who-does-that-server-really-serve.html - en to nl translation catalogue (82 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Who Does That Server Really Serve? - GNU Project - Free Software Foundation
nl: Wie dient die server eigenlijk echt? - GNU-project - Free Software Foundation

note: type: Content of: <div><h2>
en: Who Does That Server Really Serve?
nl: Wie dient die server eigenlijk echt?

note: type: Content of: <div><address>
en: by Richard Stallman
nl: door Richard Stallman

note: type: Content of: <div><div><p>
en: <em>On the Internet, proprietary software isn't the only way to lose your computing freedom.  Service as a Software Substitute, or SaaSS, is another way to give someone else power over your computing.</em>
nl: <em>Op het internet is niet-vrije software niet de enige manier om je computervrijheid te verliezen. Service als Softwarevervanging, of SaaSS, is een andere manier om iemand anders macht te geven over jouw computeractiviteiten.</em>

note: type: Content of: <div><p>
en: The basic point is, you can have control over a program someone else wrote (if it's free), but you can never have control over a service someone else runs, so never use a service where in principle running a program would do.
nl: Waar het om gaat is dat je zeggenschap hebt over een programma dat iemand anders heeft geschreven (als het tenminste vrij is), terwijl je nooit zeggenschap kunt hebben over een dienst die iemand anders beheert. Gebruik dus nooit een dienst als het draaien van een programma volstaat.

note: type: Content of: <div><p>
en: SaaSS means using a service implemented by someone else as a substitute for running your copy of a program.  The term is ours; articles and ads won't use it, and they won't tell you whether a service is SaaSS.  Instead they will probably use the vague and distracting term &ldquo;cloud,&rdquo; which lumps SaaSS together with various other practices, some abusive and some OK.  And they talk about &ldquo;delivering a program by offering a service to run it.&rdquo; With the explanation and examples in this page, you can tell whether a service is SaaSS.
nl: SaaSS betekent dat je iemand anders' dienst gebruikt, in plaats van jouw eigen kopie van een programma. Wij hebben de uitdrukking bedacht; artikelen en advertenties gebruiken 'm niet, en ze zullen je niet vertellen dat hun dienst SaaSS is. In plaats daarvan gebruiken ze waarschijnlijk de vage en afleidende term &ldquo;cloud&rdquo;, wat een noemer is voor SaaSS en vele andere praktijken, waarvan sommigen gebruikers misbruiken en andere weer prima zijn. Met de uitleg en voorbeelden op deze pagina kan je vaststellen of een dienst SaaSS is.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Background: How Proprietary Software Takes Away Your Freedom
nl: Achtergrond: hoe niet-vrije software jouw vrijheid wegneemt

note: type: Content of: <div><p>
en: Digital technology can give you freedom; it can also take your freedom away.  The first threat to our control over our computing came from <em>proprietary software</em>: software that the users cannot control because the owner (a company such as Apple or Microsoft)  controls it.  The owner often takes advantage of this unjust power by inserting malicious features such as spyware, back doors, and <a href="https://www.defectivebydesign.org">Digital Restrictions Management (DRM)</a> (referred to as &ldquo;Digital Rights Management&rdquo; in their propaganda).
nl: Digitale technologie kan je vrijheid geven, maar het kan jouw vrijheid ook wegnemen. De zeggenschap over onze eigen computeractiviteiten werd eerst bedreigd door <em>niet-vrije software</em>: software waar gebruikers geen controle over hebben, omdat de eigenaar (een bedrijf zoals Apple of Microsoft) er controle over heeft. Die eigenaar maakt vaak misbruik van deze onrechtvaardige macht door middel van malafide functies in het programma, zoals spionage, achterdeurtjes, en <a href="https://www.defectivebydesign.org">digitaal beheer van beperkingen (DRM)</a> (door hun eigen propaganda &ldquo;digitaal beheer van rechten&rdquo;genoemd).

note: type: Content of: <div><p>
en: Our solution to this problem is developing <em>free software</em> and rejecting proprietary software.  Free software gives you, as a user, four essential freedoms: (0)&nbsp;to run the program as you wish, (1)&nbsp;to study and change the source code so it does what you wish, (2)&nbsp;to redistribute exact copies, and (3)&nbsp;to redistribute copies of your modified versions.  (See the <a href="/philosophy/free-sw.html">free software definition</a>.)
nl: Onze oplossing voor dit probleem is het ontwikkelen van <em>vrije software</em> en het niet accepteren van niet-vrije software. Vrije software betekent dat jij, als gebruiker, vier essenti&euml;le vrijheden krijgt. De vrijheid: (0)&nbsp;om het programma uit te voeren zoals jij wilt, (1)&nbsp;om de broncode te bestuderen en te wijzigen, zodat het werkt zoals jij wilt, (2)&nbsp;om exacte kopie&euml;n te verspreiden en (3)&nbsp;om kopie&euml;n van jouw aangepaste versies te verspreiden. (Zie de <a href="/philosophy/free-sw.html">definitie van vrije software</a>.)

note: type: Content of: <div><p>
en: With free software, we, the users, take back control of our computing.  Proprietary software still exists, but we can exclude it from our lives and many of us have done so.  However, we are now offered another tempting way to cede control over our computing: Service as a Software Substitute (SaaSS).  For our freedom's sake, we have to reject that too.
nl: Met vrije software kunnen wij als gebruikers weer zeggenschap krijgen over onze eigen computeractiviteiten. Er bestaat nog steeds niet-vrije software, maar we kunnen het uitsluiten van ons leven, en velen onder ons hebben dat gedaan. Nu krijgen we echter een andere verleidelijke manier aangeboden om de controle over onze computeractiviteiten kwijt te raken: Service als Softwarevervanging (SaaSS). In het belang van onze vrijheid moeten we ook dat niet accepteren.

note: type: Content of: <div><h3>
en: What Does Service as a Software Substitute Look Like?
nl: Hoe ziet Service als SoftwareSubstitutie er uit?

note: type: Content of: <div><p>
en: Service as a Software Substitute (SaaSS) means using a service as a substitute for running your copy of a program.  Concretely, it means that someone sets up a network server that does certain computing activities&mdash;for instance, modifying a photo, translating text into another language, etc.&mdash;then invites users to let that server do <em>their own computing</em> for them.  As a user of the server, you would send your data to the server, which does that computing activity on the data thus provided, then sends the results back to you or else acts directly on your behalf.
nl: Service als Softwarevervanging (SaaSS) betekent dat je een dienst gebruikt, in plaats van jouw eigen kopie van een programma. Concreet betekent het dat iemand een netwerkserver opzet die bepaalde computertaken doet&mdash;bijvoorbeeld het bewerken van een foto, het vertalen van tekst naar een andere taal, enz.&mdash;en vervolgens gebruikers uitnodigt om die activiteiten via die server te doen. Een gebruiker daarvan stuurt zijn gegevens naar die server, die dan de <em>computeractiviteiten van de gebruiker zelf</em> uitvoert met de verstrekte gegevens. Vervolgens stuurt de server de resultaten terug naar de gebruiker of handelt op eigen houtje namens hem.

note: type: Content of: <div><h3>
en: To Which Activities Is the Issue of SaaSS Applicable?
nl: Op welke activiteiten kan SaaSS betrekking hebben?

note: type: Content of: <div><p>
en: The issue of SaaSS-or-not-SaaSS is meaningful for a computing activity that is <em>your own</em> computing.  What does that mean, precisely? It means that no one else is inherently involved in the activity.  To clarify the meaning of &ldquo;inherently involved,&rdquo; we present a thought experiment in which we focus on one unspecified imaginary computing activity.
nl: Het vraagstuk SaaSS of geen SaaSS heeft vooral betrekking op <em>je eigen</em> computeractiviteiten. Wat houdt dat precies in? Dat houdt in dat niemand anders betrokken is bij die activiteit. Om dat &ldquo;andere betrokkenen&rdquo; nader toe te lichten doen we een gedachte experiment met als voorbeeld een niet nader omschreven computer activiteit.

note: type: Content of: <div><p>
en: Suppose that all parts of the activity are implemented in free software and you have copies, and you have whatever data you might need, as well as computers of whatever speed, functionality and capacity might be required.  Could you (if given those prerequisites)  do this particular computing activity entirely within those computers, not communicating with anyone else's computers?
nl: Stel je voor dat je voor die activiteit de beschikking hebt over vrije software en daarvan ook kopie&euml;n hebt en de bijbehorende data, alsook een computer met voldoende rekenkracht en functionaliteit die je hiervoor nodig hebt. Kun je die computeractiviteit dan compleet uitvoeren zonder dat je nog met andere computers moet communiceren?

note: type: Content of: <div><p>
en: If you could, then the activity is <em>essentially your own</em>.  Therefore, for your freedom's sake, you deserve to control it.  The concept of SaaSS is applicable to such activities and not to other activities.
nl: Wanneer dat zo is, is die activiteit <em>in feite van jou</em>. Daarom, en voor je vrijheid, verdien je het hier volledige zeggenschap over te hebben. Het begrip SaaSS heeft betrekking op dit soort activiteiten en geen andere.

note: type: Content of: <div><p>
en: For such an activity, if you carry it out by running your copies of free programs, you do control it.  That protects the freedom you deserve.  However, doing it via someone else's service would give that someone else control over part of your computing activity.  That denies you the control you deserve, so we say it is unjust.  We call that scenario SaaSS.
nl: Door die activiteit uit te voeren met je eigen vrije programma's , heb je de zeggenschap. Hiermee behoud je je vrijheid. Het via de service van een ander doen geeft die zeggenschap uit handen. Het onthoudt je de zeggenschap die je verdient en daarom winden we dat onrechtvaardig. We noemen dat SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: By contrast, if due to the inherent nature of the computing to be done you couldn't possibly do that activity entirely in your own computers, then the activity isn't entirely your own, so the issue of SaaSS is not applicable to that activity.  In general, these activities involve communication with others, so the others must be included in it.  Buying something from a store is a typical example of an activity that needs to include some other party (the store).
nl: Als je echter om goede redenen die activiteit niet op je eigen computer kan uitvoeren dan is de activiteit niet alleen van jou. Het probleem met SaaSS is hierop niet van toepassing. In het algemeen zijn dit activiteiten waarbij je met anderen moet communiceren waarmee die ook automatisch een stukje zeggenschap krijgen. Iets in een winkel kopen is een goed voorbeeld waarbij anderen zijn betrokken (de winkel).

note: type: Content of: <div><p>
en: If a certain activity is essentially your own, then maintaining your full control over it requires that you do it using your copies of free programs, running them on computers you control.  Doing it in any other way is SaaSS because it denies you the control you deserve.  This is independent of your reasons for doing it in some other way.  If you choose some other way because of some convenience, it is SaaSS.  If it is because you can't obtain the free programs or the computer you'd need to keep control, that is still SaaSS.
nl: Wanneer het jouw activiteit is dan behoudt je volledige zeggenschap door je eigen vrij programma's te gebruiken op computers die van jou zijn. Iedere ander vorm is SaaSS omdat het je zeggenschap ontneemt. Dit staat los van de reden waarom je het anders zou doen. Wanneer je dit kiest voor het gemak, is het SaaSS. Wanneer je het vrije programma niet kunt krijgen of de computer, is het nog steeds SaaSS.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Using SaaSS Compared with Running Nonfree Software
nl: Het gebruik van SaaSS vergeleken met het gebruik van niet vrije software

note: type: Content of: <div><p>
en: SaaSS servers wrest control from the users even more inexorably than proprietary software.  With proprietary software, users typically get an executable file but not the source code.  That makes it hard to study the code that is running, so it's hard to determine what the program really does, and hard to change it.
nl: Deze SaaSS servers ontnemen de controle van de gebruiker nog meer dan bij niet-vrije software. Met niet-vrije software krijgen gebruikers vaak een uitvoerbaar bestand maar niet de broncode. Dat maakt het moeilijk om te bestuderen wat het programma eigenlijk doet, en moeilijk om het te veranderen.

note: type: Content of: <div><p>
en: With SaaSS, the users do not have even the executable file that does their computing: it is on someone else's server, where the users can't see or touch it.  Thus it is impossible for them to ascertain what it really does, and impossible to change it.
nl: Met SaaSS krijgen gebruikers niet eens een uitvoerbaar bestand dat hun computeractiviteiten doet: het staat op de server van iemand anders, waar de gebruikers het niet kunnen zien of aanraken. Dus is het onmogelijk om vast te stellen wat het eigenlijk doet, en onmogelijk om het te veranderen.

note: type: Content of: <div><p>
en: Furthermore, SaaSS automatically leads to consequences equivalent to the malicious features of certain proprietary software.
nl: Bovendien leidt SaaSS automatisch tot gevolgen die even erg zijn als de malafide functies van bepaalde niet-vrije software.

note: type: Content of: <div><p>
en: For instance, some proprietary programs are &ldquo;spyware&rdquo;: the program <a href="/philosophy/proprietary-surveillance.html"> sends out data about users' computing activities</a>.  Microsoft Windows sends information about users' activities to Microsoft.  Windows Media Player reports what each user watches or listens to.  The Amazon Kindle reports which pages of which books the user looks at, and when.  Angry Birds reports the user's geolocation history.
nl: Sommige niet-vrije programma's zijn bijvoorbeeld &ldquo;spyware&rdquo;: het programma <a href="/philosophy/proprietary-surveillance.html">verstuurt gegevens over de computeractiviteiten van de gebruiker</a>. Microsoft Windows verstuurt informatie over de activiteiten van de gebruiker naar Microsoft. Windows Media Player rapporteert waar elke gebruiker naar kijkt of luistert. De Amazon Kindle meldt welke pagina's van welke boeken de gebruiker leest, en wanneer. Angry Birds verstuurt alle bezochte locaties van de gebruiker.

note: type: Content of: <div><p>
en: Unlike proprietary software, SaaSS does not require covert code to obtain the user's data.  Instead, its structure requires users to send their data to the server in order to use it.  This has the same effect as spyware: the server operator gets the data&mdash;with no special effort, by the nature of SaaSS.  Amy Webb, who intended never to post any photos of her daughter, made the mistake of using SaaSS (Instagram) to edit photos of her.  Eventually <a href="https://slate.com/technology/2013/09/privacy-facebook-kids-dont-post-photos-of-your-kids-on-social-media.html"> they leaked from there</a>.
nl: In tegenstelling tot niet-vrije software heeft SaaSS geen weggemoffelde code nodig om de gebruikersgegevens te krijgen. In plaats daarvan moeten gebruikers hun gegevens naar de server versturen om het te kunnen gebruiken. Dit heeft hetzelfde effect als spyware: de serverbeheerder krijgt de gegevens&mdash;zonder speciale moeite, dat is hoe SaaSS werkt. Amy Webb, iemand die nooit de bedoeling had om foto's van haar dochter te publiceren, maakte de fout SaaSS (Instagram) te gebruiken om haar foto's te bewerken. Uiteindelijk <a href="https://slate.com/technology/2013/09/privacy-facebook-kids-dont-post-photos-of-your-kids-on-social-media.html">waren ze daar uitgelekt</a>.

note: type: Content of: <div><p>
en: Theoretically, homomorphic encryption might some day advance to the point where future SaaSS services might be constructed to be unable to understand some of the data that users send them.  Such services <em>could</em> be set up not to snoop on users; this does not mean they <em>will</em> do no snooping.  Also, snooping is only one among the secondary injustices of SaaSS.
nl: Theoretisch gezien zou homomorfische versleuteling op een dag zover gevorderd kunnen zijn, dat SaaSS-diensten zouden kunnen worden ontworpen om geen gegevens van de gebruiker te kunnen begrijpen. Zulke diensten <em>zouden</em> zo kunnen worden ingesteld dat ze gebruikers niet bespioneren; dat betekent echter niet dat ze dat ook niet zullen <em>doen</em>.

note: type: Content of: <div><p>
en: Some proprietary operating systems have a universal back door, permitting someone to remotely install software changes.  For instance, Windows has a universal back door with which Microsoft can forcibly change any software on the machine.  Nearly all portable phones have them, too.  Some proprietary applications also have universal back doors; for instance, the Steam client for GNU/Linux allows the developer to remotely install modified versions.
nl: Sommige niet-vrije besturingssystemen hebben een universele achterdeur, waarmee iemand anders op afstand softwareveranderingen kan installeren. Windows heeft bijvoorbeeld een universele achterdeur waarmee Microsoft andere software op de machine kan forceren. Bijna alle mobiele telefoons hebben ook er ook &eacute;&eacute;ntje. Sommige niet-vrije programma's hebben ook een universele achterdeur; het Steam-programma voor GNU/Linux stelt de ontwikkelaar in staat om op afstand gewijzigde versies te installeren.

note: type: Content of: <div><p>
en: With SaaSS, the server operator can change the software in use on the server.  Person ought to be able to do this, since it's per computer; but the result is the same as using a proprietary application program with a universal back door: someone has the power to silently impose changes in how the user's computing gets done.
nl: Met SaaSS kan de serverbeheerder de gebruikte software op de server wijzigen. Het is terecht dat hij dit moet kunnen doen; het is immers zijn computer. Het resultaat is echter hetzelfde als het gebruiken van een niet vrij programma met een universele achterdeur: iemand heeft de macht om stilletjes te kunnen wijzigen hoe de gebruiker zijn computeractiviteiten uitvoert.

note: type: Content of: <div><p>
en: It is common for SaaSS dis-services to charge a monthly fee for use.  Usually one SaaSS site does not substitute for another, so if users become unhappy with one dis-service provider it is no easy matter to switch to another.  When users become dependent on one, <a href="https://www.theguardian.com/business/2023/nov/05/cloud-service-provider-consumer-prices-netflix-microsoft">it can gouge them at will with repeated small price increases that over time add up to a lot</a>.  We view the loss of freedom inherent in SaaSS as worse than the cost in money, but when a dis-service has you over a barrel, the cost can be painful.  Thus, even users who don't see deeper than the bottom line should beware of SaaSS.
nl: Het is gebruikelijk om een maandelijkse vergoeding te vragen voor de SaaSS non-dienst. Een SaaSS site is meestal uniek, dus als een gebruiker ontevreden is kan hij niet makkelijk overstappen op een ander. Wanneer gebruikers afhankelijk worden hiervan kan de service-verlener de gebruiker <a href="https://www.theguardian.com/business/2023/nov/05/cloud-service-provider-consumer-prices-netflix-microsoft">uitknijpen door steeds kleine prijsverhogingen door te voeren</a>. Wij vinden de verloren vrijheid met de inzet van SaaSS erger dan de kosten maar wanneer de service-verlener je bij je nekvel heeft kan dat pijnlijk worden. Dus zelfs kostenbewuste gebruikers zouden hun twijfels moeten hebben bij de inzet van SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: SaaSS is equivalent to running proprietary software with spyware and a universal back door.  It gives the server operator unjust power over the user, and unjust power is something we must resist.
nl: SaaSS is gelijk aan het gebruik van niet vrije software met spyware en een universele achterdeur. Het geeft de serverbeheerder onevenredig veel zeggenschap over de gebruiker, en die macht moeten we niet accepteren.

note: type: Content of: <div><h3>
en: SaaSS and SaaS
nl: SaaSS en SaaS

note: type: Content of: <div><p>
en: Originally we referred to this problematical practice as &ldquo;SaaS,&rdquo; which stands for &ldquo;Software as a Service.&rdquo; It's a commonly used term for setting up software on a server rather than offering copies of it to users, and we thought it described precisely the cases where this problem occurs.
nl: In het begin noemden we deze problematische praktijk &ldquo;SaaS&rdquo;, wat staat voor &ldquo;Software als een Service&rdquo;. Die term wordt vaak gebruikt voor het opzetten van software op een server in plaats van het aanbieden van een kopie ervan aan gebruikers. We dachten dat het precies die zaken beschrijft waar dit probleem voorkomt.

note: type: Content of: <div><p>
en: Subsequently we became aware that the term SaaS is sometimes used for communication services&mdash;activities for which this issue is not applicable.  In addition, the term &ldquo;Software as a Service&rdquo; doesn't explain <em>why</em> the practice is bad.  So we coined the term &ldquo;Service as a Software Substitute,&rdquo; which defines the bad practice more clearly and says what is bad about it.
nl: Daarna kwamen we erachter dat de term SaaS soms wordt gebruikt voor communicatiediensten&mdash;activiteiten waarbij deze kwestie niet van toepassing is. De term &ldquo;Software als een Service&rdquo; legt daarnaast niet uit <em>waarom</em> deze praktijk slecht is. Dus introduceerden we de term &ldquo;Service als Softwarevervanging&rdquo;, die de slechte praktijk verduidelijkt en uitlegt wat er slecht aan is.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Untangling the SaaSS Issue from the Proprietary Software Issue
nl: Het verschil tussen SaaSS en niet-vrije software

note: type: Content of: <div><p>
en: SaaSS and proprietary software lead to similar harmful results, but the mechanisms are different.  With proprietary software, the mechanism is that you have and use a copy which is difficult and/or illegal to change.  With SaaSS, the mechanism is that you don't have the copy that's doing your computing.
nl: SaaSS en niet-vrije software leiden tot dezelfde schadelijke resultaten, maar het mechanisme erachter is anders. Met niet-vrije software is het mechanisme dat jij een kopie hebt die moeilijk en/of illegaal is om te veranderen. Met SaaSS is het mechanisme dat je de kopie die jouw computeractiviteiten doet, niet eens hebt.

note: type: Content of: <div><p>
en: These two issues are often confused, and not only by accident.  Web developers use the vague term &ldquo;web application&rdquo; to lump the server software together with programs run on your machine in your browser.  Some web pages install nontrivial, even large JavaScript programs into your browser without informing you.  <a href="/philosophy/javascript-trap.html">When these JavaScript programs are nonfree</a>, they cause the same sort of injustice as any other nonfree software.  Here, however, we are concerned with the issue of using the service itself.
nl: Deze twee kwesties worden vaak verward, en niet alleen per ongeluk. Web-ontwikkelaars gebruiken de term &ldquo;webapplicatie&rdquo; als één noemer om de serversoftware samen te nemen met programma's die in je browser (op jouw machine) worden uitgevoerd. Sommige webpagina's installeren niet-triviale, soms zelfs grote JavaScript-programma's in jouw browser zonder je dit te vertellen of te vragen. <a href="/philosophy/javascript-trap.html">Wanneer deze JavaScript-programma's niet-vrij zijn</a> is dit net zo onrechtvaardig als andere niet-vrije software. Hier houden we ons echter bezig met de kwestie van het gebruik van de dienst zelf.

note: type: Content of: <div><p>
en: Many free software supporters assume that the problem of SaaSS will be solved by developing free software for servers.  For the server operator's sake, the programs on the server had better be free; if they are proprietary, their developers/owners have power over the server.  That's unfair to the server operator, and doesn't help the server's users at all.  But if the programs on the server are free, that doesn't protect <em>the server's users</em> from the effects of SaaSS.  These programs liberate the server operator, but not the server's users.
nl: Veel aanhangers van vrije software menen dat het probleem van SaaSS kan worden opgelost door het ontwikkelen van vrije software voor servers. In het belang van de serverbeheerder kan hij maar beter vrije software gebruiken; anders hebben die ontwikkelaars/eigenaars macht over de server in plaats van de serverbeheerder zelf. En het helpt de gebruikers van de server al helemaal niet. Maar als de programma's op de server vrij zijn, beschermt dat <em>de gebruikers van de server</em> niet tegen de consequenties van SaaSS. Deze vrije programma's bevrijden de serverbeheerder, maar niet de gebruikers van de server.

note: type: Content of: <div><p>
en: Releasing the server software source code does benefit the community: it enables suitably skilled users to set up similar servers, perhaps changing the software.  <a href="/licenses/license-recommendations.html"> We recommend using the GNU Affero GPL</a> as the license for programs often used on servers.
nl: Het publiceren van de broncode van serversoftware is gemeenschappelijk belang: hiermee kunnen gebruikers met de nodige kennis soortgelijke servers opzetten, misschien zelfs met gewijzigde software. <a href="/licenses/license-recommendations.html">Wij raden de GNU Affero GPL aan</a> als licentie voor programma's die vaak op servers gebruikt worden.

note: type: Content of: <div><p>
en: But none of these servers would give you control over computing you do on it, unless it's <em>your</em> server (one whose software load you control, regardless of whether the machine is your property).  It may be OK to trust your friend's server for some jobs, just as you might let your friend maintain the software on your own computer.  Outside of that, all these servers would be SaaSS for you.  SaaSS always subjects you to the power of the server operator, and the only remedy is, <em>Don't use SaaSS!</em> Don't use someone else's server to do your own computing on data provided by you.
nl: Geen van deze servers zal jou echter zeggenschap geven over de computeractiviteiten die je ermee doet, behalve als het <em>jouw</em> server is (één waarvan de serversoftware onder jouw controle staat, ongeacht of de machine van jou is). Het is prima om de server van een vriend te gebruiken voor sommige taken, net zoals je vriend misschien de software op jouw computer onderhoudt. Buiten dat zijn al deze servers voor jou SaaSS. SaaSS onderwerpt je altijd aan de macht van de serverbeheerder, en de enige oplossing is: <em>Gebruik geen SaaSS!</em> Gebruik niet de server van iemand anders om jouw eigen computeractiviteiten uit te voeren met gegevens die jij verstrekt.

note: type: Content of: <div><p>
en: This issue demonstrates the depth of the difference between &ldquo;open&rdquo; and &ldquo;free.&rdquo; Source code that is open source <a href="/philosophy/free-open-overlap.html">is, nearly always, free</a>.  However, the idea of an <a href="https://opendefinition.org/ossd/">&ldquo;open software&rdquo; service</a>, meaning one whose server software is open source and/or free, fails to address the issue of SaaSS.
nl: Deze kwestie toont het verschil aan tussen &ldquo;open&rdquo; en &ldquo;vrij&rdquo;. Broncode die open source (open bron) is, <a href="/philosophy/free-open-overlap.html">is bijna altijd vrij</a>. Het idee van een <a href="https://opendefinition.org/ossd/">&ldquo;open software&rdquo;-dienst</a>, wat betekent dat de serversoftware open source en/of vrij is, slaagt er niet in om het SaaSS-probleem op te lossen.

note: type: Content of: <div><p>
en: Services are fundamentally different from programs, and the ethical issues that services raise are fundamentally different from the issues that programs raise.  To avoid confusion, we <a href="/philosophy/network-services-arent-free-or-nonfree.html"> avoid describing a service as &ldquo;free&rdquo; or &ldquo;proprietary.&rdquo;</a>
nl: Diensten zijn wezenlijk verschillend van programma's, en de ethische kwesties die zich aandienen bij diensten zijn fundamenteel anders dan de kwesties die programma's oproepen. Om verwarring te vermijden, <a href="/philosophy/network-services-arent-free-or-nonfree.html"> beschrijven we een service niet als &ldquo;vrij&rdquo; of &ldquo;niet-vrij.&rdquo;</a>

note: type: Content of: <div><h3>
en: Distinguishing SaaSS from Other Network Services
nl: Het verschil tussen SaaSS en andere netwerkdiensten

note: type: Content of: <div><p>
en: Which online services are SaaSS? The clearest example is a translation service, which translates (say) English text into Spanish text.  Translating a text for you is computing that is purely yours.  You could do it by running a program on your own computer, if only you had the right program.  (To be ethical, that program should be free.)  The translation service substitutes for that program, so it is Service as a Software Substitute, or SaaSS.  Since it denies you control over your computing, it does you wrong.
nl: Welke online diensten zijn SaaSS? Het duidelijkste voorbeeld is een vertaaldienst, die bijvoorbeeld Engelse tekst naar Nederlandse tekst vertaalt. Het vertalen van een tekst voor jezelf is een activiteit die helemaal van jou is. Je zou het kunnen doen door een programma te gebruiken op je eigen computer, mits je het juiste programma hebt (de ethische keuze daarbij is een vrij programma). De vertaaldienst vervangt dat programma, dus is het Service als Softwarevervanging, of SaaSS. Het ontzegt jou zeggenschap over je eigen computeractiviteiten, en doet jou dus onrecht aan.

note: type: Content of: <div><p>
en: Another clear example is using a service such as Flickr or Instagram to modify a photo.  Modifying photos is an activity that people have done in their own computers for decades; doing it in a server you don't control, rather than your own computer, is SaaSS.
nl: Een ander duidelijk voorbeeld is het gebruik van een dienst als Flickr of Instagram om een foto te bewerken. Het bewerken van foto's is iets dat mensen al decennialang op hun eigen computer doen. Wanneer je dit doet met een server die jij niet beheert, in plaats van met je eigen computer, is dit SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: Rejecting SaaSS does not mean refusing to use any network servers run by anyone other than you.  Most servers are not SaaSS because the jobs they do are some sort of communication with visitors, rather than each visitor's own computing.
nl: Het verwerpen van SaaSS betekent niet dat je geen enkele netwerkserver meer kunt gebruiken die iemand anders beheert. De meeste servers zijn geen SaaSS, omdat de taken die hierop worden uitgevoerd een vorm van communicatie zijn, en niet de eigen computeractiviteiten van de gebruiker.

note: type: Content of: <div><p>
en: The original idea of web servers wasn't to do computing for you, a visitor; it was to publish information for you to access.  Even today this is what most web sites do, and it doesn't raise the SaaSS issue, because accessing someone's published information on a web site isn't a matter of your own computing.  Neither is use of a blog site to publish your own works, or using a microblogging service such as Mastodon, or StatusNet, or Ex-Twitter.  (These services may or may not have other problems, depending on details.)  The same goes for other communication not meant to be private, such as chat groups.
nl: Het oorspronkelijke idee van webservers was niet dat zij jouw activiteiten gingen doen; ze waren bedoeld om informatie te publiceren waar jij toegang toe kan krijgen. Vandaag de dag is dit wat de meeste websites doen, en hier komt het SaaSS-probleem niet bij kijken: iemand anders' gepubliceerde informatie bekijken is niet hetzelfde als je eigen computeractiviteiten uitvoeren. Het gebruik van een blogwebsite om je eigen werk te publiceren is ook geen SaaSS, evenals het gebruiken van een microblogging-dienst zoals Mastodon, StatusNet of Ex-Twitter. (Deze diensten hebben misschien andere problemen, maar dat zijn details.) Hetzelfde geldt voor andere vormen van communicatie die niet priv&eacute; zijn, zoals chatgroepen.

note: type: Content of: <div><p>
en: In its essence, social networking is a form of communication and publication, not SaaSS.  However, a service whose main facility is social networking can have features or extensions which are SaaSS.
nl: In essentie is het gebruik van een online sociaal netwerk een vorm van communicatie en publicatie, geen SaaSS. Een dienst die vooral bedoeld is voor sociale netwerken kan echter ook andere functies of uitbreidingen hebben die wel SaaSS zijn.

note: type: Content of: <div><p>
en: If a service is not SaaSS, that does not mean it is OK.  There are other ethical issues about services.  For instance, Facebook requires running nonfree JavaScript code, and it gives users a misleading impression of privacy while luring them into baring their lives to Facebook.  Those are important issues, but distinct from the SaaSS issue.
nl: Als een dienst geen SaaSS is, is het niet per definitie prima. Bij diensten kunnen ook andere ethische kwesties komen kijken. Facebook vereist bijvoorbeeld het uitvoeren van niet vrije JavaScript code; en het geeft gebruikers een valse indruk van wat privacy inhoudt, terwijl ze hun leven blootleggen aan Facebook. Dit zijn belangrijke dingen, maar hebben niks te maken met SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: Services such as search engines collect data from around the web and let you examine it.  Looking through their collection of data isn't your own computing in the usual sense&mdash;you didn't provide that collection&mdash;so using such a service to search the web is not SaaSS.  However, using someone else's server to implement a search facility for your own site <em>is</em> SaaSS.
nl: Diensten zoals zoekmachines verzamelen gegevens over het hele internet en laten jou het bestuderen. Het bekijken van hun verzameling van gegevens is niet jouw eigen computeractiviteit op de gebruikelijke manier&mdash;jij hebt die informatie niet gegeven&mdash;dus het gebruiken van een dienst om het internet te doorzoeken is geen SaaSS. Het gebruiken van de server van iemand anders om zoekfunctionaliteit te implementeren voor je eigen website is <em>wel</em> SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: Purchasing online is not SaaSS, because the computing isn't <em>your own</em> activity; rather, it is done jointly by and for you and the store.  The real issue in online shopping is whether you trust the other party with your money and other personal information (starting with your name).
nl: Online kopen is geen SaaSS, omdat de computeractiviteit niet <em>jouw eigen</em> activiteit is; het wordt gezamenlijk gedaan door jou en de winkel. De echte kwestie bij online winkelen gaat erom of jij de andere partij vertrouwt met jouw geld en andere persoonlijke informatie (te beginnen met je naam).

note: type: Content of: <div><p>
en: Repository sites such as Savannah and SourceForge are not inherently SaaSS, because a repository's job is publication of data supplied to it.
nl: Opslagplaatsen zoals Savannah en SourceForge zijn niet noodzakelijkerwijs SaaSS, omdat de taak van de opslagplaats is om gegevens te publiceren.

note: type: Content of: <div><p>
en: Some sites offer multiple services, and if one is not SaaSS, another may be SaaSS.  For instance, the main service of Facebook is social networking, and that is not SaaSS; however, it supports third-party applications, some of which are SaaSS.  Flickr's main service is distributing photos, which is not SaaSS, but it also has features for editing photos, which is SaaSS.  Likewise, using Instagram to post a photo is not SaaSS, but using it to transform the photo is SaaSS.
nl: Sommige websites bieden meerdere diensten aan, en als één geen SaaSS is, is een andere misschien wel SaaSS. De hoofddienst van Facebook is bijvoorbeeld het sociale netwerk, en dat is geen SaaSS; echter, het ondersteunt ook toepassingen van derde partijen, waarvan sommige SaaSS zijn. De hoofddienst van Flickr is het verspreiden van foto's, wat geen SaaSS is, maar het bevat ook functies voor het bewerken van foto's, wat SaaSS is. Op dezelfde manier is het publiceren van een foto op Instagram geen SaaSS, maar deze dienst gebruiken om een foto te veranderen is dat wel.

note: type: Content of: <div><p>
en: Google Docs shows how complex the evaluation of a single service can become.  It invites people to edit a document by running a large <a href="/philosophy/javascript-trap.html">nonfree JavaScript program</a>, clearly unjust, but not SaaSS.  However, it offers an API for uploading and downloading documents in standard formats.  A free software editor can do so through this API.  (Whether it is possible to get an account for Google Docs without running some nonfree JavaScript code, we don't know.)  Anyway, this usage scenario is not SaaSS, because it uses Google Docs as a mere repository.  Handing your work data to a company is bad, but that is a matter of privacy, not SaaSS; depending on a service for access to your data is bad, but that is a matter of risk, not SaaSS.
nl: Google Docs laat zien hoe ingewikkeld de evaluatie van &eacute;&eacute;n enkele dienst kan worden. Het nodigt mensen uit om een document te bewerken door middel van het uitvoeren van een groot <a href="/philosophy/javascript-trap.html">niet-vrij JavaScript-programma</a>, overduidelijk verkeerd, maar geen SaaSS. Het biedt echter ook een API aan voor het uploaden en downloaden van documenten in standaard formaten. Een vrije-software maker kan dit dus aanbieden met deze API.(Of het mogelijk is een Google Docs account aan te maken zonder het uitvoeren van niet vrije JavaScript code, weten we niet) Dit gebruiksscenario is echter geen SaaSS, omdat het Google Docs alleen gebruikt als opslag. Al jouw gegevens aan een bedrijf laten zien is niet goed, maar dat is een privacy-kwestie, geen SaaSS; afhankelijk zijn van een dienst om toegang te hebben tot je gegevens is niet goed, maar dit is een kwestie van risico, geen SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: On the other hand, using Google Docs for converting document formats <em>is</em> SaaSS, because it's something you could have done by running a suitable program (free, one hopes) in your own computer.
nl: Aan de andere kant, het gebruik van de dienst om documentformaten om te zetten is <em>wel</em> SaaSS, omdat het iets is dat je had kunnen doen met een geschikt programma (hopelijk vrij) op je eigen computer.

note: type: Content of: <div><p>
en: Using Google Docs through a free editor is rare, of course.  Most often, people edit their Google Docs documents with the nonfree JavaScript program it sends, which is bad like any nonfree program.  This scenario might involve SaaSS, too; that depends on what part of the editing is done in the JavaScript program and what part in the server.  We don't know, but since SaaSS and proprietary software do similar wrong to the user, we can judge the whole scenario morally without knowing which part is which.
nl: Het gebruik van Google Docs met een vrije tekstverwerker is zeldzaam. De meesten gebruiken het via het niet vrije JavaScript-programma, wat net zo slecht is als ieder ander niet-vrij programma. Dit scenario zou ook SaaSS kunnen zijn; dat hangt af van welk deel het bewerken door het JavaScript-programma wordt gedaan en welk deel op de server. We weten dat niet, maar dat is  ook niet belangrijk omdat SaaSS en niet-vrije software in dezelfde mate onrecht doen aan de gebruiker.

note: type: Content of: <div><p>
en: Publishing via someone else's repository does not raise privacy issues, but publishing through Google Docs has a special problem: it is impossible even to <em>view the text</em> of a Google Docs document in a browser without running the nonfree JavaScript code.  Thus, you should not use Google Docs to publish anything&mdash;but the reason is not a matter of SaaSS.
nl: Het publiceren via iemand anders' opslagplaats werpt geen privacykwesties op, maar het publiceren via Google Docs heeft een speciaal probleem: het is onmogelijk om zelfs alleen maar <em>de tekst te bekijken</em> van een Google Docs-document in een browser zonder de niet-vrije JavaScript-code uit te voeren. Dus zou je Google Docs niet moeten gebruiken om iets te publiceren&mdash;maar de reden heeft niet te maken met SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: The IT industry discourages users from making these distinctions.  That's what the buzzword &ldquo;cloud computing&rdquo; is for.  This term is so nebulous that it could refer to almost any use of the Internet.  It includes SaaSS as well as many other network usage practices.  In any given context, an author who writes &ldquo;cloud&rdquo; (if a technical person) probably has a specific meaning in mind, but usually does not explain that in other articles the term has other specific meanings.  The term leads people to generalize about practices they ought to judge separately.
nl: De IT-industrie moedigt mensen niet aan om dit onderscheid te maken. Daar is het modewoord &ldquo;cloud computing&rdquo; voor bedoeld. Die term is in nevelen gehuld en kan verwijzen naar bijna elk gebruik van het internet. Onder andere SaaSS en vele andere vormen van netwerkgebruik. In iedere context heeft een auteur die schrijft over de &ldquo;cloud&rdquo; (als het een technicus is) vaak een specifieke betekenis in gedachten, maar legt vaak niet uit dat deze term in andere artikelen een andere betekenis kan hebben. De term zorgt ervoor dat mensen dingen gaan generaliseren die eigenlijk individueel bekeken moeten worden.

note: type: Content of: <div><p>
en: If &ldquo;cloud computing&rdquo; has a meaning, it is not a way of doing computing, but rather a way of thinking about computing: a devil-may-care approach which says, &ldquo;Don't ask questions.  Don't worry about who controls your computing or who holds your data.  Don't check for a hook hidden inside our service before you swallow it.  Trust companies without hesitation.&rdquo; In other words, &ldquo;Be a sucker.&rdquo; A cloud in the mind is an obstacle to clear thinking.  For the sake of clear thinking about computing, let's avoid the term &ldquo;cloud.&rdquo;
nl: Als &ldquo;cloud computing&rdquo; een betekenis heeft, is dat in ieder geval niet werken met computers, maar een manier om te denken over hoe om te gaan met computers: een onverschillige benadering die zegt: &ldquo;Stel geen vragen. Maak je geen zorgen over wie zeggenschap heeft over jouw computeractiviteiten of wie jouw gegevens bewaart. Controleer vooral niet of er een haak in onze dienst zit voordat je slikt. Vertrouw bedrijven zonder te twijfelen.&rdquo; Met andere woorden: &ldquo;Wees een sukkel.&rdquo; Een nevelige gedachtegang is een obstakel voor logisch nadenken. Laten we de term &ldquo;cloud&rdquo; vermijden om duidelijk te kunnen nadenken over computeractiviteiten;

note: type: Content of: <div><h3>
en: Renting a Server Distinguished from SaaSS
nl: Het verschil tussen het huren van een server en SaaSS

note: type: Content of: <div><p>
en: If you rent a server (real or virtual), whose software load you have control over, that's not SaaSS.  In SaaSS, someone else decides what software runs on the server and therefore controls the computing it does for you.  In the case where you install the software on the server, you control what computing it does for you.  Thus, the rented server is virtually your computer.  For this issue, it counts as yours.
nl: Als je een server huurt (echt of virtueel), waar software op staat onder jouw controle, is dat geen SaaSS. Bij SaaSS beslist iemand anders welke software op de server uitgevoerd wordt en bepaalt daarom hoe je jouw computeractiviteiten uitvoert. In het geval waarbij jij de software op de server installeert, bepaal jij welke activiteiten het voor jou uitvoert. Dus de gehuurde server is feitelijk jouw computer. Voor deze kwestie telt het als de jouwe.

note: type: Content of: <div><p>
en: The <em>data</em> on the rented remote server is less secure than if you had the server at home, but that is a separate issue from SaaSS.
nl: De <em>gegevens</em> op de gehuurde server op afstand zijn minder veilig dan een eigen server thuis, maar dat is een andere kwestie dan SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: This kind of server rental is sometimes called &ldquo;IaaS,&rdquo; but that term fits into a conceptual structure that downplays the issues that we consider important.
nl: Dit soort computerverhuur noemt men ook wel &ldquo;IaaS&rdquo; maar die term past in dezelfde conceptuele structuur die de kwesties die we belangrijk vinden, bagatelliseert.

note: type: Content of: <div><h3>
en: When the User Is a Collective Activity Or an Organization
nl: Wanneer de gebruiker een collectief of een organisatie is

note: type: Content of: <div><p>
en: So far we have explained how SaaSS applies to an individual's computing.  For those cases, we have clarified the concept of SaaSS pretty thoroughly.  SaaSS is also an issue for computing done by a group activity, which may be informal (such as developing a free program often is), or formal (a charity like the FSF or a business).  It is basically the same concept, but we have not clarified the boundaries for all sorts of situations.
nl: Tot nu toe hebben we uitgelegd hoe SaaSS van toepassing is op het individuele computergebruik. Hier zijn we vrij uitgebreid op ingegaan. SaaSS kan echter ook voor problemen zorgen bij groepsactiviteiten. Hetzij informeel (zoals vaak bij het ontwikkelen van een vrij programma) dan wel formeel (bij een stichting zoals de FSF of een bedrijf). Het concept is hetzelfde maar we hebben de grensgevallen hiervoor nog niet verduidelijkt.

note: type: Content of: <div><p>
en: Here are some line we have drawn so far.
nl: Dit zijn tot nu toe onze vastgestelde grenzen tot nu toe.

note: type: Content of: <div><p>
en: The collective activity is likely to have web pages, which will be hosted on some web server.  That server's treatment of visitors to its pages raises the usual moral issues: if they send nonfree JavaScript code, that is an injustice, and if they offer to do the visitor's computing, that is SaaSS.
nl: De groep zal voor zijn activiteiten een website hebben die op een server draait. Hoe die server omgaat met zijn bezoekers kan voor problemen zorgen: wanneer ze private JavaScript code sturen, is dat een onrecht en wanneer ze aanbieden programma;'s voor de bezoekers te draaien is dat SaaSS.

note: type: Content of: <div><p>
en: However, the web server's own operations can also raise the issue of SaaSS with the collective activity as victim.  A web server often offers visitors a way to search through the web pages; how does it implement that? If the collective activity runs a free program on its own computer to find the matches for the search string, the collective activity has control of this, as it should.  But if it asks Google (or any other search engine) where the matches are and displays what is found, the collective activity is relying on SaaSS and forfeiting its freedom.
nl: Activiteiten van de webserver zelf kunnen echter ook voor SaaSS problemen zorgen met de groep als slachtoffer. Een webserver biedt vaak een zoekfunctie aan: hoe zit die in elkaar? Wanneer de groep een vrij programma daarvoor draait op hun eigen computers met de gegeven zoekopdracht. blijft de controle bij de groep, zoals het hoort. Maar wanneer het daarvoor Google gebruikt (of een andere zoekmachine) dan wordt de groep afhankelijk van SaaSS en geeft het zijn vrijheid op.

note: type: Content of: <div><p>
en: Using a joint project's servers to work on that project isn't SaaSS because the computing you do in this way isn't your own&mdash;it is the project's computing.  For instance, if you edit pages on Wikipedia, you are not doing your own computing; rather, you are collaborating in Wikipedia's computing.  Wikipedia controls its own servers, but organizations as well as individuals encounter the problem of SaaSS if they do their computing in someone else's server.
nl: Servers van een gezamenlijk project gebruiken is geen SaaSS omdat de computeractiviteit die jij op die manier gebruikt, niet van jouw is&mdash;het is van het project. Wanneer je bijvoorbeeld pagina's op Wikipedia bewerkt, voer je niet je eigen computeractiviteit uit; je werkt samen met Wikipedia. Wikipedia beheert zijn eigen servers, maar organisaties en individuen lopen tegen het SaaSS-probleem op als zij hun eigen computeractiviteiten uitvoeren op de server van iemand anders.

note: type: Content of: <div><p>
en: Use of simple software repositories is not SaaSS because most of the actual work (as distinguished from redistribution) is done in the contributors' computers.  However, when the repository starts doing other kinds of computing work for the users, such as running tests, that starts to cross the line.  When the users are contributing to the project, so the work is the project's work rather than the contributor's work, that still is not SaaSS for the users.  But it may be SaaSS for the project.  However, if the testing means running the programs that the project develops, it is not SaaSS because the project does control the crucial software being run.
nl: Het gebruik van software repositories (pakketbronnen) is geen SaaSS omdat het meeste werk op de lokale computer wordt uitgevoerd. Wanneer de pakketbron echter eigen activiteiten gaat ontwikkelen zoals het uitvoeren van tests op de broncode, dan wordt een grens overschreden. Voor de gebruiker die bijdraagt aan het project is het nog steeds geen SaaSS. Voor het project of de groep kan dat wel zo zijn. Wanneer bijvoorbeeld echter het testen alleen maar inhoudt dat het ontwikkelde programma wordt uitgevoerd dan is het voor het project nog steeds geen SaaSS omdat het project de controle behoudt over de software die wordt uitgevoerd.

note: type: Content of: <div><h3>
en: Dealing with the SaaSS Problem
nl: Omgaan met het SaaSS-probleem

note: type: Content of: <div><p>
en: Only a small fraction of all web sites do SaaSS; most don't raise the issue.  But what should we do about the ones that raise it?
nl: Slechts een klein gedeelte van alle websites doen aan SaaSS; de meeste hebben niks te maken met deze kwestie. Maar wat moeten we doen met websites die hier wel mee van doen hebben?

note: type: Content of: <div><p>
en: For the simple case, where you are doing your own computing on data in your own hands, the solution is simple: use your own copy of a free software application.  Do your text editing with your copy of a free text editor such as GNU Emacs or a free word processor.  Do your photo editing with your copy of free software such as GIMP.  What if there is no free program available? A proprietary program or SaaSS would take away your freedom, so you shouldn't use those.  You can contribute your time or your money to development of a free replacement.
nl: Voor het simpele geval waarbij je jouw eigen computeractiviteiten uitvoert met gegevens in eigen handen, is de oplossing eenvoudig: gebruik je eigen kopie van een vrij programma. Doe je tekstbewerkingsactiviteiten met jouw kopie van een vrije tekstbewerker zoals GNU Emacs of een vrije tekstverwerker. Doe je fotobewerkingen met jouw kopie van een vrij programma zoals GIMP. Wat als er geen vrij programma beschikbaar is? Een niet-vrij programma of SaaSS zou jouw vrijheid wegnemen, dus moet je die niet gebruiken. Je kan je tijd of geld besteden aan de ontwikkeling van een vrije vervanging.

note: type: Content of: <div><p>
en: What about collaborating with other individuals as a group? It may be hard to do this at present without using a server, and your group may not know how to run its own server.  If you use someone else's server, at least don't trust a server run by a company.  A mere contract as a customer is no protection unless you could detect a breach and could really sue, and the company probably writes its contracts to permit a broad range of abuses.  The state can subpoena your data from the company along with everyone else's, as Obama has done to phone companies, supposing the company doesn't volunteer them like the US phone companies that illegally wiretapped their customers for Bush.  If you must use a server, use a server whose operators give you a basis for trust beyond a mere commercial relationship.
nl: Wat doen we als we als groep willen samenwerken met andere individuen? Het is misschien moeilijk om dit vandaag de dag te doen zonder gebruik te maken van een server, en jouw groep weet misschien niet hoe je je eigen server kunt gebruiken. Als je de server van iemand anders gebruikt, vertrouw dan op zijn minst niet de server van een bedrijf. Met een contract alleen heb je als consument geen bescherming, behalve als je een gat ontdekt en een aanklacht kan indienen, en het bedrijf schrijft zijn contracten waarschijnlijk op zo'n manier dat het veel soorten misbruik toestaat. De staat kan jouw gegevens opvragen van het bedrijf samen met de gegevens van wie dan ook, zoals Obama heeft gedaan met telefoonbedrijven, waarbij we er ook maar even vanuit gaan dat het bedrijf niet vrijwillig meewerkt, zoals de telefoonbedrijven in de VS die hun klanten illegaal aftapten voor Bush. Als je een server moet gebruiken, gebruik dan een server waarvan je de beheerders vertrouwt op andere dan commerci&euml;le gronden.

note: type: Content of: <div><p>
en: However, on a longer time scale, we can create alternatives to using servers.  For instance, we can create a peer-to-peer program through which collaborators can share data encrypted.  The free software community should develop distributed peer-to-peer replacements for important &ldquo;web applications.&rdquo; It may be wise to release them under the <a href="/licenses/why-affero-gpl.html"> GNU Affero GPL</a>, since they are likely candidates for being converted into server-based programs by someone else.  The <a href="/">GNU project</a> is looking for volunteers to work on such replacements.  We also invite other free software projects to consider this issue in their design.
nl: Op de wat langere termijn kunnen we echter alternatieven voor het gebruiken van servers opzetten. We kunnen bijvoorbeeld een peer-to-peer-programma maken waarmee mensen kunnen samenwerken door hun gegevens versleuteld te delen. De vrije-softwaregemeenschap zou gedecentraliseerde peer-to-peer-vervangingen voor belangrijke &ldquo;webapplicaties&rdquo; moeten ontwikkelen. Het zou slim kunnen zijn om die uit te geven onder de <a href="/licenses/why-affero-gpl.html"> GNU Affero GPL</a>, omdat iemand anders deze programma's waarschijnlijk gemakkelijk kan omzetten in server-gebaseerde programma's. Het <a href="/">GNU-project</a> zoekt vrijwilligers om te werken aan zulke vervangingen. We nodigen andere vrije-softwareprojecten ook uit om deze kwestie mee te nemen in hun ontwerp.

note: type: Content of: <div><p>
en: In the meantime, if a company invites you to use its server to do your own computing tasks, don't yield; don't use SaaSS.  Don't buy or install &ldquo;thin clients,&rdquo; which are simply computers so weak they make you do the real work on a server, unless you're going to use them with <em>your</em> server.  Use a real computer and keep your data there.  Do your own computing with your own copy of a free program, for your freedom's sake.
nl: In de tussentijd, als een bedrijf jou uitnodigt om zijn server te gebruiken voor jouw eigen computertaken, geef niet toe; gebruik geen SaaSS. Koop of installeer geen &ldquo;thin clients&rdquo;, wat simpelweg computers zijn die zo zwak zijn dat ze het echte werk op een server doen, behalve als je deze gaat doen met <em>jouw</em> server. Gebruik een echte computer en houd je gegevens daar. Doe je eigen computeractiviteiten met jouw eigen kopie van een vrij programma, in het belang van jouw vrijheid.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: See also: <a href="/philosophy/bug-nobody-allowed-to-understand.html">The Bug Nobody is Allowed to Understand</a>.
nl: Zie ook: <a href="/philosophy/bug-nobody-allowed-to-understand.html">De bug die niemand mag begrijpen</a>.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The first version of this article was published in the <cite><a href="https://www.bostonreview.net/articles/what-does-that-server-really-serve/"> Boston Review</a></cite>.
nl: De eerste versie verscheen in de <cite><a href="https://www.bostonreview.net/articles/what-does-that-server-really-serve/">Boston Review</a></cite>.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
nl: Gelieve algemene vragen over FSF &amp; GNU te sturen naar <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>. Er zijn ook nog <a href="/contact/">andere manieren om in contact te komen</a> met de FSF. Foute links en andere correcties graag sturen aan <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
nl: We doen ons best om goede vertalingen te maken maar staan altijd open voor verbeteringen. Suggesties, op- en aanmerkingen sturen aan: <a href="mailto:web-translators@gnu.org">&lt;web-translators@gnu.org&gt;</a>.</p> <p>Zie <a href="/server/standards/README.translations.html"> Translations README</a> voor informatie over het onderhoud van vertalingen op deze website.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/">Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License</a>.
nl: Deze pagina is uitgebracht onder de <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by-nd/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 4.0 Internationaal licentie</a>.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
nl: <strong>Vertaling:</strong> <a href="//savannah.gnu.org/projects/www-nl">www-nl</a>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
nl: Bijgewerkt:
