proprietary-addictions.html - en to tr translation catalogue (68 entries)

note: type: Content of: <title>
en: Proprietary Addictions - GNU Project - Free Software Foundation
tr: Özel Mülk Bağımlılıklar - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı

note: type: Attribute 'title' of: <div><a><img>
en: Section contents
tr: Bölüm içeriği

note: type: Attribute 'alt' of: <div><a><img>
en: &nbsp;[Section contents]&nbsp;
tr: &nbsp;[Bölüm içeriği]&nbsp;

note: type: Attribute 'title' of: <div><p><a><img>
en: GNU Home
tr: GNU Ana Sayfası

note: type: Content of: <div><p>
en: </a>&nbsp;/ <a href="/proprietary/proprietary.html">Malware</a>&nbsp;/ By type&nbsp;/
tr: </a>&nbsp;/ <a href="/proprietary/proprietary.html">Kötücül Yazılım</a>&nbsp;/ Türe Göre &nbsp;/

note: type: Content of: <div><h2>
en: Proprietary Addictions
tr: Özel Mülk Bağımlılıklar

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Nonfree (proprietary) software is very often malware (designed to mistreat the user). Nonfree software is controlled by its developers, which puts them in a position of power over the users; <a href="/philosophy/free-software-even-more-important.html">that is the basic injustice</a>. The developers and manufacturers often exercise that power to the detriment of the users they ought to serve.
tr: Özgür olmayan (özel mülk) yazılım genellikle kötücül yazılımdır (kullanıcıya kötü davranmak için tasarlanmıştır). Özgür olmayan yazılım, geliştiricileri tarafından kontrol edilir ve bu da onları kullanıcılar üzerinde bir iktidar kurmasına yol açar; <a href="/philosophy/free-software-even-more-important.html">temel adaletsizlik budur</a>. Geliştiriciler ve üreticiler genellikle bu iktidarı, hizmet vermeleri gereken kullanıcıların zararına uygularlar.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: This typically takes the form of malicious functionalities.
tr: Bu genellikle kötücül işlevsellikler biçimini alır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: This page deals with malicious functionalities that are added to some programs for the sole purpose of luring users into more and more frequent and intensive use of the program, with the risk of getting addicted.
tr: Bu sayfa; yalnızca kullanıcılarda bağımlılık yapma riskiyle birlikte kullanıcıları, programı daha sık ve yoğun bir şekilde kullanmaya yönlendirmek amacıyla bazı programlara eklenen kötücül işlevlerle ilgilidir.

note: type: Content of: <div><div><div><p>
en: If you know of an example that ought to be in this page but isn't here, please write to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> to inform us. Please include the URL of a trustworthy reference or two to serve as specific substantiation.
tr: Bu sayfada olması gereken ancak burada olmayan bir örnek biliyorsanız lütfen bizi bilgilendirmek için <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine yazın.

note: type: Content of: <div><div><h3>
en: How software is made addictive
tr: Yazılım nasıl bağımlılık yapar

note: type: Content of: <div><div><h4>
en: Games
tr: Oyunlar

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Many games are designed to keep gamers compulsively playing&mdash;and spending money on the game. To achieve this result, developers use <a href="https://www.cracked.com/article_18461_5-creepy-ways-video-games-are-trying-to-get-you-addicted.html"> techniques that derive from behavioral and brain research</a>:
tr: Birçok oyun; oyuncuların takıntılı bir şekilde oynamasını sağlamak&mdash;ve oyunda para harcamaları için tasarlanmıştır. Bu sonucu elde etmek için geliştiriciler, <a href="https://www.cracked.com/article_18461_5-creepy-ways-video-games-are-trying-to-get-you-addicted.html"> davranış ve beyin araştırmalarından elde edilen yöntemleri</a> kullanırlar:

note: type: Content of: <div><div><dl><dt>
en: The Skinner Box
tr: Skinner Kutusu

note: type: Content of: <div><div><dl><dd>
en: An environment in which the user is trained to &ldquo;push the lever&ldquo;, i.e. do a certain action over and over again in order to get a reward. This is also known as &ldquo;grinding.&rdquo;
tr: Kullanıcının &ldquo;bir kolu çekmek&ldquo; için, yani bir ödül almak için tekrar tekrar belirli bir işlemi yapmak için eğitildiği bir ortam. Bu ayrıca &ldquo;kasmak (grinding)&rdquo; olarak biliniyor.

note: type: Content of: <div><div><dl><dt>
en: Virtual food pellets
tr: Sanal yemek hapları

note: type: Content of: <div><div><dl><dd>
en: Items that have nothing to do with the game itself, but are valuable to gamers because of the work required to obtain them (e.g., EverQuest); some people will end up collecting them for the sake of collecting.
tr: Oyunun kendisi ile ilgisi olmayan ancak bunları elde etmek için gereken çalışmalar nedeniyle oyuncular için değerli olan ögeler (örn. EverQuest); bazı insanlar salt toplamak için onları toplarlar.

note: type: Content of: <div><div><dl><dt>
en: Random rewards
tr: Rastgele ödüller

note: type: Content of: <div><div><dl><dd>
en: They turn the game into the equivalent of a slot machine (e.g., World of Warcraft, ZT Online).
tr: Oyunu bir kumar makinesinin eş değerine dönüştürüyorlar (örn. World of Warcraft, ZT Online).

note: type: Content of: <div><div><dl><dt>
en: Elaborate cycles
tr: Ayrıntılı döngüler

note: type: Content of: <div><div><dl><dd>
en: Gamers' behavior can be &ldquo;shaped&rdquo; by making cycles (progress from one level to the next) slower and slower, designing complex tasks that are difficult to get out of (e.g. World of Warcraft), or conversely dividing them up in small chunks to avoid frustration (e.g., New Super Mario Bros.Wii).
tr: Oyuncuların davranışları; döngüleri (bir seviyeden diğerine ilerleme) gittikçe daha yavaş hâle getirerek, çıkması zor karmaşık görevleri tasarlayarak (örn. World of Warcraft) veya hayal kırıklığını önlemek için bunları küçük parçalara bölerek (örn. New Super Mario Bros.Wii) &ldquo;şekillendirilebilir&rdquo;.

note: type: Content of: <div><div><dl><dt>
en: Decay of game assets
tr: Oyun varlıklarının eksilmesi

note: type: Content of: <div><div><dl><dd>
en: This makes it necessary for a gamer to keep playing, without vacations, simply to avoid losing what they have earned so far (e.g., Farmville, Ultima Online, Animal Crossing).
tr: Bu, bir oyuncunun şimdiye kadar kazandıklarını kaybetmekten kaçınmak için ara vermeden oynamaya devam etmesini gerekli kılar (örn. Farmville, Ultima Online, Animal Crossing).

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Games such as World of Warcraft, which are considered very addictive, use several of these techniques.
tr: Çok bağımlılık yapıcı kabul edilen World of Warcraft gibi oyunlar bu tekniklerin birkaçını kullanır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: There are even more elaborate ways to get users addicted to a game.
tr: Kullanıcıları bir oyuna bağımlı hâle getirmenin daha özenle hazırlanmış yolları da vardır.

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: &ldquo;Loot boxes&rdquo; are a direct application of the random reward mechanism, and their addictiveness is enhanced by seductive animation. They are <a href="https://www.pcgamer.com/behind-the-addictive-psychology-and-seductive-art-of-loot-boxes/"> akin to gambling</a>.
tr: &ldquo;Yağma sandıkları&rdquo;, rastgele ödül mekanizmasının doğrudan bir uygulamasıdır ve bağımlılık yapıcılıkları baştan çıkarıcı animasyon ile güçlendirilmiştir. <a href="https://www.pcgamer.com/behind-the-addictive-psychology-and-seductive-art-of-loot-boxes/"> Kumar oynamaya benziyorlar</a>.

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="https://wikipedia.org/wiki/Gacha_game"><i>Gacha</i></a> systems, widely used by Japanese games since 2010, may be considered the ancestors of loot boxes. A <i>gacha</i> is the virtual equivalent of a capsule-toy vending machine. Its addictiveness is based on random rewards, and also on the basic instinct of people to collect items.
tr: 2010'dan beri Japon oyunları tarafından yaygın bir şekilde kullanılan <a href="https://wikipedia.org/wiki/Gacha_game"><i>Gacha</i></a> sistemleri hazine kutularının atası sayılabilir. Bir <i>gacha</i> süpriz yumurta veren otomatların sanal dengidir. Bağımlılığı rassal ödüllere ve ayrıca insanların bir şeyleri toplamaya dönük temel içgüdüsüne dayanır.

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: The developers of gratis (&ldquo;free-to-play&rdquo;) games apply the techniques described above to <a href="https://www.psychguides.com/interact/the-psychology-of-freemium/"> turn their products into slot machines</a>. This is clearly described in an infographic. The revenue generated by these games is directly related to the number of strongly addicted gamers (called &ldquo;<a href="https://www.gamedeveloper.com/business/chasing-the-whale-examining-the-ethics-of-free-to-play-games">whales</a>&rdquo;), and to the amount of money they are willing to spend. Thus developers carefully study the behavior of millions of users to increase the addictiveness of their games, and apply <a href="https://www.uxreviewer.com/home/2019/3/7/5-incredibly-powerful-monetisation-patterns-using-behavioural-economics-in-ux-design"> classical marketing techniques</a> such as the decoy effect to squeeze as much money as possible from gamers.
tr: Bedava (&ldquo;free-to-play&rdquo;) oyun geliştiricileri, <a href="https://www.psychguides.com/interact/the-psychology-of-freemium/">ürünlerini kumar makinelerine dönüştürmek</a> için yukarıda açıklanan yöntemleri uygularlar. Bu bir bilgi grafiğinde açıkça tanımlanmıştır. Bu oyunlardan elde edilen gelir; doğrudan bağımlı olan oyuncu sayısı (&ldquo;<a href="https://www.gamedeveloper.com/business/chasing-the-whale-examining-the-ethics-of-free-to-play-games">yağlı müşteri</a>&rdquo; olarak adlandırılır) ve harcama yapmak istedikleri para miktarı ile doğrudan ilgilidir. Böylece geliştiriciler, oyunlarının bağımlılık yapıcılığını artırmak için milyonlarca kullanıcının davranışlarını dikkatle inceliyorlar, ve oyunculardan mümkün olduğunca çok para sızdırmak için aldatıcı etki gibi <a href="https://www.uxreviewer.com/home/2019/3/7/5-incredibly-powerful-monetisation-patterns-using-behavioural-economics-in-ux-design">klasik pazarlama tekniklerini</a> uyguluyorlar.

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: <a href="https://keepthescore.com/blog/posts/leaderboards-in-gaming/"> Leader boards</a> can increase addictiveness, because some people are so eager to see their name at the top of the board that they will spend an unreasonable amount of time playing.
tr: <a href="https://keepthescore.com/blog/posts/leaderboards-in-gaming/"> Lider tahtası</a> bağımlılığı arttırabilir, çünkü bazı insanlar tahtanın en üstünde isimlerinin yer almasını çok istiyorlar, bu nedenle oyunda anlamsız miktarda bir zaman harcayabilirler.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: <small>(Unfortunately, some of the articles referenced above use &ldquo;free&rdquo; to mean &ldquo;zero price.&rdquo; We recommend saying &ldquo;gratis&rdquo; instead.)</small>
tr: <small>(Ne yazık ki yukarıda atıf verilen kimi yazılar, &ldquo;sıfır fiyat&rdquo; anlamında &ldquo;free&rdquo;yi kullanır. Bunun yerine &ldquo;gratis&rdquo; demenizi öneririz.)</small>

note: type: Content of: <div><div><p>
en: However, the addictiveness of a game is only one of the determinants of addiction. Equally important are the psychological make-up and life circumstances of the gamer. Gaming addiction, like other addictions, is a form of mental escape from an unrewarding life. The sad truth is that, in the long run, it leads to an even worse life.
tr: Bununla birlikte bir oyunun bağımlılık yapıcılığı, bağımlılığın belirleyici etkenlerinden yalnızca biridir. Aynı derecede önemli olan; oyuncunun psikolojik bünyesi ve yaşam koşullarıdır. Oyun bağımlılığı, diğer bağımlılıklar gibi, memnuniyetsiz bir yaşamdan zihinsel bir kaçış şeklidir. Üzücü gerçek şu ki, uzun vadede, daha da kötü bir yaşama yol açıyor.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: <small><em>Note:</em>&nbsp; We are not gamers. If you think we have misunderstood some point, or have suggestions for making this text clearer or more correct, please send them to &lt;<a href="mailto:webmasters@gnu.org">webmasters@gnu.org</a>&gt;.</small>
tr: <small><em>Not:</em>&nbsp; Biz oyuncu değiliz. Bir noktayı yanlış anladığımızı veya bu metni daha net veya daha doğru yapmak için önerileriniz olduğunu düşünüyorsanız lütfen bunları &lt;<a href="mailto:webmasters@gnu.org">webmasters@gnu.org</a>&gt; adresine gönderin.</small>

note: type: Content of: <div><div><h4>
en: Online gambling
tr: Çevrim içi kumar

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Online gambling services (and their nonfree client programs) are <a href="https://www.theguardian.com/society/2019/feb/22/gambling-apps-more-dangerous-than-fobts-study-finds"> designed to be addictive</a>, much like on-line games. They achieve this with various different malfunctionalities, often in combination.
tr: Çevrim içi kumar hizmetleri (ve onların özgür olmayan istemci programları), çevrim içi oyunlar gibi, <a href="https://www.theguardian.com/society/2019/feb/22/gambling-apps-more-dangerous-than-fobts-study-finds"> bağımlılık yapacak şekilde tasarlanmıştır</a>. Bunu genellikle çeşitli, farklı kötü işlevlerle, sıklıkla bunları birlikte kullanarak başarırlar.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Many of these malfunctionalities are implemented by the server and the client program together. In some cases, there is no honest way that the client program could counteract the nastiness&mdash;for instance, when the server manipulates amounts won in order to get the user addicted, the only way the client program could block that is to pretend the win did not happen. But users would not want that modification.
tr: Bu kötü işlevlerin birçoğu sunucu ve istemci programı tarafından birlikte uygulanır. Bazı durumlarda istemci programının berbatlığa karşı koyabileceği güvenilir bir yolu yoktur, örneğin; sunucu kullanıcıyı bağımlı hâle getirmek için kazanılan miktarları manipüle ettiğinde istemci programının bunu engelleyebilmesinin tek yolu kazanmanın gerçekleşmediğini iddia etmektir. Ancak kullanıcılar bu değişikliği istemez.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: However, modification of the client program could cover up some addictive behaviors without losing the user anything.
tr: Bununla birlikte istemci programının değiştirilmesi, kullanıcı hiçbir şey kaybetmeden bazı bağımlılık yapan davranışlarını örtbas edebilir.

note: type: Content of: <div><div><h4>
en: Social networks
tr: Sosyal ağlar

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The major social networks are continuously optimizing their design to <a href="https://medium.com/thrive-global/how-technology-hijacks-peoples-minds-from-a-magician-and-google-s-design-ethicist-56d62ef5edf3"> grab users' attention</a> by taking advantage of the psychological vulnerabilities described above, eventually leading some to addiction.  For these people, a phone becomes the equivalent of a slot machine.  Many of the addictive features (menu, &ldquo;likes,&rdquo; photo tagging, autoplay, etc.) are built into the client software, and can't be removed because the software is proprietary.
tr: Başlıca sosyal ağlar, yukarıda açıklanan psikolojik zaaflardan, nihayetinde bir tür bağımlılığa yol açacak şekilde yararlanarak <a href="https://medium.com/thrive-global/how-technology-hijacks-peoples-minds-from-a-magician-and-google-s-design-ethicist-56d62ef5edf3"> kullanıcıların dikkatini çekme</a> tasarımlarını sürekli olarak iyileştiriyorlar. Bu insanlar için telefon kumar makinesinin dengine dönüşüyor. Çoğu bağımlılık yapıcı özellik (menü, &ldquo;beğeniler,&rdquo; fotoğraf etiketleme, otomatik oynatma, vb.) istemci yazılımına yerleşik durumda ve kaldırılamıyor, çünkü yazılımlar özel mülk yazılım.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Thus, some social networking apps <a href="https://www.jeffbullas.com/facebook-creates-addiction/">try to merge into your daily routine</a> by exploiting social pressure and your natural desire for socialization, converting habitual gestures into thorough addiction. As already noted for games, addictiveness is essentially based on random rewards. In the present case, the rewards are messages from friends and followers, &ldquo;likes,&rdquo; news, interesting videos, etc. The software is designed to trigger users' desire for these rewards, and keep this desire alive as long as possible.
tr: Bu nedenle, bazı sosyal ağ uygulamaları, toplumsal baskıyı ve doğal sosyalleşme isteğinizi sömürerek, alışılmış davranışlarınızı derin bir bağımlılığa dönüştürerek <a href="https://www.jeffbullas.com/facebook-creates-addiction/">günlük işlerinize birleşmeye çalışırlar</a>. Oyunlar için zaten belirtildiği gibi bağımlılık yapıcılık esasen rastgele ödüllere dayanmaktadır. Bu durumda ödüller; arkadaşlardan ve takipçilerden gelen iletiler, &ldquo;beğeniler,&rdquo; haberler, ilginç videolar ve benzeridir. Yazılım; kullanıcıların bu ödüller için arzusunu tetiklemek ve bu arzuyu mümkün olduğunca uzun süre canlı tutmak için tasarlanmıştır.

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: By default, notifications are sent every time a new item comes in, instead of, say, once a day. They are associated with sounds or vibrations which make them even more compelling. (Remember Pavlov's experiments with rats.) These triggers are often opt-out, and many users don't try to turn them off. They are most effective when the app is installed on a mobile device which is always on and never leaves the user. As a side effect, they may contribute to the <a href="https://www.psychologytoday.com/us/blog/reading-between-the-headlines/201307/smartphone-addiction"> addictiveness of &ldquo;smart&rdquo; phones</a>.
tr: Varsayılan olarak günde bir kez yerine yeni bir öge her olduğunda bildirimler gönderilir. Sesleri veya titreşimleriyle ilişkilendirerek onları daha da çekici hâle getirirler. (Pavlov'un sıçanlarla ilgili deneylerini anımsayın.) Uygulama her zaman açık olan ve kullanıcıyı hiç bırakmayan bir mobil aygıta kurulduğunda en etkilidirler. Bir yan etki olarak <a href="https://www.psychologytoday.com/us/blog/reading-between-the-headlines/201307/smartphone-addiction"> &ldquo;akıllı&rdquo; telefonların bağımlılık yapıcılığına</a> katkıda bulunabilirler.

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: Users are served selected material that is likely to interest them, based on <a href="https://theconversation.com/facebook-is-killing-democracy-with-its-personality-profiling-data-93611"> profiling</a>. (This paves the way to <a href="/proprietary/proprietary-manipulation.html">manipulation</a>, by the way.)
tr: Kullanıcılara <a href="https://theconversation.com/facebook-is-killing-democracy-with-its-personality-profiling-data-93611"> profil çıkarmaya</a> dayalı olarak ilgilerini çekmesi muhtemel, seçilmiş malzemeler sunulur. (Bu arada <a href="/proprietary/proprietary-manipulation.html">manipülasyona</a> yol açar.)

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: The app interface is designed to make users stay on the site as long as possible, using <a href="https://uxplanet.org/ux-infinite-scrolling-vs-pagination-1030d29376f1"> infinite scrolling</a> for example.
tr: Uygulama arayüzü, örneğin; <a href="https://uxplanet.org/ux-infinite-scrolling-vs-pagination-1030d29376f1"> sonsuz kaydırmayı</a> kullanarak kullanıcıların mümkün olduğunca uzun süre sitede kalmasını sağlamak için tasarlanmıştır.

note: type: Content of: <div><div><ul><li>
en: The company that owns the social network tries to cover users' needs as extensively as possible, by <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_mergers_and_acquisitions_by_Facebook"> acquiring other companies</a> if needed. Once users have concentrated most of their online activities and a lot of their personal data on a single platform (or a set of platforms that belong to the same group), they find it <a href="https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2018/jan/01/antisocial-media-why-decided-cut-back-facebook-instagram"> almost impossible to leave</a>. And even if they wanted to, they would have a hard time digging out the relevant options, and the app would aggressively nag them to stay.
tr: Sosyal ağın sahibi olan şirket, gerektiğinde <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_mergers_and_acquisitions_by_Facebook"> diğer şirketleri edinerek</a> kullanıcıların gereksinimlerini olabildiğince kapsamlı bir şekilde karşılamaya çalışır. Kullanıcılar çevrim içi etkinliklerinin çoğunu ve kişisel verilerinin çoğunu tek bir platformda (veya aynı gruba ait bir dizi platformda) yoğunlaştırdıktan sonra <a href="https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2018/jan/01/antisocial-media-why-decided-cut-back-facebook-instagram"> ayrılmayı neredeyse olanaksız</a> buluyorlar. Ve isteseler bile ilgili seçenekleri arayarak bulmakta zorlanacaklar ve uygulama agresif bir şekilde kalmaları için onlara yakınacaktır.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: A good way to minimize the risk of addiction, short of avoiding social media altogether, is to turn off notifications and leave as little as possible of your own data on the platform.
tr: Bağımlılık riskini en aza indirmenin, sosyal medyadan tamamen kaçınmanın iyi bir yolu; bildirimleri kapatmak ve platformdaki verilerinizi mümkün olduğunca az miktarda tutmaktır.

note: type: Content of: <div><div><h4>
en: Nonfree smartphone software
tr: Özgür olmayan akıllı telefon yazılımı

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Parents are very concerned about the <a href="https://www.freerangekids.com/worried-your-child-is-already-a-screen-addict-theres-hope/"> intentional addictiveness of the software that their children use on snoop-phones</a>.
tr: Ebeveynler <a href="https://www.freerangekids.com/worried-your-child-is-already-a-screen-addict-theres-hope/">çocuklarının kullandığı hafiye telefonların yazılımlarındaki kasıtlı bağımlılık</a> konusunda çok kaygılılar.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: The &ldquo;<a href="https://www.nysun.com/article/how-manipulative-tech-a-mashup-of-psychology-and-technology-keeps-children-glued-to-screens">manipulative tech</a>,&rdquo; which underpins addictive features that the article naively attributes to &ldquo;screens,&rdquo; is in fact implemented by software: partly in the operating system and partly in some apps.  These features can be designed to do nasty things because they are <a href="https://fsf.org/tedx">nonfree software</a>: their code is controlled by some &ldquo;owner,&rdquo; in this case a powerful company, rather than by the users.  If they were free programs, the user community could reprogram them so as to be less addictive.
tr: Yazının safça &ldquo;ekranlara&rdquo; mal ettiği bağımlılık yapan özellikleri destekleyen &ldquo;<a href="https://www.nysun.com/article/how-manipulative-tech-a-mashup-of-psychology-and-technology-keeps-children-glued-to-screens">manipülatif teknoloji</a>&rdquo;, gerçekte yazılım tarafından gerçekleştiriliyor: kısmen işletim sisteminde kısmen de uygulamalarda. Bu özellikler kötü şeyler yapmak üzere tasarlanmış çünkü <a href="https://fsf.org/tedx">özgür olmayan yazılımlardır</a>: kodları bir &ldquo;sahip&rdquo; tarafından denetleniyor, bu örnekte güçlü bir şirket tarafından, kullanıcıları tarafından değil. Özgür program olsalardı, kullanıcı topluluğu daha az bağımlılık yapacak şekilde onları tekrar programlayabilirdi.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: By freeing ourselves from these companies' power to require use of software they control for accessing their &ldquo;services,&rdquo; we will also reduce the harm that online dis-services can do.
tr: Bu şirketlerin, &ldquo;hizmetlerine&rdquo; erişmek için denetledikleri yazılımı kullanmayı zorlayan iktidarlarından kendimizi özgürleştirerek, hizmetsizliklerin yapabileceği zararları da azaltacağız.

note: type: Content of: <div><div><h3>
en: Examples of addictive software
tr: Bağımlılık yapan yazılım örnekleri

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: <a href="https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2024/nov/03/addicted-to-love-how-dating-apps-exploit-their-users">Dating apps exploit their users</a>; fundamental features require an expensive subscription, and they are designed to be addictive.
tr: <a href="https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2024/nov/03/addicted-to-love-how-dating-apps-exploit-their-users">Flört uygulamaları kullanıcılarını sömürüyor</a>; temel özellikler pahalı abonelik gerektiriyor, ve bağımlılık yaratacak şekilde tasarlanmışlar.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: The addictive Genshin Impact relentlessly <a href="https://www.theguardian.com/games/2020/oct/22/genshin-impact-video-game-slowly-taking-over-the-world">coerces players to spend money by overwhelming the game play with loot boxes</a>.
tr: Bağımlılık yapan Genshin Impact amansız bir şekilde <a href="https://www.theguardian.com/games/2020/oct/22/genshin-impact-video-game-slowly-taking-over-the-world">oyunu hazine sandıklarına boğarak oyuncuları para harcamaya zorluyor</a>.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Roblox (among many other games)  created anti-features which sucker children into <a href="https://www.theguardian.com/money/2020/mar/11/my-kids-spent-600-on-their-ipads-without-my-knowledge"> utilizing third-party payment services without authorization.</a>
tr: Roblox (diğer birçok oyundan biri) çocukları <a href="https://www.theguardian.com/money/2020/mar/11/my-kids-spent-600-on-their-ipads-without-my-knowledge"> yetkilendirme olmadan üçüncü taraf ödeme hizmetlerini kullanmak üzere</a> aldatan anti-özellikler oluşturdu.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Resourceful children figured out how to <a href="https://www.bbc.co.uk/news/technology-48908766"> empty their parents' bank account</a> buying packs of special players for an Electronic Arts soccer game.
tr: Becerikli çocuklar, bir Electronic Arts futbol oyunu için özel oyuncu paketleri satın alarak ebeveynlerinin<a href="https://www.bbc.co.uk/news/technology-48908766"> banka hesabını nasıl boşalttıklarını</a> keşfetmişler.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: The random element of these packs (also called &ldquo;loot boxes&rdquo;) makes the game <a href="/proprietary/proprietary-addictions#addictiveness"> strongly addictive</a>, but the fact that players are pressured to spend more in order to get ahead of their competitors further qualifies it as <em>predatory</em>.  Note that Belgium <a href="https://www.rockpapershotgun.com/fifa-ultimate-team-packs-blocked-in-belgium"> made these loot boxes illegal</a> in 2018.
tr: Bu paketlerin rastgele ögesi (&ldquo;yağma kutuları&rdquo; olarak da adlandırılır) oyunu <a href="/proprietary/proprietary-addictions#addictiveness"> çok ciddi biçimde bağımlılık</a> yapan bir oyun kılar, ancak oyuncuların, rakiplerinin önüne geçmek için daha fazla harcama yapmaları yönünde baskı oluşturması nedeniyle onu ayrıca <em>talancı</em> yapar. Belçika'nın <a href="https://www.rockpapershotgun.com/fifa-ultimate-team-packs-blocked-in-belgium"> bu yağma kutularını 2018'de yasa dışı yaptığını</a> dikkate alın.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: The only good reason to have a copy of such a proprietary game is to study it for free software development.
tr: Böyle bir özel mülk oyunun bir kopyasına sahip olmanın tek iyi nedeni, özgür yazılım geliştirmek için üzerinde çalışmaktır.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Clash of Clans is a good example of a gratis mobile game that its developers <a href="https://gamerant.com/clash-of-clans-addiction/"> made very addictive</a> for a large proportion of its users&mdash;and turned into a cash machine for themselves&mdash;by using <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#addictiveness"> psychological manipulation techniques</a>.
tr: Clash of Clans; geliştiricilerinin, kullanıcılarını büyük bir oranda <a href="https://gamerant.com/clash-of-clans-addiction/">bağımlı kılan</a>, ve <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#addictiveness"> psikolojik yönlendirme teknikleri</a> kullanarak kendileri için bir onları para makinesine dönüştüren, iyi bir bedava mobil oyunu örneğidir.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: <small>(The article uses &ldquo;free&rdquo; to mean &ldquo;zero price,&rdquo; which is a usage we should avoid. We recommend saying &ldquo;gratis&rdquo; instead.)</small>
tr: <small>(Yazı, &ldquo;sıfır fiyat&rdquo; demek için &ldquo;free&rdquo;yi kullanır, bu da kaçınmamız gereken bir kullanımdır. Bunun yerine &ldquo;gratis&rdquo; demenizi öneriyoruz.)</small>

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Clash Royale is an online game with an &ldquo;optimized&rdquo; <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#gacha"> <i>gacha</i></a> system that makes it <a href="https://medium.com/@nikmlnkr/what-makes-clash-royale-so-addictive-1e586815b1f0"> very addictive for players</a>, and very profitable for its developers.
tr: Clash Royale, <a href="https://medium.com/@nikmlnkr/what-makes-clash-royale-so-addictive-1e586815b1f0">oyuncular açısından aşırı bağımlılık yaratıcı</a> ama geliştiriciler için oldukça kârlı bir  &ldquo;optimize edilmiş&rdquo; <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#gacha"> <i>gacha</i></a> sistemi içeren çevrim içi bir oyundur.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: In the game Fruit Pop, the player buys boosts with coins to get a high score. The player gets coins at the end of each game, and can buy more coins with real money.
tr: Fruit Pop oyununda oyuncu yüksek bir puan almak için sikke ile destekler satın alır. Oyuncu her oyunun sonunda sikke edinir ve gerçek para ile daha fazla sikke satın alabilir.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Getting a higher score once leads the player to desire higher score again later. But the higher score resulting from the boost <a href="https://qz.com/873348/50000-coins-for-1-99-how-mobile-game-in-app-purchases-are-warping-kids-understanding-of-basic-economic-ideas">does not give the player more coins, and does not help the player get a higher score in subsequent games</a>. To get that, the player will need a boost frequently, and usually has to pay real money for that. Since boosts are exciting and entertaining, the player is subtly pushed to purchase more coins with real money to get boosts, and it can develop into a costly habit.
tr: Bir kez daha yüksek bir puan almak, oyuncunun daha sonra daha yüksek bir puan istemesine yol açar. Ancak destekten kaynaklanan <a href="https://qz.com/873348/50000-coins-for-1-99-how-mobile-game-in-app-purchases-are-warping-kids-understanding-of-basic-economic-ideas">daha yüksek puan oyuncuya daha fazla sikke vermez ve müteakip oyunlarda oyuncunun daha yüksek bir puan almasına yardımcı olmaz</a>. Bunu elde etmek için oyuncunun sık sık bir desteğe gereksinimi olacaktır ve genellikle bunun için gerçek para ödemek zorundadır. Destekler heyecan verici ve eğlenceli olduğu için oyuncu destekleri almak için gerçek parayla daha fazla sikke almaya itilir ve bu pahalı bir alışkanlığa dönüşebilir.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Many popular mobile games include a random-reward system called <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#gacha"> <i>gacha</i></a> which is especially effective on children. One variant of gacha was declared illegal in Japan in 2012, but the other variants are still <a href="https://www.forbes.com/sites/olliebarder/2016/04/04/japanese-mobile-gaming-still-cant-shake-off-the-spectre-of-exploitation/"> luring players into compulsively spending</a> inordinate amounts of money on virtual toys.
tr: Çoğu gözde mobil oyun <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#gacha"><i>gacha</i></a> adı verilen, özellikle çocuklar üzerinde etkili olan rassal ödül sistemi içerir. Gacha'nın bir biçimi 2012 yılında Japonya'da yasadışı olarak ilan edilmişti, ancak diğer biçimleri hala oyuncuları sanal oyuncaklara ölçüsüz miktarlarda parayı <a href="https://www.forbes.com/sites/olliebarder/2016/04/04/japanese-mobile-gaming-still-cant-shake-off-the-spectre-of-exploitation/"> dürtüsel bir şekilde harcama konusunda ayartıyor</a>.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Game Of War: Fire Age is an iPhone game with <a href="https://www.cracked.com/article_18461_5-creepy-ways-video-games-are-trying-to-get-you-addicted.html"> addictive features</a> which are based on <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#addictiveness">behavioral manipulation techniques</a>, compounded with group emulation. After a fairly easy start, the game slows down and becomes more difficult, so gamers are led to spend more and more money in order to keep up with their group. And if they stop playing for a while, the equipment they invested in gets destroyed by the &ldquo;enemy&rdquo; unless they buy an expensive &ldquo;shield&rdquo; to protect it. This game is also deceptive, as it uses confusing menus and complex stats to obfuscate true monetary costs.
tr: Game Of War: Fire Age, <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#addictiveness">davranışsal yönlendirme tekniklerine</a> dayanan ve grup öykünmesiyle birleştirilen <a href="https://www.cracked.com/article_18461_5-creepy-ways-video-games-are-trying-to-get-you-addicted.html"> bağımlılık yapan özelliklere</a> sahip bir iPhone oyunudur. Oldukça kolay bir başlangıçtan sonra oyun yavaşlar ve zorlaşır, bu nedenle oyuncuların gruplarına ayak uydurmak için daha fazla para harcamaları sağlanır. Ve bir süre oynamayı bırakırlarsa yatırım yaptıkları gereç, onu korumak için pahalı bir &ldquo;kalkan&rdquo; satın almadıkça &ldquo;düşman&rdquo; tarafından yok edilir. Bu oyun aynı zamanda aldatıcıdır çünkü doğru parasal maliyetleri gizlemek için kafa karıştırıcı menüler ve karmaşık istatistikler kullanır.

note: type: Content of: <div><div><ul><li><p>
en: Runescape is a popular online game with some <a href="https://web.archive.org/web/20230329031353/https://www.reddit.com/r/runescape/comments/33cd8g/question_why_is_runescape_so_addicting/"> addictive features</a> derived from <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#addictiveness"> behavioral manipulation techniques</a>. Certain repetitive aspects of the game, like <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Grinding_(video_games)"> grinding</a>, can be minimised by becoming a paying member, and can thus encourage children and impressionable people to spend money on the game.
tr: Runescape, <a href="/proprietary/proprietary-addictions.html#addictiveness"> davranışsal güdümleme yöntemlerinden</a> türetilmiş <a href="https://web.archive.org/web/20230329031353/https://www.reddit.com/r/runescape/comments/33cd8g/question_why_is_runescape_so_addicting/"> bağımlılık yapan bazı özellikler içeren</a> popüler bir oyun. Oyunun, <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Grinding_(video_games)">kasmak (grinding)</a> gibi kimi yinelemeli yönleri, ücretli üye olunca azaltılabiliyor, böylece çocuklar ve kolay etkilenebilen kişiler oyunda para harcamaya teşvik ediliyor.

note: type: Content of: <div><div><p>
en: Please send general FSF &amp; GNU inquiries to <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a>.  There are also <a href="/contact/">other ways to contact</a> the FSF.  Broken links and other corrections or suggestions can be sent to <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a>.
tr: Lütfen FSF ve GNU ile ilgili sorularınızı <a href="mailto:gnu@gnu.org">&lt;gnu@gnu.org&gt;</a> adresine iletin. FSF ile iletişim kurmanın <a href="/contact/">başka yolları</a> da vardır. Lütfen çalışmayan bağlantıları ve başka düzeltmeleri veya önerilerinizi <a href="mailto:webmasters@gnu.org">&lt;webmasters@gnu.org&gt;</a> adresine gönderin.

note: TRANSLATORS: Ignore the original text in this paragraph, replace it with the translation of these two: We work hard and do our best to provide accurate, good quality translations.  However, we are not exempt from imperfection. Please send your comments and general suggestions in this regard to <a hr
en: Please see the <a href="/server/standards/README.translations.html">Translations README</a> for information on coordinating and contributing translations of this article.
tr: Çevirilerimizde bulmuş olabileceğiniz hataları, aklınızdaki soru ve önerilerinizi lütfen <a href="mailto:web-translators@gnu.org">bize&nbsp;bildirin</a>.</p><p>Bu yazının çeviri düzenlemesi ve sunuşu ile ilgili bilgi için lütfen <a href="/server/standards/README.translations.html">Çeviriler BENİOKU</a> sayfasına bakın. Bu sayfanın ve diğer tüm sayfaların Türkçe çevirileri gönüllüler tarafından yapılmaktadır; Türkçe niteliği yüksek bir <a href="/home.html">www.gnu.org</a> için bize yardımcı olmak istiyorsanız, <a href="https://savannah.gnu.org/projects/www-tr">çalışma&nbsp;sayfamızı</a> ziyaret edebilirsiniz.

note: type: Content of: <div><p>
en: This page is licensed under a <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/">Creative Commons Attribution 4.0 International License</a>.
tr: Bu sayfa <a rel="license" href="http://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.tr">Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı</a> altında lisanslanmıştır.

note: TRANSLATORS: Use space (SPC) as msgstr if you don't want credits. type: Content of: <div><div>
en: *GNUN-SLOT: TRANSLATOR'S CREDITS*
tr: <p><strong>Çeviriye katkıda bulunanlar:</strong></p>
    <ul>
    <li>The FLOSS Information <a href="mailto:theflossinformation@gmail.com">&lt;theflossinformation@gmail.com&gt;</a>, 2020.</li>
    </ul>

note: timestamp start type: Content of: <div><p>
en: Updated:
tr: Son Güncelleme:
