliforniya'da, her zaman polisin video kamera kullanmasını gerektiren bir şehirde, <a href="https://www.motherjones.com/kevin-drum/2013/08/ubiquitous-surveillance-police-edition">güç kullanımlarının %60 oranında düştüğü</a> bulundu. ACLU bundan yana.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: <a href="https://web.archive.org/web/20171019220057/http://action.citizen.org/p/dia/action3/common/public/?action_KEY=12266">Corporations are not people, and not entitled to human rights</a>.  It is legitimate to require businesses to publish the details of processes that might cause chemical, biological, nuclear, fiscal, computational (e.g., <a href="https://DefectiveByDesign.org">DRM</a>) or political (e.g., lobbying) hazards to society, to whatever level is needed for public well-being.  The danger of these operations (consider the BP oil spill, the Fukushima meltdowns, and the 2008 fiscal crisis) dwarfs that of terrorism.
tr: <a href="https://web.archive.org/web/20171019220057/http://action.citizen.org/p/dia/action3/common/public/?action_KEY=12266">Şirketler insan değildir ve insan haklarına sahip değillerdir</a>. İşletmelerin kimyasal, biyolojik, nükleer, mali, bilgisayımsal (örneğin; <a href="https://DefectiveByDesign.org">DRM</a>) veya siyasal (örneğin; lobicilik) tehlikelere neden olabilecek süreçlerin ayrıntılarını topluma, halkın refahı için gerekli olan her düzeyde yayımlamasını istemek meşrudur. Bu faaliyetlerin tehlikeleri (BP petrol sızıntısını, Fukushima erimesini ve 2008 vergi krizini düşünün), terörizmi gölgede bırakır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: However, journalism must be protected from surveillance even when it is carried out as part of a business.
tr: Ancak gazetecilik bir işin parçası olarak yapılsa bile gözetimden korunmalıdır.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Conclusion
tr: Sonuç

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Digital technology has brought about a tremendous increase in the level of surveillance of our movements, actions, and communications.  It is far more than we experienced in the 1990s, and <a href="https://hbr.org/2013/06/your-iphone-works-for-the-secret-police">far more than people behind the Iron Curtain experienced</a> in the 1980s, and proposed legal limits on state use of the accumulated data would not alter that.
tr: Dijital teknoloji; hareketlerimizin, eylemlerimizin ve iletişimimizin gözetim düzeyinde büyük bir artışa neden oldu. 1990'larda yaşadığımızdan çok daha fazlası ve 1980'lerde <a href="https://hbr.org/2013/06/your-iphone-works-for-the-secret-police">Demir Perde'nin ardında yaşayan insanların deneyimlediğinden çok daha fazlası</a> söz konusu, ve toplanmış verilerin devlet tarafından kullanımına ilişkin yasal sınırlar bunu değiştirmeyecektir.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Companies are designing even more intrusive surveillance.  Some project that pervasive surveillance, hooked to companies such as Facebook, could have deep effects on <a href="https://www.theguardian.com/technology/2015/aug/10/internet-of-things-predictable-people">how people think</a>.  Such possibilities are imponderable; but the threat to democracy is not speculation.  It exists and is visible today.
tr: Şirketler daha fazla müdahaleci gözetim tasarlıyorlar. Bazıları, Facebook gibi şirketlere bağlı olan, her yana yayılmış gözetimin, <a href="https://www.theguardian.com/technology/2015/aug/10/internet-of-things-predictable-people">insanların nasıl düşündükleri</a> üzerinde derin etkileri olacağını düşünüyor. Bu tür olasılıklar tahmin edilemez değildir; fakat demokrasiye tehdit, dayanaksız bir görüş değildir. Bugün var ve görünür durumda.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Unless we believe that our free countries previously suffered from a grave surveillance deficit, and ought to be surveilled more than the Soviet Union and East Germany were, we must reverse this increase.  That requires stopping the accumulation of big data about people.
tr: Özgür ülkelerimizin daha önce ciddi bir gözetim açığından muzdarip olduklarına ve Sovyetler Birliği ve Doğu Almanya'dan daha fazla gözetlenmeleri gerektiğine inanmıyorsak bu artışı tersine çevirmeliyiz. Bu, insanlar hakkında büyük veri birikiminin durdurulmasını gerektirir.

note: type: Content of: <div><div><h3>
en: End Note
tr: Son Not

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: The condition of <em>not being monitored</em> has been referred to as <a href="https://idlewords.com/2019/06/the_new_wilderness.htm">ambient privacy</a>.
tr: <em>İzlenmeme</em> durumu <a href="https://idlewords.com/2019/06/the_new_wilderness.htm">ortam gizliliği</a> olarak adlandırılmıştır.

note: type: Content of: <div><div><ol><li>
en: In the 2020s, facial recognition deepens the danger of surveillance cameras.  China already identifies people by their faces so as to punish them, and <a href="https://www.theguardian.com/global-development/2022/sep/05/iran-government-facial-recognition-technology-hijab-law-crackdown">Iran is planning to use it to punish women who violate religion-imposed dress codes</a>.
tr: 2020'lerde, yüz tanıma gözetim kameralarının tehlikesini derinleştiriyor. Çin halihazırda insanları yüzleri aracılığıyla cezalandırmak için tanıyor ve <a href="https://www.theguardian.com/global-development/2022/sep/05/iran-government-facial-recognition-technology-hijab-law-crackdown">İran da dinin dayattığı elbise zorunluluğunu ihlal eden kadınları cezalandırmak için kullanmayı planlıyor</a>.

note: type: Content of: <div><div><div><p>
en: A version of this article was first published in <cite>Wired</cite> in October&nbsp;2013.
tr: Bu makalenin bir sürümü ilk olarak Ekim&nbsp;2013'te <cite>Wired</cite>'de yayımlandı.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
tr: Lütfen FSF ve GNU ile ilgili sorularınızı <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a> adresine iletin. FSF ile iletişim kurmanın <a href="/contact/">başka yolları</a> da vardır. Lütfen çalışmayan bağlantıları ve başka düzeltmeleri veya önerilerinizi <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine gönderin.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
tr: Çevirilerimizde bulmuş olabileceğiniz hataları, aklınızdaki soru ve önerilerinizi lütfen <a href="mailto:web-translators@gnu.org">bize&nbsp;bildirin</a>.</p><p>Bu yazının çeviri düzenlemesi ve sunuşu ile ilgili bilgi için lütfen <a href="/server/standards/README.translations.html">Çeviriler BENİOKU</a> sayfasına bakın. Bu sayfanın ve diğer tüm sayfaların Türkçe çevirileri gönüllüler tarafından yapılmaktadır; Türkçe niteliği yüksek bir <a href="/home.html">www.gnu.org</a> için bize yardımcı olmak istiyorsanız, <a href="https://savannah.gnu.org/projects/www-tr">çalışma&nbsp;sayfamızı</a> ziyaret edebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
tr: Bu sayfa <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.tr">Creative Commons Alıntı-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı</a> altında lisanslanmıştır.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
tr: <p><strong>Çeviriye katkıda bulunanlar:</strong></p>
    <ul>
    <li>The FLOSS Information <a href="mailto:theflossinformation@yandex.com">&lt;theflossinformation@yandex.com&gt;</a>, 2019</li>
    </ul>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
tr: Son Güncelleme:
